— Yemeklik Tane Baklagil ve Yem Bitkileri Tohum Sertifikasyonu ve Pazarlaması Yönetmeliği

T.C. Resmî Gazete

17 Ocak 2008 PERŞEMBE

Resmî Gazete

Sayı : 26759

YÖNETMELİK

Tarım ve Köyişleri Bakanlığından:

YEMEKLİK TANE BAKLAGİL VE YEM BİTKİLERİ TOHUM

SERTİFİKASYONU VE PAZARLAMASI YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmelik, yemeklik tane baklagil ve yem bitkileri türlerine ait tohumlukların kaliteli ve standartlara uygun üretimini sağlamak amacıyla, sertifikasyon sistemi dahilinde gerçek veya tüzel kişiler tarafından üretilmesi ve pazarlanmasına ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanununun 6 ncı maddesi ve 21/12/1967 tarihli ve 969 sayılı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Merkez ve Taşra Kurumlarına Döner Sermaye Verilmesi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,

b) Başvuru kuruluşu: Üretimin yapıldığı ildeki Bakanlık il müdürlüğü veya Bakanlık tarafından beyanname kabulü ve tarla kontrolleri için yetkilendirilen kuruluşları,

c) Çeşit safiyeti: Tohumluğun sahip olduğu genotipten farklı olan çeşitlerin oranını,

ç) Çeşit sahibi: Sertifikasyon için uygun olan ve kayıt altına alınan çeşitlere ait tohumlukların üretiminden, çoğaltılmasından ya da çeşidin muhafazasından sorumlu gerçek veya tüzel kişiyi,

d) İzolasyon mesafesi: Tohumluk üretim alanlarında, birbirini tozlayıp dölleyebilecek tür, cins ve çeşitlerin üretimleri arasında bulunması gereken tozlanmayı engelleyecek minimum uzaklığı,

e) KKGM: Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,

f) Kontrolör: Tohumluk sertifikasyonuna ilişkin kontrolleri yapan, numune alan ve piyasa denetimlerini yaparak bu konularda belge düzenleyen Bakanlıkça tohumluk kontrolörü olarak yetkilendirilen kamu görevlilerini veya özel kişileri,

g) Orijinal tohumluk: Elit tohumluktan veya kendisinden elde edilen, çeşit safiyetini ve sağlığını devam ettiren, araştırma, ıslah ve deneme kuruluşlarında veya bu kuruluşların denetimi altında yetiştirilen tohumluğu,

ğ) Saf tohumluk: Yabancı maddeleri ayrılmış, aynı bitki çeşidine ait generatif veya vegetatif üreme kısımlarını,

h) Sertifikalı tohumluk: Orijinal tohumluk veya kendisinden elde edilen, çeşit safiyetini ve sağlığını devam ettiren tohumluğu,

ı) Sertifikasyon kuruluşu: Bakanlık tarafından sertifikasyon ile yetkilendirilen kuruluşları,

i) Tarla kontrol raporu: Tarla kontrolleri neticesinde kontrolör tarafından düzenlenen raporu,

j) Tedarikçi: Tohumluk üreticilerinden temin edilen tohumlukları yeniden işleyen veya pazarlayan gerçek ve tüzel kişileri,

k) Tohumluk kademesi: Herhangi bir sınıfta tohumluğun yıl olarak üretilme süresini,

l) Tohumluk numunesi: Tohumluk partisini temsilen partinin niteliklerinin tespiti ve sonucunda tohumluğa sertifika veya rapor verilebilmesi için tohumluk cinsine has laboratuvar analiz ve testlerine tabi tutulacak birim ağırlıktaki tohumluğu,

m) Tohumluk partisi: Tohumluk kontrol ve sertifikasyon sisteminde, bir numunenin alınmasına esas olan, bir sertifika veya raporun temsil ettiği, tohumluğun cinsine göre tespit edilmiş azami tohumluk miktarı,

n) Tohumluk standardı: Tohumluğun fiziksel ve biyolojik niteliklerini belirleyen kalite ölçülerini,

o) Tohumluk üreticisi: Tohumları üreten ve/veya tohum yetiştiricilerine sözleşmeli olarak ürettiren ve/veya ithal eden, işleyen, satışa hazırlayan ve dağıtan gerçek veya tüzel kişileri,

ö) Tohumluk yetiştiricisi: Sözleşmeli olarak tohum üreticileri adına üretim yapan gerçek veya tüzel kişileri,

p) TTSM: Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğünü,

r) Üretim sezonu: 1 Temmuzdan başlayarak bir sonraki yılın 30 Haziranına kadar olan dönemi

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Sertifikasyon ve Pazarlama Esasları

Genel şartlar

MADDE 4 – (1) Sertifikasyon sistemine ve pazarlamaya ait genel hükümler aşağıda yer almaktadır.

a) Ek 1’de yer alan türlere ait tohumlukların sertifikasyon sisteminde üretilmesi için, tohumlukların ait olduğu çeşitlerin kayıt altında olması şartı aranır.

b) Tohumluklar, Bakanlık tarafından yetki verilen gerçek veya tüzel kişiler tarafından üretilir ve pazarlanır.

c) Orijinal tohumluk üretimleri ıslahçı, çeşit sahibi veya bunların yetki verdiği araştırma kuruluşları tarafından üretilir ve pazarlanır.

ç) Tohumlukların üretildikleri üretim sezonu içinde sertifikalandırılmaları esastır. Aynı üretim sezonu içinde pazarlanamayan tohumluklar için ticarete arz olunmadan önce çimlenme analizlerinin yapılması gerekir.

d) Tohumluk üretimlerinde izlenebilirlik; numune alma öncesinde beyanname numarasıyla ve numune alma sonrasında parti numarası ile sağlanır. Beyanname numarası ve parti numaraları tür veya çeşit değişse bile tekrarlanmaz. Beyanname numarası ile tarla kontrol raporu numarası "Üretici kuruluş kod numarası / Sıra numarası" şeklinde verilir.

Beyanname verilmesi

MADDE 5 – (1) Tohumlukların sertifikalandırılabilmesi için, tohumluk beyannamesi verilir.

(2) Tohumluk beyannameleri düzenlenmesi ve kabul edilmesi aşağıdaki yöntemle yapılır.

a) Tohumluk üretimleri için Ek-2’de yer alan beyanname doldurulur.

b) Her tohumluk çeşidi ile her parsel veya her tarla için ayrı tohumluk beyannamesi düzenlenir.

c) Tohumluk beyannameleri üç nüsha olarak düzenlenir.

ç) Tohumluk beyannameleri başvuru kuruluşuna verilir.

d) Çok yıllık bitkilerde, beyanname her üretim dönemi için verilir. Üretime ara verilen yıllarda tohumluk elde edilmiş gibi döl ve kademe ilerlemesi devam ettirilir.

e) Tohumluk beyannameleri, ekiliş tarihinden itibaren kırkbeş gün içinde başvuru kuruluşuna verilir.

f) Başvuru sırasında tohumluk beyannamesine;

1) Ekilen tohumluğa ait sertifikanın aslı veya sertifikanın aslının bulunduğu resmi kuruluştan onaylı sureti,

2) Çeşide veya ebeveynlere ait özellik belgeleri,

3) Üretim tarlalarını gösteren krokiler

eklenir.

g) Kabul edilerek onaylanan beyannamelerin birinci nüshası tohumluk beyannamesini kabul eden başvuru kuruluşunda saklanır. İkinci nüsha tarla kontrollerinde kullanılması için kontrolörlere verilir. Üçüncü nüsha "SERTİFİKALANDIRMADA KULLANILAMAZ" kaşesi vurularak üreticiye verilir.

Tarla kontrolleri

MADDE 6 – (1) Tarla kontrolleri aşağıdaki esaslar dahilinde yapılır.

a) Tarla kontrolü, Bakanlıkça yetkilendirilen kontrolörler tarafından yapılır. Tarla kontrolünün tamamlanmasından sonra kontrolör, beyanname bilgileri ve tarla kontrol standartlarını göz önünde bulundurarak, tarla kontrol raporunu üç nüsha halinde düzenler.

b) Raporlarda silinti veya kazıntı yapılmaz. Değişiklik zorunlu ise yanlışlığın üzeri çizilerek doğrusu yazıldıktan sonra kontrolör tarafından paraflanır.

c) Tarla kontrol raporunun birinci nüshası sertifikasyon kuruluşuna gönderilmek üzere, ikinci nüshası ise itiraz halinde kullanılmak üzere başvuru kuruluşunda muhafaza edilir. Üçüncü nüsha "SERTİFİKALANDIRMADA KULLANILAMAZ" kaşesi vurularak üreticiye verilir.

ç) Tarla kontrollerine göre tohumluğun hangi sınıf veya kademeye girdiği işaretlenir. Hiçbir sınıfa giremediği veya sınıf kaybettiği durumda bunun hangi sebeplerden ileri geldiği, kontrolör tarafından tarla kontrol raporuna işlenir ve sınıf kaybetme nedeni daire içine alınır.

d) Tarla kontrolünde tohumluğun aranılan sınıfa girmesini engelleyen sebepler varsa ve teknik olarak bu engellerin yetiştirici tarafından giderilebilmesi mümkünse, yetiştiriciye Ek–3’ de yer alan tarla kontrol ihbarnamesi verilir. İhbarnamede belirtilen zamanda kontrolör tarafından yeniden tarla kontrolü yapılır.

e) Parsellerde yapılan kontroller neticesinde tohumluklar Ek-4’de yer alan tarla kontrol standartlarına uygun olmak zorundadır.

Ambalajlama ve etiketleme

MADDE 7 – (1) Tohumluklar resmi olarak belirlenen şartlara uygun şekilde ambalajlanarak ve etiketlenerek satışa arz edilir. Ambalajlama ve etiketleme ile ilgili şartlar Ek–5’ de belirtilmiştir.

(2) Etiketler, TTSM veya Bakanlık tarafından yetki verilen kuruluştan tarla kontrol raporu sonuçlarına göre temin edilir.

Tohumluk numuneleri

MADDE 8 – (1) Tohumluk numuneleri, Bakanlıkça belirlenen tohumluk numunesi alma esaslarına uygun olarak alınır ve ilgili sertifikasyon kuruluşuna gönderilir.

(2) Türlere göre, tohumluk partilerine ait asgari numune miktarı, azami ambalaj ve parti büyüklükleri Ek-6’ da belirtilmiştir.

Karışımların belgelendirilmesi

MADDE 9 – (1) Tohumluk karışımları aşağıdaki esaslar dahilinde belgelendirilir.

a) Karışımları oluşturan her çeşit sertifikalandırılmış olmalıdır.

b) Karışımlardaki çeşitlerin ağırlık olarak yüzde oranı sertifikalarda belirtilir.

c) Karışımların parti büyüklükleri on tondan fazla olamaz.

Tohumluk partilerin işaretlenmesi

MADDE 10 – (1) Tohumluk partileri, TR.00.KKKK.NNNN biçiminde numaralandırılır. Numaralandırmada;

a) TR: Ülke kodunu,

b) 00: Tohumluğun üretildiği ilin plaka numarasını,

c) KKKK: TTSM tarafından verilen üretici kod numarasını,

ç) NNNN: Tohumluğun parti sıra numarasını

ifade eder.

(2) Laboratuvara rutubet tayini için tohumluk numunesi gönderilecekse, numuneler Bakanlıkça belirlenen esaslara uygun olarak alınır ve ilgili sertifikasyon kuruluşuna gönderilir.

Laboratuvar kontrolleri

MADDE 11 – (1) Tohumlukların laboratuar kontrolleri aşağıdaki esaslar dahilinde yapılır.

a) Tohumlukların laboratuvar analizleri Bakanlıkça görevlendirilen veya yetki verilen tohumluk sertifikasyon kuruluşları tarafından yapılır.

b) Tohumluk sertifikasyon kuruluşları, sertifika veya rapor düzenlenmesi amacıyla gönderilen tohumluk numunelerinde gerekli laboratuvar analizlerini yaparak sertifika veya rapor düzenler.

c) Numune miktarı asgari numune miktarının altında ise numuneler laboratuvar analizlerine tabi tutulmaz.

ç) Tohumluklar, laboratuvar kontrolleri sonucunda en az Ek-7’de yer alan standartlara uygun olmak zorundadır.

Laboratuvar analiz sonuçlarının değerlendirilmesi ve belgelendirme

MADDE 12 – (1) Tohumluk sertifikasyon kuruluşları tarafından yapılan laboratuvar analizleri sonucunda tohumluklara sertifika veya rapor düzenlenir.

(2) Tohumluk sertifikaları ve raporlar, KKGM tarafından belirlenen formata uygun olarak sertifikasyon kuruluşları tarafından düzenlenir.

(3) Üreticinin talebi halinde hasat edilen, işlenmemiş tohumluklar için ham tohumluk sertifikası düzenlenir.

(4) Ham tohumluk sertifikası ile belgelendirilecek tohumluklardan numune alınır. Üreticinin talep etmesi durumunda, analiz sonuçları üreticiye bildirilir.

(5) Ham tohumluk sertifikası düzenlenen tohumlukların son kullanıcılara satışı yapılamaz.

(6) Tohumluk sertifikaları ve raporlar üç nüsha olarak düzenlenir. Sertifikanın veya raporun birinci nüshası üretici veya yetiştiriciye verilir, ikinci nüsha sertifikasyon kuruluşunda muhafaza edilir, üçüncü nüsha ise numuneyi gönderen kuruluşa gönderilir.

(7) Tohumlukların piyasa denetimleri sırasında alınan denetleme numuneleri analiz sonuçları için tohumluk analiz raporu düzenlenir ve denetleme numunesi olduğu belirtilir.

(8) Tohumluğunun kalite değerini öğrenmek isteyen gerçek veya tüzel kişilere, tohumluğun menşei ve standartlara uygunluğu aranmadan, sahibinin beyanı esas alınarak ve talep edilen testler yapılarak analiz sonuçları bildirilir.

(9) Laboratuvar analizleri sonucunda, tohumluk sınıflarının hiçbirinin standartlarını tutmayan numunenin temsil ettiği tohumluklar için tohumluk olamaz raporu düzenlenir. Tohumluk olamaz raporu düzenlenen numunenin temsil ettiği partiler tohumluk olarak değerlendirilmez ve pazarlanmaz.

(10) Sertifikalandırılan ve bir yıl içinde satılmayan stoktaki sertifikalı tohumluklar için satışa arz edilmeden önce çimlenme analizi yapılır, tohumluk analiz raporu düzenlenir ve düşünceler kısmına sertifikayı düzenleyen kuruluşun ismi ve "….. tarih ve …. sayılı sertifika ile birlikte geçerlidir" ibaresi yazılır.

Laboratuvar analizlerinin tekrarlanması

MADDE 13 – (1) Tohumluk, laboratuvar analizleri sonunda cansız yabancı madde, ot ve zararlı ot tohumları, diğer mahsul tohumları oranının standartlarını aşması veya sözü edilen bu faktörler sebebiyle saf tohumluk oranının standardından düşük çıkması nedeniyle sınıf düşmüş ya da kaybetmişse; tohumluk üreticisi, ürettiği tohumluktan yeniden selektörleme yaparak numune alınmasını ve bu numunenin laboratuvar analizlerine tabi tutulmasını talep edebilir. Bu talep başvuru kuruluşuna bir dilekçe ekinde aşağıdaki belgelerle yapılır.

a) Tarla kontrol raporu

b) Sertifikasyon kuruluşu tarafından verilen sertifika veya raporun aslı

c) Ek-8’de yer alan Analiz Tekrarı Formu.

(2) Başvuru kuruluşu, üretici tarafından yeniden selektörlenen laboratuvar analizlerinin tekrarı istenen tohumluktan usulüne uygun tohumluk numunesi alarak, numune gönderme protokolü ve yukarıdaki belgelerin birer örneğini ekleyerek ilgili sertifikasyon kuruluşuna gönderir.

(3) İlgili sertifikasyon kuruluşu gerekli analizleri yapar. Analiz sonucunda düzenlenen sertifika veya raporların birinci nüshasını üreticiye, ikinci nüshasını başvuru kuruluşuna gönderilir. Üçüncü nüsha ise sertifikasyon kuruluşunda muhafaza edilir. Bu sertifika veya raporun düşünceler hanesine hangi sertifika veya raporun yerine geçerli olduğu yazılır.

Laboratuvar analizlerine itiraz

MADDE 14 – (1) Tohumluk sertifikasyon kuruluşları tarafından yapılan laboratuvar analizlerine üreticiler tarafından, sertifika veya raporun alındığı tarihten itibaren en geç otuz gün içinde itiraz edebilir.

(2) Laboratuvar analizleri ile ilgili itirazlarda referans laboratuvar olan TTSM yetkilidir.

(3) Tohumluk sertifikasyon kuruluşları tarafından yapılan laboratuvar analizlerine itiraz başvuru kuruluşuna bir dilekçe ekinde aşağıdaki belgelerle yapılır;

a) Tarla kontrol raporu

b) Sertifikasyon kuruluşu tarafından verilen sertifika veya raporun aslı

c) Ek-9’da yer alan Analiz İtiraz Formu.

(4) Başvuru kuruluşu, itiraza konu tohumluğun şahit numunesini yukarıdaki belgeleri de ekleyerek TTSM ne gönderir.

(5) Analiz sonucunda düzenlenen sertifika veya raporların birinci nüshası üreticiye verilir. İkinci nüsha ise sertifikasyon kuruluşunda muhafaza edilir. Üçüncü nüshası başvuru kuruluşuna gönderilir. Bu sertifika veya raporun düşünceler hanesine hangi sertifika veya raporun yerine geçerli olduğu yazılır.

(6) Referans laboratuvar olarak kabul edilen TTSM tarafından yeniden yapılan laboratuvar analizleri sonucunda verilen sertifika veya rapor kesindir.

Tohumlukların yeniden ambalajlanması ve etiketlenmesi

MADDE 15 – (1) Ham tohumluk sertifikası ile belgelendirilen tohumlukların yeniden ambalajlanması, etiketlenmesi ve sertifikalandırılması aşağıdaki şekilde yapılır.

a) Tohumluk sahibi kuruluş ham tohumluk sertifikası ile tohumlukların bulunduğu ildeki başvuru kuruluşuna müracaat eder.

b) Kontrolör tarafından sertifikanın temsil ettiği partiye ait ambalajlar üzerindeki etiketler sökülür ve sökülen etiketlerin temsil ettiği tohumluk miktarı tespit edilir.

c) Üretici veya tedarikçiler tohumluk partilerini paketleyerek etiketleme sonrasında, başvuru kuruluşuna numune aldırma talebinde bulunur.

ç) Farklı tohumluk partilerinden çeşidi, sınıf ve kademesi aynı olmak şartıyla paçal yapılabilir. Üretici veya tedarikçi her paçalı meydana getiren partilerin referans numaralarını ve paçalı oluşturan partilerin paçaldaki oranını gösteren kayıtları tutmak ve başvuru kuruluşuna bildirmekle yükümlüdür.

d) Kontrolör yeni oluşturulan partilerden numune alır. Numune gönderme protokolüne, müracaat esnasında verilen sertifikanın tarih ve numarası ile parti numarası veya numaraları işlenir ve ham tohumluk sertifikasının aslı ile birlikte ilgili sertifikasyon kuruluşuna gönderilir.

e) Sertifikasyon kuruluşları, sertifika düzenlenmesi amacıyla gönderilen tohumluk numunelerinde 11 inci maddede belirtilen laboratuvar kontrollerini yaparak, 12 nci madde hükümlerine göre sertifika veya rapor düzenler.

(2) İthal tohumluklar orijinal ambalajları bozulmadan ithal edildiği şekilde satışa arz edildiği gibi, ithal eden firma tarafından küçük paketlere bölünerek aşağıdaki şartlarla yeniden paketlenip satışa arz edilebilirler.

a) Bu tohumlukların yeniden ambalajlanması ve etiketlenmesi işlemleri TTSM tarafından bu maddenin birinci fıkrası hükümlerine göre yürütülür.

b) OECD etiketli tohumluklar, ithal edilen ülkenin yetkili sertifikasyon kuruluşundan ithalatı yapan firma tarafından yazılı muvafakat alınır.

c) Bu tohumlukların sertifikasyon ile ilgili kalite kriterleri ve her türlü sorumlulukları ithalatı yapan ve yeniden paketleme işleminden geçiren firmaya aittir.

ç) Paketlerin açılıp yeniden ambalajlanması işlemi yalnızca ithalatı yapan firma tarafından yapılabilir.

d) Paketleri açarak ambalajlanmasını yapan ithalatçı firma, yeni paketlerin üzerine tohumluk etiketlerinin üzerinde bulunması gereken bilgilere ilaveten "Bu tohumluk firmamızca ithal edilip firmamız tarafından yurt içinde paketlenmiştir" ibaresini koyacaktır.

e) Bu kurallar çerçevesinde yeniden etiketlenen ve ambalajlanan tohumluklar OECD sistemine göre sertifikalandırılmış kabul edilir.

f) Eğer paçalı meydana getiren partiler, farklı ülkelerde üretilen tohumluklardan oluşturulmuş ise, bu ülkelerin isimleri etikette belirtilir.

Kontrol denemeleri

MADDE 16 – (1) Orijinal sınıftaki tohumluk partilerinde ise ön ve son kontrol, sertifikalı sınıftaki tohumluk partilerinden son kontrol denemeleri TTSM tarafından yapılır. Bu denemelerde, tohumluk partilerini temsil eden örneklerin çeşit safiyeti yönünden belirlenen standartlara uygunluğu test edilir.

(2) Ön ve son kontrol denemelerinde çeşit safiyeti yönünden standartlara uygun olmayan parsellere ait tohumluk üretim alanları sertifikasyon kuruluşları tarafından denetlenir. Ön kontrol denemelerinde ardı ardına üç yıl çeşit safiyeti yönünden standartlara uygun olmadığı tespit edilen çeşitlerin kaydı, TTSM tarafından hazırlanan rapora istinaden, Bitki Çeşitlerinin Kayıt Altına Alınması Yönetmeliğinde belirtilen Tarla Bitkileri Tescil Komitesi tarafından iptal edilebilir.

Pazarlama

MADDE 17 – (1) Kayıt listesinden çıkarılan çeşitlere ait tohumlukların, stokları Bakanlığa bildirmek kaydı ile en fazla üç yıl çoğaltım ve ticareti yapılabilir.

(2) İthal edilen tohumlukların, Yönetmelikte yer alan asgari sertifikasyon standartlarını karşılaması gerekir.

(3) Çoğaltım amacıyla en az orijinal sınıftaki tohumlukların ithaline izin verilir.

(4) Yönetmelik hükümlerine göre üretilip belgelendirilen tohumluklar, 10/6/2005 tarihli ve 25841 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan "Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik" esaslarına göre belgelenmesi durumunda organik tohum olarak pazarlanabilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

İdari yaptırımlar

MADDE 18 – (1) Tohumlukların üretim ve pazarlanmasında, 5553 sayılı Tohumculuk Kanununa aykırı hareket edenler hakkında, aynı Kanunun 12 nci maddesi hükümleri uygulanır.

Ücretler

MADDE 19 – (1) Yönetmelik kapsamında yapılan tarla kontrolü, laboratuvar analizleri, belgelendirme ve etiket hizmetleri ücrete tabidir. Bu ücretler Bakanlık tarafından yeniden değerleme oranında arttırılarak her yıl ocak ayında belirlenir. Ücretler, 28/12/2006 tarihli ve 26390 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, "Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri Uygulama Yönetmeliği" hükümlerine göre, hizmeti veren kuruluşun döner sermaye işletmesi hesabına peşin olarak yatırılır.

İstisnalar

MADDE 20 – (1) Bilimsel amaçlı çalışmalarda, araştırma ve geliştirme çalışmalarında ve genetik çeşitliliğin korunmasına yönelik çalışmalarda kullanılan tohumluklar ile üreticinin kendi ihtiyacını karşılamak amacıyla ürettiği tohumluklarda sertifikalandırma şartı aranmaz.

Düzenleme yetkisi

MADDE 21 – (1) Bakanlık bu Yönetmeliğin uygulamasını sağlamak üzere her türlü düzenlemeyi yapmaya yetkilidir.

Yürürlük

MADDE 22 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 23 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.

Ek-1

YÖNETMELİKTE YER ALAN TÜRLER

Latince adı

Tür adı

Agropyron sp.

Ayrıklar

Agrostis sp.

Tavusotu

Arrhenatherum elatius L.

Yüksek çayır yulafı

Bromus sp.

Bromlar

Cicer arietinum L.

Nohut

Dactylis glomerata L.

Domuz ayrığı

Elymus sp.

Otlak arpası

Festuca arundinacea Schreber

Kamışsı yumak

Festuca ovina L.

Koyun yumağı

Festuca pratensis Hudson

Çayır yumağı

Festuca rubra L.

Kırmızı yumak

Lathyrus sp.

Mürdümük

Lens culinaris L.

Mercimek

Lolium multiforum L.

İtalyan çimi

Lolium prenne L.

İngiliz çimi

Lotus corniculatus L.

Gazal boynuzu

Lupinus sp. L.

Acıbakla

Medicago sativa L.

Yonca

Onobrychis viciifolia Scop.

Korunga

Phalaris sp.

Kanyaşlar

Phaseolus vulgare L.

Fasulye

Pisum sativum L. (partim)

Yem bezelyesi

Poa sp.

Salkımotu

Poteryum sanguisorba minor

Çayır düğmesi

Trifolium sp.

Üçgüller

Trigonella foenum-graecum L.

Çemen

Vicia pannonica Crantz

Macar fiği

Vicia sativa L.

Adi fiğ

Vicia villosa Roth

Tüylü fiğ

Vigna unguiculata L.

Börülce

Listede yer almayan türlere ait tohumluklar, aynı cinse ait türlere göre sertifikalandırılır.

Ek-2

TOHUMLUK BEYANNAMESİ

Beyannamenin (1)

Tarih :…./…./…….. Numarası : …………

Üreticinin adı, soyadı (varsa), Kurumu

veya ticari ünvanı (2)

Üreticinin açık adresi

Tohumluğun cins ve çeşidi

Botanik Adı

Ekilen tohumluğun sınıf ve döl kademesi

Tohumluğun alındığı yerin adı ve adresi

Alınan tohumluğun miktarı (kg)

Tohumluk sertifika veya raporu hangi resmi

kurumdan verilmiştir. (3)

Tohumluk sertifika veya raporunun tarih ve numarası

Tohumluğun ekildiği tarla veya parselin yeri

adı veya numarası (4)

Tarla veya parselin alanı (da)

Bu tarlaya ekilen tohumluk miktarı (kg)

Tohumluğun ekildiği tarih (5)

Yukarıdaki beyanımın doğru olduğunu bildirir 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu ve bu Kanuna ilişkin Yönetmeliklere uymayı taahhüt eder gereğinin yapılmasını arz ederim.

Tohumluk Yetiştiricisi

Tohumluk Üreticisi

Kabul eden

Onaylayan

Adı, Soyadı, Açık Adresi

Adı, Soyadı, Tarih, İmza

Adı, Soyadı, Tarih, İmza

Adı, Soyadı, Tarih, İmza

Önemlidir:

(1) Beyannamenin tarih ve numarası beyannameyi veren tarafından yazılacaktır.

(2) Sözleşmeli tohumluk yetiştiriliyorsa, sözleşme yapan firmanın adı yazılacaktır.

(3) Sertifikayı veren tohumluk sertifikasyon kuruluşudur.

(4) Tohumluklar hangi il sınırları içerisinde ekilmiş ise o ilin adı da yazılacaktır.

(5) Ekilen tohumluğun kışlık-yazlık veya ana ürün- II. ürün ve örtü altı olduğu belirtilecektir.

Ek- 3

TARLA KONTROL İHBARNAMESİ

Tarih : ..................... No : .....................

Yetiştiricinin Adı ve Soyadı :.............................................................................................

Adresi :.............................................................................................

Tohumluğun Cins ve Çeşidi :.............................................................................................

Ön Bitki :.............................................................................…………..

Tarla ve Parsel No. veya Adı :.............................................................................................

Tarla Alanı (Dekar) :........................................................................................….

Üretici :.............................................................................................

Düzenleme Tarihi :.............................................................................................

Ekilen Tohumluğun Alındığı

Tarihteki Sınıfı ve Döl Kademesi:.......................................................………….......................

YAPILAN TARLA KONTROLÜNDE TOHUMLUĞUN

ARANILAN SINIFA GİRMESİNİ ENGELLEYEN

HUSUSLAR

...................................................................................................................................................................

...................................................................................................................................................................

...................................................................................................................................................................

...................................................................................................................................................................

............................................

Yukarıda belirtilen hususlardan dolayı tohumluğunuz tarla muayenesi yönünden herhangi bir sertifikalı tohumluk sınıfına girmemektedir. Ancak teknik olarak bu engellerin tarafınızdan giderilmesi mümkündür. ...../...../20…… tarihinde kesin rapor verilmek üzere yeniden gelineceğinin bilinmesi ve gereğinin ona göre yapılması rica olunur.

İhbarnameyi düzenleyenlerin İhbarnameyi alan yetiştiricinin

Adı, Soyadı, açık görev adresleri Adı ve Soyadı

ve imzaları İmzası

Ek-4

Tarla kontrol standartları

a) Tohumluklar ait sınıf ve döl kademeleri aşağıdaki tabloda verilmiştir.

Tablo 1: Tohumluklara ait sınıf ve döl kademeleri

Türler

Orijinal

Sertifikalı

İtalyan çimi

1

2

Börülce, fasulye, mercimek, nohut, gazal boynuzu, acı bakla, korunga, üçgüller, çemen, fiğler, burçak, mürdümük, çayır düğmesi, yem bezelyesi, yüksek çayır yulafı

1

3

Tavusotu, bromlar, ayrıklar, domuz ayrığı, yumaklar, ingiliz çimi, kanyaşlar, salkımotu, otlak arpası

2

3

Yonca

3

5

b) Tarla kontrolleri aşağıdaki tabloda belirtilen dönemlerde yapılır.

Tablo 2: Tarla kontrolü dönemleri

Türler

Tarla kontrol dönemleri

Mercimek, nohut

Çiçeklenme dönemi ve hasattan bir hafta önce olmak üzere iki defa

Fasulye, börülce

%50 bakla oluşumu ve hasattan bir hafta önce olmak üzere iki defa

Tüm yem bitkileri

Çiçeklenme döneminde bir defa.

c) Tohumluk üretilen bir tarlaya çeşit safiyetini korumak şartıyla aynı çeşidin sınıf ve döl kademesi birbirini izleyen tohumluğu arka arkaya ekilebilir. Türlere göre belirlenen ön bitki şartları aşağıdaki tabloda belirtilmiştir.

Tablo 3: Ön bitki şartı

Türler

Ön bitki şartı

Börülce, fasulye

Tohumluk üretilecek tarlaya en az bir yıl aynı türün farklı bir çeşidi ekilmemiş olmalıdır.

Nohut, mercimek, tavusotu, yüksek çayır yulafı, bromlar, ayrıklar, domuz ayrığı, yumaklar, ingiliz çimi, italyan çimi, kanyaşlar, salkım otu, otlak arpası, yem bezelye, çayır düğmesi

Tohumluk üretilecek tarlaya en az iki yıl aynı türün farklı bir çeşidi ekilmemiş olmalıdır.

Gazal boynuzu, acı bakla, yonca, korunga, üçgüller, çemen, fiğ, burçak, mürdümük

Tohumluk üretilecek tarlaya en az üç yıl aynı türün farklı bir çeşidi ekilmemiş olmalıdır.

ç) Türlere göre belirlenen izolasyon mesafeleri aşağıdaki tabloda verilmiştir.

Tablo 4: Türlere ait izolasyon mesafeleri

Türler

Orijinal

Sertifikalı

Mercimek, nohut, börülce, fasulye

2 m

2 m

Tavusotu, yüksek çayır yulafı, bromlar, ayrıklar, domuz ayrığı, yumaklar, ingiliz çimi, italyan çimi, kanyaşlar, salkımotu, otlak arpası, yem bezelyesi

200 m

100 m

Gazal boynuzu, acı bakla, yonca, korunga, üçgüller, çemen, fiğ, burçak, mürdümük, çayır düğmesi

400 m

200 m

d) Türlere göre tarla standartları aşağıda belirtilmiştir.

1) Tavusotu, yüksek çayır yulafı, bromlar, ayrıklar, yumaklar, ingiliz çimi, italyan çimi, kanyaşlar, salkımotları, otlak arpası türlerinde tarla kontrolüne esas olacak birim saha büyüklüğü 10 m2’dir. Birim saha üzerinden yapılacak bu kontrollerde tarla büyüklüğüne göre tekrarlama sayısı ve dikkat edilecek faktörler aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.

0 – 100 dekara kadar 5,

101 – 1000 dekar arası 10,

1001 dekardan fazla 15 birim saha.

Faktörler (en çok %)

Orijinal

Sertifikalı I

Sertifikalı

II-III

Diğer tür ve çeşitler (tip dışı bitkiler dahil)

0

1

2

2) Fiğ, çemen, burçak türlerinde tarla kontrolüne esas olacak birim saha büyüklüğü 10 m2, acı bakla, mürdümük ve yem bezelyesi türlerinde ise 20 m2’dir. Birim saha üzerinden yapılacak bu kontrollerde tarla büyüklüğüne göre tekrarlama sayısı ve dikkat edilecek faktörler aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.

0 - 100 dekara kadar 5,

101 – 1000 dekar arası 10,

1001 dekardan fazla 15 birim saha.

Faktörler (en çok %)

Orijinal

Sertifikalı I

Sertifikalı

II-III

Diğer tür ve çeşitler (tip dışı bitkiler dâhil)

0

0,5

1

3) Korunga, gazal boynuzu türlerinde tarla kontrolüne esas olacak birim saha büyüklüğü 10 m2’dir. Birim saha üzerinden yapılacak bu kontrollerde tarla büyüklüğüne göre tekrarlama sayısı ve dikkat edilecek faktörler aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.

0 – 100 dekara kadar 5,

101 – 1000 dekar arası 10,

1001 dekardan fazla 15 birim saha.

Faktörler (en çok %)

Orijinal

Sertifikalı I

Sertifikalı

II-III

Diğer tür ve çeşitler (tip dışı bitkiler dahil)

0

0,5

1

Yonca mozaik virüsü (Alfaalfa mosaic)

0

0

0

Soğan sak nematodu (Ditylenchus dipsaci)

0

0

0

4) Yonca ve üçgül türlerinde tarla kontrolüne esas olacak birim saha büyüklüğü 20 m2’dir. Birim saha üzerinden yapılacak bu kontrollerde tarla büyüklüğüne göre tekrarlama sayısı ve dikkat edilecek faktörler aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.

0 – 100 dekara kadar 5,

101 – 1000 dekar arası 10,

1001 dekardan fazla 15 birim saha.

Faktörler

Orijinal

Sertifikalı I

Sertifikalı

II-III-IV-V

Diğer tür ve çeşitler (tip dışı bitkiler dahil) (en çok %)

0

0,5

1

Taş yoncası (dekarda bitki sayısı, en çok)

0

10

30

Şerbetçiotu yoncası (dekarda bitki sayısı en çok)

0

10

20

Yonca mozaik virüsü (Alfaalfa mosaic) (en çok %)

0

0

0

Soğan sak nematodu (Ditylenchus dipsaci) (en çok %)

0

0

0

5) Çayır düğmesi türünde tarla kontrolüne esas olacak birim saha büyüklüğü 10 m2’dir. Birim saha üzerinden yapılacak bu kontrollerde tarla büyüklüğüne göre tekrarlama sayısı ve dikkat edilecek faktörler aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.

0 – 100 dekara kadar 5,

101 – 1000 dekar arası 10,

1001 dekardan fazla 15 birim saha.

Faktörler (en çok %)

Orijinal

Sertifikalı I

Sertifikalı II

Diğer tür ve çeşitler (tip dışı bitkiler dahil)

0

0,5

1

Korunga

0

0,5

1

Yabancı ot (Hedysarum)

0

0,5

1

6) Mercimek türünde tarla kontrolüne esas olacak birim saha büyüklüğü 10 m2’dir. Birim saha üzerinden yapılacak bu kontrollerde tarla büyüklüğüne göre tekrarlama sayısı ve dikkat edilecek faktörler aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.

0 – 10 dekara kadar 5,

11 – 100 dekar arası 10,

101 dekardan fazla 15 birim saha.

Faktörler (en çok %)

Orijinal

Sertifikalı I

Sertifikalı II-III

Diğer tür ve çeşitler (tip dışı bitkiler dahil)

0

0,3

0,5

Diğer mahsuller

0

0,5

1

Antraknoz (Colletotrichum lindemuthianum)

0

0,5

1

Kök çürüklüğü (Fusarium spp.)

0

0,5

1

Zararlı yabancı ot (Vicia articulata)

0

0,1

0,2

7) Nohut türünde tarla kontrolüne esas olacak birim saha büyüklüğü 10 m2’dir. Birim saha üzerinden yapılacak bu kontrollerde tarla büyüklüğüne göre tekrarlama sayısı ve dikkat edilecek faktörler aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.

0 - 10 dekara kadar 5,

11 – 100 dekar arası 10,

101 dekardan fazla 15 birim saha.

Faktörler (en çok %)

Orijinal

Sertifikalı I

Sertifikalı

II-III

Diğer tür ve çeşitler (tip dışı bitkiler dahil)

0

0,5

1

Antraknoz (Colletotrichum lindemuthianum)

0

0,5

1

Kök çürüklüğü (Fusarium spp.)

0

0,5

1

Virüs hastalıkları

0

0

1

8) Börülce türünde tarla kontrolüne esas olacak birim 100 bitkidir. Birim saha üzerinden yapılacak bu kontrollerde tarla büyüklüğüne göre tekrarlama sayısı ve dikkat edilecek faktörler aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.

0 – 10 dekara kadar 5,

11 – 100 dekar arası 10,

101 dekardan fazla 15 birim.

Faktörler (en çok %)

Orijinal

Sertifikalı I

Sertifikalı

II-III

Diğer tür ve çeşitler (tip dışı bitkiler dâhil)

0

0,5

1

Antraknoz (Colletotrichum lindemuthianum)

0

0,5

1

Virüs hastalıkları (Toplam) (*)

0

0

1

(*) Börülce mozaik virüsü (Cowpea mosaic virüs-CPMV) tohumla taşındığından tüm kademelerde toleransı sıfırdır.

9) Fasulye türünde tarla kontrolüne esas olacak birim 100 bitkidir. Birim saha üzerinden yapılacak bu kontrollerde tarla büyüklüğüne göre tekrarlama sayısı ve dikkat edilecek faktörler aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.

0 - 10 dekara kadar 5,

11 – 100 dekar arası 10,

101 dekardan fazla 15 birim.

Faktörler (en çok %)

Orijinal

Sertifikalı I

Sertifikalı

II-III

Diğer tür ve çeşitler (tip dışı bitkiler dahil)

0

0,5

1

Solgunluk (Fusarium oxysporum)

0

0

0,5

Pas (Uromyces appendiculatus)

0

0

5

Sap çürüklüğü (Sclerotinia sclerotiorum)

0

0

1

Antraknoz (Colletotrichum lindemuthianum)

0

0

1

Kök çürüklüğü

(Macraphomina phaseoli, Rizoctonia solani)

0

0,5

2

Bakteriyel solgunluk

(Curtobacterium flaccumfaciens pv. flaccumfaciens)

0

0

0

Hale yanıklığı

(Pseudomonas syringae pv. phaseolicola)

0

0

0,5

Adi yaprak yanıklığı

(Xanthomonas axonopodis pv. phaseolia)

0

0

0,5

Virüs hastalıkları (Toplam) (*)

0

2

5

(*) Fasulye adi mozaik virüsü (Bean common mosaic virüs-BCMV), Soya fasulyesi mozaik virüsü (Soyabean mosaic virüs-SYMV) tohumla taşındığından tüm kademelerde toleransı sıfırdır.

Ek–5

AMBALAJLAMA VE ETİKETLEME

A) AMBALAJLAMA

1) Ambalaj üzerinde bulunması gereken asgari bilgiler;

a) Üretici veya tedarikçinin adı ve adresi,

b) Tür adı,

c) Çeşit adı,

ç) Tohumluğun sınıfı ve kademesi,

d) Ambalajın net veya brüt ağırlığı,

e) Tohumluğun ilaçlı olup olmadığı, ilaçlı ise ilacın adı yazılmalıdır.

2) Tohumluklar çuval, torba, paket veya kutu ambalajlar içinde satılır,

3) Tohumluk ambalaj bilgileri silinmeyecek ve kazınmayacak şekilde olmalıdır,

4) Karışımlarda karışımı oluşturan bileşenlerin tür ve çeşit isimleriyle birlikte ağırlık veya yüzde oranları belirtilir.

B) ETİKETLEME

1) Tohumluk etiketlerinde bulunması gereken asgari bilgiler;

a) Etiketi düzenleyen sertifikasyon kuruluşunun adı ve logosu

b) Tohumluk partisinin numarası,

c) Numunenin alındığı veya mühürlemenin yapıldığı tarih.

ç) Tür adı,

d) Çeşit adı,

e) Tohumluk sınıfı ve döl kademesi,

f) Tohumluk ambalajının beyan edilen net veya brüt ağırlığı veya tohum sayısı,

g) Tohum ilaçlanmışsa ilacın adı,

ğ) Üretici firmanın adı ve adresi bulunmalıdır.

2) Karışımlara ait tohumluk etiketlerinde bulunması gereken asgari bilgiler.

a) Her pakete uygun karışım etiketi yapıştırılır.

b) Karışımın varsa marka adı,

c) Etiketi düzenleyen sertifikasyon kuruluşunun adı ve logosu,

ç) Tohumluk partisinin numarası,

d) Mühürleme tarihi

e) Tohumluk ambalajının beyan edilen net veya brüt ağırlığı veya tohum sayısı,

f) İlaçlanmışsa ilacın adı,

g) Karışımı oluşturan bileşenlerin tür ve çeşit isimleriyle birlikte ağırlık olarak yüzde oranları

ğ) Üretici firmanın adı ve adresi,

3) Tohumluk sınıflarına göre etiketler aşağıdaki renklere uygun olarak düzenlenir.

Tohumluk Sınıfları

Etiket Renkleri

Orijinal

Beyaz

Sertifikalı I

Mavi

Sertifikalı II-III

Kırmızı

Ham Tohumluk

Gri

Karışım

Yeşil

4) Tohumluk etiketlerinin asgari boyutları 67 x 110 mm boyutlarında olmalıdır.

5) Etiketler dikme ve yapıştırma olarak hazırlanır.

Ek-6

TOHUMLUK PARTİLERİNE AİT ASGARİ NUMUNE MİKTARI,

AZAMİ AMBALAJ VE PARTİ BÜYÜKLÜKLERİ

Tür

Azami Parti Büyüklüğü (*)

ton

Azami Ambalaj Ağırlığı(**)

kg

Asgari Numune Miktarı

g

Börülce, fasulye, mercimek, nohut, burçak, acıbakla, yem bezelyesi, mürdümük

20

50

1000

Tavusotu, salkımotu, otlak arpası

10

25

50

Ayrıklar, yumaklar, kanyaşlar, domuz ayrığı

10

25

100

Bromlar, yüksek çayır yulafı, ingiliz çimi, italyan çimi, çayır düğmesi

10

25

200

Yonca

10

25

300

Gazal boynuzu,

10

25

400

Korunga

10

25

Meyve 1000

Tohum 750

İskenderiye üçgülü

10

25

400

Hibrit üçgül

10

25

200

Kırmızı üçgül

10

25

500

Çayır üçgülü

10

25

300

Ak üçgül

10

25

200

Acem üçgülü

10

25

200

Çemen

10

25

500

Macar fiği

20

50

1000

Adi fiğ

25

50

1000

Tüylü fiğ

20

50

1000

(*) Azami parti Büyüklüğü % 5'ten fazla aşılmayacaktır.

(**) Adet olarak ambalajlanan tohumluklarda ağırlık bu miktarların üzerinde olamaz.

Ek- 7

LABORATUVAR STANDARTLARI

A - Yem bitkileri laboratuvar standartları:

* Tohumluk üretimlerinin laboratuvar analizlerinde taş ve şerbetçiotu yoncası oranları orijinal sınıfta 20 adet/kg, sertifikalı I sınıfta 200 adet/kg, sertifikalı II ve takip eden döl kademelerinde 300 adet/kg’ dan fazla olamaz.

** 11,12,13,14,15 numaralı sütunlarda yer alan ot tohumları oranı toplamı ile analizde çıkan diğer ot tohumları oranı toplamı 16. sütundaki toplam ot tohumları oranından fazla olamaz.

*** Yonca, korunga, üçgüller, çayır düğmesi, çemen, gazal boynuzu, fiğ, burçak, yem bezelyesi, acı bakla, mürdümük türlerinde çimlenme değerlerine sert tohum oranı dahildir.