T.C. Resmî Gazete
23 Ocak 2008 ÇARŞAMBA
Resmî Gazete
Sayı : 26765
TEBLİĞ
Sermaye Piyasası Kurulundan:
KAYITLI SERMAYE SİSTEMİNE İLİŞKİN ESASLAR TEBLİĞİ
(SERİ: IV, NO: 38)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı; 28/7/1981 tarih ve 2499 sayılı Kanun'un uygulaması ile ilgili olarak, ortaklıkların kayıtlı sermaye sistemine geçiş ve sistem içinde uymaları gereken esaslar ile kayıtlı sermaye sisteminden çıkma ve çıkarılma esaslarını düzenlemektir.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 12 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ'de geçen:
a) Kanun: 28/7/1981 tarih ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nu,
b) Kurul: Sermaye Piyasası Kurulu'nu,
c) Ortaklık: Anonim Ortaklığı,
d) TTK: Türk Ticaret Kanunu'nu,
e) TTSG: Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'ni,
ifade eder.
f) Kayıtlı Sermaye: Ortaklıkların, esas sözleşmelerinde hüküm bulunmak kaydıyla, yönetim kurulu kararı ile TTK'nun sermayenin artırılmasına dair hükümlerine tabi olmaksızın çıkarabilecekleri hisse senedi azami miktarını gösteren, Ticaret Sicili'ne tescil edilmiş sermayeleridir.
g) Başlangıç Sermayesi: Kayıtlı sermayeli ortaklıkların sahip olmaları zorunlu asgari çıkarılmış sermayeleridir.
h) Çıkarılmış Sermaye: Kayıtlı sermayeli ortaklıkların satışı yapılmış hisse senetlerini temsil eden sermayeleridir.
İKİNCİ BÖLÜM
Kayıtlı Sermaye Sistemine İlişkin Usul ve Esaslar
Kayıtlı sermaye sistemine kabul ve tavan belirlenmesinde Kurul izni ve uygulama şartları
MADDE 4 – (1) Hisse senetlerini halka arz etmek üzere kurulan ortaklıklar ile kurulmuş olup da sermaye artırmak suretiyle hisse senetlerini halka arzedecek olan ortaklıkların, Ticaret Sicili’ne tescil edilmiş kayıtlı sermaye tavanı içinde kalmak üzere, esas sözleşmelerinde hüküm bulunmak kaydıyla ve yönetim kurulu kararı ile TTK’nun sermayenin artırılmasına dair hükümlerine tâbi olmaksızın hisse senedi çıkararak sermaye artırmalarını sağlayan kayıtlı sermaye sisteminden yararlanmaları ve kayıtlı sermaye tavanı tespiti Kurul iznine tâbidir.
(2) Kurulca izin verilen kayıtlı sermaye tavanı, iznin verildiği yıl da dahil olmak üzere en fazla 5 yıllık süre için geçerlidir. Belirlenen sürenin sonunda izin verilen kayıtlı sermaye tavanına ulaşılamamış olsa dahi, yönetim kurulunun sermaye artırım kararı alabilmesi için daha önce izin verilen tavan ya da yeni bir tavan tutarı için Kurul’dan izin almak suretiyle genel kuruldan yeni bir süre için yetki alması zorunludur. Söz konusu yetkinin alınmaması durumunda bu ortaklıklar kayıtlı sermaye sisteminden çıkmış sayılırlar.
(3) Ortaklıkların belirlenen kayıtlı sermaye tavanına ulaşılmadan önce yeni tavan tespiti ile kayıtlı sermaye tavanına ulaşıldıktan sonra yeniden daha yüksek bir kayıtlı sermaye tavanı tespiti Kurul iznine tâbidir. Tavan yükseltmelerde kayıtlı sermaye sistemine geçilmede uygulanan esaslar tatbik edilir.
(4) Sermaye artırımı yoluyla hisse senetlerini ilk defa halka arz edecek ortaklıklardan kayıtlı sermaye sistemine geçmek isteyenlerin, her halükarda halka arz işleminin kayıtlı sermaye sistemine geçişe ilişkin Kurul tarafından verilecek izin tarihini takip eden ilk sermaye artırımında gerçekleştirilmesi zorunludur. Bu ortaklıklara verilecek kayıtlı sermaye tavanı tutarı en fazla 5 yıllık süre için verilir. Ancak söz konusu ortaklıkların, kayıtlı sermaye sistemine geçişine ilişkin olarak Kurul tarafından verilen iznin tarihini takip eden 1 yıl içerisinde sermaye artırımı yoluyla halka arz işlemini gerçekleştirmemiş olmaları durumunda, bu ortaklıklar kayıtlı sermaye sisteminden çıkmış sayılırlar.
(5) Kayıtlı sermaye sisteminden çıkmış sayılan ortaklıkların bundan sonra gerçekleştirecekleri sermaye artırımlarında, kayıtlı sermaye sistemine tabi olmayan ortaklıklarca uygulanacak olan TTK’nun sermayenin artırılmasına dair hükümleri uygulanır. Ancak Kurulun yatırım ortaklıklarına ilişkin düzenlemeleri saklıdır.
(6) Menkul kıymet yatırım ortaklıkları, gayrimenkul yatırım ortaklıkları ve girişim sermayesi yatırım ortaklıkları hakkında Kurulun ilgili düzenlemeleri saklıdır.
(7) Nakit artırım dışındaki tüm iç kaynakların sermayeye ilavesi suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere kayıtlı sermaye tavanı aşılabilir. Ancak nakit artırım suretiyle kayıtlı sermaye tavanı aşılamaz.
(8) Mevcut kayıtlı sermaye tavanının aşılmış olması durumunda, yönetim kurulu kararı ile yapılması öngörülen sermaye artırımı başvuruları Kurul tarafından incelemeye alınmaz.
(9) Kayıtlı sermaye sistemine geçecek ortaklıkların başlangıç sermayeleri 3.500.000 YTL’ndan az olamaz. Ancak finans piyasasında faaliyet gösteren şirketlerin kayıtlı sermaye sistemine geçişlerinde aranacak başlangıç sermaye tutarı 25.000.000 YTL’ndan az olamaz.
(10) Kayıtlı sermaye sistemini kabul etmek isteyen ortaklıkların, Kanun’un 12 nci maddesinin 1 inci fıkrası uyarınca Kurul’dan izin aldıktan sonra esas sözleşmelerine bu konuda hüküm koymaları ve bu amaçla esas sözleşmelerinin ilgili bölümlerinde bu sistemden yararlanmayı sağlayacak değişikleri yapmaları gerekir.
İzin için Kurul’a başvuru ve gerekli belgeler
MADDE 5 – (1) Kayıtlı sermaye sisteminden yararlanma ve tavan belirlenmesi için Kurul’a yapılacak başvuruya aşağıdaki belgeler eklenir:
a) Yürürlükte bulunan, tüm değişiklikleri içeren ve tek bir metin haline getirilmiş, ortaklığı temsile yetkili kişilerce onaylanmış esas sözleşme,
b) Ortaklık yönetim kurulunca hazırlanmış kayıtlı sermaye maddesi taslağı ile esas sözleşmesinin kayıtlı sermaye sistemine ve Kanun’a uyum sağlaması için değişmesi gereken diğer maddelerine yönelik değişiklik taslakları,
c) Sermayenin ödenmiş kısmını gösterir mali müşavir raporu,
d) Ortaklığı temsile yetkili kişilerce imzalı, geçmiş 3 yıla ait kâr dağıtım tabloları,
e) Kurucuları, yönetim ve denetleme organlarını oluşturan kişileri ve ortaklığı tanıtıcı bilgileri içeren belgeler,
f) Kurulun belirlediği mali tablo standartlarına uygun ve ortaklığı temsile yetkili kişilerce imzalanmış geçmiş 3 yıla ait; genel kurulca onaylanarak kesinleşen mali tablolar,
g) Kayıtlı sermaye sistemine geçişe ilişkin yönetim kurulu kararı,
h) Kayıtlı sermaye sistemine geçişin ve yönetim kuruluna Kanun’un 12 nci maddesinin 5 inci fıkrasındaki yetkilerin verilmesi halinde, bunların gerekçelerini içeren ortaklığı temsile yetkili kişilerce imzalanmış belge,
i) Kurul düzenlemeleri çerçevesinde zorunlu veya isteğe bağlı olarak düzenletilmiş bağımsız denetleme raporu,
j) Kurul'ca gerekli görülecek diğer bilgi ve belgeler.
Kurulda inceleme ve izin
MADDE 6 – (1) Kurul, ortaklıkların başvurularını, Kanun'un genel amaç ve ilkeleri, piyasanın gerekleri, sermaye piyasasının gelişimi ve düzenli çalışması, kayıtlı sermaye sisteminin gayesi, ortakların hak ve yararları, ortaklığın yasal yükümlülüklere uyma durumu gibi hususları gözönüne alarak inceler ve inceleme sonucu olumlu ise izin verir. Her ortaklığın kayıtlı sermaye tavanı, ortaklığın önerisi ve kayıtlı sermaye sisteminin gayesi gözönünde tutularak Kurul'ca belirlenir.
(2) Kurul, kayıtlı sermaye sistemine geçişi ve tavan yükseltmeyi şarta bağlayabilir.
Kurul izninden sonra yapılacak işlemler
MADDE 7 – (1) Kurul izninden sonra Kurul'dan alınan izin belgesi ve Kurul'ca onaylı esas sözleşme tadil tasarısı ile birlikte TTK'nun 386 ncı maddesi uyarınca esas sözleşme değişikliği için izin almak üzere Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'na müracaat edilir.
(2) Sermaye artırımı yoluyla hisse senetlerini ilk defa halka arz edecek ortaklıklardan kayıtlı sermaye sistemine geçmek isteyenlerde gündemdeki esas sözleşme değişikliklerini görüşmek üzere genel kurul usulüne uygun olarak toplantıya çağrılır ve genel kurul TTK'nun 388 inci maddesindeki nisaplarla toplanarak esas sözleşme değişikliklerini karara bağlar.
(3) Halka açık anonim ortaklıkların kayıtlı sermaye sistemine geçişlerine veya kayıtlı sermaye tavanının artırılmasına ilişkin olarak yapılacak esas sözleşme değişikliklerinde genel kurul usulüne uygun olarak toplantıya çağrılır. Yapılacak genel kurul toplantısında esas sözleşmede aksine bir hüküm yoksa TTK’nun 372 nci maddesindeki toplantı nisapları uygulanır.
(4) Yönetim kuruluna imtiyazlı pay sahiplerinin haklarını kısıtlama ve imtiyazlı pay çıkarma yetkisi veriliyorsa, TTK'nun 389 uncu maddesi hükmü uygulanır.
(5) Esas sözleşme değişikliklerinin genel kurulca onaylanmasını müteakip, ilgili ticaret siciline tescil ve TTSG'nde ilan ettirilmesi gerekir. Gazetenin bir nüshası, ilanı müteakip 6 işgünü içinde Kurul'a gönderilir.
(6) Ortaklık sermayesini temsil eden hisse senetleri arasında grup ayrımı olması ve kayıtlı sermaye sistemine geçiş veya kayıtlı sermaye tavan artırımına ilişkin olarak yapılacak esas sözleşme değişikliklerinin imtiyazlı pay sahiplerinin haklarını ihlal edici nitelikte olması durumunda, TTK’nun 391 inci maddesi hükümlerine göre, esas sözleşme değişikliklerinin onaylandığı genel kuruldan sonra, her bir pay grubunun, ayrı ayrı olmak üzere, özel bir toplantı yaparak esas sözleşme değişikliği konusunda ayrıca karar vermeleri zorunludur.
Kayıtlı sermaye sisteminden çıkma ve çıkarılma
MADDE 8 – (1) Ortaklıklar Kurul'dan izin almak suretiyle kayıtlı sermaye sisteminden çıkabilirler. Ayrıca, kayıtlı sermaye sistemini amacı dışında; ortakların ve diğer tasarruf sahiplerinin istismarına yol açacak şekilde kullandığı anlaşılan, ortaklık yapısı nedeniyle bu sisteme ihtiyaç duymaksızın kolayca sermaye artırımı yapabilecek durumda olan ve bu sisteme geçişte aranan diğer nitelikleri yitiren ortaklıklar, Kurul tarafından sistemden çıkartılabilirler. Kayıtlı sermaye sisteminden çıkan veya sistemden çıkartılan ortaklıklar, çıkış tarihinden itibaren en az 2 yıl geçmeden yeniden sisteme kabul edilmezler. Ancak, ortaklık yönetiminin değişmesi veya kayıtlı sermaye sisteminden çıkma veya çıkartılma sebeplerinin ortadan kalktığının tespiti durumunda, ortaklıkların başvurusu üzerine 2 yıllık sürenin dolması beklenmeksizin ortaklıkların yeniden kayıtlı sermaye sistemine geçmelerine Kurul’ca izin verilebilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yönetim Kuruluna Tanınabilecek Yetkiler ve Kullanım Esasları
Yönetim kuruluna tanınabilecek yetkiler ve uygulama şartları
MADDE 9 – (1) Kayıtlı sermaye sistemini kabul etmek isteyen ortaklıklarda yönetim kuruluna; imtiyazlı veya itibari değerinin üzerinde hisse senedi çıkarılması, pay sahiplerinin yeni pay alma haklarının sınırlandırılması veya imtiyazlı hisse senedi sahiplerinin haklarını kısıtlayıcı nitelikte karar alınması yetkisi verilmek istendiği takdirde, bu yetkilerin yönetim kuruluna verildiğine dair açık hükümlerin esas sözleşme metninde yer alması şarttır.
(2) Yönetim kurulunun yeni pay alma hakkını kısıtlama yetkisi, pay sahipleri arasında eşitsizliğe yol açacak şekilde kullanılamaz.
Yönetim kurulu kararlarının ilanı
MADDE 10 – (1) Yönetim kurulu esas sözleşme ile yetkili kılınmış ise; sermaye artırımı ile Tebliğin 9 uncu maddesi kapsamında alınan yönetim kurulu kararlarını, Kurulun özel durumların açıklanmasına ilişkin düzenlemeleri çerçevesinde kamuya açıklamakla yükümlüdür. Ayrıca Tebliğin 9 uncu maddesi kapsamında alınan yönetim kurulu kararları alındığı tarihten itibaren 5 iş günü içinde Ticaret Siciline tescil ve TTSG'nde ilan edilir. İlan tarihini izleyen en geç 6 iş günü içinde ilanın yapıldığı TTSG’nin Kurul'a gönderilmesi zorunludur.
Yönetim kurulu kararlarının iptali
MADDE 11 – (1) Yönetim kurulunun sermaye artırımı ile Tebliğin 9 uncu maddesi kapsamında aldığı kararlar aleyhine, TTK’nun 381 inci maddesinin birinci fıkrasında sayılan hallerde yönetim kurulu üyeleri, denetçiler veya hakları ihlal edilen pay sahipleri, yönetim kurulu kararının bu Tebliğ'in 10 uncu maddesinde belirtilen esaslar çerçevesinde ilan edilmesinden itibaren 30 gün içinde anonim ortaklık merkezinin bulunduğu yer ticaret mahkemesinde iptal davası açabilirler. Bu halde, TTK’nun genel kurul kararlarının iptaline ilişkin 382, 383 ve 384 üncü maddeleri hükümleri uygulanır.
(2) Kanun'un 12 nci maddesi çerçevesinde esas sözleşme ile yönetim kuruluna bırakılan konularda alınan yönetim kurulu kararları aleyhine, Kanun'un 46 ncı maddesinin b bendi uyarınca Kurulca iptal davası açılabilir.
Kurul'a bildirim
MADDE 12 – (1) Yönetim kurulunun sermaye artırımı ile Tebliğin 9 uncu maddesi çerçevesinde aldığı kararlar aleyhine denetçiler, yönetim kurulu üyeleri veya hakları ihlal edilen ortaklar tarafından iptal davası açılması halinde, ortaklık davanın açıldığını öğrendiği tarihten itibaren 3 iş günü sonuna kadar durumu Kurul'a bildirmekle yükümlüdür. Mahkemece, aleyhine iptal davası açılan yönetim kurulu kararının icrasının geri bırakılmasına karar verildiği takdirde, taraflarca kararın, öğrenildiği tarihten itibaren en geç 3 iş günü içinde Kurul'a bildirilmesi zorunludur. Mahkemece icranın geri bırakılması kararı verilmediği sürece, sermaye artırımı dolayısıyla hisse senetlerinin Kurul kaydına alınması işlemlerine devam olunur.
(2) İptal davasına ilişkin mahkeme hükmünün tebliğ tarihinden itibaren 5 iş günü içinde, taraflar, durumu Kurul'a bildirmekle yükümlüdürler.
(3) Dava konusu yönetim kurulu kararının iptaline ilişkin mahkeme kararının kesinleşmesini izleyen 5 iş günü içinde, yönetim kurulu tarafından söz konusu kararın yönetim kurulu kararları defterinden silinmesi ve bu hususun 10 uncu madde hükmü çerçevesinde tescil ve ilan ettirilmesi zorunludur.
(4) Yönetim kurulu üyeleri, denetçiler veya hakları ihlal edilen ortaklar tarafından iptal davası açılması halinde, sözü edilen iptal davasının açıldığı hususuna, mahkemece aleyhine iptal davası açılan yönetim kurulu kararının icrasının geri bırakılmasına karar verildiği takdirde bu karara, davaya ilişkin nihai mahkeme kararına ve mahkeme kararının kesinleşmesi halinde bu hususa ilişkin olarak Kurulun özel durumların kamuya açıklanmasına ilişkin düzenlemeleri çerçevesinde özel durum açıklamasında bulunulması zorunludur.
Yönetim kurulu kararlarının iptaline uygulanacak hükümler
MADDE 13 – (1) Yönetim kurulu kararlarının iptali hususunda, bu Tebliğ ile düzenlenmemiş konularda TTK'nun 382, 383, 384 ve ilgili hükümleri uygulanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Diğer Hükümler
Yeniden Değerleme
MADDE 14 – (1) Bu Tebliğ’in 4 üncü maddesinde yer alan tutarlar her yıl Maliye Bakanlığı’nca ilan edilen yeniden değerleme katsayısı dikkate alınarak gerekli görülmesi halinde Kurulca artırılır.
Yürürlükten kaldırılan mevzuat
MADDE 15 – (1) 14/7/1992 tarihli ve 21284 sayılı Mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan Seri:IV, No:7 sayılı "Kayıtlı Sermaye Sistemine İlişkin Esaslar Tebliği" yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 16 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 17 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Sermaye Piyasası Kurulu yürütür.