T.C. Resmî Gazete
1 Mart 2008 CUMARTESİ
Resmî Gazete
Sayı : 26803
YÖNETMELİK
Millî Savunma Bakanlığından:
TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİ BESLEME KANUNU
UYGULAMA YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; 5668 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Besleme Kanununun uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, Genelkurmay Başkanlığı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığını kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) 24/5/2007 tarihli ve 5668 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Besleme Kanununun 11 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Ara öğün: Günlük üç öğün yemeğin dışında; meyve, çerez, tatlı, ikramlık gibi gerektiğinde soğuk veya sıcak olarak verilen yiyecek ve içecekleri,
b) Askerî personel: Subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, askerî öğrenci, sivil memur, işçi, erbaş ve erleri,
c) Birleştirilmiş günlük besleme bildirim çizelgesi: Birlik ve kurumlar tarafından bildirilen günlük besleme bildirim çizelgelerinin personel birimince birleştirilerek, mal saymanlığına/beslenme hizmetini yürüten birime gönderilen günlük yemek çizelgesinin hazırlanmasına esas belgeyi,
ç) Birleştirilmiş günlük hayvan besleme bildirim çizelgesi: Birlik ve kurumlar tarafından bildirilen günlük hayvan besleme bildirim çizelgelerinin personel birimlerince birleştirilerek, mal saymanlığına/beslenme hizmetini yürüten birime gönderilen günlük hayvan besleme çizelgesinin hazırlanmasına esas belgeyi,
d) Günlük besleme bildirim çizelgesi: İnsan beslenebilmesi için düzenlenerek, personel birimine gönderilen belgeyi,
e) Günlük hayvan besleme bildirim çizelgesi: Hayvan beslenebilmesi için düzenlenerek, personel birimine gönderilen belgeyi,
f) Günlük hayvan besleme çizelgesi: Beslenecek hayvanlara verilecek yemlerin içeriği, parasal değeri ve miktarı gibi bilgileri içeren denetime bağlı tüketim belgesini,
g) Günlük yem bedeli: 5668 sayılı Kanun kapsamında hazırlanan Türk Silahlı Kuvvetlerinde Bulunan Hayvanların Beslenmesine Dair Yönetmelikte her tür hayvan için ölçüt olarak kullanılan harcamaya esas paranın üst miktarını,
ğ) Güçlendirilmiş yemek bedeli: Normal çalışma koşullarından daha yoğun beden hareketini içeren görev ve eğitimlerin yapılması için gerekli kaloriyi sağlamak amacıyla günlük yemek bedelinin %25 artırılmasıyla elde edilen paranın miktarını,
h) Günlük yemek bedeli: En az üç öğün ve gerektiğinde de ara öğünleri içeren, yemek çizelgesinin hazırlanmasında ölçüt olarak kullanılan harcamaya esas paranın üst miktarını,
ı) Günlük yemek çizelgesi: Beslenecek personele verilecek yemeklerin öğün bazında dağılımını, yemeklerin içeriklerini, kalorisini, parasal değerini ve kullanılacak yiyecek maddelerinin miktarı gibi bilgileri içeren denetime bağlı tüketim belgesini,
i) Günlük yemek çizelge özeti: Günlük yemek çizelgesi ile personele verilecek yemeklerin öğün bazında dağılımını, yemeklerin içeriklerini, kalorisini ve kullanılacak yiyecek maddelerinin miktarı gibi bilgileri içeren belgeyi,
j) Kazandan besleme: Yükümlülük ve zorunluluktan dolayı toplu olarak sıcak veya kumanya olarak bütün giderleri Devlet tarafından karşılanan beslemeyi,
k) Özel günler için günlük yemek bedeli: Günlük yemek bedelinin yüzde elli fazlasına kadar belirlenebilen yemek bedelini,
l) Tayın bedeli: Kazandan beslemeye alınamayanlara, 22/6/1978 tarihli ve 2155 sayılı Bazı Kamu Personeline Tayın Bedeli Verilmesi Hakkında Kanun kapsamında ödenen aylık yemek parasını,
m) Türk Silahlı Kuvvetleri: Genelkurmay Başkanlığı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlıkları ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Beslemeye Dahil Edilecek Personele Ait Esaslar
Beslemeye dahil edilecekler
MADDE 5 – (1) Aşağıda belirtilen personel, günlük yemek bedeli kapsamında kazandan beslenirler:
a) Askerî öğrenciler.
b) Erbaş ve erler.
c) Askerî ceza ve tutukevleri ile disiplin ceza ve tutukevlerinde tutuklu, hükümlü ve askerî birliklerde gözaltında bulunan askerî personel ile sivil kişiler.
ç) Disiplin cezası nedeniyle birlikten ayrılamayan askerî personel.
d) Harp esirleri, gözaltına alınan veya iltica eden yabancı ordu personeli.
e) Yapılan uluslararası anlaşmalarda hüküm olması koşuluyla veya Millî Savunma Bakanlığının onayıyla, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı için İçişleri Bakanlığının onayıyla Türkiye’deki askerî okullarda eğitilen yabancı ordu personeli.
f) Kuvvet Komutanı, Jandarma Genel Komutanı veya Sahil Güvenlik Komutanının onayıyla, Türk Silahlı Kuvvetlerinin kadrosunda olmayan ancak askerî birliklerle beraber görev yapan veya tatbikatlara katılan ve görev koşullarının kazandan besleme yapılmasını zorunlu kıldığı kişiler.
g) Hava Harp Okuluna geldikleri tarihten, deneme uçuşu ve paraşütle atlama eğitimlerinin tamamlanmasına kadar geçen süre içindeki aday öğrenciler ile günlük veya öğün bazında beslenme desteğinin verilmesinin zorunlu olduğu koşullarda, askerî okulların sınavına girecek aday öğrenciler.
ğ) Birlik komutanlığı tarafından askerî personele görev yaptıkları yerlerde yemek yeme ortamının sağlanamaması ve birliğin konumu gereği yerleşim yerlerine uzaklığı veya görevin yapıldığı yer gereğince toplu beslenmesi uygun görülen birlik personeli.
h) Birlik veya kurumun nöbetçi personeli.
ı) Yurt dışında görev yapan ve besleme desteğini bünyesinde bulunduran askerî birlik personeli (Bu birliklerin yiyecek maddelerini bulundukları ülkeden karşılamaları durumunda, günlük yemek bedeli, satın alma fiyatlarına göre hesaplanır).
i) Eğitim ve öğrenimleri süresince askerî okullarda öğrenci olan ön sözleşmeli subay ve astsubaylar.
Tayın bedelinin kesilmeyeceği haller
MADDE 6 – (1) Birlik ve kurum nöbetçileri, savaş, iç güvenlik harekâtı, sınır ötesi harekât veya yüzer birlik personeli ile 14/7/1964 tarihli ve 500 sayılı Kıbrıs’a Gönderilecek Türk Askerî Birliği Mensuplarının Aylık ve Ücretleriyle Çeşitli İstihkakları ve Birliğin Başka Giderleri Hakkında Kanuna tâbi birlik personeline, kazandan beslendikleri sürelerde ödenen tayın bedeli veya yemek yardımına ilişkin olarak herhangi bir kesinti yapılmaz.
Tayın bedeli veya yemek yardımı karşılığı olarak beslenme yapılacak personel
MADDE 7 – (1) Askerî ceza ve tutukevleri ile disiplin ceza ve tutukevlerinde tutuklu ve askerî birliklerde gözaltında bulunan askerî personel ile sivil kişiler.
(2) Disiplin cezası nedeniyle birlikten ayrılamayan askerî personel.
(3) Birlik komutanlığı tarafından askerî personele görev yaptıkları yerlerde yemek yeme ortamının sağlanamaması ve birliğin konumu gereği yerleşim yerlerine uzaklığı veya görevin yapıldığı yer gereğince toplu beslenmesi uygun görülen birlik personeli.
(4) Yurt dışında görev yapan ve besleme desteğini bünyesinde bulunduran askerî birlik personeli (Bu birliklerin yiyecek maddelerini bulundukları ülkeden karşılamaları durumunda, günlük yemek bedeli, satın alma fiyatlarına göre hesaplanır).
(5) Toplu beslenmesi uygun görülen personel, Kuvvet Komutanı, Jandarma Genel Komutanı ve Sahil Güvenlik Komutanı’nın onayı ile beslemeye dahil edilebilir.
Aylıklardan yapılacak kesintilerle ilgili düzenleme
MADDE 8 – (1) Tayın bedeli veya yemek yardımı aldığı halde kazandan beslenen askerî personelin tayın bedeli veya yemek yardımından yapılacak kesintiler ile ilgili hususlarda 1/3/2008 tarihli ve 26803 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetlerinde Beslenme Bedellerinin Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükümleri uygulanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Günlük Yemek/Yem Bedellerinin Hesaplanması ve Uygulama Esasları
Günlük yemek bedeli
MADDE 9 – (1) Günlük yemek bedeli; 5668 Sayılı Kanuna ekli ölçüt tablosunda gösterilen gıda maddelerinin fiyatlandırılmasıyla belirlenir. Belirlenen bu değere; salça, tuz, baharat, sarımsak, maydanoz, dereotu, limon, sirke gibi tatlandırıcılar için yüzde beş eklenerek, yapılacak yemek çizelgesinin günlük üst sınırı bulunur.
(2) Yalnız kıt’a yükü demirbaş erzak yedirildiği günlerde bu yiyeceklerin parasal değerinin günlük yemek bedelinin altında veya üstünde olması durumu dikkate alınmaz.
(3) Kıt’a yükü demirbaş erzaka dahil konservelerden herhangi birinin veya bir kaçının yedirilmesi halinde, günlük yemek bedeli ölçüt tablosundaki istihkak tutarını aşmamak koşulu ile değişim hükümleri uygulanır.
Günlük yem bedeli
MADDE 10 – (1) Günlük yem bedeli; 5668 Sayılı Kanun kapsamında hazırlanan Türk Silahlı Kuvvetlerinde Bulunan Hayvanların Beslenmesine Dair Yönetmelik esaslarına göre her tür hayvan için bedel ölçüt tablosunda gösterilen yem maddelerinin fiyatlandırılmasıyla belirlenir.
Uygulama esasları
MADDE 11 – (1) 5668 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Besleme Kanunu, bedel ölçüt tablosunda yer alan kuru baklagiller, yaş sebze, taze meyve ve diğer yiyecek maddeleri için günlük yemek çizelgesinde uygulanacak birim fiyatlarında, birliğe mal oluş fiyatları esas alınır.
a) Kuru baklagiller, yaş sebze ve taze meyvenin fiyatlarının hesaplanmasında kullanılacak çeşitler müşterek yönergede belirtilir.
b) Çeşitli nedenlerle ilgili aya ait fiyatların belirlenememesi durumunda, son bir yıl içindeki en son tedarik fiyatı esas alınır. Bu fiyatın da bulunmaması halinde Millî Savunma Bakanlığınca aylık olarak yayımlanan birim fiyatlar kullanılır.
c) Birlik veya kurumlar bu birim fiyatları esas alarak, günlük yemek çizelgesini hazırlar.
ç) Yurt dışında görev yapan ve besleme desteğini bünyesinde bulunduran birliklerin yiyecek maddelerini bulundukları ülkeden karşılamaları durumunda günlük yemek bedeli satın alma fiyatlarına göre hesaplanır. Herhangi bir nedenle fiyatların belirlenememesi durumunda, yapılacak piyasa araştırması sonucu hazırlanan tutanakla birim fiyat belirlenir.
(2) Günlük yemek bedeli tespitinde, sabah için bildirilen personel miktarının günlük tutarının çarpımı ile elde edilen toplam tutarın 1/5’i, öğle ve akşam için bildirilen personel miktarının günlük tutar ile çarpımı ile elde edilen toplam tutarın 2/5’i olmak üzere ayrı ayrı hesaplanarak esas alınır.
(3) Günlük yemek bedeli sabah, öğle ve akşam için hesaplanan miktarların toplamı ile belirlenir. Sarf edilirken, öğün bazında hesaplanan parasal tutar dikkate alınmaz, toplam tutarı aşmamak üzere harcama yapılır. Yemek çizelgesinin yeterli ve dengeli beslenmeyi sağlayacak düzeyde yapılmasından sonra, günlük yemek bedelinden artan parasal değerler sonraki günlere aktarılmaz.
(4) Günlük yem bedelinin belirlenmesinde birliğe mal oluş fiyatları esas alınır. Fiyatı belirlenemeyen yemler için Millî Savunma Bakanlığı tarafından her yıl yayımlanan bütçelemeye esas tahmini birim fiyatları esas alınır.
(5) Aynı tür hayvanın farklı beslenme sınıflarına ait istihkakları günlük hayvan besleme çizelgesinde gösterilir. Bulunacak günlük toplam parasal tutarın tamamı, hayvanların beslenme sınıflarına bakılmaksızın harcanabilir. Günlük yem bedelinden artan parasal tutarı sonraki günlere aktarılmaz.
(6) Güçlendirilmiş yemek bedeli ile beslenecekler;
a) Savaş ve askerî harekâtta bulunan birlik personeli,
b) Deprem, sel, orman yangınları gibi doğal afetlerde arama, kurtarma ve söndürme görevi yapan birlik personeli,
c) Terörle yaygın ve yoğun bir şekilde mücadeleye yönelik iç güvenlik harekâtı ile görevli ve eğitimlerini yapan birlik personeli,
ç) Çalışma koşullarının gereği yoğun beden hareketini içeren görev ve eğitimleri yapan birlik personeli,
d) Türk Silahlı Kuvvetleri spor takımlarından, yoğun beden hareketlerini yapan takımların toplu olarak çalışma kamplarında bulunan personeli kapsar.
Yukarıda belirtilen personelin güçlendirilmiş yemek bedeli ile beslenebilmesi için kuvvet komutanlıkları için Genelkurmay Başkanlığının önerisine göre Millî Savunma Bakanı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı için İçişleri Bakanının onayı alınır.
(7) Birlik ve kurumlarda hem günlük yemek bedeli, hem de güçlendirilmiş yemek bedeli ile beslenecek personel varsa, her bedel ölçüt tablosu için farklı günlük yemek çizelgesi hazırlanır ve uygulanır.
(8) Resmî ve dinî bayramlarda, 17 Mart 1981 tarihli ve 2429 Sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun kapsamında;
a) 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı,
b) 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı,
c) 30 Ağustos Zafer Bayramı,
ç) 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı,
d) Ramazan ve Kurban Bayramlarında her gün, özel günler için belirlenen günlük yemek bedeli esas alınarak günlük yemek çizelgesi hazırlanır ve uygulanır. Yılbaşında da bu fıkra hükmü uygulanır.
(9) Kazandan beslemenin sıcak yemek ile yemekhanelerde toplu olarak yapılamaması durumunda, günlük yemek bedelini aşmayacak şekilde, her türlü dayanıklı hazır gıda maddeleri ve/veya birlik tarafından önceden hazırlanan ambalajlanmış yiyecekler kumanya olarak verilir.
(10) Birden fazla mutfak olması durumunda günlük yemek çizelge özeti hazırlanır.
(11) Günlük yemek çizelgesi içeriğinin mutfaklarda uygulandığı sırada, birliğe gelen ve gidenlerin olması durumunda; gelenler için depo olanaklarına göre öğün bazında ek günlük besleme bildirim çizelgesi düzenlenerek, ek günlük yemek çizelgesi hazırlanır. Gidenler için mutfak ve yemekhanede henüz işlenmemiş olan gıda maddeleri, kiler fazlalığı olarak depoya geri alınır.
(12) Zorunlu nedenlerle içme suyu gereksinimi olduğunda, kuvvet komutanı, Jandarma Genel Komutanı veya Sahil Güvenlik Komutanının onayı ile zorunluluğun devamı süresince ve bedeli dikkate alınmadan, bir kişi için günlük üç litreye kadar ambalajlanmış içme suyu verilebilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yemek hizmetinin satın alınması
MADDE 12 – (1) Kazandan beslenecek personel için; yemek hazırlama, pişirme, dağıtım, servis ve temizlik gibi yemek öncesi ve sonrasına yönelik mal ve hizmetlerden bir kısmı veya tamamının satın alınması ile ilgili işlemlerde, 5668 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Besleme Kanunu gereği hazırlanan, Satın Alınacak Yemek Hizmeti Uygulamalarına Dair Yönetmelik hükümleri esas alınır.
Kişisel, çamaşır ve besleme hizmetleri temizlik maddelerinin dağıtımı
MADDE 13 – (1) Erbaş, er ve askerî öğrenciler ile kazana dahil olanlar için yemek hazırlama, pişirme ve sonrasında kullanılan araç ve gereçlerin temizliği; erbaş, er ve askerî öğrencilerin kişisel temizlikleri ile kullandıkları giyecek ve eşyaların temizliği için gereken temizlik maddelerine ait hususlar için, 5668 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Besleme Kanunu gereği hazırlanan, Türk Silahlı Kuvvetleri Besleme Kanunu Temizlik Maddeleri Kullanım Esasları ve Usullerine Dair Yönetmelik hükümleri esas alınır.
Kıt’a yükü demirbaş erzak ile barış stok seviyesine ait hususlar
MADDE 14 – (1) Kıt’a yükü demirbaş erzak ile barış stok seviyesine ait hususlar, 5668 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Besleme Kanunu gereği hazırlanan, Türk Silahlı Kuvvetleri Savaş Şartları ve Olağanüstü Durumlarda Besleme Desteği İhtiyaçlarına Dair Yönetmelik hükümleri kapsamında uygulanır.
Düzenleme yetkisi
MADDE 15 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından, görev ve hizmet alanları dikkate alınarak diğer uygulama esasları ve yöntemlerini içeren yönergeler hazırlanır.
(2) Askerlik şubeleri, jandarma karakolları ve bağlı birliklerinden ayrı bir bölgede geçici bir süre veya sürekli görev yapan birlik personeli, yemek hizmetlerine yönelik işlerde çalışan personel kadrosunun veya gereken olanakların yetersiz olması durumunda; bölgelerinde bulunan ve besleme desteği verebilecek en yakın askerî birlik tarafından beslenirler. Bedelen beslenen birliklerdeki zorunluluklar nedeniyle, besleme desteği veren birliğin güçlendirilmiş yemek ile beslenmesi durumunda, besleme desteği alan birlik aynı esaslarla beslenir.
(3) Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin sağlıklı beslenmesi ve beslenme kalitesinin yükseltilmesi amacıyla, gıda maddelerinin kalite değerleri ile bunların hazırlandığı ortamların hijyenik durumlarının kontrolüne yönelik laboratuar ve hijyen denetim hizmet desteği, ilgili yönerge esasları doğrultusunda Türk Silahlı Kuvvetleri gıda kontrol teşkillerince verilir.
Yürürlük
MADDE 16 – (1) Bu Yönetmelik, 1/1/2008 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 17 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Millî Savunma Bakanı ile İçişleri Bakanı birlikte yürütür.