Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü
17 Mayıs 2008 CUMARTESİ
Resmî Gazete
Sayı : 26879
TEBLİĞ
Tarım ve Köyişleri Bakanlığından:
TÜRK GIDA KODEKSİ
SÜRÜLEBİLİR YAĞLAR/MARGARİN VE YOĞUN YAĞLAR TEBLİĞİ
(Tebliğ No: 2008/21)
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı, sürülebilir yağlar/margarin ve yoğun yağların tekniğine uygun ve hijyenik şekilde üretilmesini, muhafazasını, depolanmasını, taşınmasını ve pazarlanmasını sağlamak üzere özelliklerini belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ sürülebilir yağ/margarin ve yoğun yağı kapsar. Domuz yağı içeren ürünleri kapsamaz.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ 16/11/1997 tarihli ve 23172 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine göre hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Tebliğde geçen;
a) Süt yağı: İnek, koyun, keçi veya manda sütünden elde edilen yağı,
b) Bitkisel yağ: Yenilebilir bitkisel kaynaklı yağları,
c) Hayvansal yağ: Domuz yağı ve süt yağı haricinde, balık dahil olmak üzere hayvansal kaynaklardan elde edilen yağı,
ç) Sürülebilir yağlar/margarin: İnsan tüketimine uygun bitkisel ve/veya hayvansal yağlar ve/veya süt yağından elde edilen temel olarak yağ içinde su emülsiyonu tipinde, süt ve/veya süt ürünleri içerebilen şekillendirilebilir ürün grubunu,
1)Toplam yağ içeriğinin en fazla % 3’ü oranında süt yağı içerebilen sürülebilir yağlar, piyasaya sunuluş ve toplam yağ oranlarına göre adlandırılır;
- Margarin: Ağırlıkça en az %80, en fazla % 90 oranında yağ içeriğine sahip ürünü,
- Margarin - Dörtte üç yağlı: Ağırlıkça en az %60, en fazla %62 oranında yağ içeriğine sahip ürünü,
- Margarin - Yarım yağlı: Ağırlıkça en az %39, en fazla %41oranında yağ içeriğine sahip ürünü,
- Margarin - “%....” yağlı: Ağırlıkça aşağıdaki oranlarda yağ içeriğine sahip ürünleri;
-Yağ içeriği ağırlıkça en az % 10 ve % 39’dan az
-Yağ içeriği ağırlıkça % 41 den fazla ve % 60 dan az
-Yağ içeriği ağırlıkça % 62 den fazla ve % 80 den az
2) Toplam yağ içeriğinin en az %10’ u en fazla %80’ i oranında süt yağı içeren sürülebilir yağlar piyasaya sunuluş ve toplam yağ oranlarına göre adlandırılır;
- Süt yağlı margarin : Ağırlıkça en az %80, en fazla %90 oranında yağ içeriğine sahip olan ürünü,
- Süt yağlı margarin- Dörtte üç yağlı: Ağırlıkça en az %60, en fazla %62 oranında yağ içeriğine sahip olan ürünü
- Süt yağlı margarin- Yarım yağlı: Ağırlıkça en az %39, en fazla %41 oranında yağ içeriğine sahip olan ürünü,
- Süt yağlı margarin - “%....” yağlı: Ağırlıkça aşağıdaki oranlarda yağ içeriğine sahip ürünleri;
- Yağ içeriği ağırlıkça en az %10 ve %39 dan az
- Yağ içeriği ağırlıkça %41 den fazla ve %60 dan az
- Yağ içeriği ağırlıkça %62 den fazla ve %80 den az
d) Yoğun yağ: Yağ içeriği %90’dan fazla olan ürünü,
e) Çeşnili sürülebilir yağlar/margarin: Bu Tebliğ kapsamındaki tüm ürünlere çeşitli baharat, meyve ve sebzeler, bal ve/veya taklit ve tağşiş olmaması şartı ile diğer gıda maddeleri katılarak çeşnilendirilmesiyle elde edilen ve kendine has tat, koku, görünüm ve yapı dışında kalan özellikler açısından Tebliğ kapsamındaki ürünlerin özelliklerini taşıyan ürünü,
ifade eder.
Ürün özellikleri
MADDE 5 – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin özellikleri aşağıda verilmiştir:
a) Ürünler, kendine has tat, koku, görünüm ve yapıda olmalıdır.
b) Ürünlerde tuz ve su dışında kalan kısmın en az 2/3’ü yağ olmalıdır.
c) Ürünlere ait yağ oranları Ekte verilmiştir.
Katkı maddeleri
MADDE 6 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler, 25/8/2002 tarihli ve 24857 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi – Renklendiriciler Tebliği ile 22/12/2003 tarihli ve 25324 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi – Renklendiriciler ve Tatlandırıcılar Dışındaki Gıda Katkı Maddeleri Tebliğinde yer alan hükümlere uygun olmalıdır.
Aroma maddeleri
MADDE 7 – (1) Bu Tebliğ kapsamında ürünlerde doğal aroma maddeleri ve/veya Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinin Gıda Aroma Maddeleri bölümünde yer alan doğala özdeş aroma maddeleri kullanılabilir.
Bulaşanlar
MADDE 8 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerdeki bulaşanların miktarları, 23/9/2002 tarihli ve 24885 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi - Gıda Maddelerinde Belirli Bulaşanların Maksimum Seviyelerinin Belirlenmesi Hakkında Tebliğde yer alan hükümlere uygun olmalıdır.
Pestisit kalıntıları
MADDE 9 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerdeki pestisit kalıntı miktarları, 11/1/2005 tarihli ve 25697 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi – Gıdalarda Maksimum Bitki Koruma Ürünleri Kalıntı Limitleri Tebliğinde yer alan hükümlere uygun olmalıdır.
Veteriner ilaçları tolerans düzeyleri
MADDE 10 – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerde bulunabilecek veteriner ilaçları kalıntı düzeyleri 28/4/2002 tarihli ve 24739 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Hayvansal Kökenli Gıdalarda Veteriner İlaçları Maksimum Kalıntı Limitleri Tebliğinde yer alan hükümlere uygun olmalıdır.
Hijyen
MADDE 11 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler 2/9/2001 tarihli ve 24511 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi-Mikrobiyolojik Kriterler Tebliğinde yer alan genel kurallara uygun olarak üretilmelidir.
İşyeri özellikleri
MADDE 12 – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünleri üreten işyerleri, Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin Gıda Maddeleri Üreten İşyerlerinin Taşıması Gereken Özellikler bölümünde yer alan genel kurallara uygun olmalıdır.
Ambalajlama, etiketleme, işaretleme
MADDE 13 –(1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler; Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin “Ambalajlama –Etiketleme ve İşaretleme Bölümü”nde ve 25/08/2002 tarihli ve 24857 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi – Gıda Maddelerinin Genel Etiketleme ve Beslenme Yönünden Etiketleme Kuralları Tebliğinde yer alan hükümlere uygun olmalıdır.
(2) Bu genel kurallara ek olarak aşağıdaki bilgiler de etikette okunaklı, anlaşılır ve kolayca görülebilir şekilde bulunmalıdır:
a) Ürünlerin içerdiği tuz oranı etiket üzerinde, içindekiler bölümünde ağırlıkça yüzde "en fazla %..." olarak belirtilmelidir. Tuz ilave edilmemiş ürünlerde “tuz eklenmemiştir” ifadesi etiket üzerinde belirtilmelidir.
b) Ticari ismin olduğu ön yüzde, ürünün hangi şekilde adlandırıldığı açıkça görülebilecek şekilde belirtilmelidir.
c) Süt yağlı margarinlerde üründeki toplam yağ oranı ve içindeki süt yağı oranı etikette ticari markanın olduğu yüzde ticari markayla birlikte, açıkça görülebilecek şekilde yazılmalıdır.
ç) Bu tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin satış isimleri ile birlikte kullanım amaçları, üretim teknikleri de belirtilebilir.
d) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin adlandırmaları aşağıda belirtildiği şekilde yapılabilir;
1) Yağ içeriği %41 den fazla, % 62 den düşük olan ürünlerde “yağı azaltılmış” ifadesi ancak % yağ oranı ile birlikte kullanılabilir.
2) Yağ içeriği %41 veya daha düşük olan ürünlerde “düşük yağlı” veya “az yağlı” veya benzeri ifadeler ancak % yağ oranı ile birlikte kullanılabilir.
3)“Dörtte üç yağlı ” yerine % yağ oranı ile birlikte “yağı azaltılmış” ifadesi kullanılabilir.
4)“Yarım yağlı” yerine % yağ oranı ile birlikte “düşük yağlı” veya “az yağlı” veya benzeri ifadeler kullanılabilir ancak bu adlandırmalarda iki ifade birlikte kullanılamaz.
e) Bu tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin bileşiminde;
-Süt yağı dışında sadece bitkisel yağ içeren ürünlerde “bitkisel” ifadesi,
-Hayvansal yağ içeren ürünlerde “hayvansal” ifadesi
ürün ismi ile birlikte kullanılmalıdır.
f) Yarım yağlı margarin yerine “minarin” veya “halvarin” ifadesi % yağ oranı ile birlikte kullanılabilir.
g) Etiket üzerinde belirtilmek istenen herhangi bir bitkisel yağın doğal trigliserid yapısı korunmuş olmalı ve yağ fazında en az %10 oranında kullanılmalıdır. Kullanılan yağın yüzdesi etiket üzerinde ticari ismin yer aldığı ön yüzde açıkça belirtilmelidir.
ğ)Çeşnili yağlarda karışımda kullanılan çeşni maddesinin adı ve/veya çeşni karışımındaki en yüksek çeşninin adı “Çeşnili” ifadesi yerine kullanılabilir.
h) 20oC sıcaklıkta akıcı halde bulunan margarinlerin isminin başına sıvı ibaresi konulabilir.
ı) En az %99 oranında yağ içeriğine sahip olan yoğun yağlar susuz yağ olarak adlandırılır.
Taşıma ve depolama
MADDE 14 – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin taşınması ve depolanması, Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinin Gıdaların Taşınması ve Depolanması bölümünde yer alan kurallara uygun olmalıdır. Ayrıca satış noktalarındaki muhafaza sıcaklığı 14 °C’ den yüksek olmamalıdır.
Numune alma ve analiz yöntemleri
MADDE 15 – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerden Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinin Numune Alma ve Analiz Metotları bölümünde belirtilen kurallara uygun olarak numune alınmalı ve uluslararası kabul görmüş analiz metotları uygulanmalıdır.
Avrupa Birliği’ne uyum
MADDE 16 – (1) Bu Tebliğ, 2991/94 EC sayılı “Sürülebilir Yağların Standardizasyonu” ile ilgili Komisyon Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği’ne uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.
Tescil ve denetim
MADDE 17 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünleri üreten ve satan işyerleri; tescil ve izin, ithalat işlemleri, kontrol ve denetim sırasında bu Tebliğ hükümlerine uymak zorundadır. Bu hükümlerin uygulanması ile ilgili denetim ve hükümlere uymayan işyerleri hakkında gerekli işlemler 27/5/2004 tarihli ve 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanuna göre Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından yapılır.
Yürürlükten kaldırılan mevzuat
MADDE 18 – (1) Bu Tebliğ ile TS 2812 sayılı Bitkisel Margarin adlı standart mecburi uygulamadan kaldırılmıştır.
Uyum zorunluluğu
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Halen faaliyet gösteren ve bu Tebliğ kapsamındaki ürünleri üreten ve satan işyerleri bu Tebliğ’ in yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde bu Tebliğ hükümlerine uymak zorundadır.
Yürürlük
MADDE 19– (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 20 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.
Ek
Yağ Oranları
Margarin
Ürün Adı
Yağ İçeriği
(Ağırlıkça, %)
Margarin
%80 ≤ Yağ ≤ %90
Dörtte üç yağlı margarin
%60 ≤ Yağ ≤ %62
Yarım yağlı margarin
%39 ≤ Yağ ≤ %41
Margarin - “%....” yağlı
%10 ≤ Yağ < %39
%41 < Yağ < %60
%62 < Yağ < %80
Süt Yağlı Margarin
Ürün Adı
Yağ İçeriği
(Ağırlıkça, %)
Süt yağlı margarin
%80 ≤ Yağ ≤ %90
Süt yağlı margarin- Dörtte üç yağlı:
%60 ≤ Yağ ≤ %62
Süt yağlı margarin- Yarım yağlı:
%39 ≤ Yağ ≤ %41
Süt yağlı margarin - “%....” yağlı
%10 ≤ Yağ < %39
%41 < Yağ < %60
%62 < Yağ < %80