Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü
17 Mayıs 2008 CUMARTESİ
Resmî Gazete
Sayı : 26879
KURUL KARARI
Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumundan:
TÜTÜN VE ALKOL PİYASASI DÜZENLEME KURULU KARARI
Karar No : 4201
Karar Tarihi : 12/5/2008
Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulu; 3/1/2008 tarihli ve 5727 sayılı Kanun ile değişik 4207 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin beşinci fıkrasına istinaden, aynı maddenin birinci ve ikinci fıkraları uyarınca tütün ürünleri tüketiminin yasaklandığı yerlerde ve tütün ürünleri satışının yapıldığı yerlerde asılması gereken yasal uyarı yazıları ile tütün ürünlerinin tüketilmesine tahsis edilen alanlarda bulunması gereken sağlık uyarılarına ilişkin usul ve esasların aşağıdaki şekilde belirlenmesini ve bu Kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasını karar altına almıştır.
Tütün ürünleri tüketiminin yasaklandığı yerlerde asılması zorunlu olan yasal uyarı yazılarının şekli ve içeriği
MADDE 1 – 4207 sayılı Kanun uyarınca tütün ürünleri tüketiminin yasaklandığı yerlerde asılacak yasal uyarı yazılarının şekli ve içeriği aşağıdaki özellikleri taşımalıdır.
1) Kamu kurumlarına ait binalar ve özel hukuk kişilerine ait üretim, ticaret, sosyal, kültürel, spor, eğlence ve benzeri amaçlı, birden fazla kişinin girebileceği binaların kapalı alanları ile açık havada yapılan her türlü spor, kültür, sanat ve eğlence faaliyetlerinin yapıldığı yerlerde ve bunların seyir yerlerinde asılacak yasal uyarı yazıları;
a) Asgari 50x70 santimetre boyutunda, dikdörtgen şeklindeki beyaz zeminli kağıt veya uygun bir materyal üzerinde yer almalıdır.
b) Baskı yapılan materyalin beyaz zemini, köşeleri oval kırmızı renkli ince çerçeve ile çerçevelenmelidir.
c) Ucu sağ tarafa bakan ve yanmakta olan tek bir sigaranın, ortasından soldan sağa doğru çapraz şekilde kırmızı bir çubuk geçen kırmızı renkli bir daire içerisinde kapalı bulunduğu grafikten oluşan uluslararası sigara içilmez sembolünü içermelidir.
ç) En az on santimetrelik puntoyla, italik olmayacak şekilde Haettenschweiler yazı fontu kullanılarak kırmızı renkli büyük harflerle yan yana yazılmış "SİGARA İÇİLMEZ" ibaresi ile en az iki santimetrelik puntolarla italik olmayacak şekilde Helvetica Heavy yazı fontu kullanılarak siyah renkli küçük harflerle yazılan "Burada tütün ürünleri tüketilmesi yasaktır. Tüketenlere ve tüketilmesine göz yuman sorumlulara 4207 sayılı Kanun uyarınca idari para cezası uygulanır." ve "Şikayet için:" ibarelerini içermelidir.
d) Baskı yapılan alanın üstte kalan % 35’lik kısmını sigara içilmez sembolü, bu alanın altında kalan % 35’lik kısmını "SİGARA İÇİLMEZ" ibaresi ve en altta kalan % 30 kısmını ise diğer ibareler oluşturmalıdır.
2) Karayolu, demiryolu, denizyolu ve havayolu toplu taşıma araçlarında asılacak yasal uyarı yazıları;
a) Asgari A5 boyutunda olmak üzere, toplu taşıma aracının büyüklüğüne uygun ebatta, dikdörtgen şeklindeki beyaz zeminli kağıt veya uygun bir materyal üzerinde yer almalıdır.
b) Baskı yapılan materyalin beyaz zemini, köşeleri oval kırmızı renkli ince çerçeve ile çerçevelenmelidir.
c) Birinci maddede tarif edilen uluslararası sigara içilmez sembolünü içermelidir.
ç) En az üç santimetrelik puntoyla kırmızı renkli büyük harflerle yan yana yazılmış "SİGARA İÇİLMEZ" ibaresi ile baskı yapılan materyalin boyutuna uygun puntoyla siyah renkli küçük harflerle yazılan "Burada tütün ürünleri tüketilmesi yasaktır. Tüketenlere ve tüketilmesine göz yuman sorumlulara 4207 sayılı Kanun uyarınca idari para cezası uygulanır." ve "Şikayet için:" ibarelerini içermelidir.
d) Baskı yapılan alanın üstte kalan % 35’lik kısmını sigara içilmez sembolü, bu alanın altında kalan % 35’lik kısmını "SİGARA İÇİLMEZ" ibaresi ve en altta kalan % 30’luk kısmını ise diğer ibareler oluşturmalıdır.
e) Yukarıda öngörülen diğer esaslara uygun olmak şartıyla, taksi hizmeti verilen toplu taşıma araçlarına asılacak yasal uyarı yazıları; yukarıda A5 ebadı için öngörülen yazı puntoları ve işaretlerin oransal olarak küçültülmesi ile A6 boyutundaki materyallere de uygulanabilir.
3) Yasal uyarı yazıları Türkçe olarak yazılmalı ve yukarıda belirtilenlerin dışında başkaca işaret ve ibare içermemelidir.
4) Kırmızı renk kullanılması gereken yerlerde bayrak kırmızı kullanılmalıdır.
5) Yasal uyarı yazılarında yer alan "Şikayet için:" ibaresindeki boşluğa, yasal uyarı yazısını asma sorumluluğunu taşıyan tarafından, o yerde tütün ürünü tüketilmesi halinde idari yaptırım uygulanması için başvurulacak kişi veya kurumun adı ile telefonu yazılmalıdır.
6) Yasal uyarı yazılarında; baskı yapılan materyalin, toplam alanının % 10’unu aşmayacak oranda ve en alt kısmında olmak şartıyla, yasal uyarı yazılarını dağıtmak amacıyla hazırlatan gerçek veya tüzel kişilerin isim, unvan, logo, amblem gibi işaretlerine yer verilebilir.
7) Kurumun izni veya onayı olmaksızın Kurumun ismi veya logosu kullanılmamalıdır.
8) Yasal uyarı yazıları, sürekli ve kalıcı olmak kaydıyla; dijital ekrana yansıtmak, cama yapıştırmak, duvara asmak, tavandan sarkıtmak gibi dikkat çekecek ve rahatlıkla okunabilecek şekillerde uygulanabilir.
Tütün ürünleri tüketiminin yasaklandığı yerlerde asılması zorunlu olan yasal uyarı yazılarının bulunması gereken yerlere ilişkin esaslar
MADDE 2 – 4207 sayılı Kanun uyarınca tütün ürünleri tüketiminin yasaklandığı yerlerde asılması zorunlu olan yasal uyarı yazıları;
1) Tütün ürünleri tüketilmesi yasaklanan yerlerin tüm girişlerinde (personel girişleri dahil), giriş yapanlar tarafından görülebilecek ve okunabilecek uygun bir yere asılmalıdır.
2) Binaların her katındaki merdiven boşlukları ile asansör giriş ve çıkışları gibi ikincil girişlerde, geçiş yapanlar tarafından görülebilecek ve okunabilecek uygun yerlere asılmalıdır.
3) Alışveriş, üretim, ticaret, sosyal, kültürel, spor, eğlence ve benzeri amaçlı binaların kapalı alanlarında yer alan her kattaki koridorlarda (çalışanlar tarafından kullanılanlar dahil), geçiş yapanların tümü tarafından görülebilecek ve okunabilecek uygun yerlerde bulunmalıdır.
4) Gar, otogar, havalimanı ve limanlar, alışveriş merkezleri veya otelcilik hizmeti verilen işletmeler gibi insanların yoğun olarak bulunduğu yerlerin kapalı alanlarında yer alan yiyecek-içecek ve diğer hizmetlerin sunulduğu alanlar ile bekleme salonları veya lobi gibi yerlerde, o mekanda bulunanların tümünün görmesine ve okumasına imkan verecek sayıda asılmalıdır.
5) Okul öncesi eğitim kurumlarının, dershanelerin, özel eğitim ve öğretim kurumları dahil olmak üzere ilk ve orta öğrenim kurumlarının, kültür ve sosyal hizmet binalarının, açık havada yapılan her türlü spor, kültür, sanat ve eğlence faaliyetlerinin yapıldığı yerlerin ve bunların seyir yerlerinin, bahçelerini de kapsayacak şekilde ana giriş kapılarında ve açık alanlarında, o mekanda bulunanların tümünün görmesine ve okumasına imkan verecek sayıda asılmalıdır.
6) Taksi hizmeti verenler dahil toplu taşıma araçlarında, taşıtın büyüklüğüne göre tüm yolcuların görebileceği ve okuyabileceği sayıda uygun yerlere asılmalıdır.
7) Demiryolu, havayolu ve denizyolu taşımacılığında kullanılan araçların yolculara tahsis edilmiş her bir bölümünde, rahatlıkla görülebilecek ve okunabilecek şekilde asılmalıdır.
Perakende tütün ürünleri satışı yapılan yerlerde asılacak yasal uyarı yazılarına ilişkin esaslar
MADDE 3 – 4207 sayılı Kanunun 4 ncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, perakende tütün ürünleri satışı yapılan reyon (bölüm), stand veya ödeme noktaları ile içerisine müşterilerin giremediği, sadece servis penceresinden satış yapılan büfe gibi yerlerde asılacak yasal uyarı yazıları;
1) Asgari A4 boyutunda, dikdörtgen şeklindeki beyaz zeminli kağıt veya uygun bir materyal üzerinde yer almalıdır.
2) Baskı yapılan materyalin beyaz zemini, köşeleri yuvarlatılmış kırmızı renkli ince çerçeve ile çerçevelenmelidir.
3) Baskı yapılan alanın üstte kalan azami % 25’lik kısmında; siyah renkli 18 rakamı ile bu rakamın altında büyük harflerle yazılmış "YAŞ ALTI" ibaresinin, ortasından soldan sağa doğru çapraz şekilde bir kırmızı çubuk geçen kırmızı renkli bir daire içerisinde kapalı bulunduğu grafikten oluşan 18 yaş altına satış yapılamaz sembolünü içermelidir.
4) En az iki santimetrelik puntoyla "YASAL UYARI:" ibaresi kırmızı renkli, diğerleri siyah renkli olmak üzere, büyük harflerle yazılan "YASAL UYARI: 18 YAŞINI DOLDURMAYANLARA SİGARA VE DİĞER TÜTÜN ÜRÜNLERİ SATILAMAZ; SATANLAR HAKKINDA YASAL İŞLEM YAPILIR." ibaresini içermelidir.
5) İtalik olmayacak şekilde, tercihen Haettenschweiler yazı fontu veya belirlenen özellikleri sağlayabilecek uygun bir yazı fontu kullanılarak Türkçe olarak yazılmalı ve yukarıda belirtilenlerin dışında başkaca işaret ve ibare içermemelidir.
6) Kırmızı renk kullanılması gereken yerlerde bayrak kırmızı kullanılmalıdır.
7) Yukarıdaki şartlara uygun olmak kaydıyla, kağıt, baskı, çıkartma ve yapıştırma gibi materyallere uygulanabilir.
Tütün ürünleri tüketimine tahsis edilen alanlarda bulunması gereken sağlık uyarılarına ilişkin esaslar
MADDE 4 – 4207 sayılı Kanunun 4 ncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, tütün ürünleri tüketilmesine mahsus alanlarda asılacak sağlık uyarıları;
1) En az A4 boyutunda olmak üzere, tütün ürünleri tüketimine tahsis edilen alanın büyüklüğüne uygun ebatta, dikdörtgen şeklindeki beyaz zeminli kağıt veya uygun bir materyal üzerinde yer almalıdır.
2) Baskı yapılan materyalin beyaz zemini, köşeleri oval kırmızı renkli ince çerçeve ile çerçevelenmelidir.
3) Rahatlıkla okunabilen bir yazı fontu kullanılarak, A4 boyutunda en az bir santimetrelik, diğer boyutlarda ise en az iki santimetrelik puntoyla yazılmalıdır.
4) Baskı, çıkartma, yapıştırma veya afiş gibi yöntemlerle uygulanabilir.
5) Bu Kararın ekinde yer alan ibarelerden birini içerebileceği gibi, Türkçe olarak yazılmak ve Sağlık Bakanlığı veya Kurumun onayı alınmak kaydıyla, tütün ürünleri kullanımının tehlikelerini anlatan ibare, şekil veya grafiklerden oluşabilir.
6) Tütün ürünleri tüketimine tahsis edilen alanda bulunan herkesin görebileceği ve okuyabileceği uygun yerlere asılmalıdır.
EK:
SAĞLIK UYARILARI LİSTESİ
1. Sigara içenler genç yaşta ölür.
2. Sigara içmek damarları tıkar, kalp krizine ve felçlere neden olur.
3. Sigara içmek ölümcül akciğer kanserine neden olur.
4. Hamile iken sigara içmek bebeğe zarar verir.
5. Çocukları koruyun: Dumanınızı onlara solutmayın.
6. Sağlık kuruluşları sigarayı bırakmada size yardımcı olabilir.
7. Sigara içmek yüksek derecede bağımlılık yapar, başlamayın.
8. Sigarayı bırakmak ölümcül kalp ve akciğer hastalıkları riskini azaltır.
9. Sigara içmek ağrılı ve yavaş bir ölüme neden olabilir.
10. Sigarayı bırakmak için doktorunuzdan ve ..........’den yardım isteyin.
11. Sigara içmek kan akışını yavaşlatır ve cinsel iktidarsızlığa neden olur.
12. Sigara içmek cildin erken yaşlanmasına neden olur.
13. Sigara içmek spermlere zarar vererek doğurganlığı azaltır.
14. Sigara dumanında benze, nitrosamine, formaldehit ve hidrojensiyanit gibi kanser yapıcı maddeler bulunur.
AÇIKLAMALAR:
1) Sağlık uyarılarında, "sigara" kelimesi yerine "tütün ürünleri" kelimesi kullanılabilir.
2) Bu Kararda usul ve esasları belirlenen yasal uyarı yazıları ve sağlık uyarıları örnekleri, Kurumun www.tapdk.gov.tr adresindeki internet sitesinden temin edilerek de bastırılabilir.