Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü
12 Ağustos 2008 SALI
Resmî Gazete
Sayı : 26965
TEBLİĞ
Tarım ve Köyişleri Bakanlığından:
TÜRK GIDA KODEKSİ GIDA MADDELERİNDE KULLANILAN
TATLANDIRICILARIN SAFLIK KRİTERLERİ TEBLİĞİNDE
DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA TEBLİĞ
(TEBLİĞNO: 2008/43)
MADDE 1 – 4/12/2001 tarihli ve 24603 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi-Gıda Maddelerinde Kullanılan Tatlandırıcıların Saflık Kriterleri Tebliği’nin 1 Nolu Ekinde yer alan bazı tatlandırıcılara ait saflık kriterleri Ek-1’de yer aldığı şekliyle değiştirilmiş ve yeni tatlandırıcılara ait saflık kriterleri tebliğe ilave edilmiştir.
MADDE 2 – Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 3 – Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.
EK – 1
E 965 (i) MALTİTOL
Eşanlamlılar: D-maltitol, hidrojene maltoz.
Tanım
Kimyasal adı: (α)-D-Glukopiranozil-1,4-D-glusitol.
Einecs: 209-567-0
Kimyasal formülü: C12H24O11
Molekül ağırlığı: 344,31
Saflık: Susuz bazda % 98'den az D-mannitol C12H24O11 içermemelidir.
Tanımlama: Tatlı, beyaz kristal toz.
Belirleme
A. Çözünürlük: Suda çok iyi çözünür. Etanolde az çözünür.
B. Erime aralığı: 148-151°C
C. Spesifik rotasyon: [α] D 20 : +105,5°'den +108,5°'e kadar (% 5'lik, ağırlık/hacim, çözelti).
Rutubet: % 1'den fazla olmamalıdır (Karl Fischer yöntemi).
Sülfatlandırılmış kül: Kuru madde bazında % 0,1’den fazla olmamalıdır.
İndirgen şeker: Kuru madde bazında glukoz cinsinden, % 0,1’den fazla olmamalıdır.
Klorürler: Kuru madde bazında 50 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
Sülfat: Kuru madde bazında 100 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
Nikel: Kuru madde bazında 2 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
Arsenik: Kuru madde bazında 3 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
Kurşun: Kuru madde bazında 1 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
E 965 (ii) MALTİTOL ŞURUBU
Eşanlamlılar: Hidrojene yüksek maltoz-glukoz şurubu, hidrojene glukoz şurubu.
Tanım: Başlıca maltitol ile sorbitol ve hidrojene oligo ve polisakkaritlerden
oluşan karışımdır. Yüksek maltoz içerikli glukoz şurubunun katalitik
hidrojenasyonu veya bunun bireysel bileşimlerinin hidrolizasyonu ve karışımı ile üretilir. Ticari olarak şurup ve katı ürün şeklinde
sağlanabilir.
Saflık: Kuru madde bazında Toplam hidrojene sakkaritlerin % 99'undan az ve kuru madde bazında maltitolün % 50'sinden az olmamalıdır.
Tanımlama: Renksiz ve kokusuz, berrak, viskoz sıvı veya kristal kütle.
Belirleme
A. Çözünürlük: Suda çok iyi çözünür. Etanolde az çözünür.
B. İnce tabaka
Kromatografisi: Testi geçer.
Su miktarı: % 31'den fazla olmamalıdır (Karl Fischer yöntemi).
İndirgen şekerler: Glukoz cinsinden, % 0,3’den fazla olmamalıdır.
Sülfatlandırılmış kül: % 0,1’den fazla olmamalıdır.
Klorürler: 50 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
Sülfat: 100 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
Nikel: 2 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
Kurşun: 1 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
E 966 LAKTİTOL
Eşanlamlılar: Laktit, laktositol, laktobiosit.
Tanım
Kimyasal adı: 4-O-β-D-Galaktopiranozil-D-glusitol.
Einecs: 209-566-5
Kimyasal formülü: C12H24O11
Molekül ağırlığı: 344,32
Saflık: Kuru madde bazında % 95'den az olmamalıdır.
Tanımlama: Tatlı, kristal toz veya renksiz çözeltiler. Kristal ürünler susuz,
monohidrat ve dihidrat formunda bulunur.
Belirleme
A. Çözünürlük: Suda çok iyi çözünür.
B. Spesifik rotasyon: Susuz bazda hesaplanmış, [α] D 20 : +13°'den +16°'ya kadar
(%10'luk, ağırlık/hacim, sulu çözelti)
Rutubet: Kristal ürünler: % 10,5’den fazla olmamalıdır (Karl Fischer yöntemi).
Diğer polioller: Susuz bazda % 2,5’den fazla olmamalıdır.
İndirgen şeker: Kuru madde bazında glukoz cinsinden, % 0,2’den fazla olmamalıdır.
Klorürler: Kuru madde bazında 100 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
Sülfat: Kuru madde bazında 200 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
Sülfatlandırılmış kül: Kuru madde bazında % 0,1’den fazla olmamalıdır.
Nikel: Kuru madde bazında 2 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
Arsenik: Kuru madde bazında 3 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
Kurşun: Kuru madde bazında 1 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
E 954 SAKKARİN ve Na, K ve Ca TUZLARI
(I) SAKKARİN
Tanım
Kimyasal adı: 3-okso-2,3-dihidrobenzo(d)izotiazol-1,1-dioksit.
Einecs: 201-321-0
Kimyasal formülü: C7H5NO3S
Molekül ağırlığı: 183,18
Saflık: Susuz bazda % 99'dan az ve % 101’den fazla C7H5NO3S
içermemelidir.
Tanımlama: Çok seyreltik çözeltilerinde bile tatlı, kokusuz veya zayıf aromatik kokulu,
beyaz kristal veya beyaz kristal toz. Sukrozdan yaklaşık 300-500 kat daha fazla tatlıdır.
Belirleme
Çözünürlük: Bazik çözeltilerde çözünür. Suda az çözünür. Etanolde sınırlı çözünür.
Kurutma kaybı: % 1'den fazla olmamalıdır (105 °C'de 2 saat).
Erime aralığı: 226-230 °C.
Sülfatlandırılmış kül: Kuru madde bazında 0,2 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
Benzoik ve salisilik asit: Önceden 5 damla asetik asitle asitlendirilmiş olan 1/20’lik çözeltinin 10
mL'sine, suyla hazırlanmış yaklaşık 1 molar’lık demir klorür çözeltisinden 3 damla eklenir. Çökelti veya mor renk oluşmaz.
o-toluensülfonamid: Kuru madde bazında 10 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
p-toluensülfonamid: Kuru madde bazında 10 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
Benzoik asit p-sülfona- Kuru madde bazında 25 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
mid:
Kolay karbonize olabilen
Maddeler: Yok.
Arsenik: Kuru madde bazında 3 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
Selenyum: Kuru madde bazında 30 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
Kurşun: Kuru madde bazında 1 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
(II) SODYUM SAKKARİN
Eşanlamlılar: Sakkarin, sakkarinin sodyum tuzu.
Tanım
Kimyasal adı: Sodyum o-benzosülfimid,
2,3-dihidro-3-oksobenzisülfonazol'ün sodyum tuzu
oksobenzisülfonazol 1,2-benzizotiazolin-3-one-1
1-dioksit sodyum tuz dihidrat
Einecs: 204-886-1
Kimyasal formülü: C7H4NNaO3S.2H2O
Molekül ağırlığı: 241,19
Saflık: Susuz bazda % 99'dan az ve % 101'den fazla C7H4NNaO3S
içermemelidir.
Tanımlama: Çok seyreltik çözeltilerinde bile tatlı, kokusuz veya zayıf aromatik kokulu,
beyaz kristal veya beyaz kristal efflorescent/çiçek tozu toz. Sukrozdan yaklaşık 300-500 kat daha fazla tatlıdır.
Tanımlama: Çok seyreltilmiş çözeltileri de dahil olmak üzere beyaz kristal veya beyaz kristal tozu, kokusuz veya zayıf kokuda, çok tatlı, seyreltik (sulu) çözeltisi sukrozdan yaklaşık 300 – 500 kat daha tatlı.
Belirleme
Çözünürlük: Suda serbestçe çözünür. Etanolde eser miktarda çözünür.
Kurutma kaybı: % 15'den fazla olmamalıdır (120 °C'de 4 saat).
Benzoik ve salisilik asit: Önceden 5 damla asetik asitle asitlendirilmiş olan 1/20’lik çözeltinin 10
mL'sine, suyla hazırlanmış yaklaşık 1 molar’lık demir klorür çözeltisinden 3 damla eklenir. Çökelti veya mor renk oluşmaz.
o-toluensülfonamid: Kuru madde bazında 10 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
p-toluensülfonamid: Kuru madde bazında 10 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
Benzoik asit p-sülfona- Kuru madde bazında 25 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
mid:
Kolay karbonize olabilen
Maddeler: Yok.
Arsenik: Kuru madde bazında 3 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
Selenyum: Kuru madde bazında 30 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
Kurşun: Kuru madde bazında 1 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
(III) KALSİYUM SAKKARİN
Eşanlamlılar: Sakkarin, sakkarinin kalsiyum tuzu.
Tanım
Kimyasal adı: Kalsiyum o-benzosülfimid,
2,3-dihidro-3-oksobenzisosülfonazol'ün kalsiyum tuzu
1,2-benzisotiazolin-3-one-1,1-dioksit
Kalsiyum tuz hidrat (2:7)
Einecs: 229-349-0
Kimyasal formülü: C14H8CaN2O6S2.3 ½ H2O
Molekül ağırlığı: 467,48
Saflık: Susuz bazda % 95'dan az C14H8CaN2O6S2 içermemelidir.
Tanımlama: Çok seyreltik çözeltilerinde bile tatlı, kokusuz veya zayıf aromatik kokulu,
beyaz kristal veya beyaz kristal toz. Sukrozdan yaklaşık 300-500 kat daha fazla tatlıdır.
Belirleme
Çözünürlük: Suda serbestçe çözünür. Etanolde çözünür.
Kurutma kaybı: % 13,5’den fazla olmamalıdır (120 °C'de 4 saat).
Benzoik ve salisilik asit: Önceden 5 damla asetik asitle asitlendirilmiş olan 1/20’lik çözeltinin 10 mL'sine, suyla hazırlanmış yaklaşık 1 molar’lık demir klorür çözeltisinden 3 damla eklenir. Çökelti veya mor renk oluşmaz.
o-toluensülfonamid: Kuru madde bazında 10 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
p-toluensülfonamid: Kuru madde bazında 10 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
Benzoik asit p-sülfona- Kuru madde bazında 25 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
mid:
Kolay karbonize olabilen
Maddeler: Yok.
Arsenik: Kuru madde bazında 3 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
Selenyum: Kuru madde bazında 30 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
Kurşun: Kuru madde bazında 1 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
(IV) POTASYUM SAKKARİN
Eşanlamlılar: Sakkarin, sakkarinin potasyum tuzu.
Tanım
Kimyasal adı: Potasyum o-benzosülfimid,
2,3-dihidro-3-oksobenzisosülfonazol'ün potasyum tuzu
1,2-benzisotiazolin-3-one-1,1-dioksit monohidrat'ın potasyum tuzu
Kimyasal formülü: C7H4KNO3S.H2O
Molekül ağırlığı: 239,77
Saflık: Susuz bazda % 99'dan az ve % 101'den fazla C7H4KNO3S
içermemelidir.
Tanımlama: Çok seyreltik çözeltilerinde bile tatlı, kokusuz veya zayıf aromatik kokulu,
beyaz kristal veya beyaz kristal toz. Sukrozdan yaklaşık 300-500 kat daha fazla tatlıdır.
Belirleme
Çözünürlük: Suda serbestçe çözünür. Etanolde eser miktarda çözünür.
Kurutma kaybı: % 8'den fazla olmamalıdır (120 °C'de 4 saat).
Benzoik ve salisilik asit: Önceden 5 damla asetik asitle asitlendirilmiş olan 1/20’lik çözeltinin 10 mL'sine, suyla hazırlanmış yaklaşık 1 molar’lık demir klorür çözeltisinden 3 damla eklenir. Çökelti veya mor renk oluşmaz.
o-toluensülfonamid: Kuru madde bazında 10 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
p-toluensülfonamid: Kuru madde bazında 10 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
Benzoik asit p-sülfona- Kuru madde bazında 25 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
mid:
Kolay karbonize olabilen
Maddeler: Yok.
Arsenik: Kuru madde bazında 3 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
Selenyum: Kuru madde bazında 30 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
Kurşun: Kuru madde bazında 1 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
E 968 ERİTRİTOL
Eşanlamlılar: Mezo-eritritol, tetrahidroksibütan, eritrit.
Tanım Trikosporonoides megachilensis veya Moniliellapollinis gibi ozmofilik küflerin güvenli ve yeterli gıdalardaki karbonhidrat kaynağının fermantasyonu ile elde edilen sonra saflaştırılarak kurutulan bileşik
Kimyasal adı: 1,2,3,4-Bütanetetrol.
Einecs1: 205-737-3
Kimyasal formülü: C4H10O4
Molekül ağırlığı: 122,12
Saflık: Kurutmadan sonra %99’dan az olamaz.
Tanımlama: Beyaz, kokusuz, higroskobik olmayan ve sukrozdan yaklaşık %60-80 daha tatlı ısıya dayanıklı kristal.
Belirleme
A. Çözünürlük: Suda serbestçe çözünür, etanolde az çözünür, dietil eterde çözünmez.
B. Erime aralığı: 119-123 °C
Saflık
Kurutma kaybı: % 0,2’den fazla olmamalıdır (Vakum desikatörde 70 °C, 6 saat).
Sülfatlandırılmış kül: % 0,1’den fazla olmamalıdır.
İndirgen maddeler: D-glukoz cinsinden, % 0,3’den fazla olmamalıdır.
Ribitol ve gliserol: % 0,1’den fazla olmamalıdır.
Kurşun: 0,5 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
E 955 SUKRALOZ
Eşanlamlılar: 4,1’,6’-Triklororgalaktosukroz
Tanım
Kimyasal adı: 1,6-Dikloro-1,6-dideoksi-β-D-fruktofuranosil-4-kloro-4-deoksi-α-D-galaktopiranosit
Einecs: 259-952-2
Kimyasal formülü: C12H19Cl3O8
Molekül ağırlığı: 397,64
Saflık: Susuz bazda C12H19Cl3O8 %98’dan az ve %102’den çok olamaz.
Tanımlama: Beyazda off-white a kadar, pratikte kokusuz, kristal toz.
Belirleme
A. Çözünürlük: Su, metanol ve etanolda serbestçe çözünür, etil asetat’ta az çözünür.
B. Kızılötesi emilim: Sukroloz referans standardı kullanılarak elde edilen referans spekturumunda olduğu gibi örnekteki potasyum bromid dağılımının kızılötesi spektrumu benzer dalga numaralarında relative maxima (maksimum bağlılık) gösterir.
C.Thin layer kramotoğrafi: Test çözeltisindeki ana leke (spot) diğer klorine maddeler için yapılan teste kullanılan Standard A çözeltisinin ana lekesi ile aynı Rf değerlerine sahiptir. Bu standart çözelti 10 ml etanol içerisinde 1.0 gr referans standart sukralozun çözülmesi ile elde edilir.
D.Özel devir (rotasyon): [α]D22 = + 84,0° to 87,5° susuz bazda hesaplanan (%10 w/v çözeltisi)
Saflık
Su: % 0,2’den fazla olmamalıdır (Karl Fisher metodu)
Sülfatlandırılmış kül: % 0,7’den fazla olmamalıdır.
Diğer klorine disakkaritler: % 0,5’den fazla olmamalıdır.
Klorine monosakkaritler: % 0,1’den fazla olmamalıdır.
Trifenilfosfin oksit: 150 mg/kg’dan fazla olmamalıdır.
Metanol: % 0,1’den fazla olmamalıdır.
Kurşun: 1 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.
E 962 ASPARTAM – ASESÜLFAM TUZU
Eşanlamlılar: Aspartam-asesülfam, aspartam-asesülfam tuzu
Tanım Tuz asidik bir pH çözeltisinde yaklaşık 2:1 (w/w) oranındaki aspartam ve asesülfam K’nın ısıtılmasıyla hazırlanır ve kristalleşmeye bırakılır. Potasyum ve nem ortamdan uzaklaştırılır. Ürün tek başına aspartamdan daha sabit olur.
Kimyasal adı: 6-metil-1,2,3-okzatiazin-4(3H)-one-2,2-dioksit L-fenilalanil-2-metil-L-α-aspartic asit’in tuzu
Kimyasal formülü: C18H23O8N3S
Molekül ağırlığı: 457,46
Saflık: Kuru bazda aspartam %63-66, kuru bazda asit formundaki asesülfam %34-37
Tanımlama: Beyaz, kokusuz, kristal toz.
Belirleme
A. Çözünürlük: Suda ve etanolda az çözünür.
B. Transmittance: Sudaki %1’lik çözeltinin transmitasyonu uygun spektrofotometrede suyu referans olarak kullanarak 430 nm’de 1 cm’lik hücrelerde hesaplanır. 0,95’ten az olmamalı ve yaklaşık 0,022 fazla olmayan emilime eşit olmalıdır.
C.Özel devir (rotasyon): [α]D20 = + 14,5° ile + 16,5° arası
6,2 gr 100 ml formik asite (15N) ilave edip 30 dakikada hazırlanan çözelti ile hesaplanır. Aspartam-asesülfam tuzunun aspartam içeriğini düzeltmek için hesaplanan özel rotasyonu 0,646’ya bölünür.
Saflık
Kurutma kaybı: % 0,5'den fazla olmamalıdır (105 °C , 4 saat)
5-Benzil-3,6-diokso-2-
piperazinesetik asit: % 0,5’den fazla olmamalıdır.
Kurşun: 1 mg/kg'dan fazla olmamalıdır.