— Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Döner Sermaye İşletmeleri Yönetmeliği

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

19 Eylül 2008 CUMA

Resmî Gazete

Sayı : 27002

YÖNETMELİK

Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğünden:

SOSYAL HİZMETLER VE ÇOCUK ESİRGEME KURUMU DÖNER

SERMAYE İŞLETMELERİ YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğüne bağlı sosyal hizmet kuruluşları bünyesinde kurulacak döner sermaye işletmelerinin mali ve idari faaliyetlerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 24/5/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununun 19 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlığı,

b) Genel Müdür: Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürünü,

c) Genel Müdürlük: Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğünü,

ç) Harcama Yetkilisi: Bütçe ile ödenek tahsis edilen döner sermaye işletmesinin bağlı bulunduğu kurumun en üst yöneticisini veya anılan görevi yürütmekle görevlendirilen kişiyi,

d) Harcama Yetkilisi Mutemedi: Mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinde kesin ödeme öncesi avans veya kredi olarak ön ödeme yapılabilmesi için harcama yetkilisince mutemet olarak görevlendirilen kişiyi,

e) İşletme: Genel Müdürlüğe bağlı olarak kurulan döner sermaye işletmelerini,

f) Merkez Müdürlüğü: Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü Döner Sermaye Merkez Müdürlüğünü,

g) Müdür: Sosyal hizmet kuruluşları bünyesinde kurulan işletmelerde kuruluş müdürünü, diğer işletmelerde ise işletme müdürünü,

ğ) Muhasebe Birimi: Gelir ve alacakların tahsili, giderlerin ve borçların hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemlerini yürüten birimi,

h) Muhasebe Yetkilisi: Muhasebe hizmetlerinin yürütülmesinden ve muhasebe biriminin yönetiminden sorumlu kişiyi,

ı) Muhasebe Yetkilisi Mutemedi: Muhasebe yetkilisi adına ve hesabına para ve parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almaya, muhafaza etmeye, vermeye, göndermeye yetkili ve bu işlemlerle ilgili olarak doğrudan muhasebe yetkilisine karşı sorumlu olan görevlileri,

i) Taşınır Kayıt ve Kontrol Yetkilisi: Harcama yetkilisi adına taşınırları teslim alan, koruyan, kullanım yerlerine teslim eden, kayıtları tutan ve bunlara ilişkin belge ve cetvelleri düzenleyen kişiyi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Faaliyet Alanları, Sermaye, Bağış ve Yardımlar, Gelirler, Giderler ve Kâr Dağıtımı

Faaliyet alanları

MADDE 4 – (1) Genel Müdürlüğe bağlı döner sermaye işletmelerinin faaliyet alanları;

a) Dokuma, örgü, ağaç, metal, deri, kösele, basım, cilt, kâğıt, fotoğraf, dikim, motor, makine, elektrik, elektronik, lastik, plastik, alçı ve bunun gibi işlere dair atölye faaliyetlerinin yapılması,

b) Bağ, bahçe, seracılık, tarla tarımı, hayvan yetiştirme, üretilen bitkisel ve hayvansal ürünlerin pazarlanması, değerlendirilmesi ve bunun gibi tarım, hayvancılık ve gıda üretimine ilişkin işlerin yapılması,

c) Milli emlak birimlerinden alınan yetkiye dayanarak Genel Müdürlüğe tahsisli arsalar üzerinde ve kuruluşlar bünyesinde otopark, konukevi, lokal, spor salon ve sahaları, kantin, çay ocağı, büfe, kafeterya ve bunun gibi yerlerin işletilmesi,

ç) Üretilen ürünlerin değerlendirilmesi ve pazarlanması amacıyla, yurt içi ve dışında teşhir ve satış yerlerinin açılması ve bu satış yerlerinde gerektiğinde üretilen ürünlerin satışının yapılması,

d) Mevcut içme suyu ve diğer tesislerin işletilmesi, yurt içinde ve yurt dışında pazarlanması,

e) Genel Müdürlüğün görev alanları çerçevesinde çocuk, genç, yaşlı, özürlü ve kadınlara yönelik çok amaçlı merkez, kulüp, sinema, tiyatro ve bunun gibi sosyal ve kültürel faaliyet yerlerinin işletilmesi,

f) Özürlülerin ihtiyaçlarına yönelik ortez, protez ve bunun gibi araç ve gereçlerin üretilmesi, ülke içi ve dışında pazarlanması,

g) Korunmaya, bakıma, yardıma ve desteğe muhtaç kişilere götürülecek hizmetlere ilişkin işletme faaliyetlerinin yapılması,

hususlarını kapsar.

Sermaye

MADDE 5 – (1) 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununun 19 uncu maddesinde belirtilen temel ve sürekli görevlere bağlı olarak ortaya çıkan üretim ve hizmet faaliyetlerini sürdürebilmek için gerekli yerde ve sayıda döner sermaye işletmesi kurmak amacıyla kendi kaynaklarından karşılanmak üzere Genel Müdürlüğe ikiyüzelli bin Yeni Türk Lirası sermaye tahsis edilmiştir. Bu miktarı dört katına kadar artırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.

(2) Bu sermaye, mevcut ve sonradan kurulacak işletmelere, yapılan hizmetin konusu, niteliği, kapsamı gibi belirli ölçüler dikkate alınarak Bakanlık onayı ile tahsis edilir.

(3) Yeni kurulan işletmelere tahsis edilen sermaye ile mevcut işletmelerin sermayelerinde yapılan değişiklikler bir ay içinde Maliye Bakanlığı ile Sayıştay Başkanlığına bildirilir.

İşletmelerin sermaye kaynakları

MADDE 6 – (1) İşletmelerin sermaye kaynakları;

a) Genel Müdürlük bütçesine bu amaçla konulacak ödeneklerden,

b) Ayni yardımlardan,

c) Döner sermaye faaliyetlerinden elde edilecek kârlardan,

ç) İşletmelerin ihtiyaçları için Merkez Müdürlüğünce alınan ve sermayelerine mahsuben gönderilen mallardan,

d) Bağış ve yardımlardan,

oluşur.

(2) Tahsis edilen sermaye ile sınırlı olmaksızın bağış ve yardımlar, sermayeye eklenir.

Bağış ve yardımlar

MADDE 7 – (1) İşletmeler, şartlı veya şartsız ayni ve nakdi yardımlar ile taşınır ve taşınmaz mal bağışlarını kabul eder.

(2) Şartlı ve şartsız olarak bağışlanacak arazi, arsa ve bina gibi taşınmaz mallar ve bunların mütemmim cüz’ü niteliğindeki sabit tesisler Genel Müdürlüğün uygun görüşü ve Maliye Bakanlığının onayı ile hazine adına tescil edilerek işletmeye tahsis edilebilir.

(3) İşletmeye bağışlanan taşınır mallar Genel Müdürlüğün bilgisi dâhilinde işletmeye mal edilir. İşletmeye ait taşınır malların devirleri hakkında 28/12/2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

(4) Şartlı bağışlar, bağış şartına uygun şekilde kullanılır. Ancak taşınmaz malın şartta belirtilen şekilde kullanılmasının mümkün olmadığı veya şart konusunun ortadan kalkması gibi hallerde taşınmaz mal mümkünse bağışlayanın muvafakatı alınarak Genel Müdürlüğün uygun göreceği şekilde değerlendirilir.

Merkez müdürlüğünün geliri

MADDE 8 – (1) Merkez Müdürlüğünün harcamaları ve işletmelere yapılacak yardım için her yılsonunda işletmelerce gönderilen % 5 merkez hissesi, Merkez Müdürlüğünün geliridir.

(2) Merkez hissesi; işletmenin brüt gelirleri üzerinden genel bütçeye aktarılacak tutarlar ile Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu payı ayrıldıktan sonra kalan miktar üzerinden ayrılarak, Merkez Bankası veya muhabiri olan T.C. Ziraat Bankasında açılan hesaba yatırılır.

Merkez müdürlüğünün giderleri

MADDE 9 – (1) Merkez Müdürlüğünün giderleri aşağıda belirtilmiştir;

a) Merkez Müdürlüğü personelinin özlük haklarına ilişkin giderler,

b) İşletmeler için alınacak mal ve malzeme giderleri,

c) Tasfiye edilen işletmelere ilişkin giderler,

ç) Ödeme güçlüğü bulunan işletmelere sonradan alınmak üzere yapılacak nakdi yardımlar,

d) Demirbaş, kırtasiye ve bunun gibi diğer tüketim mal ve malzeme alım giderleri.

İşletmelerin gelirleri

MADDE 10 – (1) İşletmelerin gelirleri;

a) İşletmelerin faaliyet alanına giren her türlü mal ve hizmet satışlarından elde edilen gelirler,

b) Bağış ve yardımlar,

c) Milli emlak birimlerinden alınan yetkiye dayanarak Genel Müdürlüğe tahsisli arsalar üzerinde bulunan otopark, konukevi, lokal, kapalı ve açık spor alanları, halı saha ile kuruluş bünyelerinde bulunan kantin, çay ocağı, büfe ve benzeri yerlerin işletilmesinden elde edilen gelirler,

ç) Hurda satış gelirleri,

d) Diğer gelirlerden,

oluşur.

İşletmelerin giderleri

MADDE 11 – (1) İşletmelerin giderleri aşağıda belirtilmiştir;

a) 4 üncü maddede belirtilen iş ve hizmetlere dair her türlü giderler,

b) İşletmede görevli 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel ile ilgili mevzuata göre çalıştırılan sözleşmeli personel giderleri,

c) İşletmede ilgili mevzuat hükümleri uyarınca çalıştırılan korunmaya, bakıma ve yardıma muhtaç çocuk, özürlü, yaşlı ve diğer kişilere ödenecek her türlü ücret ve istihkaklar,

ç) İşçi statüsündeki personelin ücretleri ve toplu sözleşmelerle tanınan özlük haklarına ilişkin giderler,

d) İşletme faaliyetleri çerçevesinde nakliye, sigorta ve benzeri giderler,

e) Makine, teçhizat, demirbaş, taşıt bakım ve onarımı, bina küçük onarımı ve benzeri giderler,

f) Hizmetin gereği olarak kiralanan her türlü araç, gereç ve makinenin bakımı, küçük onarımı ve işletilmesine ilişkin her türlü giderler,

g) İşletme hizmetleri çerçevesinde görevlendirilen personele ilgili mevzuat hükümleri uyarınca ödenecek harcırahlar,

ğ) Diğer mevzuattan kaynaklanan giderler.

İşletmelerde kâr dağıtımı

MADDE 12 – (1) İşletmelerin dönem sonu kârlarının dağıtımına ilişkin esaslar aşağıda belirtilmiştir.

a) Dönem sonu kârı, öncelikle geçmiş yıl zararlarına mahsup edilir.

b) Yapılan mahsup işleminden sonra kalan kârın % 20’si bilanço dönemini takip eden ay içinde ödenmiş sermayeye eklenir.

c) Ödenmiş sermaye tutarı işletmeye tahsis edilmiş bulunan sermaye miktarına ulaşmışsa, mahsup işleminden sonra kalan kârın % 20’si 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununun 19 uncu maddesi uyarınca Mart ayı sonuna kadar genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe birimine yatırılır. Süresinde muhasebe birimine yatırılmayan kârlar döner sermayenin harcama yetkilisi ile muhasebe yetkilisinden veya bu görevleri yürütenlerden 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanundaki usullere göre, aylık %1 zamlı olarak tahsil edilir.

ç) Mahsup işleminden sonra, işletme kârından ödenmiş sermayeye eklenen veya genel bütçeye gelir kaydedilen % 20’lik kısımdan sonra kalan kâr, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununun 19 uncu maddesinin onbirinci fıkrası gereğince asgari ücretin yıllık brüt tutarının iki katını geçmemek üzere üretimi teşvik primi olarak konsolide bilançoyu takip eden ay içinde işletme bünyesiyle sınırlı olmak kaydıyla, (d) bendinde belirtilen puanlar dikkate alınarak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi her bir personele hesaplanan miktar üzerinden dağıtılır. Üretimi teşvik priminin hesabında bir önceki yılın sonunda geçerli olan asgari ücret esas alınır.

d) Üretimi teşvik priminden yararlanacak personelin grup, unvan ve puanları aşağıdadır.

Grup Unvanı Puan

1 Müdür 100

2 Müdür Yardımcısı, Muhasebe Yetkilisi 90

3 Tabip, Diş Tabibi, Eczacı, Fizyoterapist, Diyetisyen, Biyolog,

Psikolog, Sosyal Çalışmacı, Çocuk Gelişimcisi, Odyolog,

Sosyolog, Öğretmen, Uzman, Eğitim Uzmanı, Taşınır Kayıt ve

Kontrol Yetkilisi, Mühendis, Kimyager, Tekniker,

Sağlık Teknikeri, Hemşire, Programcı, Şef, Araştırmacı, Veznedar 80

4 Çocuk Eğiticisi, Satın Alma Memuru, Ambar Memuru,

Daktilograf, Memur, Bilgisayar İşletmeni, Teknisyen, Sağlık

Teknisyeni, Laborant, Sağlık Memuru, Yurt Yönetim Memuru,

Veri Hazırlama Kontrol İşletmeni, Din Görevlisi, Hemşire

Yrd., Şoför, Teknisyen Yrd., Hizmetli, Bakıcı Anne, Aşçı,

Terzi, Berber, Bekçi, Kaloriferci 70

e) İşletme Müdürlüklerince ödenecek prim hesaplanırken, üretime katkıda bulunan her gruptaki personel sayısı, hizasındaki grup puanı ve o yıl içerisinde bu primden faydalanacak personelin çalıştığı her tam ay ile çarpılarak, 4 grubun toplam puanı bulunur.

f) Dağıtılacak kâr, elde edilen toplam puana bölünerek, bir puana isabet eden prim miktarı hesaplanır. Elde edilen bu değer, her personel için öngörülen puan ve personelin çalıştığı her tam ay ile çarpılarak o personele ödenecek toplam brüt prim miktarı bulunur. Prim tutarı hesabında 15 günden fazla çalışmalar tam ay olarak dikkate alınır.

g) Üretimi teşvik priminin hesaplanmasında, yıllık izinler, 15 günü geçmeyen hastalık izinleri, ölüm ve evlilik halleri ile kadın memura doğum öncesi ve sonrasında verilen mazeret izinleri ile yer değiştirme, emeklilik, istifa ve ölüm hallerinde bu olayların gerçekleştiği tarihe kadar olan çalışma süreleri çalışılan süreler içerisinde değerlendirilir. Bir ayda toplam 15 günü aşan hastalık izinleri, bu bentte belirtilenler dışındaki mazeret izinleri ile ücretsiz izinler ise çalışılan sürelerin içerisinde değerlendirilmez.

ğ) Asli görevinin yanı sıra, ikinci bir göreve vekaleten görevlendirilen personel her iki kadro unvanı karşılığı teşvik priminin karşılaştırılması sonucunda fazla olandan yararlanır.

h) Kadro karşılığı sözleşmeli çalışan personel üretimi teşvik priminden yararlanamaz.

ı) İşletmelerde geçici görevli olarak çalıştırılan personel, üretimi teşvik priminden yararlanır.

i) Personele dağıtılan kârlardan arta kalan miktarlar ödenmemiş sermaye varsa ödenmiş sermayeye eklenir. Sermayenin tamamı ödenmiş hale gelmişse genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe birimine yatırılır.

j) Üretimi teşvik primi tutarı, özelleştirme kapsamında naklen tayin edilen personele 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanunun 22 nci maddesi kapsamında ödenen fark tazminatı hesabına dahil edilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yönetim, Görev ve Sorumluluklar

Yönetim

MADDE 13 – (1) Tüm İşletmelerin koordinasyonu ve merkezdeki işleri Merkez Müdürlüğünce yürütülür.

(2) Döner sermaye hizmetleri merkezde; merkez müdürü, muhasebe yetkilisi, taşınır kayıt ve kontrol yetkilisi ve gerekli görülen diğer personel tarafından, işletmelerde ise; işletme müdürü, muhasebe yetkilisi, gelir ve gider gerçekleştirme görevlileri, veznedar, taşınır kayıt ve kontrol yetkilisi ve gerekli görülen diğer personel tarafından yürütülür.

Merkez müdürünün görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 14 – (1) Merkez müdürünün görev ve yetkileri şunlardır;

a) Döner sermaye teşkilatını idare ve temsil etmek,

b) İşletmeleri ilgili mevzuat hükümleri, çalışma programları, bütçe esasları ve Genel Müdürlük emirleri doğrultusunda verimlilik ve kârlılık ilkelerine uygun olarak yönetmek,

c) Yeni açılacak işletmelere ilişkin işlemleri yapmak,

ç) İşletmelerin süreli raporlarını, mizanlarını takip ve kontrol etmek, gerektiğinde işletmeleri yerinde denetleyerek rapor düzenlemek ve bu raporu Genel Müdürlüğe sunmak,

d) Döner Sermaye Merkez Müdürlüğünün ve işletmelerin bütçe taslaklarının zamanında hazırlanmasını sağlamak, kontrol etmek ve onaya sunmak,

e) Bütçe içinde bölümlerden yapılacak aktarmaların zamanında yapılmasını sağlamak ve Genel Müdürlük onayına sunmak,

f) İşletmelerin personel ve kadro ihtiyaçlarını saptamak,

g) İşletmelerce yapılan ihale dosyalarını inceleyerek Genel Müdürlük onayına sunmak,

ğ) İşletmelerden alınan bilanço ve eklerine göre hazırlanacak olan konsolide bilançoyu, mali yılın bitiminden itibaren dört ay içinde Sayıştay Başkanlığına ve Maliye Bakanlığına göndermek,

h) İşletmelerce Merkez Müdürlüğüne gönderilecek % 5 merkez hissesinin gönderilmesini izlemek,

ı) Verimli çalışmayan işletmelerin saptanarak, verimliliğini arttırıcı önlemler almak veya kapatılması için gerekli işlemleri yapmak,

i) Ödeme güçlüğü olan işletmelere gerekli yardımları yapmak,

j) Merkez Müdürlüğünde ve işletmelerde çalışan personelin hizmetiçi eğitimlerini sağlamak ve işletmeler arası koordinasyonu gerçekleştirmek,

k) Mevzuat değişikliklerini takip etmek, gerektiğinde genelge ve talimatlar yayımlamak, seminerler düzenlemek,

l) Merkez Müdürlüğünün diğer işlerini yapmak ve yaptırmak.

Harcama yetkilisi

MADDE 15 – (1) Harcama Yetkilisi Genel Müdürdür. Genel Müdür bu yetkisini, Merkez Müdürüne ve İşletme Müdürlerine devredebilir.

İşletme müdürünün görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 16 – (1) İşletme müdürünün görev ve yetkileri şunlardır;

a) İşletmeyi idare ve temsil etmek,

b) İşletmeyi ilgili mevzuat hükümleri, çalışma programları, bütçe esasları ve Genel Müdürlük talimatları doğrultusunda verimlilik ve kârlılık ilkelerine uygun olarak yönetmek,

c) İşletmeye işçi alınması, çıkarılması ve işçilerin özlük haklarına ilişkin işlerin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak yapılmasını sağlamak,

ç) İşletmenin çalışma programlarının ve bütçe tasarılarının zamanında hazırlanmasını sağlamak,

d) Canlı ve cansız mal varlıkları ile her türlü makine, teçhizat, demirbaş ve malzemelerin verimli bir şekilde kullanılması, saklanması ve korunmasını sağlayıcı önlemler almak,

e) Döner sermaye hesaplarının, ambar ve ayniyat işlerinin usulüne göre yürütülmesini koordine etmek, izlemek ve denetlemek,

f) Muhasebe işlemlerinin süresinde genel müdürlük döner sermaye mali kaynaklar sistemine kaydedilmesini sağlamak,

g) % 5 Merkez Müdürlüğü hissesinin zamanında gönderilmesini sağlamak,

ğ) İşletmeye ilişkin diğer işleri yerine getirmek.

Muhasebe yetkilisi

MADDE 17 – (1) İşletmelerin muhasebe yetkililiği görevi Genel Müdürlüğün teklifi ve Maliye Bakanlığınca atanacak muhasebe yetkilisi tarafından yürütülür. Muhasebe yetkilisinin hastalık, geçici görev, izin gibi nedenlerle görev başında bulunmadığı zamanlarda veya açık bulunan muhasebe birimlerinde bu görev, varsa 1/5/2007 tarihli ve 26509 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 16 ncı maddesinde belirtilen muhasebe yetkilisi olarak atanabilecek niteliklere sahip personel arasından, bu koşullara sahip birisi bulunmadığı takdirde bu niteliklere en yakın personel eliyle vekaleten yürütülür.

Gerçekleştirme görevlileri ve sorumluluğu

MADDE 18 – (1) Gider gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

(2) Harcama yetkilisi, kendisine en yakın üst kademe yöneticilerinden birisini veya birkaçını ödeme emri belgesini düzenlemek üzere görevlendirir. Görevlendirilen kişiler de gerçekleştirme görevlisi olup, harcama birimindeki ön malî kontrol görevini yaparlar.

(3) Gelir gerçekleştirme görevlileri; işletme gelirlerinin tahakkuk ve takip işlemlerini yürütürler.

(4) Gider ve gelir gerçekleştirme görevlileri, kendilerine verilen görevlerin mevzuatına ve usulüne uygun olarak yürütülmesinden, düzenledikleri belgelerin doğruluğundan ve diğer gerçekleştirme görevlileri tarafından düzenlenen belgeler üzerinde yapmaları gereken kontrollerden sorumludurlar.

Taşınır kayıt ve kontrol yetkilisi

MADDE 19 – (1) Taşınır kayıtları, harcama yetkilisi adına taşınır kayıt ve kontrol yetkilisi tarafından tutulur. Taşınır kayıt ve kontrol yetkilisi görevi memuriyet veya çalışma unvanına bağlı değildir.

(2) Taşınır kayıt ve kontrol yetkilisi, harcama yetkilisi tarafından, taşınır kayıt ve işlemlerini Taşınır Mal Yönetmeliğinde belirtilen usule uygun şekilde yapabilecek bilgi ve niteliklere sahip personel arasından görevlendirilir. Taşınır kayıt ve kontrol yetkilisinin izin veya hastalık gibi sebeplerle görevi başında bulunmadığı zaman bu görev işletmenin diğer personeli tarafından yerine getirilir. Taşınır işlemleri yoğun olan harcama birimlerinde birden fazla taşınır kayıt ve kontrol yetkilisinin görevlendirilmesi mümkündür.

Taşınır kayıt ve kontrol yetkilisinin görev ve sorumlulukları

MADDE 20 – (1) Taşınır kayıt ve kontrol yetkilisinin görev ve sorumlulukları şunlardır:

a) Taşınır Mal Yönetmeliği gereğince taşınır kayıt ve işlemlerini yürütmek.

b) Harcama birimince edinilen taşınırlardan muayene ve kabulü yapılanları cins ve niteliklerine göre sayarak, tartarak, ölçerek teslim almak, doğrudan tüketilmeyen ve kullanıma verilmeyen taşınırları tasnifli, tertipli bir durumda sorumluluğundaki ambarlarda muhafaza etmek.

c) Muayene ve kabul işlemi hemen yapılamayan taşınırları kontrol ederek teslim almak, bunların kesin kabulü yapılmadan kullanıma verilmesini önlemek.

ç) Tüketime veya kullanıma verilmesi uygun görülen taşınırları ilgililere teslim etmek.

d) Taşınırların yangına, ıslanmaya, bozulmaya, çalınmaya ve benzeri tehlikelere karşı korunması için gerekli tedbirleri almak ve alınmasını sağlamak.

e) Ambarda çalınma veya olağanüstü nedenlerden dolayı meydana gelen azalmaları harcama yetkilisine bildirmek.

f) Ambar sayımını ve stok kontrolünü yapmak, harcama yetkilisince belirlenen asgari stok seviyesinin altına düşen taşınırları harcama yetkilisine bildirmek.

g) Kullanımda bulunan dayanıklı taşınırları bulundukları yerde kontrol etmek, sayımlarını yapmak ve yaptırmak.

ğ) Harcama biriminin malzeme ihtiyaç planının yapılmasına yardımcı olmak.

h) Kayıtlarını tuttuğu taşınırların hesabını muhasebe yetkilisine sunmak.

ı) Ambara giren ve (b) bendinde sayılan malzeme ve eşyayı yetkililerin yazılı talimatlarına dayanarak alındı karşılığında ilgililere vermek.

i) Ambardan sevk edilecek mal ve malzemelerin sevk belgelerini düzenlemek.

j) Başka yerlerden gelen veya satın alınan malları muayene komisyonuna muayene ettirmek ve ambara girişlerini düzenlemek.

k) Ambarda saklanan malzeme ve eşyalarda meydana gelen hasarlar için gerekli tutanakları düzenlemek, kayıtlardan çıkarılacak veya imha edilecek malzeme ve eşya için gerekli işlemleri yapmak üzere harcama yetkilisine bildirmek.

l) Harcama yetkilisi veya diğer yetkililerin vereceği işleri yapmak.

Muhasebe yetkilisi mutemedi

MADDE 21 – (1) Muhasebe birimince tahsilinde güçlük çekilen döner sermaye gelirleri, muhasebe yetkilisi mutemetleri aracılığıyla tahsil edilir.

(2) Muhasebe yetkilisi adına ve hesabına para ve parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almaya, vermeye ve göndermeye yetkili olanlar muhasebe yetkilisi mutemedidir. Muhasebe yetkilisi mutemetleri, bu işlemlerle ilgili olarak doğrudan muhasebe yetkilisine karşı sorumludur. Muhasebe yetkilisinin muvafakatı alınarak seçilecek personel, harcama yetkilisi tarafından muhasebe yetkilisi mutemedi olarak görevlendirilir. Muhasebe yetkilisi mutemetlerine yeteri kadar Muhasebe Yetkilisi Mutemedi Alındısı verilir. Muhasebe yetkilisi mutemetlerince tahsil edilen paralar en geç yedi günde bir, Maliye Bakanlığınca tespit edilen limite ulaşması hâlinde ise derhâl muhasebe biriminin hesabına yatırılır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

İşlemler ve Hesap Usulleri

Kasa işlemleri

MADDE 22 – (1) Ödemelerin banka kanalıyla yapılması asıldır. Ancak, Maliye Bakanlığınca belirlenen ödemeler kasadan yapılabilir. Kasadan yapılacak ödeme tutarları ile kasada bulundurulacak miktarlar hakkında, her yıl Maliye Bakanlığınca tespit edilen limitler uygulanır. Kasa fazlası paralar; Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasında, bu Bankanın bulunmadığı yerlerde ise muhabiri olan Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası şubelerinden birinde muhasebe birimi adına açılacak hesaba yatırılır.

(2) Bankadan yapılacak ödemeler muhasebe yetkilisi tarafından imzalanan çek veya gönderme emriyle yapılır.

(3) Kasa mevcudunun kasa defterine uygunluğu her gün muhasebe yetkilisince kontrol edilerek günlük hesap ve kasa defteri, veznedar ile muhasebe yetkilisi tarafından imzalanmak suretiyle kapatılır.

Avans işlemleri

MADDE 23 – (1) Tahakkuk ve ödeme işlemlerinin tamamlanmasını beklemeyecek kadar acele olan çeşitli giderler için harcama yetkilisince görevlendirilecek mutemetlere, her yıl Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile genel bütçeli kurum ve kuruluşların harcama yetkilisi mutemetleri için belirlenen tutara kadar avans verilebilir.

(2) Mutemet aldığı avansa ilişkin harcama belgelerini, işin tamamlanması halinde bir aylık sürenin bitimini beklemeden muhasebe birimine vermek ve üzerinde kalan avans artığını nakden ödemek zorundadır. Aldığı avansı bu süre içerisinde, mali yılın son ayında alınan avansları ise bir aylık süreye bakılmaksızın en geç mali yılın son günü tamamen kapatmak zorundadır. Aksi takdirde avans bakiyesini zimmetine geçirmiş sayılarak mutemet hakkında kanuni soruşturma yapılır.

(3) Mali yılın bitimine kadar fiilen harcandığı halde belgeleri muhasebe birimine verilmeyen veya belgeleri muhasebe birimine verilmesine rağmen mali yıl sonuna kadar muhasebe birimince incelenmemesi nedeniyle mahsubu yapılmayan avans tutarları bu sürede mahsup edilir. Mahsuba ilişkin harcama belgeleri avansın verildiği tarih ile en geç ait olduğu bütçe yılının son günü arasındaki bir tarihi taşıması gerekir. Avans artıkları bu süre sonunda mutlaka tahsil edilir.

Ambarın sayımı

MADDE 24 – (1) Döner Sermaye İşletmesinin ambarı, her malî yılın sonunda ve harcama yetkilisinin gerekli gördüğü durum ve zamanlarda Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 570 inci maddesine göre harcama yetkilisince görevlendirilecek bir komisyon tarafından sayılır ve sayım sonuçları cetvellere yazılır.

(2) Taşınırların muhafazasından ve yönetilmesinden sorumlu olanların, normal fireler dışında, gerekli tedbirlerin alınmaması veya özenin gösterilmemesi nedeniyle taşınırın eksilmesi, kullanılmaz hâle gelmesi veya yok olması sonucunda sebep oldukları kamu zararları hakkında, 27/9/2006 tarihli ve 2006/11058 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.

(3) Yapılan sayım sonucunda fazla bulunan taşınırlar, taşınır işlem fişi düzenlenerek kayıtlara alınır.

Dava ve icra işleri

MADDE 25 – (1) İşletmelere ilişkin dava ve icra işleri 8/1/1943 tarihli ve 4353 sayılı Maliye Vekaleti Baş Hukuk Müşavirliğinin ve Muhakemat Umum Müdürlüğünün Vazifelerine, Devlet Davalarının Takibi Usullerine ve Merkez ve Vilayetler Kadrolarında Bazı Değişiklikler Yapılmasına Dair Kanun hükümlerine göre yürütülür.

Devir ve teslim

MADDE 26 – (1) Muhasebe yetkilisi, muhasebe yetkilisi mutemedi, veznedar, taşınır kayıt ve kontrol yetkilisi gibi para ve mal işleri ile görevli memurlar arasındaki devir ve teslim işlemlerinde Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri uygulanır. Süre bakımından 12/11/1974 tarihli ve 7/9044 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Devlet Memurlarının Çekilmelerinde Devir ve Teslim Süreleri Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.

Tasfiye işlemleri

MADDE 27 – (1) Üç yıl üst üste devamlı zarar eden atölyeli işletmelerin durumları bir raporla tespit edilerek Genel Müdürlükçe faaliyetine son verilir. İşletme devir veya tasfiyeye tabi tutulur. Tasfiye ve devir işlemleri ilgili mevzuat çerçevesinde yapılır.

Kayıt usulleri

MADDE 28 – (1) İşletmede tutulacak defterler, kullanılacak belgeler ve muhasebe kayıtlarında Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Mali İşlemler

Hesap dönemi

MADDE 29 – (1) İşletmelerin hesap dönemi takvim yılıdır.

Bütçe

MADDE 30 – (1) Döner sermaye işletmesinin bütçe tasarısı, muhasebe yetkilisinin görüşü alınarak, harcama yetkilisi tarafından hazırlattırılarak en geç Ekim ayı başında Genel Müdürlüğe gönderilir. Merkez Müdürlüğünce incelenen bütçe Genel Müdür onayı ile kesinleşir. Bütçenin bir örneği Maliye Bakanlığına gönderilir.

(2) Döner sermaye gelirleri bütçedeki harcama kalemleri ile program hedefleri dışındaki amaçlara tahsis edilemez. Yıl içindeki bütçe tertipleri arasındaki aktarmalar Genel Müdürlük onayı ile yapılır.

Ek bütçe

MADDE 31 – (1) Bütçede öngörülen ödeneklerin yetersiz kalması veya iş programında öngörülmeyen işlerin yapılmasının gerektiği hâllerde, süre şartları hariç olmak üzere ek bütçe yapılabilir. Ek bütçe taleplerinde kaynağın gösterilmesi zorunludur. Ek bütçenin yapılması, bütçenin yapılması esas ve usullerine tabidir.

Mali denetim

MADDE 32 – (1) Düzenlenen yönetim dönemi hesabı; defter, cetvel ve tablolar ile Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği uyarınca düzenlenmesi gereken yılsonu sayım tutanakları, hesap dönemi sonu itibarıyla görev başında bulunan muhasebe yetkilisi tarafından yönetim dönemi hesabı adı altında oluşturulacak bilanço ve ekleri bir dosya ile birlikte şubat ayı sonuna kadar Sayıştay Başkanlığına gönderilir. Asılları Sayıştay Başkanlığına gönderilen yönetim dönemi cetvel ve tabloların yevmiye defteri hariç onaylı örnekleri Maliye Bakanlığı ile Genel Müdürlüğe de gönderilir.

(2) İşletmelerin mali işlemleri, gelirleri ve giderleri Genel Müdürlük, Maliye Bakanlığı ve Sayıştay Başkanlığı tarafından her zaman denetlenebilir.

(3) İşletmeler, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumunun iç denetimi kapsamında olup, ilgili mevzuat çerçevesinde kurumun iç denetçileri tarafından iç denetime tabi tutulabilirler.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Fiyat tespiti

MADDE 33 – (1) İşletmelerde üretilen mal ve hizmetler veya yapılan işlerin maliyeti; hammadde ve malzeme, işçilik, yolluk, çeşitli işletme masrafları, amortisman payları ve kârdan oluşturulmak suretiyle maliyet fiyatlarının altında olmamak şartıyla ve piyasa fiyatları da göz önünde tutularak her mali yıl fiyat kataloğu hazırlanır. Bu katalog müdürün teklifi ve Genel Müdürlüğün onayı ile yürürlüğe girer. Yıl içinde maliyet artışları nedeniyle fiyat kataloğunda müdürün teklifi ve Genel Müdürlüğün onayı ile değişiklik yapılabilir.

Sipariş alınması

MADDE 34 – (1) Gerçek ve tüzel kişiler tarafından satın alınacak mal ve hizmetlerin siparişleri işletme müdürlüğüne yapılır. Sipariş alınarak yapılacak mal ve hizmet satışında sipariş bedelinin en az % 10’u peşin, geri kalanı işin tesliminde alınır.

(2) Genel Müdürlüğün ihtiyaç ve talepleri nedeniyle siparişlerin gecikmesi halinde siparişi veren gerçek ve tüzel kişiler işletmeden herhangi bir hak talep edemezler.

İşletme malları

MADDE 35 – (1) 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununun 31 inci maddesi hükümlerine göre döner sermaye işletmelerine ait bütün mallar devlet malı hükmündedir.

Hüküm bulunmayan haller

MADDE 36 – (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan konularda, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

Yürürlükten kaldırılan Yönetmelik

MADDE 37 – (1) 17/7/2002 tarihli ve 24818 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Döner Sermaye İşletmeleri Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 38 – (1) Maliye Bakanlığı ile Sayıştayın görüşü alınarak hazırlanan bu Yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 39 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürü yürütür.