Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü
28 Eylül 2008 PAZAR
Resmî Gazete
Sayı : 27011
TEBLİĞ
Sosyal Güvenlik Kurumundan:
GELİR/AYLIK ÖDEME VE YOKLAMA
İŞLEMLERİ HAKKINDA TEBLİĞ
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve bu Kanunla mülga/bazı hükümleri mülga kanunlara göre gelir/aylık almakta olan gelir/aylık sahiplerinin ödeme ve yoklama işlemlerinin usul ve esaslarını belirlemek ve düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, 5510 sayılı Kanun ile diğer sosyal güvenlik kanunlarına göre gelir veya aylık almakta olanlar ile gelir veya aylık bağlanacak sigortalı ve hak sahiplerinin gelir/aylık ödeme ve yoklama işlemlerine ilişkin usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ, 28.08.2008 tarihli ve 26981 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Tebliğin uygulanmasında;
a) Aylık: Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile vazife malullüğü halinde yapılan sürekli ödemeyi,
b) Gelir: İş kazası veya meslek hastalığı halinde sigortalıya veya sigortalının ölümü halinde hak sahiplerine yapılan sürekli ödemeyi,
c) Hak sahibi: Sigortalının veya sürekli iş göremezlik geliri ile malûllük, vazife malullüğü veya yaşlılık aylığı almakta olanların ölümü halinde, gelir veya aylık bağlanmasına veya toptan ödeme yapılmasına hak kazanan eş, çocuk, ana ve babasını,
ç) Kanun: 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununu,
d) Kurum: Sosyal Güvenlik Kurumunu,
e) Ödeme dönemi: Bu Kanuna göre bağlanan gelir ve aylıkların, ödeme tarihinden takip eden ödeme tarihine kadar geçen süreyi,
f) Vazife malullüğü: Kanunun 47 nci maddesinde belirtilen vazife veya harp malullüğü hallerini,
g) Yönetmelik: Sosyal Güvenlik Kurumu Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğini,
ğ) Verese ödemesi: Sigortalı ve hak sahiplerinin sağlığında hak edip de alamadığı gelir/aylıklarından varislere yapılacak ödemeleri,
ifade eder.
Gelir ve aylıkların ödenmesi
MADDE 5 – (1) Devredilen sosyal güvenlik kuruluşlarından Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı, T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü ve Bağ-Kur Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen (506 ve 2925 sayılı kanunlara göre ödenen gelir ve aylıklar tahsis numarasının son rakamına göre her ayın 17 ila 26 ncı, 1479 ve 2926 sayılı kanunlara göre ödenen aylıkların her ayın 25 ila 28 inci, 5434 sayılı Kanuna göre ödenen aylıklar ise ayın 1 ila 5 inci günleri) dönem ve tarihlerde gelir ve aylıkların Kanunun yürürlük tarihinden itibaren peşin olarak ödenmesine devam edilir; Kurumca, gelir ve aylıkların ödenme dönem ve tarihlerinin yeniden belirlenmesi halinde, bu husus ayrıca duyurulur.
(2) Ödeme dönem ve tarihlerinin Kurumca yeniden düzenlenmesi halinde, ödeme tarihleri öne alınanların gelir ve aylıklarından bu sebeple bir kesinti yapılmaz, ödeme tarihleri ileri alınanlara ise bir ayı aşan gün karşılığı kadar fark ödenir.
(3) Ödeme günü Cumartesi gününe rastlayan grubun ödemesi Cuma, Pazar gününe rastlayan grubun ödemesi ise Pazartesi günkü grup ile birleştirilerek yapılır.
(4) Ödeme günlerinden herhangi birinin Cumartesi veya Pazar günü dışında resmi tatil gününe rastlaması halinde, ödemelerin hangi tarihlerde yapılacağı, Kurumca belirlenerek ilan edilir.
(5) Ödeme günlerinin hafta sonu veya resmi tatil gününe rastlaması nedeniyle, erken ödeme yapılan sigortalı ve hak sahiplerine ödenen gelir ve aylıklar geri alınmaz.
(6) Sigortalı ve hak sahiplerinin gelir ve aylıklarının ödenmesine ilişkin usul ve esaslar bankalar ve Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü (PTT) ile imzalanacak protokollerle belirlenir.
(7) Kurumca gelir ve aylık bağlananlara, bu gelir ve aylıkların ödenmesi sırasında ilgili banka veya PTT personeline gösterilmek üzere birer tanıtım kartı verilebilir, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce verilmiş bu nitelikteki kart veya belgeler de yenisi verilinceye kadar geçerli sayılır.
(8) Sigortalı veya hak sahiplerine bir defaya özgü olarak ödenecek olan toptan ödeme ve verese ödemeleri, mevduat veya posta çek hesabı açılmadan ilgili ödeme merkezleri aracılığı ile ödenir.
(9) PTT ile yapılacak protokollerde belirlenen yaşın üzerinde olanlar ile başkasının bakımına muhtaç olduğu tespit edilen sigortalı ve hak sahiplerinin gelir/aylıkları, protokolde belirtilecek usul ve esaslar dahilinde yazılı istekleri üzerine PTT aracılığıyla, bildirdikleri adreslerde kendilerine ödenebilir.
(10) Uluslararası sosyal güvenlik sözleşmesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla, yurtdışında sürekli ikamet edenlerin gelir ve aylıkları, yazılı istekleri halinde, masrafları kendilerince karşılanmak üzere yurtdışı hesaplarına transfer edilir.
(11) On sekiz yaşını doldurmamış ve ergin olmayan çocuklara, kısıtlılara veya kendisine kayyım tayin edilen kimselere ait gelir/aylıklar, bunların veli, vasi veya kayyımlarına ödenir.
(12) Veli, vasi veya kayyımlarına yapılacak ödemelerde, sigortalı veya hak sahibine ait gelir/aylığı alma yetkisi bulunduğunu açıkça belirten ve noterlikçe onaylanmış vekaletnamenin veya kesinleşmiş mahkeme kararı örneği, ödeme merkezlerinin ilgili personeline ibraz edilmesi şarttır.
Yoklama işlemleri
MADDE 6 – (1) Gelir veya aylık almakta iken ölen yada gerekli koşulları kaybedenlerin zamanında belirlenerek, öncelikle bunlar adına yapılan ödemelerin durdurulması, daha sonra da gelir/aylığın kesilerek varsa yersiz ödemelerin geri alınması amacıyla bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen usul ve esaslar dahilinde yoklama işlemleri yapılır.
(2) Gelir/ aylık alanlar için gelir/aylık alma şartlarının devam edip etmediği;
a) Sürekli iş göremezlik geliri alanlar için, sürekli iş göremezlik durumlarının devam ettiği,
b) Vazife malullüğü ile malullük aylığı alanlar için Kanun kapsamında sigortalı olmadıkları, yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmadıkları ile malullük durumlarının devam ettiği,
c) Yaşlılık sigortasından aylık bağlananlar için Kanun kapsamında veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmadıkları ile Kanun kapsamında sigortalı olmakla birlikte sosyal güvenlik destek primine tabi oldukları,
ç) Sigortalı ve hak sahiplerinin hayatta oldukları,
d) Ölüm geliri veya ölüm aylığı alanlar için, sigortalının;
1) Dul eşinin evlenmediği,
2) Reşit duruma girmemiş çocukların hayatta bulundukları,
3) 18 yaşını doldurmuş erkek çocuklardan lise ve dengi öğrenim yapanların 20 yaşına, yüksek öğrenim yapanların 25 yaşına kadar öğrencilik durumlarının devam ettiği,
4) Kız çocukların evlenmedikleri,
5) Malul çocukların çalışma gücündeki kayıp oranının en az % 60 olduğu,
6) Bu fıkranın (d) bendinin (3), (4) ve (5) inci alt bentlerinde belirtilen çocukların Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (e) bentlerine tabi olarak iş kazası ve meslek hastalığı, analık ile hastalık sigortasına göre çalışmaları hariç, aynı zamanda Kanun kapsamında veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmadığı veya kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık almadığı,
7) Ana ve babasının her türlü kazanç ve irattan elde etmiş olduğu gelirinin asgari ücretin net tutarından daha az olduğu ve diğer çocuklarından hak kazanılan gelir ve aylıklar hariç olmak üzere gelir ve aylık bağlanmadığı,
8) Eş ve kız çocuklarından eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşamadığı,
hususları, Kurumca yürütülecek yoklama işlemleri ile tespit edilir.
Yoklama yöntemleri
MADDE 7 – (1) Kurum gerekli gördüğü zaman ve hallerde belirleyeceği yöntemlerle gelir veya aylık alanlarla bunların veli, vasi, kayyım ve vekillerinin, bu tebliğin 6 ncı maddesinde yer alan bilgilerinin tespiti amacıyla yoklama yaptırabilir. Yoklama işlemi gelir veya aylık ödeyen bankalar ve PTT şubelerine de yaptırılabilir.
(2) Kurumca, gelir/aylık alma şartlarının devam edip etmediğinin tespiti amacı ile gerekli görülen hallerde, kendi mevzuatlarına göre kayıt veya tescil yapan ilgili kurum, kuruluş, birlik ve odalar ile vergi dairelerinden usulüne göre düzenlenmiş belge istenebilir.
(3) Kanuna göre bağlanan gelir/aylıklarını tahakkuk ettirildiği tarihlerden itibaren aralıksız altı ay sonuna kadar almayanların gelir/aylıkları, gelir ve aylık bağlanma şartlarının devam edip etmediğinin tespiti amacıyla durdurulur. Durdurulan gelir veya aylıklar, sigortalı yahut hak sahipleri tarafından Kuruma talepte bulunulması durumunda, müstehaklık tespiti yapıldıktan sonra tekrar başlatılır.
(4) Kurum ödemeler kütüğü ile Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün nüfus kütükleri her ay 15 günü geçmemek üzere belirli periyotlarla karşılaştırılarak, cinsiyet değişikliği, ölüm veya evlenme nedeniyle gelir ve aylık alma hakkını yitirdiği tespit edilen sigortalı ve hak sahiplerinin gelir/aylık ödemeleri durdurulur.
(5) Yurtdışında ikamet ederek gelir/aylıklarını yurt içindeki veya yurt dışındaki bankalardan kendisi veya veli, vasi, vekil veya kayyım aracılığı ile alanlardan ikamet ettikleri yabancı ülkelerde ikametgahlarına en yakın yetkili büyükelçilik veya konsolosluklardan hayatta olduklarına dair alacakları belgenin, her yılın Ocak ayı içerisinde kendileri tarafından gönderilmesi istenebilir. Söz konusu belgenin süresinde gönderilmemesi halinde gelir/aylıklar durdurulabilir.
(6) Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları, gelir/aylık alma şartlarının devam edip etmediği, sigortalıların geçici iş göremezlik süresince veya vazife malullüğü yada maluliyet aylığı alanların fiilen çalışıp çalışmadığının tespiti hususunu mahallinde inceleme yapma yetkisine sahiptir. Söz konusu inceleme, öncelikle;
a) Öldüğü halde nüfusa tescil edilmeyen gelir/aylık sahipleri,
b) Boşandığı eşi ile fiilen birlikte yaşamayı sürdüren eş ve kız çocukları,
olmak üzere, diğer gelir/aylık alma şartlarını yitirenlerin tespitini de kapsar.
(7) Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca yürütülen soruşturmaya istinaden temin edilecek Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucuları tarafından verilen sağlık kurulu raporlarının Kurum Sağlık Kurullarınca,
a) Vazife malullüğü, malullük ve iş göremezlik raporlarında belirtilen rahatsızlıkların mevcut olmadığına,
b) Mevcut olmasına rağmen gelir/aylık bağlanmasını gerektiren düzeyde olmadığına,
karar verilmesi halinde, ilgililere bağlanan gelir/aylıklar başlangıç tarihi itibariyle iptal edilir ve yapılan yersiz ödemeler, Kanunun 96 ncı maddesine göre tahsil edilir.
Kanunun yürürlük tarihinden önce gelir /aylık alanların yoklama işlemleri
MADDE 8 – (1) Kanunun yürürlük tarihinden önce 506, 1479,2925 ve 2926 sayılı Kanunlara göre gelir ve aylık almakta olanların gelir ve aylık alma haklarının devam edip etmediği hususu, bu kanunlardaki gelir ve aylık alma şartlarına göre yürütülür. Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrası hükmü saklıdır.
Kanunun geçici 4 üncü maddesine tabi olanların yoklama işlemleri
MADDE 9 – (1) Kanunun yürürlük tarihinden önce 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre iştirakçi veya aylık sahiplerinin, yoklama işlemleri 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre, bunlardan 5510 sayılı Kanuna göre aylık alma hakları belirlenenlerin ise bu Kanuna göre yoklama işlemleri yapılır.
Yürürlük
MADDE 10- (1) Bu Tebliğ 2008 yılı Ekim ayı başında yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 11 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanı yürütür.