Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü
9 Ocak 2009 CUMA
Resmî Gazete
Sayı : 27105
YÖNETMELİK
Başbakanlık (Dış Ticaret Müsteşarlığı)’tan:
DIŞ TİCARET MÜSTEŞARLIĞI DÖNER SERMAYE
İŞLETMESİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Dış Ticaret Müsteşarlığının Döner Sermaye İşletmesinin faaliyet alanlarına, gelir kaynaklarına, harcamalarına, mali ve idari işlemlerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 - (1) Bu Yönetmelik Dış Ticaret Müsteşarlığı bünyesinde kurulmuş olan döner sermaye işletmesini kapsar.
Dayanak
MADDE 3 - (1) Bu Yönetmelik, 9/12/1994 tarihli ve 4059 sayılı Hazine Müsteşarlığı ile Dış Ticaret Müsteşarlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 6 ncı maddesinin (d) bendine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 - (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Genel Müdür : Dış Ticarette Standardizasyon Genel Müdürünü,
b) İşletme : Dış Ticaret Müsteşarlığı Döner Sermaye İşletmesini,
c) Müdür : Döner Sermaye Merkez Müdürünü,
ç) Müsteşar : Dış Ticaret Müsteşarını,
d) Müsteşarlık : Dış Ticaret Müsteşarlığını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Faaliyet Alanları, Sermaye, Sermaye Kaynakları, Gelirler ve Giderler
Faaliyet alanları
MADDE 5 - (1) Müsteşarlığın Döner Sermaye İşletmesiyle ilgili faaliyetleri aşağıda belirtilmektedir:
a) Dış ticarette ürün denetimleriyle ilgili faaliyetlerin iyileştirilmesini sağlamak,
b) Dış ticarette ürün denetimlerine yönelik uygunluk değerlendirmesi faaliyetlerini desteklemek,
c) Ürün denetimlerinde ihtiyaç duyulan laboratuvarları kurmak ve mevcutları geliştirmek,
ç) Dış ticaret denetimleri kapsamında alınan ve firmalarca belli süreler dahilinde geri alınmayan numunelerin satışını yapmak,
d) Dış ticaretin geliştirilmesine ilişkin kurs, konferans, toplantı, seminer, envanter, projelendirme, uygulama, araştırma, geliştirme, yayın, rehberlik, danışmanlık, yönetim, işletme ve benzeri hizmetleri yapmak, yaptırmak veya bunlara katılmak.
Sermaye
MADDE 6 - (1) İşletmenin sermayesi 5.000 TL olup, bu miktarın 500 TL'si genel bütçeden, kalanı ise elde edilecek gelirden karşılanır.
Sermaye kaynakları
MADDE 7 - (1) İşletmenin sermaye kaynakları;
a) Müsteşarlık bütçesine bu amaçla konulacak ödenekten,
b) Döner sermaye faaliyetlerinden elde edilecek kârlardan,
c) Bağış ve yardımlardan,
ç) Diğer kaynaklardan,
teşekkül eder.
(2) Bağış ve yardımlar tahsis edilen sermaye miktarı ile sınırlı olmaksızın sermayeye eklenir. İşletmenin ödenmiş sermaye tutarı döner sermayeye tahsis edilen sermaye tutarına ulaşıncaya kadar, elde edilen dönem sonu karları ödenmiş sermayeye eklenir. Ödenmiş sermaye tutarı tahsis edilen sermayeye ulaştıktan sonra elde edilen karlar, hesap dönemini izleyen Şubat ayının sonuna kadar genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe birimine yatırılır.
(3) İşletmenin zararları geçmiş yıllar zararları hesabında bekletilir ve ertesi yıl karları ile kapatılır.
Gelirler
MADDE 8 - (1) İşletmenin gelirleri şunlardır;
a) 5 inci maddede belirtilen iş, hizmet ve faaliyetlere ait her türlü gelir,
b) Taşınır mal ve hizmet satış bedellerinden elde edilen gelirler,
c) Faiz ve komisyon gelirleri,
ç) Bağış ve yardımlar,
d) İşletmenin faaliyet alanları ile ilgili diğer gelirler.
Giderler
MADDE 9 - (1) İşletmenin giderleri şunlardır;
a) 5 inci maddede belirtilen iş, hizmet ve faaliyetlerin yerine getirilmesi için yapılan harcamalar,
b) Ürün denetimini yerine getiren merkez ve taşra teşkilatı birimlerinin teknik, idari ve fiziki alt yapısının geliştirilmesine yönelik harcamalar,
c) Döner sermaye faaliyetleri ile ilgili hizmetin gerektirdiği her türlü araç, gereç, ekipmanın satın alınması, kiralanması, bakımı, onarımı ve işletilmesi ile labaratuvar kurulması, geliştirilmesi ve akreditasyonu, danışmanlık ve benzeri hizmet alımları ile ilgili her türlü harcamalar,
ç) Kadroları işletmede bulunan memurların aylık ve mali hakları ile sosyal hak ve yardımları ve döner sermaye işletmesi adına vizesi yapılmış sözleşmeli personel ücretleri ile ilgili mevzuatı uyarınca bunlara yapılması gereken diğer ödemeler,
d) Döner sermaye faaliyetleriyle ilgili 5/1/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanunu hükümlerine göre alınacak taşıtlar ve hizmet alımı suretiyle taşıt edinilmesi için yapılacak harcamalar,
e) 5 inci maddede belirtilen hizmet ve faaliyetlerin gerektirdiği binaların satın alınması, yapılması, kiralanması, onarımı, bakımı ve güvenliğine yönelik harcamalar,
f) Her türlü vergi, resim, harç, fon, posta, ardiye ücreti ve benzeri harcamalar,
g) İşletme hizmetleri için görevlendirilecek kişilere 6245 sayılı Harcırah Kanununa göre yapılacak harcırah ödemeleri.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Görevler, Yetkiler ve Sorumluluklar
Yönetim
MADDE 10 - (1) İşletme faaliyetleri ile ilgili iş ve işlemler; yönetim kurulu, müdür, muhasebe birimi ve yeteri kadar diğer görevliler tarafından yürütülür.
Döner sermaye işletmesi yönetim kurulu
MADDE 11- (1) İşletme yönetim kurulu, İşletmenin üst karar organıdır. Döner sermaye hizmetlerinin bu Yönetmelikte yer alan esaslar çerçevesinde yürütülmesini sağlar.
(2) Yönetim Kurulu, Müsteşarın başkanlığında, Genel Müdür, Müsteşarın atayacağı iki üye ve Müdürden teşekkül eder. İşletme yönetim kurulunun sekreterya hizmetleri İşletme müdürlüğünce yürütülür.
Döner sermaye işletmesi yönetim kurulunun görevleri
MADDE 12 - (1) İşletme yönetim kurulunun görevleri şunlardır:
a) İşletmenin faaliyetleri ile ilgili kararları almak,
b) İşletmenin bütçesini onaylamak,
c) İşletmenin ihtiyacı olan memur, hizmetli ve işçi sayılarını tespit etmek,
ç) 5 inci maddedeki faaliyetler sonucunda ilgililerin kullanımına sunulan hizmet ve materyallerin fiyatları ile işletmenin uygulayacağı hizmet ücretlerini tespit etmek.
Toplantı ve karar sayısı
MADDE 13- (1) İşletme yönetim kurulu en az üç üyenin iştiraki ile en az ayda bir defa olağan veya başkanın isteği üzerine olağanüstü toplanır.
(2) Kararlar toplantıya katılanların çoğunluğu ile alınır. Oyların eşitliği halinde, başkanın kullandığı oy yönünde çoğunluk sağlanmış sayılır.
Harcama yetkilisi
MADDE 14 - (1) Döner sermaye harcama yetkilisi:
a) Harcama yetkilisi Müsteşardır. Müsteşar, Genel Müdürü harcama yetkilisi olarak görevlendirebilir.
b) Harcama yetkilisi birinci derecede imza atmaya yetkili olup, mevzuat dahilinde döner sermayenin amacına uygun olarak kullanılması ve yönetilmesini sağlamaktan sorumludur.
Müdür
MADDE 15 - (1) Müdürün görevleri şunlardır:
a) İşletmeyi yönetmek ve temsil etmek,
b) İşletmenin personel, idari, mali ve teknik işlerini; kanun, tüzük, yönetmelik, çalışma programları ve bütçe esaslarına uygun biçimde yürütmek,
c) İşletme personelinin görevlendirilmesi ve/veya atanmasının teklif edilmesine ve özlük haklarına ilişkin işlemleri yapmak,
ç) Çalışma programlarının ve bütçe tekliflerinin zamanında hazırlanmasını sağlamak ve ilgili birimlere intikal ettirmek,
d) İşletmenin her türlü demirbaş, malzeme, makina, ekipman, araç ve gereçlerinin iyi bir şekilde kullanılmasını, bakımını ve saklanmasını sağlamak,
e) İşletmeye ilişkin diğer işlemleri yerine getirmek.
Muhasebe yetkilisi
MADDE 16 - (1) İşletmenin muhasebe hizmetleri Maliye Bakanlığınca kurulacak muhasebe birimince yürütülür.
(2) Döner Sermayenin muhasebe işlemleri, kadrosu Maliye Bakanlığınca tahsis edilerek atanacak muhasebe yetkilisi ile muhasebe birimi personeli tarafından yürütülür. Muhasebe yetkilisinin geçici veya sürekli olarak görevinden ayrılması halinde muhasebe yetkilisi görevi, Maliye Bakanlığınca vekaleten görevlendirilecek personel tarafından yürütülür.
Gerçekleştirme görevlileri
MADDE 17 - (1) Harcama talimatı üzerine; mal ve hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yerine getirmek üzere bir veya birden fazla sayıda gerçekleştirme görevlisi görevlendirilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Bütçe ve Bütçenin Uygulamaya Konulması ile Ek Bütçe ve Kesin Hesap
Bütçe
MADDE 18 - (1) Bütçe; işletmenin bir yıllık dönemdeki gelir ve gider tahminleri ile bunların uygulanmasına ilişkin hususları gösterir.
(2) İşletme bütçesi; metin kısmı ile ekli cetvellerden oluşur.
(3) Bütçe, yılı içinde yapılacak giderler ile gelirlerden oluşur.
(4) Bütçenin hazırlanması ve uygulanmasında aşağıdaki ilkelere uyulur.
a) Bütçeyle verilen harcama yetkisi, mevzuatla düzenlenen görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla kullanılır.
b) Bütçe, izleyen iki yılın bütçe tahminleriyle birlikte hazırlanır ve değerlendirilir.
c) Bütçe, malî işlemlerin kapsamlı ve saydam bir şekilde görünmesini sağlar.
ç) Tüm gelir ve giderler gayri safi olarak bütçede gösterilir.
d) Belirli gelirlerin belirli giderlere tahsis edilmemesi esastır.
e) Bütçede giderlerin gelirleri aşmaması esastır.
f) Bütçe, İşletme yönetim kurulunca onaylanmadan uygulamaya konulamaz.
g) Bütçe gelir ve gider tahminleri ile uygulama sonuçlarının raporlanmasında açıklık, doğruluk ve malî saydamlık esas alınır.
ğ) İşletmenin tüm gelir ve giderleri bütçede gösterilir.
h) İşletme hizmetleri, bütçeye konulacak ödeneklerle, mevzuatla belirlenmiş yöntem, ilke ve amaçlara uygun olarak gerçekleştirilir.
Bütçenin uygulamaya konulması
MADDE 19 - (1) İşletmenin bütçe tasarısı Müdür tarafından hazırlanarak, en geç Ekim ayı başında İşletme yönetim kuruluna sunulur. Bütçe, İşletme yönetim kurulunun onayı ile kesinleşir. Bütçenin bir örneği Maliye Bakanlığına gönderilir.
(2) Döner sermaye gelirleri bütçedeki harcama kalemleri ile program hedefleri dışındaki amaçlara tahsis edilemez. Yıl içindeki tertipleri arasındaki aktarmalar İşletme yönetim kurulu kararı ile yapılır.
(3) Bütçe yılı içinde yapılacak ek ve değişiklikler birinci fıkrada öngörülen usullere uygun olarak yapılır.
Ek bütçe
MADDE 20 - (1) Yıl içinde, bütçede öngörülen ödeneklerin yetersiz kalacağının anlaşılması halinde, kaynağı göstermek kaydıyla süre şartları hariç olmak üzere ek bütçe yapılabilir.
Kesin hesap
MADDE 21 - (1) İşletmenin bütçe uygulama sonuçları, kesin hesap cetvelinde gösterilir.
(2) Bir yıllık uygulama sonuçlarını gösteren kesin hesap cetveli, muhasebe kayıtları dikkate alınarak işletme tarafından hazırlanır.
(3) Kesin hesap cetveli İşletme yönetim kurulunun onayı ile kesinleşir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Devir teslim işlemleri
MADDE 22 - (1) Muhasebe yetkilisi, veznedar, ambar memuru gibi para ve mali işlerle görevli memurlar arasındaki devir-teslim işlemlerinde 1/5/2007 tarihli ve 26509 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, devir-teslim süreleri yönünden de 12/11/1974 tarihli ve 7/9044 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Devlet Memurlarının Çekilmelerinde Devir ve Teslim Süreleri Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.
Fiyat tespiti
MADDE 23 - (1) İşletmede üretilen mal ve hizmetler veya yapılan işlerin bedel veya fiyatı maliyet bedelinin altında olmamak kaydıyla Müdürlükçe hazırlanıp İşletme yönetim kurulunca onaylandıktan sonra yürürlüğe girer.
Hüküm bulunmayan haller
MADDE 24 – (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
Yürürlük
MADDE 25 - (1) Maliye Bakanlığı ile Sayıştayın görüşleri alınarak hazırlanan bu Yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 26 - (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.