Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü
17 Şubat 2009 SALI
Resmî Gazete
Sayı : 27144
YÖNETMELİK
Türkiye Atom Enerjisi Kurumundan:
NÜKLEER VE RADYOLOJİK TEHLİKE DURUMU ULUSAL UYGULAMA
YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1 – 15/1/2000 tarihli ve 23934 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Nükleer ve Radyolojik Tehlike Durumu Ulusal Uygulama Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (h) ve (m) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı fıkranın (k) bendi yürürlükten kaldırılmıştır.
“a) Başbakanlık Kriz Yönetim Merkezi; krizle ilgili hususları çözümlemek ve krizi sona erdirmek üzere Başbakanlık sorumluluğunda teşkil edilen Merkezi,”
“h) Nükleer ve radyolojik kaza veya tehlike durumu; herhangi bir nükleer reaktörde, nükleer yakıt çevrimi, radyoaktif atık yönetimi ve radyasyon tesislerinde, radyoaktif maddelerin, nükleer yakıtların veya radyoaktif atıkların taşınması ya da depolanmasında, radyasyon kaynaklarının tıbbi, endüstriyel ve araştırma amaçları için üretim, projelendirme, inşa, montaj, bakım, onarım, ithal, ihraç, taşıma, dağıtım, satış, depolama, bulundurma, el değiştirme, hizmete alma, işletme, hizmetten çıkarma, sökme, yurtdışı etme gibi faaliyetlerinde, nükleer takatlı gemi ziyaretleri sırasında, nükleer malzeme ihtiva eden uydu veya uzay araçlarında meydana gelen ve radyoaktif maddelerin önemli ölçüde salıverilmesini veya olasılığını içeren veya ülke toprakları içinde ya da dışında diğer ülkelerdeki halk sağlığına zarar verme olasılığı olan istenmeyen bir olay sonucu, radyasyondan korunma standartlarıyla belirlenen sınırların üzerinde radyasyon dozu alınması ve radyoaktif bulaşmanın ayrı ayrı veya birlikte vuku bulmasını,”
“m) Yöre; Muhtemel bir nükleer ve radyolojik kaza veya tehlike durumunda koruyucu önlemlerin uygulanması gereken bölgeyi,”
MADDE 2 – Aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde yer alan “Çevre Bakanlığı” ibaresi “Çevre ve Orman Bakanlığı”olarak değiştirilmiş, aynı fıkranın (ı) bendine aşağıdaki alt bentler eklenmiş ve aynı bendin (3) numaralı alt bendi yürürlükten kaldırılmıştır.
“8) Nükleer ve radyolojik bir kaza veya tehlike durumunda alınacak tedbirler ile ilgili müdahale ekiplerini bilgilendirir.”
“9) Radyoaktivite analizlerini yapar, yaptırır.”
MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“
MADDE 8 – Dışişleri Bakanlığı, etkileri sınır ötesine yayılabilecek bir nükleer ve radyolojik kaza veya tehlike durumunda TAEK'in teknik değerlendirmesi sonucunda muhtemel gelişmelerle ilgili bütün dış temasları sağlar ve TAEK'i bilgilendirir.
TAEK, Erken Bildirim ve Acil Yardım Sözleşmeleri ve diğer uluslararası sözleşmeler kapsamındaki sorumlulukları çerçevesinde IAEA ve ilgili ve gerekli görülen diğer uluslararası kuruluşlar ile ilk iletişimi sağlar ve Dışişleri Bakanlığını bilgilendirir.”
MADDE 4 – Aynı Yönetmeliğin 10 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“
MADDE 10 – TAEK, olası bir nükleer ve radyolojik kaza veya tehlike durumuna yönelik çalışanlar dışında etkilenmesi muhtemel kişileri her türlü afiş, broşür, dergi, kitap gibi basılı yayın vasıtaları ile radyo, televizyon gibi kitle iletişim araçlarıyla ve elektronik ortamda eğitici yayınlar yaparak en az EK–1’deki bilgileri içerecek şekilde bilgilendirir. Bu tür basın yayın faaliyetlerinde İçişleri Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Çevre ve Orman Bakanlığı ile ilgili diğer bakanlık, kurum ve bağlı kuruluşları ile işbirliği yapar.
Bir nükleer ve radyolojik kaza veya tehlike durumunun vuku bulması halinde ise, çalışanlar dışında radyolojik tehlike durumundan etkilenen ya da etkilenmesi muhtemel kişiler ise en az EK–2’de verilen bilgileri içerecek şekilde bilgilendirilir.
MADDE 5 – Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki madde eklenmiştir.
“Gıda maddelerinin denetim ve kontrolu
MADDE 11 – Herhangi bir nükleer ve radyolojik kaza veya tehlike durumu sonrası gıda maddeleri ve hayvan yemlerinin radyoaktivite analizleri sonucunda EK–3’de verilen maksimum düzeylerle uyumlu olmayan gıda maddeleri ve hayvan yemleri iç pazara sürülemez.”
MADDE 6 – Aynı Yönetmeliğe, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan EK–1, EK–2 ve EK–3 eklenmiştir.
MADDE 7 – Bu Yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 8 – Bu Yönetmelik hükümlerini Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Başkanı yürütür.
EK–1
OLASI BİR NÜKLEER VE RADYOLOJİK KAZA VEYA TEHLİKE DURUMUNA
YÖNELİK HALKA VERİLMESİ GEREKEN ÖN BİLGİLER
1. Radyasyon, radyoaktivite ve insan sağlığı ile çevre üzerindeki etkileri hakkındaki temel bilgiler.
2. Çeşitli nükleer ve radyolojik kaza veya tehlike durumu türleri ile halk ve çevre açısından bunların doğurduğu sonuçlar.
3. Bir nükleer ve radyolojik kaza veya tehlike durumu sırasında halkın uyarılması, korunması ve halka yardım sağlanması için öngörülen acil durum tedbirleri.
4. Bir nükleer ve radyolojik kaza veya tehlike durumu sırasında halk tarafından alınacak tedbirler hakkında gerekli bilgiler.
EK–2
BİR NÜKLEER VE RADYOLOJİK KAZA VEYA TEHLİKE DURUMU
SIRASINDA HALKA DUYURULMASI GEREKEN BİLGİLER
1. Daha önce hazırlanmış olan müdahale planları temel alınarak, bir nükleer ve radyolojik kaza veya tehlike durumu sırasında gerçekten etkilenen toplum hızlı bir şekilde ve düzenli olarak;
a) Ortaya çıkan acil durumun türü ve mümkün ise özellikleri (kaynağı, boyutu ve olası gelişimi) hakkında,
b) Acil durumun türüne bağlı olarak;
i) Bulaşma ihtimali olan gıda maddelerinin tüketimi ile ilgili sınırlamalar, hijyen ve bulaşmayı giderme hakkındaki basit kurallar, iç mekanlarda kalınması yönündeki tavsiyeler, koruyucu maddelerin dağıtımı ve kullanılması ile mekanları boşaltma düzenlemeleri ile ilgili bilgiler,
ii) Gerekli hallerde bazı toplum grupları için özel uyarıları içeren koruma hakkında,
c) Yetkili mercilerin talimatları veya talepleriyle yapılacak işbirliği hakkında,
bilgilendirilir.
2. Acil durumun öncesinde bir ön alarm aşaması varsa, bir nükleer ve radyolojik kaza veya tehlike durumu sırasında etkilenme olasılığı olan toplum;
a) Radyo ve televizyonlarını ayarlamaya davet edilmesi,
b) Özellikle toplu sorumluluklara sahip kuruluşlara yönelik hazırlık tavsiyeleri,
c) Özellikle etkilenen meslek gruplarına yönelik tavsiyeleri,
içeren bilgileri almış olacaktır.
3. Bu bilgiler ve tavsiyeler, zaman izin verdiği sürece radyoaktivite ve insan sağlığı ile çevre üzerindeki etkileri hakkındaki temel gerçeklerin hatırlatılması ile desteklenecektir.
EK–3
Gıda Maddeleri için Müsaade Edilen Maksimum Düzeylera (Bq/kg)
Bebek gıdalarıb
Süt ürünleric
Genel tüketim gıdalarıd
İçeceklere
Stronsiyum izotopları, özellikle Sr–90
75
125
750
125
İyot izotopları, özellikle I–131
150
500
2 000
500
Plütonyum ve transplütonyum elementlerinin alfa yayıcı izotopları, özellikle Pu–239, Cs–137
1
20
80
20
Yarı ömrü 10 günden fazla olan diğer bütün izotoplar, özellikle Cs–134, Cs–137f
400
1 000
1 250
1 000
Hayvan Yemleri için Müsaade Edilen Maksimum Düzeylerg,h
(Cs-134 ve Cs-137) (Bq/kg)
Domuz yemi
1 250
Kümes hayvanı, kuzu, dana yemi
2 500
Diğer
5 000
a: Konsantre veya kurutulmuş gıdalara, tüketime hazır hale geldikten sonra bu limitler uygulanır.
b: 4–6 aylık bebeklerin beslenmesi amaçlı perakende satışa sunulan gıda maddeleridir.
c: Gümrük Birliği tarifesi 0401 ve 0402 CN kodundaki ürünlerdir (0402 29 11 hariç).
d: Düşük miktarda tüketilen gıda maddeleri dışındaki gıda maddeleridir. Düşük miktarda tüketilen gıda maddeleri için bu sütunda verilen değerlerin on katı kullanılabilir.
e: İçme suyunda da bu değerler uygulanır.
f: Karbon–14, Trityum ve Potasyum–40 bu gruba dahil edilmemiştir.
g: Bu değerler, insan tüketimi amaçlı gıda maddeleri için verilen maksimum müsaade edilebilir seviyelerin sağlanmasına katkıda bulunmak amacıyla konulmuş olup, insan tüketimi amaçlı hayvansal gıdalar için izleme gereklerini ortadan kaldırmaz ya da azaltmaz.
h: Bu değerler tüketime hazır yemler içindir.