Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü
27 Haziran 2009 CUMARTESİ
Resmî Gazete
Sayı : 27271
TEBLİĞ
Çevre ve Orman Bakanlığından:
KENTSEL ATIKSU ARITIMI YÖNETMELİĞİ HASSAS VE AZ HASSAS SU
ALANLARI TEBLİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Yasal Dayanak
Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı, 8/1/2006 tarihli ve 26047 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği uyarınca hassas su alanları ve az hassas su alanlarının tespiti, izlenmesi ile bu alanlara yapılacak kentsel atıksu deşarjlarının tabi olacağı usul ve esasları belirlemektir.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu ile 8/1/2006 tarihli ve 26047 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği'nin 5, 6, 8, 11 ve 12 nci maddeleri ile Geçici 2 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğde geçen;
a) Az hassas su alanı: Morfoloji, hidroloji ya da özel hidrolik şartlara göre atıksu deşarjının çevreyi olumsuz yönde etkilemediği deniz, haliç ve lagün gibi kıyı su ortamları ile hassas su alanları haricindeki kıyı sularını,
b) Birincil arıtma: Arıtma tesisine giren atıksuyun BOİ5'inin en az %20 ve askıda katı maddelerin en az %50 oranında gideriminin sağlandığı fiziksel/mekanik ve/veya kimyasal işlem/işlemler ya da diğer işlemlerle arıtılmasını,
c) Eşdeğer nüfus (E.N.): Ham atıksuyun günlük BOİ5 miktarı 60 gr (gr/kişi/gün) esas alınarak endüstriyel atıksu için dikkate alınan biyokimyasal olarak oksitlenebilen organik madde yükünü,
ç) Gri Alanlar: Morfolojik ve su kalitesi özelliklerine göre kentsel atık su girdilerinin ötrifıkasyon riski oluşturabileceği düşünülen ve/veya potansiyel olarak ötrofikasyon riski taşıdığı tespit edilen ancak veri yetersizliği olan izlenmesi gereken haliçler ve kıyı sularını,
d) Hassas su alanı: Ötrofık olduğu belirlenen veya gerekli önlemler alınmazsa yakın gelecekte ötrofık hale gelebilecek doğal tatlı su gölleri, diğer tatlı su kaynakları, haliçler ve kıyı suları, önlem alınmaması halinde yüksek nitrat konsantrasyonları içerebilecek içme suyu temini amaçlanan yüzeysel tatlı sular ve diğer sebeplerle daha ileri arıtma gerektiren alanlarını,
e) İkincil arıtma: Kentsel atıksuların genellikle Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği Tablo l'deki şartları sağlayacak şekilde birincil arıtmaya ilave olarak biyolojik arıtma veya diğer proseslerle arıtılmasını,
f) Normal su alanı: Hassas su alanları dışında kalan kıta içi su ortamlarını,
g) Ötrofikasyon: Suların, besi maddelerince özellikle azot ve/veya fosfor bileşiklerince, alg ve daha yüksek yapılı organizmaların üremesini hızlandıracak, böylece sudaki canlıların dengesini bozacak ve su kalitesinde istenmeyen değişimlere yol açacak şekilde zenginleşmesini,
ğ) Uygun arıtma: Kentsel atıksuyun, Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği ve diğer ilgili yönetmeliklerin ilgili hükümleri ile kalite amaçlarını karşılayacak şekilde alıcı ortama deşarjını sağlayacak herhangi bir proses ve/veya bertaraf/deşarj sistemiyle arıtılmasını,
h) Üçüncül arıtma: İkincil arıtmadan çıkan atık suyun kalitesini daha fazla iyileştirmek için ikincil arıtma ile birlikte veya ayrıca uygulanan arıtma olup, Kentsel atıksuların genellikle Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği Tablo 2'deki şartlara uygun olacak şekilde azot ve/veya fosfor giderimini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İlke ve Esaslar
Genel ilkeler
MADDE 4 – (1) Belirlenen hassas, az hassas, normal ve gri alanların yapılacak/yapılan izleme çalışmaları sonucuna göre dört yılda bir gözden geçirilmesi esastır.
(2) Bu alanlara yapılan kentsel atıksu deşarjlarında Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği ile bu Tebliğ hükümlerine uyulması esastır.
(3) Hassas su alanlarının ve az hassas su alanlarının Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliğinin EK I’inde yer alan kriterlere göre belirlenmesi bu Tebliğin temel ilkesidir.
(4) Normal su alanlarına deşarjlarda ikincil arıtma veya eşdeğer bir arıtmaya tabi tutulması esastır.
(5) İçme suyu havzalarında, havza özellikleri dikkate alınarak belirlenen özel hükümler geçerlidir.
(6) Bakanlık, bilimsel çalışmalar sonucunda alıcı su ortam özelliklerinin olumsuz etkilendiğini tespit ettiği durumlarda, Atıksu Altyapı Yönetimlerini bu Tebliğ hükümlerinde belirtilen arıtma seviyesinden daha kısıtlayıcı şartlara tabi tutabilir.
(7) Eşdeğer nüfusu 10.000 kişi üzeri olan atıksu toplama alanlarında yeni projelendirilecek atıksu arıtma tesisleri, gelecekte su ortamının hassas alan ilan edilmesi olasılığına uyum sağlayabilecek şekilde tasarlanır.
(8) Kentsel atıksu deşarjları açısından bu Tebliğ kapsamında haliç ve kıyı sularında hassas, az hassas ve gri alanların sınırının kıyıdan 0,6 deniz mili açığa kadar alınması esastır.
Kıyı ve haliç sularında hassas ve az hassas su alanları ve belirlenmesi kriterleri
MADDE 5 – (1) Hassas ve az hassas su alanlarının belirlenmesinde aşağıdaki kriterler dikkate alınır.
a) Su alanının morfolojik ve coğrafik özellikleri: Kıyı alanı taban eğimi (kıyı sularının sığ/derin olma durumu) ve kıyısal özellikleri (koy, körfez varlığı ve bunların kapalılık durumu)
b) Hidro-dinamik ve ışık geçirgenliği özellikleri: Bölgenin akıntı rejimi (su sirkülasyonu) ve kıyı-açık deniz değişim özellikleri (kıyı sularının yenilenme hızı), su kolonunda mevsimsel yoğunluk tabakalaşması, seki disk derinliği (ışık geçirgenliği)
c) Bölgenin ayrıcalıklı ekolojik özellikleri (balık üretim alanları, deniz çayırları, koruma alanları ve benzeri)
ç) Kaynaklarına göre atık su kirlilik yükleri ve dağılımları: Kıyı sularını besleyen nehir ve kentsel atıksu kaynaklı azot, fosfor ve organik madde yükleri, karşılaştırmalı değerlendirmeleri, hassas alan ve referans alanlardaki dağılımı, noktasal değişimleri, ekolojik etkileri, atık su ve nehirlerin hassas/ötrofik veya ötrofik hale gelebilecek kıyısal alanlara taşınma riski.
d) Bu Tebliğin Ek-3'ünde yer alan su kalitesi ötrofikasyon kriterleri.
(2) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen kriterlere göre belirlenen hassas alanlar, koordinatları ile birlikte bu Tebliğin EK-l.C'sinde; Az hassas alanlar ise EK-2'sinde yer almaktadır. Ayrıca bu Tebliğin EK-4'ünde söz konusu alanları gösteren harita verilmektedir.
İç sularda hassas ve normal su alanları ve belirlenmesi kriterleri
MADDE 6 – (1) İç Sularda Hassas ve Normal Su Alanlarının Belirlenmesinde Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliğinin Ek 1’indeki esaslar dikkate alınır.
(2) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen kriterlere göre belirlenen hassas alanlar Bu Tebliğin EK-l.A ve EK-l.B'sinde belirtilmektedir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Diğer hükümler
MADDE 7 – (1) Bakanlık yapılacak analiz ve teknik çalışmalar neticesinde gerekli gördüğü yerlerde, 50.000 ve üzerinde eşdeğer nüfusa sahip yerleşim alanlarında ikincil arıtmaya ek olarak Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği ekinde yer alan Tablo 2'de belirtilen şartlarda uygun arıtma isteyebilir.
(2) Gri alanlarda kentsel atık su deşarjlarının, ötrofikasyona neden olabileceği ve alanın kullanım amacı göz önünde bulundurularak; uygun arıtma ile beraber derin deniz deşarjı ile bertarafına izin verilebilir.
(3) Yüzme ve rekreasyon amacıyla kullanılan hassas, az hassas ve gri alanlara yapılacak kentsel atıksu deşarjlarının, dezenfeksiyon yapıldıktan sonra deşarjı veya Derin Deniz Deşarjı ile bertarafı sağlanır.
(4) Bu Tebliğin yayım tarihinden sonra yapılacak bu Tebliğ kapsamına giren tüm proje onaylarında bu Tebliğ hükümleri uygulanır.
İzleme ve denetim
MADDE 8 – (1) Bu Tebliğe konu olan alanların değerlendirilmesi için Bakanlık tarafından izlenme programları hazırlanır.
Yaptırım
MADDE 9 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini yerine getirmeyenlere 2872 sayılı Çevre Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine göre yaptırım uygulanır.
Yürürlük
MADDE 10 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 11 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Çevre ve Orman Bakanı yürütür.