Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü
15 Temmuz 2009 ÇARŞAMBA
Resmî Gazete
Sayı : 27289
BAKANLAR KURULU KARARI
Karar Sayısı : 2009/15198
Ekli “Türkiye İhracat Kredi Bankası Anonim Şirketi Tarafından Sağlanan Kredi, Garanti ve Sigorta Destekleri Hakkında Karar”ın yürürlüğe konulması; Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcılığının 8/7/2009 tarihli ve 29260 sayılı yazısı üzerine, 28/3/2002 tarihli ve 4749 sayılı Kanunun 10 uncu maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 14/7/2009 tarihinde kararlaştırılmıştır.
Abdullah GÜL
CUMHURBAŞKANI
Recep Tayyip ERDOĞAN
Başbakan
C. ÇİÇEK B. ARINÇ A. BABACAN M. AYDIN
Devlet Bak. ve Başb. Yrd. Devlet Bak. ve Başb. Yrd. Devlet Bak. ve Başb. Yrd. Devlet Bakanı
H. YAZICI F. N. ÖZAK E. GÜNAY F. ÇELİK
Devlet Bakanı Devlet Bakanı Devlet Bakanı V. Devlet Bakanı
E. BAĞIŞ S. A. KAVAF C. YILMAZ S. ERGİN
Devlet Bakanı Devlet Bakanı Devlet Bakanı Adalet Bakanı
M. V. GÖNÜL B. ATALAY A. DAVUTOĞLU M. ŞİMŞEK
Milli Savunma Bakanı İçişleri Bakanı Dışişleri Bakanı Maliye Bakanı
N. ÇUBUKÇU M. DEMİR R. AKDAĞ R. AKDAĞ
Milli Eğitim Bakanı Bayındırlık ve İskân Bakanı Sağlık Bakanı Ulaştırma Bakanı V.
M. M. EKER Ö. DİNÇER N. ERGÜN T. YILDIZ
Tarım ve Köyişleri Bakanı Çalışma ve Sos. Güv. Bakanı Sanayi ve Ticaret Bakanı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı
E. GÜNAY V. EROĞLU
Kültür ve Turizm Bakanı Çevre ve Orman Bakanı
TÜRKİYE İHRACAT KREDİ BANKASI ANONİM ŞİRKETİ TARAFINDAN SAĞLANAN
KREDİ, GARANTİ VE SİGORTA DESTEKLERİ
HAKKINDA KARAR
Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu Kararın amacı, Türkiye İhracat Kredi Bankası A.Ş.’nin 25/3/1987 tarihli ve 3332 sayılı Kanun ile 28/3/2002 tarihli ve 4749 sayılı Kanun uyarınca kendisine verilen görevler çerçevesinde;
a) Yabancı ülkelere ve bu ülkelerdeki bankalar ve diğer kuruluşlara sağlayacağı iki yıl ve daha uzun vadeli kredi, garanti ve sigorta desteğinin esaslarının ve finansal hükümlerinin düzenlenmesine,
b) Ülkemiz açısından özel önem arz eden ülkelerdeki kuruluşlara tavizli kredi açılmasına,
c) Yabancı ülkelere ve bu ülkelerdeki bankalar ve diğer kuruluşlara verdiği tavizli ve/veya tavizsiz krediler ile yaptığı iki yıl ve daha uzun vadeli sigorta işlemlerine ilişkin alacakların yeniden yapılandırılmasına,
ç) Yürüttüğü kredi, garanti ve sigorta faaliyetleri nedeniyle yüklendiği politik risklerden kaynaklanan zararlar ile kullandırdığı tavizli kredilerden doğan gelir kayıplarının karşılanmasına,
ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.
Tanımlar
MADDE 2 – (1) Bu Kararda geçen;
a) Bakan: Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanı,
b) Banka: Türkiye İhracat Kredi Bankası A.Ş.’yi,
c) Borçlu: Bankanın kredi, sigorta ve garanti işlemlerinde riskini üstlendiği tarafı,
ç) Gelir kaybı: Tavizli krediye uygulanacak finansal koşullar ile Bankanın tavizli kredinin verileceği tarihte tavizli olmayan ülke kredilerine uyguladığı finansal koşullar arasındaki farktan kaynaklanan tutarı,
d) İhracatçı: Mal ve hizmet ihraç eden, yurt dışında taahhüt işleri yüklenen, yurt dışında yatırım yapan ve Bankanın kredi, sigorta veya garanti programlarından yararlanan Türkiye’de yerleşik gerçek kişiler ile Türk Ticaret Kanununa göre kurulmuş tüzel kişileri,
e) Kamu alıcısı: Yabancı ülkelerde devlet ya da kamu kuruluşu ya da kamu bankası (sermayesinin %50’sinden fazlası devlete ait olan) ya da taahhütleri devlet ya da kamu kurumu ya da bir kamu bankası tarafından garanti edilen kuruluşlar ya da sermayesinin %50’sinden fazlası devlete, kamu kuruluşlarına veya kamu bankalarına ait olan şirketleri,
f) Müsteşarlık: Hazine Müsteşarlığını,
g) Resmi destekli ihracat kredisi: Mal ve/veya hizmet satış sözleşmeleri veya bu tür sözleşmelerle eşdeğer finansal kiralama işlemlerine yönelik olarak Banka tarafından yabancı ülkelere veya buradaki bankalara ve diğer kuruluşlara açılacak nakdi veya gayrinakdi krediler ile sigorta işlemlerini,
ğ) Tavizli kredi: Bakanlar Kurulunca Bankaya verilen görev çerçevesinde Türkiye’den mal ve/veya hizmet ihracatı yapılması şartına bağlı olarak, ülkemiz açısından özel önem arz eden ülkelerdeki kamu alıcılarına Türkiye’nin uluslararası yükümlülüklerine uygun olarak açılacak, taviz oranı içeren nakdi ve gayrinakdi resmi destekli ihracat kredilerini,
h) Taviz oranı: Kredinin nominal tutarı ile kredi borçlusu tarafından yapılacak anapara, faiz ve diğer kredi geri ödemelerinin indirgenmiş bugünkü değerlerinin arasındaki farkın yüzde olarak ifade edilen oranını,
ı) Yüksek Danışma ve Kredileri Yönlendirme Kurulu: 17/6/1987 tarihli ve 87/11914 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Devlet Yatırım Bankasının Türkiye İhracat Kredi Bankası A.Ş. adıyla yeniden düzenlenmesine dair Esaslarda tanımlanan kurulu,
ifade eder.
Ülke limitleri listesinin onaylanması
MADDE 3 – (1) Bankanın Yüksek Danışma ve Kredileri Yönlendirme Kurulu tarafından yabancı ülkelere yönelik nakdi ve gayrinakdi resmi destekli ihracat kredileri ile iki yıl ve daha uzun vadeli sigorta faaliyetlerine ilişkin olarak Yıllık Programı ekinde belirlenen Ülke Limitleri Listesi, Bankanın bağlı bulunduğu Bakanın teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca onaylanır.
İki yıl ve daha uzun vadeli işlemlerin esaslarının ve finansal hükümlerinin düzenlenmesi
MADDE 4 – (1) Ülke Limitleri Listesinde yer alan ülkelere, bu ülkelerdeki bankalar ve diğer kuruluşlara açılacak iki yıl ve daha uzun vadeli mal ve/veya hizmet satış sözleşmeleri veya bu tür sözleşmelerle eşdeğer finansal kiralama işlemleri ile ilgili nakdi ve gayrinakdi resmi destekli ihracat kredileri ile iki yıl ve daha uzun vadeli sağlanacak sigorta desteğinin esaslarını ve finansal hükümlerini düzenlenmeye;
a) 20 milyon ABD Doları (dahil) veya karşılığı tutara kadarki her bir işlem için Banka Yönetim Kurulu,
b) 20 milyon ABD Dolarının veya karşılığı tutarın üzerindeki her bir işlem için Bakan,
yetkilidir.
(2) İşlemlerin ABD Doları karşılıkları, borçlu tarafından Bankaya resmi başvuru tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası çapraz kurları üzerinden hesaplanır.
Tavizli kredi açılması ve gelir kaybının ödenmesi
MADDE 5 – (1) Bakanın teklifi üzerine tavizli kredi kullandırılmasına, bu kredilerin esaslarının ve finansal hükümlerinin düzenlenmesine Bakanlar Kurulu yetkilidir.
(2) Tavizli kredi talepleri, ilgili ülkenin maliye veya ekonomiden sorumlu bakanlığı tarafından doğrudan Müsteşarlığa iletilir. İlgili ülkenin ülkemiz açısından özel önem arz eden ülke olup olmadığı ve tavizli kredi açılıp açılmayacağı konularında Dışişleri Bakanlığının uygun görüşü alınır. Müsteşarlık tarafından ayrıca tavizli kredi miktarı, ödeme koşulları ve gelir kaybı tahmini ile ilgili olarak Bankadan görüş talep edilir.
(3) Gelir kaybı tutarları, Müsteşarlık tarafından ilgili yıl bütçelerine bu amaçla konulacak ödenekten karşılanır.
(4) Bu Karar ile her bir tavizli kredi için çıkarılacak Bakanlar Kurulu kararı çerçevesinde yapılan gelir kaybı ödemelerindeki tutarlar Hazine Kontrolörleri Kurulunca yapılacak incelemeler neticesinde kesinleştirilir. Yapılan incelemeler sonucunda düzenlenen raporlar ile tespit edilen gelir kaybı tutarları Müsteşarlık ile Bankanın kayıtlarında esas alınır ve Müsteşarlık veya Banka lehine ortaya çıkan fark tutarı faizsiz olarak nakden ödenir.
(5) Daha önce kullandırılan tavizli kredileri yeniden yapılandırılan ülkelere tekrar tavizli kredi açılamaz.
(6) Gelir kaybının ödenmesine ilişkin diğer hususlar, her kredi için ayrıca çıkarılacak Bakanlar Kurulu kararında düzenlenir.
Müsteşarlık tarafından karşılanacak politik risk zararları
MADDE 6 – (1) Bankanın kredi, sigorta ve garanti faaliyetlerinden doğan ve aşağıda belirtilen politik riskler nedeniyle ortaya çıkan zararları Müsteşarlıkça karşılanır:
a) Borçlunun ülkesinde yürürlüğe konulan kanuni veya idari düzenlemelerle Türkiye’ye yapılacak olan döviz transferinin önlenmesi, kısıtlanması, gecikmesi, kontrol altına alınması veya farklı kur uygulaması gibi her türlü ayrımcı uygulamalar.
b) Borçlunun ülkesinde yürürlüğe konan kanuni veya idari düzenlemelerle Türkiye’den sevk edilecek malların ithalinin önlenmesi.
c) Borçlunun ülkesinde yürürlüğe konulan kanuni veya idari düzenlemeler sonucunda satış sözleşmesinin iptali.
ç) Borçlunun ülkesinde yürürlüğe konulan kanuni veya idari düzenlemelerle müteahhitlik hizmeti veya yatırım amacıyla sevk edilen veya proje mahallinde bulunan her türlü mal ve/veya ekipmana millileştirme, kamulaştırma ve benzeri sebeplerle el konulması.
d) Borçlunun ülkesi ile Türkiye arasında savaş çıkması.
e) Borçlunun ülkesinde çıkan savaş, iç savaş, ihtilal, isyan, ayaklanma, terör ve benzeri hadiseler.
f) Borçlunun ülkesindeki hukuk veya yargılama sisteminin işlememesi sonucunda borçlunun aleyhine alınmış bir yargı kararının icra veya infaz kabiliyetinin olmaması veya engellenmesi.
g) Mal ve/veya hizmet ihracatının gerçekleştirileceği ülke ile Türkiye arasındaki güzergâhta ihraç edilen mallara el konulması, mal sevkiyatının geçici ya da sürekli olarak durdurulması veya mal sevkiyatının yönünün değiştirilmesi.
ğ) Deprem, sel felaketi, toprak kayması, tsunami, kasırga, yangın ve benzeri doğal afetler.
h) Kamu alıcısının ödeme yapmaması.
ı) İhracatçıların diğer ülkelerdeki kamu işverenlerine verdikleri teminat mektuplarının haksız nakde çevrilmesi.
Politik risk zararlarının ödenmesi
MADDE 7 – (1) Banka, kredi faaliyetlerinde ödemenin vadesinde gerçekleşmemesi, sigorta faaliyetlerinde tazminat ödemesinin gerçekleşmesi ve garanti faaliyetlerinde garanti ödemesinin gerçekleşmesi ile ortaya çıkan politik risk zararlarını her yıl Eylül ayı sonu itibarıyla Müsteşarlığa bildirir. Politik risk zararları, Müsteşarlık tarafından ilgili yıl bütçelerine bu amaçla konulacak ödenekten karşılanır.
(2) Müsteşarlıkça Bankaya bütçeden yapılacak döviz karşılığı Türk Lirası ödemelerde fiili ödeme tarihinde geçerli olan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kurları esas alınır.
(3) Banka, politik risk zararlarına ilişkin ilgili ülkeden alacaklarını, vadesi gelmemiş alacakları ile birlikte yeniden yapılandırma anlaşması kapsamında yeni bir ödeme planına bağlayabilir. Vadesi gelmemiş alacaklar veya Müsteşarlığa bildirilmemiş politik risk zararları yeniden yapılandırıldığı takdirde politik risk zararı alacağı niteliğini kazanır. Banka yeniden yapılandırma tarihini Müsteşarlığa bildirir.
Politik risk kapsamındaki alacakların takibi, tahsili ve mahsubu
MADDE 8 – (1) Müsteşarlık tarafından Bankaya nakden veya mahsuben ödenmiş politik risk zararlarına konu olan Banka alacakları, Müsteşarlık adına Banka tarafından borçlu nezdinde takip ve tahsil edilir. Banka tarafından bu kapsamda yapılan tahsilat, Bankanın politik risk alacağına mahsup edilebilir. Söz konusu mahsup işlemlerine Bakan; mahsup işlemlerini Müsteşarlığın teklifi üzerine bütçenin gelir ve gider hesaplarıyla ilişkilendirilmeksizin mahiyetlerine göre ilgili hesaplara kaydettirmeye Maliye Bakanı yetkilidir.
(2) Borçludan yapılan tahsilatın politik risk zararlarına mahsup edilmesi sırasında farklı dövizlerin kullanılması durumunda, Müsteşarlığın mahsuba ilişkin yazılı talimat verdiği tarihteki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası çapraz kuru esas alınır.
(3) Politik risk zararları kapsamında mahsup edilecek herhangi bir tutarın bulunmaması halinde, Müsteşarlık adına Banka tarafından tahsil edilen tutarlar, 10 iş günü içinde Hazinenin ilgili hesaplarına aktarılır. Bu süre, borçlu tarafından vadesinden önce yapılan ödemelerde akdi vade tarihi ile ödemenin hangi amaçla gerçekleştirildiğine dair Bankanın borçlu ile mutabakata vardığı tarihten hangisi daha geç tarihli ise, o tarihte başlar.
Yeniden yapılandırma
MADDE 9 – (1) Bankanın, yabancı ülkelere ve bu ülkelerdeki bankalar ve diğer kuruluşlara verdiği tavizli ve/veya tavizsiz nakdi ve gayrinakdi resmi destekli ihracat kredileri ile yaptığı iki yıl ve daha uzun vadeli sigorta işlemlerine ilişkin alacaklarının üç yıl veya daha uzun vadeli olarak yeniden yapılandırılmasına ilişkin anlaşmalar Müsteşarlığın uygun görüşü ve Bakanın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu tarafından onaylanır.
(2) Bu kredilerden ve sigorta işlemlerinden kaynaklanan her bir alacağın üç yıldan daha az süreyle yeniden yapılandırılmasına ilişkin esasları ve finansman hükümlerini düzenlemeye Bakan yetkilidir.
(3) İşlemlerin ABD Doları karşılıkları, Bankaya başvuru tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası çapraz kurları üzerinden hesaplanır.
Yürürlük
MADDE 10 – (1) Bu Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 11 – (1) Bu Karar hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.