Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü
| 9 Eylül 2009 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 27344 MİLLETLERARASI ANDLAŞMA Karar Sayısı : 2009/15391 23 Mayıs 2006 tarihinde Cezayir’de imzalanan ve 26/6/2009 tarihli ve 5919 sayılı Kanun ile onaylanması uygun bulunan ekli “Türkiye Cumhuriyeti ile Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti Arasında Dostluk ve İşbirliği Anlaşması”nın onaylanması; Dışişleri Bakanlığının 31/7/2009 tarihli ve HUMŞ-983 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 13/8/2009 tarihinde kararlaştırılmıştır. Abdullah GÜL CUMHURBAŞKANI Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan C. ÇİÇEK B. ARINÇ A. BABACAN M. AYDIN Devlet Bak. ve Başb. Yrd. Devlet Bak. ve Başb. Yrd. Devlet Bak. ve Başb. Yrd. Devlet Bakanı H. YAZICI F. N. ÖZAK M. Z. ÇAĞLAYAN F. ÇELİK Devlet Bakanı Devlet Bakanı Devlet Bakanı Devlet Bakanı E. BAĞIŞ S. A. KAVAF C. YILMAZ S. ERGİN Devlet Bakanı Devlet Bakanı Devlet Bakanı Adalet Bakanı M. V. GÖNÜL B. ATALAY A. DAVUTOĞLU M. ŞİMŞEK Milli Savunma Bakanı İçişleri Bakanı Dışişleri Bakanı Maliye Bakanı N. ÇUBUKÇU M. DEMİR R. AKDAĞ B. YILDIRIM Milli Eğitim Bakanı Bayındırlık ve İskân Bakanı Sağlık Bakanı Ulaştırma Bakanı M. M. EKER Ö. DİNÇER F. N. ÖZAK T. YILDIZ Tarım ve Köyişleri Bakanı Çalışma ve Sos. Güv. Bakanı Sanayi ve Ticaret Bakanı V. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı E. GÜNAY V. EROĞLU Kültür ve Turizm Bakanı Çevre ve Orman Bakanı TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE CEZAYİR DEMOKRATİK HALK CUMHURİYETİ ARASINDA DOSTLUK VE İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASI DİBAÇE Aşağıda "Yüksek Akit Taraflar" olarak adlandırılan Türkiye Cumhuriyeti ile Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti: Akdeniz'in temsil ettiği ortak jeostratejik alana ait olmalarını göz önünde bulundurarak ve her iki ulusun mevcut ortak çıkarlarının aynı yönde olduğu inancıyla; Halkları arasında mevcut derin tarihi ilişkilerin ve iki ülkenin tarihi ile evrensel kültür üzerinde silinmeyen izler bırakmış olan ortak kültür ve zengin tarihi mal varlığının mevcudiyetinin bilincinde olarak; İki ülke vatandaşları arasında geleneksel olarak var olan büyük saygıya ve Türk halkı ile Cezayir halkı arasında karşılıklı birbirini tanıma seviyesinin sürekli bir şekilde derinleştirilmesinin önemine, dostluk ilişkilerine, karşılıklı güvene ve mevcut her türlü bağa olan duyarlılıklarıyla; Siyasi ilişkilerinde yeni bir aşama kaydetme iradesiyle yüreklenerek, Akdeniz bölgesinde özgürlük, adalet, barış, istikrar, güvenlik ve refahın sağlanmasına yönelik küresel ve kalıcı bir çerçeve oluşturmak suretiyle, gelecek kuşakların beklentilerine uygun yeni bir anlaşma, iş birliği ve dayanışma döneminin başlatılması yönündeki kararlılıklarıyla; Yükselen, istikrarlı ve müreffeh bir bölge olması hasebiyle Akdeniz'e, uluslararası platformda hak ettiği yerin geri verilmesi amacıyla, bölge ve hatta alt-bölgelerde gelişmekte olan siyasi, ekonomik ve sosyal bütünleşmenin öneminin bilinciyle; Bölgede barış, istikrar ve gönenci sağlamak üzere, özellikle Barselona Avrupa Akdeniz Süreci ve Akdeniz Forumu çerçevesinde aralarındaki diyalog ve işbirliği sürecini geliştirme ve güçlendirme kararlılığıyla; Cezayir ve Avrupa Birliği arasındaki sıkı ilişkilerin ve bu bağlamda diğer belgelerin yanı sıra imzalanmış olan Ortaklık Anlaşmasının, her iki ülkenin birlikte kalkınmalarına ve Avrupa-Akdeniz bölgesinde bir Serbest Ticaret Alanı kurulmasına olumlu katkıları olacağının bilinciyle; Uluslararası barış ve istikrarın sağlanmasında uluslararası hukukun genel ilkelerinin ve Birleşmiş Milletler Şartının önemine binaen, bu ilkelere bağlılıklarını yineleyerek; İki Devlet arasında mevcut tüm Sözleşme, Anlaşma ve yürürlükteki diğer belgelerin ruhuna uygun olarak; Dostluk ve işbirliği ilişkilerini sürdürmek arzusunu beyan ederek ve işbu Anlaşmayı yeni işbirliği ve anlayış alanları geliştirmeye uygun bir çerçeve anlaşması olarak algılama niyetini ifade ederek; Aşağıdaki hususlar üzerinde mutabık kalmışlardır: BİRİNCİ BÖLÜM GENEL İLKELER Madde 1 Uluslararası Hukuka Saygı Yüksek Akit Taraflar, genel olarak tanınan uluslararası hukuk ilkelerinden ve normlarından kaynaklanan yükümlülükleri ile uluslararası hukuk çerçevesinde taraf oldukları anlaşmalar ve diğer sözleşmelerden kaynaklanan mükellefiyetlerini iyi niyetle yerine getirmeyi taahhüt ederler. Madde 2 Egemen Eşitlik Yüksek Akit Taraflar birbirlerinin egemen eşitliklerine ve özgürlük hakkı ile siyasi bağımsızlık başta olmak üzere egemen eşitliğin ayrılmaz parçası olan tüm haklarına karşılıklı olarak saygı gösterirler. Aynı şekilde, Taraflar, birbirlerinin, kendi siyasi, sosyal, iktisadi ve kültürel sistemini özgürce seçme ve geliştirme hakkına saygı gösterirler. Madde 3 İçişlerine Müdahale Etmeme 1. Yüksek Akit Taraflar birbirlerinin, egemenlik hakları çerçevesindeki iç ve dış işlerine doğrudan veya dolaylı, tek başına veya kolektif olarak müdahale etmekten imtina ederler. 2. Bu bağlamda ve her halükarda, Yüksek Akit Tarafların her biri, diğer Tarafın egemenliğine bağlı haklarını kullanmasını kendi çıkarlarına bağlamaya yönelik askeri, siyasi, iktisadi zorlayıcı tedbirlerden imtina eder. Madde 4 Tehdit veya Güç Kullanımına Başvurmama Yüksek Akit Taraflar, karşılıklı ilişkilerinde, diğer Tarafın toprak bütünlüğüne veya bağımsızlığına karşı doğrudan ya da dolaylı olarak tehdit veya kuvvet kullanmamayı veya Birleşmiş Milletlerin hedefleriyle bağdaşmayan hiçbir harekete başvurmamayı taahhüt ederler. Böyle bir hareketi haklı göstermek için hiçbir gerekçe ileri sürülemez. Madde 5 Uyuşmazlıkların Barışçı Yollardan Çözümü Yüksek Akit Taraflar işbu Dostluk ve İşbirliği Anlaşmasının akdine yol açan anlayışa bağlı kalarak aralarında ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkları, uluslararası hukuka uygun olarak ve uluslararası barış ve güvenliği tehlikeye atmadan, barışçı yollardan, hakkaniyet çerçevesinde ve adil bir biçimde çözümleyeceklerdir. Madde 6 Karşılıklı Kalkınmada İşbirliği 1. Yüksek Akit Taraftar, etkin, adil ve dengeli bir işbirliği düzeyine ulaşmak amacıyla, karşılıklı potansiyellerini azami ölçüde geliştirmeye dikkat ederler. Bu amaçla Taraflar, aralarındaki kalkınma düzeyi farkını azaltmak amacıyla, işbirliği için mevcut tüm imkanlarını dayanışma ruhu içinde seferber etmek ve birbirlerinin ekonomilerinde yer alan tamamlayıcı un surlardan azami yararı sağlamak suretiyle birlikte çaba gösterirler. 2. Yüksek Akit Taraflar, her sektör için, çeşitli araçlar, komisyonlar veya ikili işbirliğine dair diğer tüm kurumları kullanmak suretiyle işbirliği program ve projelerini geliştirirler. Söz konusu program ve projeler, gerektiği takdirde işbu Anlaşma ile öngörülen yıllık yüksek düzeyli toplantıda Hükümet Başkanlarının görüşüne sunulur. Madde 7 İnsan Haklarına ve Temel Özgürlüklere Saygı 1. Yüksek Akit Taraflar, ırk, cinsiyet, dil veya din gibi gerekçelerle hiçbir ayırım yapmadan, düşünce, vicdan, din veya inanç özgürlüğü de dahil olmak üzere, insan haklarına ve temel özgürlüklere saygı gösterirler. 2. Bu çerçevede Taraflar, kişilerin özgür olabilmeleri ve gelişimleri için gerekli ve insan haysiyetiyle bağlantılı yurttaşlık, siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel hak ve özgürlüklerin tam bir şekilde kullanılmalarını teşvik etmeyi taahhüt ederler. 3. Bu bağlamda, her bir Akit Taraf, kendi yasalarına, Birleşmiş Milletler Şartının hedef ve ilkelerine, Evrensel İnsan Hakları Bildirgesine uygun biçimde hareket eder. Taraflar ayrıca, başta Uluslararası İnsan Hakları Sözleşmeleri olmak üzere, bu alanda akdettikleri çeşitli anlaşmalar ve uluslararası bildirilerde belirtilen yükümlülükleriyle de bağlıdırlar. Madde 8 Kültürler ve Medeniyetler Arası Diyalog ve Anlayış 1. Yüksek Akit Taraflar, aralarındaki tarihi, beşeri ve yüzlerce yıllık kültürel bağlara dayanarak, ortak bir kültürel alan hazırlamak amacıyla her türlü faaliyette bulunurlar. Bu amaçla ikili düzeyde olduğu gibi Avrupa-Akdeniz düzeyinde de hoşgörü, barış içinde birlikte yaşam, karşılıklı saygı, ortak varlıkların zenginleştirilmesi ilkelerini uygularlar. Bu bağlamda, karşılıklı olarak yurttaşlarının ve sivil toplumu oluşturan çeşitli unsurların birbirlerini daha iyi tanımalarını sağlamayı ve bunlar arasında daha iyi bir anlayış geliştirmeyi hedeflerler. 2. Yüksek Akit Taraflar, karşılıklı güven ruhu içinde, işbirliği ilişkilerini geliştirmek ve karşılıklı olarak daha avantajlı yeni bir ortak işbirliği hedeflerinin araştırılmasında toplumlarının dinamizminden ve yaratıcılığından yararlanmak amacıyla bu ilkelere saygı gösterilmesi ve uygulanması konusunda kararlılıklarını beyan ederler. İKİNCİ BÖLÜM İKİLİ SİYASİ İLİŞKİLER Madde 9 Siyasi İşbirliği ve İstişare 1. Yüksek Akit Taraflar, onları birleştiren bağları daha da güçlendirme arzusuyla, ikili bir siyasi işbirliği ve istişare çerçevesi oluşturmayı önerirler. 2. Bu çerçevede, aşağıdaki hususları kurumsallaştırmayı kararlaştırırlar: a) İki ülke Hükümet Başkanları arasında, dönüşümlü olarak Türkiye ve Cezayir'de yüksek düzeyli yıllık toplantılar düzenlenecektir. Sözkonusu toplantıları hazırlamak üzere iki ülke Dışişleri Bakanları arasında temaslar yapılacaktır. b) İki ülke Dışişleri Bakanları arasında, dönüşümlü olarak Türkiye ve Cezayir'de toplantılar gerçekleştirilecektir. c) Dış ilişkilerden sorumlu Devlet Sekreterleri, Siyasi İşler ya da Dış Politika Genel Müdürleri ile Güvenlik ve Silahsızlanma, Kültür İşleri, Ekonomi ve İşbirliğinden sorumlu üst düzey yetkililer arasında düzenli istişareler yapılacak ve gerektiğinde iki ülke yüksek düzeyli memurları arasında toplantılar düzenlenecektir. 3. Her iki ülkenin Parlamentoları, meslek örgütleri, özel sektör ve dernek temsilcileri, üniversite, enstitü ve diğer bilimsel, teknik ve kültürel yüksek öğretim kurumları ile Türkiye ve Cezayir'in sivil toplum kuruluşları arasındaki temas ve diyalog da aynı şekilde teşvik edilecektir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM İŞBİRLİĞİ İLİŞKİLERİ Madde 10 Ekonomik ve Mali İşbirliği 1. Türkiye Cumhuriyeti ile Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti, taraf oldukları sözleşme ve belgeler çerçevesinde, karşılıklı olarak birbirlerinin ekonomilerinin canlandırılmasını ve modernizasyonunu teşvik etmek üzere ekonomik ve mali işbirliğine ivme vereceklerdir. 2. Yüksek Akit Taraflar, üretim ve hizmet sektöründe faaliyet gösteren işverenler arasında işbirliğinin yanı sıra yatırım projelerinin gerçekleştirilmesini ve ortak şirketlerin kurulmasını teşvik eder. 3. Bu çerçevede Yüksek Akit Taraflar, ikili ilişkileri ile Cezayir-Avrupa Birliği Ortaklık Anlaşması arasında uyumun geliştirilmesini sağlamak üzere, özellikle küçük ve orta büyüklükteki işletmeler (KOBİ) arasında ekonomik işbirliğini teşvik etmek hususunda mutabık kalmışlardır. 4. Yüksek Akit Taraflar, ortak çıkarları için altyapı projelerinin geliştirilmesine özel bir önem atfedeceklerdir. Madde 11 Askeri İşbirliği 1. Yüksek Akit Taraflar, personel mübadelesi, eğitim ve geliştirme stajları, insani yardım ve barışı koruma faaliyetlerinde bilgi ve deneyim değişimi, öğretim ve ortak tatbikatların düzenlenmesine özel bir önem atfetmek suretiyle, Silahlı Kuvvetleri arasında işbirliğini teşvik etmek konusunda mutabık kalmışlardır. 2. Akit Tarafların uluslararası hukuk ve ulusal hukuktan kaynaklanan yükümlülükleri saklıdır. Madde 12 Sosyo-ekonomik Kalkınma Alanında İşbirliği 1. Yüksek Akit Taraflar, sosyo-ekonomik kalkınma alanında gerek ikili gerek çok taraflı düzeyde işbirliğini destekleme gerekliliğinin bilinciyle halklarının sosyo-ekonomik kalkınmalarını teşvik etmeye, bu amaçla değişik sektörlerde özel programlar ve projeler oluşturmaya çaba göstereceklerdir. 2. Akit Taraflar, üçlü işbirliği faaliyetlerini de destekleyeceklerdir. 3. Akit Taraflar, ekonomik, bilimsel ve teknik mahiyette bilgi ve deneyim değişimini; mesleki eğitim ve teknoloji transferi konularında bilgi ve deneyim mübadelesini değişik işbirliği alanlarına dahil edeceklerini taahhüt ederler. 4. Akit Taraflar, hükümet dışı kuruluşlar arasında da işbirliğinin artan önemi çerçevesinde, özellikle en az gelişmiş toplumsal katmanlarının kalkınması çabalarında sivil toplum kuruluşlarının katılımının öneminin bilincindedirler. Bu bağlamda, her iki Akit Taraf, ülkelerinde yürürlükteki mevzuat çerçevesinde, sivil toplum kuruluşlarının projelerinin hayata geçirilmesini teşvik edeceklerdir. Madde 13 Kültür, Eğitim, Bilimsel ve Teknik İşbirliği 1. Yüksek Akit Taraflar, önemli bir tarih ve kültürel mirası paylaştıklarının bilinciyle, eğitim, mesleki eğitim, öğretim, bilim ve teknik alanlarında işbirliğini, öğrenci, öğretmen, eğitmen ve üniversite, enstitü ve diğer yüksek öğretim kurumlarında görevli araştırmacıların değişimi biçiminde; ayrıca, bilimsel ve teknik işbirliğini, ortak projelerin gerçekleştirilmesi ve bilimsel ve pedagoji konulu belgelerin mübadelesi yoluyla teşvik etmeyi amaçlarlar. 2. Aynı şekilde, üniversiteler, enstitüler ve diğer yüksek öğretim kurumları arasındaki ilişkiler de geliştirilecek, inceleme ve araştırma bursları tahsis edilecek, kültürler arası diyalogu teşvik etmek üzere el sanatları, kültürel ve sportif alanlarda ortak faaliyetler gerçekleştirilecektir. 3. Akit Taraflar, kültüre yönelik sanayi ve turizm gibi yeni ortak ilgi alanlarında işbirliğini teşvik edecekleri hususunda da mutabıktırlar. 4. Ortak tarihi ve kültürel varlıkların korunması ve değerlendirilmesine yönelik faaliyetler de desteklenecektir. Madde 14 Dil ve Uygarlıkların Öğretimi Yüksek Akit Taraflar, Türkiye'de Arap dili ve uygarlığının, Cezayir'de Türk dili ve uygarlığının öğretimine ve karşılıklı olarak dil ya da kültür merkezlerinin kurulmasına ve işletilmesine özel bir önem atfetme yönündeki arzularını ifade ederler. Madde 15 Görsel ve İşitsel Medya Alanında İşbirliği Yüksek Akit Taraflar, görsel ve işitsel medya ve bu bağlamda özellikle devlet radyo ve televizyon kurumları arasında ve sinema, sanat ve spor alanlarında işbirliğini teşvik amacıyla ortak çaba sarf edeceklerdir. Madde 16 Hukuki ve Adli İşbirliği Yüksek Akit Taraflar aşağıdaki hususlarda mutabık kalmışlardır: a) Karşılıklı olarak yetkili kurum ve kuruluşları arasında medeni, ticari, cezai ve idari alanlarda hukuki işbirliği ile medeni ve ceza hukuku alanlarında adli işbirliğini teşvik etmek ve güçlendirmek, adli sistemin idaresi alanında ortak faaliyetleri desteklemek. b) Şirketler arasında işbirliğini ve karşılıklı ekonomik bütünleşmeyi kolaylaştırmak üzere, özellikle ticaret ve iş alanlarında mevzuat araştırmasını teşvik etmek. c) Suç ve özellikle uluslararası organize suç, terörizm, terörizmin finansmanı, uyuşturucu madde ticareti, insan kaçakçılığı ve yasadışı göçün önlenmesi ve bunlarla mücadele konusunda işbirliği yapmak. Madde 17 Kamu Yönetimi Alanında İşbirliği Yüksek Akit Taraflar, önceden belirleyecekleri konularda, idari reform ve modernizasyon alanında işbirliğini, yetkili kurumlar nezdinde ve gerektiğinde uzmanlaşmış kurum ve tekniklere başvurarak geliştirirler. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM NİHAİ HÜKÜMLER Madde 18 Yürürlüğe Giriş İşbu Anlaşma, Yüksek Akit Tarafların gerekli iç yasal süreçlerini tamamladıklarına dair son bildirimin diplomatik yoldan alındığı tarihten itibaren yürürlüğe girer. Madde 19 Yürürlük ve Yürürlükten Kalkma İşbu Anlaşma, Akit Taraflardan biri tarafından sona erdirilmediği sürece yürürlükte kalacaktır. Sona erdirme talebi, altı ay önceden, yazılı olarak ve diplomatik yoldan diğer Akit Tarafa iletilecektir. İşbu Anlaşma, her biri aynı derecede geçerli olmak üzere, Türkçe, Arapça ve Fransızca dillerinde ikişer örnek olarak 23 Mayıs 2006 tarihinde Cezayir'de yapılmıştır. Yorum farklılığı durumunda, Fransızca metin geçerli olacaktır. Türkiye Cumhuriyeti adına Cezayir Demokratik Halk Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Cumhuriyeti adına Dr. M. Hilmi Güler Maliye Bakanı Mourad Medelci Andlaşmanın yabancı dil metinlerini görmek için tıklayınız |