Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü
28 Ekim 2009 ÇARŞAMBA
Resmî Gazete
Sayı : 27390
TEBLİĞ
Diyanet İşleri Başkanlığından:
2009 YILI KURBAN HİZMETLERİNİN
UYGULANMASINA DAİR TEBLİĞ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı, 2009 yılı Kurban Bayramı münasebetiyle dini amaçla ve ibadet maksadıyla kurban kesmek isteyen vatandaşların kurbanlarını dini hükümlere, sağlık şartlarına ve çevre temizliğine uygun olarak, hayvana en az acı verecek şekilde bizzat kesmelerine veya vekalet yoluyla kestirmelerine yardımcı olunması, kurban satılacak veya kesilecek yerlerin belirlenmesi, kesim yapacak kişilerin eğitilmesi ve bu konulara ilişkin diğer hususlarla ilgili tedbirlerin alınması ile ilgili ilkelerin düzenlenmesidir.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, Bakanlar Kurulu’nun 24/10/2001 tarihli ve 2001/3214 sayılı Kararı eki Kurban Hizmetlerinin Diyanet İşleri Başkanlığınca Yürütülmesine Dair Karar ve 18/8/2002 tarihli ve 24850 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kurban Hizmetlerinin Diyanet İşleri Başkanlığınca Yürütülmesine Dair Yönetmelik ile Bakanlıklararası Kurban Hizmetleri Kurulu’nun 7/5/2009 tarihli ve 2009/1 sayılı kararına dayanılarak çıkarılmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğde adı geçen,
a) Başkanlık: Diyanet İşleri Başkanlığını,
b) Karar: 24/10/2001 tarihli ve 2001/3214 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Kurban Hizmetlerinin Diyanet İşleri Başkanlığınca Yürütülmesine Dair Kararı,
c) Komisyon: İl ve ilçelerde kurulu Kurban Hizmetleri Komisyonunu,
ç) Kurul: Bakanlıklararası Kurban Hizmetleri Kurulunu,
d) Yönetmelik: Kurban Hizmetlerinin Diyanet İşleri Başkanlığınca Yürütülmesine Dair Yönetmeliği,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Kurban Hizmetleri Komisyonlarının Çalışmaları
Komisyonların çalışmaları
MADDE 4 – (1) Komisyonlar aşağıdaki çalışmaları yapacaktır:
a) Karar, Yönetmelik ve bu Tebliğ hükümleri çerçevesinde 27 Kasım 2009 tarihinde idrak edilecek Kurban Bayramı münasebetiyle gerekli tedbirleri alacaklardır.
b) Kurban Bayramında ibadet maksadıyla kurban kesecek vatandaşlarımızın bu görevlerini ifa ederken kurbanlarını dini hükümlere, sağlık şartlarına ve çevre temizliğine uygun bir şekilde kesmelerine veya vekalet yoluyla kestirmelerine yardımcı olmak amacıyla, kurban satılacak ve kesilecek yerleri tespit edeceklerdir.
c) Kurban satış yerlerinin insan ve çevre sağlığı ve güvenliği ile hayvan hakları gözetilerek etrafı branda ile çevrili, üstü kapalı şekilde; yetiştirici, satıcı, alıcı ve diğer vatandaşların sosyal ihtiyaçlarını karşılayacak yerler (su, tuvalet, kapalı oturma yerleri vb.) de dikkate alınarak hazırlanmasını sağlayacaklardır.
ç) Kurban kesim yerleri dezenfekte edilebilir, zemininde su biriktirmeyen, ışıklandırma ve havalandırması bulunan, sağlık ve temizlik şartlarına uygun mekanlardan seçilecek, ayrıca yetiştirici, satıcı, görevli personel, kasap, kasap yardımcısı ve vatandaşların sosyal ihtiyaçlarını karşılayacak yerler (su, tuvalet, kapalı oturma yerleri vb.) de dikkate alınarak düzenlenmesi sağlanacaktır.
d) İl ve ilçelerde hazırlanan kurban satış ve kesim yerlerinin açık adreslerini Ek-1 Excel formatındaki çizelge doldurularak 13 Kasım 2009 Cuma günü mesai bitimine kadar kurbanhizmetleri@diyanet.gov.tr e-mail adresi ile Başkanlığa bildireceklerdir.
e) Kurban kesimi konusunda Halk Eğitim Merkezlerinde “Kesim Elemanı Yetiştirme ve Geliştirme Kursları” düzenlenmesine devam edilecek, kurban kesim elemanı olarak görev almak isteyenlerin bu kurslara katılarak gerekli eğitimi aldıktan sonra “Kurs Bitirme Belgesi” almaları sağlanacaktır. Ayrıca, kurbanını kendileri kesmek isteyenlerin de söz konusu kursa katılmaları teşvik edilecektir.
f) Şehir merkezlerine yakın köy ve kasabalarda bulunan besi çiftliklerinin (su, tuvalet, kapalı oturma yerleri vb.) de dikkate alınarak kurban kesim yeri de tesis etmelerini teşvik edeceklerdir.
g) Kurban satış ve kesim yeri düzenleyerek vekaletle kurban kesim organizasyonu yapan özel sektör teşvik edilecektir.
ğ) Kurban kesim yerlerinde komisyon üyesi kurum ve kuruluşlardan yeterli sayıda personel görevlendirilecek, bu personele tanıtıcı “Görevli Kimlik Kartı” ve “Kesim Elemanı Kimlik Kartı” düzenlenecektir.
h) Bayram günlerinde trafikte oluşan yoğunluk dikkate alınarak özellikle kurban satış ve kesim yerlerine giden güzergahlar üzerinde ulaşımı kolaylaştıracak tedbirlerin alınması hususunda Emniyet Müdürlükleri ile işbirliği yapılacaktır.
ı) Mezbaha ve kesim yerlerinde kesimlerin daha düzenli yapılması, zaman kaybının ve karmaşanın önlenmesi için randevu sistemi getirilecek ve hayvan kesimi, yüzme, et paylaşımı, temizlik vb. işlemler esnasında sıra bekleyenleri sıkıntıya düşürmeyecek şekilde gerekli tedbirler alınacaktır.
i) “Vekaletle kurban kesimi” konusunda halkımız bilgilendirilecek ve teşvik edilecektir.
j) Kurban kesim yerlerinde, kasaplık belgesi olanlar ile kesim elemanı yetiştirme/geliştirme kursuna katılıp “Kurs Bitirme Belgesi” alanlardan portör muayenesi bulunanlar görevlendirilecektir.
k) Kurban satış yerleri bayramdan 15 gün önce hazır hale getirilecek, bu tarihten önce hayvan hareketleri başlatılmayacaktır.
l) Büyükbaş hayvanların satış yerlerinden kaçırılmaması, yularlarının, iplerinin uzun ve sağlam olması için üreticiler ve satıcılar, kesim esnasında kaçırılmamaları konusunda kasap ve kasap yardımcıları, kesim yerlerinde görüntü kirliliği oluşmaması için belediyeler tarafından gerekli tedbirlerin alınması temin edilecektir.
m) Ülkemiz kurban potansiyelini belirlemek maksadıyla her il (ilçeler dahil) müftülüğü tarafından büyükbaş ve küçükbaş hayvanlardan kesilen kurban sayısı, belediye yetkilileri, üreticiler, vekaletle kurban kesim organizasyonu yapanlar, din görevlileri gibi ilgililerden bilgi almak suretiyle Ek-4 Excel tabloya işlenecek ve kurbanhizmetleri@diyanet.gov.tr adresi ile 18 Aralık 2009 Cuma günü mesai bitimine kadar Diyanet İşleri Başkanlığı’na bildirilecektir.
n) Kurban kesim yerlerinde din görevlisi, resmi veya özel çalışan veteriner hekim, sağlık personeli, çevre teknisyeni vb. elemanlar görevlendirilecek ve bunların ücretleri Kurban Komisyonu Hesabı’ndan ödenecektir.
o) Karar, Yönetmelik ve Tebliğ ile ön görülen hizmetler zamanında yerine getirilecek ve gerektiğinde ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapılarak bu hizmet en iyi şekilde ifa edilecektir. Bu hususta hazırlanacak raporlar ile Ek-5 çizelge doldurularak 25 Aralık 2009 Cuma günü mesai bitimine kadar Diyanet İşleri Başkanlığı’na gönderilecektir.
Bilgilendirme çalışmaları
MADDE 5 – (1) Bilgilendirme konusunda yapılacak çalışmalar aşağıda belirtilmiştir:
a) İl ve ilçelerde hazırlanan kurban satış ve kesim yerlerinin açık adreslerini ihtiva eden Ek-1 Excel formatında doldurulan çizelge 17 Kasım 2009 Salı gününden itibaren Kurul ve Komisyon üyesi kurum ve kuruluşların web sitelerinde yayınlanacaktır.
b) Vatandaşlarımızın ve görevlilerin bilgilendirilmesini sağlamak amacıyla Başkanlık ve Kurul üyesi Bakanlıklarca hazırlanan ve e-mail ile müftülüklere gönderilen Kurban Rehberi, müftülüklerimizce sponsor bulunarak bastırılacak, görevlilere ve vatandaşlarımıza ücretsiz olarak dağıtılacak, ilgili kurum ve kuruluşlarla müftülüklerin web sitelerine yüklenecektir.
c) Vaaz ve hutbeler başta olmak üzere yazılı ve görsel medyadan da yararlanarak kurban ibadeti ve kurban hizmetleri konusunda bilgilendirme ve eğitim çalışmalarına önem verilecek, kurban kesiminin bayramın ilk üç günü yapılabileceği hususunda halkımız bilgilendirilecektir. Bu bilgilendirme çalışmalarında müftülüklerimizin koordinasyonu ile din görevlilerinin tamamı aktif rol üstlenecektir.
ç) Başta kist, hidatik, şarbon, bruselloz, tuberkuloz, şap gibi hayvanlardan insanlara geçen (zoonoz) hastalıklar, sağlık, çevre sağlığı, temizlik, etin işlenmesi, pişirilmesi, tüketilmesi, sakatatların çöpe atılmaması, sokak hayvanlarına verilmemesi, toprak içine derince gömülerek imha edilmesi vb. konularda Kurban Rehberi’nden de yararlanarak vatandaşlarımızı aydınlatma faaliyetleri gerçekleştirilecektir.
d) Kurban kesen, hayvanı yüzerek et taksimi yapan kasap ve kasap yardımcıları ile kurban sahiplerinin etle temas eden uzuvlarında yara-bere olmaması, bu durumda olanların kesim, yüzme ve et taksimi işini yapmaları zorunlu ise hijyenik eldiven kullanmaları, elinde yara olduğu halde eldiven kullanmadan kesim işlemi yapılmışsa bu etlerin çok iyi pişirildikten sonra tüketilmesi hususu müftülüklerimizin koordinasyonunda din görevlileri tarafından vaaz, hutbe, mahalli radyo ve televizyon programları, basın-yayın organları aracılığı ile vatandaşlarımıza etkili bir şekilde duyurulacaktır.
e) Kurban olarak satın alınacak hayvanların sağlıklı, besili, Veteriner Sağlık Raporu/Menşe Şahadetnamesi, aşı kayıtları bulunan ve hayvan kimlik sistemine kayıtlı olanlardan seçilmesi, gebe ve damızlık değeri yüksek hayvanların kurbanlık olarak kesilmesinin önlenmesi, kurban edilmesi caiz olan hayvanlardan öncelikle erkek olanların tercih edilmesi hatırlatılacaktır.
f) İki yaşını doldurmayan sığırların, gebe ve kurban olması dinen sakıncalı olan hayvanların üreticiler tarafından kurban satış yerlerine getirilmemesi gerektiği duyurulacaktır.
g) Kurban kesilen sığır cinsi hayvanlara ait kulak küpe veya pasaportların kurban hizmetleri komisyonlarınca belirlenen kişiler, kesim yerlerindeki görevliler, muhtarlar, din görevlileri, belediye zabıta memurları ve diğer yetkililer aracılığı ile il ve ilçe tarım müdürlüklerine 18 Aralık 2009 Cuma günü mesai bitimine kadar teslim edilmesi hususu ile Kurban alırken dikkat edilmesi gereken konuları ihtiva eden Ek-2’de yer alan bilgiler din görevlilerince vaaz, hutbe, mahalli radyo ve televizyon programları, basın-yayın organları aracılığı ile vatandaşlarımıza duyurulacaktır.
ğ) Ek-2 ve Ek-3’ün A4 çıktısı alınarak cami ilan panoları ile kurban satış ve kesim yerlerine asılmak/astırılmak suretiyle ilgililer bilgilendirilecektir. Söz konusu bilgilendirme vekaletle kurban kesim organizasyonu yapan kişi, dernek ve vakıflarla mülkünde kurban satış ve kesimi yapan üreticilere de yapılacaktır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
2009 Yılı Kurban Hizmetleri Hayvan Hareketlerinde Uyulacak Esaslar
Salgın hastalıklar açısından dikkat edilecek hususlar
MADDE 6 – (1) Hayvanların pazarlarda ve özellikle satılamayanların geri dönüşlerinde herhangi bir risk taşımaması için, sevk öncesi Yurtiçi Veteriner Sağlık Raporlarının düzenlenmesinde 2009 yılı Hayvan Hareketleri Genelgesi hükümlerine göre hareket edilecek olup, özellikle şap hastalığı yönünden aşı ve bağışıklık sürelerine dikkat edilecektir. Kurbanlık satış yerlerine girişlerde ise bu belgeler mutlaka kontrol edilecektir.
(2) Kurbanlık hayvan yetiştiren işletmelerdeki büyükbaş ve küçükbaş hayvanların salgın hastalıklar yönünden kontrol edilmesi sağlanacaktır. Hayvan pazarı, borsa, geçici hayvan toplama merkezi ve kesim yerlerinin resmi veteriner hekimlerce yapılan kontrol ve denetimleri sıklaştırılacak, halka aydınlatıcı bilgiler verilecektir.
(3) Veteriner Sağlık Raporu düzenlenmeden önce resmi veteriner hekimlerce kurbanlık hayvanların sağlık kontrolü yapılarak, sadece sağlıklı hayvanların sevklerine müsaade edilecektir. Bulaşıcı hastalığa yakalanmış veya hastalıktan şüpheli hayvanlara 3285 sayılı Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanunu, Yönetmeliği ve Talimatlarının ilgili hükümlerine göre işlem yapılacaktır.
(4) Hayvan pazarı, borsa ve geçici hayvan satış yerlerinde hastalık bulaştırma riskinin ortadan kaldırılması için, hayvanların ilk çıkış yerlerinde Veteriner Sağlık Raporu düzenlenirken, uygulanan koruyucu aşılama ve bağışıklık süreleri dikkate alınacak ve satış yerlerine girişlerde de bu belgeler kontrol edilecektir.
(5) Ülke genelinde Eylül-Ekim aylarında yürütülen sonbahar dönemi şap aşılama kampanyasında aşılatılmayan veya aşılama tarihi 6 aydan önce ya da aşı yapıldıktan sonra en az 15 gün geçmeyen büyükbaş hayvanların, yeterli koruma oluşmaması nedeniyle, iller arası nakillerine izin verilmeyecektir.
(6) Aşılama tarihi 4 aydan önce olan ya da aşı yapıldıktan sonra en az 15 gün geçmeyen küçükbaş hayvanların, yeterli koruma oluşmaması nedeniyle, iller arası nakillerine izin verilmeyecektir.
(7) Büyükbaş ve küçükbaş hayvanların şap hastalığına karşı şap aşısı ile aşılanıp aşılanmadığı kayıtlar ve aşılama makbuzları ile kontrol edilecek, sevk raporlarının ilgili bölümüne şap aşısının yapıldığı tarih, aşının seri numarası, aşılama-serumlama makbuzunun tarihi ve seri numarası yazılacaktır.
(8) Trakya bölgesindeki illere (İstanbul ve Çanakkale’nin Trakya bölgesinde kalan kısmı dahil) kesim amacıyla mezbahalara sevk edilenler hariç olmak üzere kurbanlık büyükbaş ve küçükbaş hayvan sevkleri yapılmayacaktır.
(9) Trakya bölgesi illerinden İstanbul iline getirilen büyükbaş ve küçükbaş hayvanlardan satılamayanların Trakya bölgesine geri dönüşleri engellenerek en yakın mezbahada kestirilmeleri sağlanacaktır. Bu durum Veteriner Sağlık Raporu düzenlenirken hayvan sahibine özellikle bildirilecektir.
(10) Hayvan pazarı, borsa, geçici hayvan toplama merkezi, kesim yerleri ile nakil araçlarının temizlik ve dezenfeksiyonu aksatılmayacak, görevlilerce dezenfeksiyon kayıtlarının tutulması ve kontrollerde gösterilmesi sağlanacaktır.
(11) Hayvan nakil araçlarında kullanılmak üzere hayvan pazarı, borsa ve hayvan satış yerlerinde temiz altlık bulundurulması kontrol edilecektir. Nakil sonrasında araçlarda bulunan altlık ve gübreler şap hastalığını bulaştırma riskinin yok edilmesi açısından güvenli bir şekilde imha edilecektir. Bunların gübre olarak arazide kullanılmasına izin verilmeyecektir.
Kurbanlık hayvan işletmeleri ve hayvan sevkleri ile ilgili alınacak önlemler
MADDE 7 – (1) Kurbanlık hayvan kesimi yapılacak özel işletmeler belirlenecek ve denetlenecektir.
(2) İl ve ilçeler arası kurbanlık olarak sevk edilecek hayvanlar için Veteriner Sağlık Raporu düzenlenmeden önce Menşe Şahadetnameleri dikkatlice kontrol edilecek; usulüne uygun olarak bastırılmayan okunaksız, silintili, mühürsüz veya mühürleri okunaksız olanlar işleme konulmayacaktır.
(3) İl ve ilçeler arası sevki talep edilen fakat küpelenerek tanımlanmamış, veri tabanına kaydedilmemiş ve yanlarında pasaportları bulunmayan kurbanlık sığır cinsi hayvanların sevklerine izin verilmeyecektir.
(4) Kurbanlık hayvanlar için sevk raporları düzenlenmeden önce kulak küpe numaraları TÜRKVET veteriner bilgi sistemi veritabanından mutlaka kontrol edilerek hayvanların veritabanındaki bilgileriyle uyum gösterip göstermediğine bakılacaktır.
(5) Kulak küpesi ve pasaportu bulunan sığır cinsi hayvanların sevk raporlarının ilgili hanesine kulak küpe numaraları yazılacak, gerektiğinde kulak küpe numaraları mühürlü ve imzalı olarak ayrı bir kağıda listelenerek sevk raporuna iliştirilecek ve sevk raporunun üzerine “Kurbanlık” ibaresi yazılacaktır.
(6) Kurbanlık olarak sevk raporu verilen sığır cinsi hayvanlar, veri tabanında da gideceği ilin kurbanlık depo işletmesine mutlaka nakil edilecektir. TÜRKVET veritabanında kurbanlık işletme numaraları her il için TR il kodu 9999999999 olarak belirlenmiş ve sistemde tüm iller için kurbanlık depo işletmeleri oluşturulmuştur. (Örn. Ankara ili için kurbanlık işletme numarası 069999999999 olarak yazılacaktır.)
(7) Türkvet veritabanında nakli yapılan kurbanlık hayvanların Veteriner Sağlık Raporuna “Türkvet’te nakilleri yapılmıştır” ibaresi mutlaka yazılacaktır.
(8) Kurbanlık hayvanlar, yurtiçi Veteriner Sağlık Raporu düzenlenmeden önce, son zamanlarda belirli bölgelerde insanlarda görülen Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Hastalığı’nın taşıyıcısı olan keneler yönünden; özellikle hastalığın görüldüğü il/ilçelerde dikkatli bir şekilde muayene edildikten sonra sevk edilecektir.
Kurbanlık hayvanların yüklenmesi, taşınması ve boşaltılması ile ilgili hususlar
MADDE 8 – (1) Nakil araçları hayvanların güvenli bir biçimde nakledilmelerini sağlamak amacıyla, üzerleri hava şartlarına uygun ve hayvanlara yeterli hava sağlayacak şekilde kapatılacak, kapakların sağlam ve hayvanların atlama ve kaçmalarını engelleyecek şekilde olması sağlanacaktır.
(2) Hayvan nakledecek araç ve konteynırlara dışarıdan görülecek şekilde, hayvan nakledildiğini belirten levhalar asılacaktır.
(3) Araçlarda hayvanların hacimlerine ve planlanan yolculuğa uygun yeterli alan ve yükseklik olması sağlanacaktır. Araçların yükleme yapılmadan önce temizlik ve dezenfeksiyonu yapılacak, aracın taban döşemeleri üzerine en az 2 cm kalınlığında yataklık, sap, saman veya talaş vs. maddeler serilmesi sağlanacaktır.
(4) Canlı hayvanlar yüklenmeden önce ve boşaldıktan sonra nakil araçları etkili dezenfektanlarla mutlaka dezenfekte edilecektir.
(5) Hayvanların nakil vasıtalarına aşırı yüklenmelerine, nakliye sırasında yaralanma veya gereksiz yere acı ve ıstırap çekmelerine neden olabilecek nakil vasıtaları ile sevklerine izin verilmeyecektir.
(6) Hayvanların nakliyesinin uzun sürmesi durumunda (8 saatten fazla), uygun aralıklarla hayvanlara yem-su verilmesi ile dinlendirilmesi konularında nakliyeci ve hayvan sahibine bilgi verilecek, nakil araçlarının yem-su yönünden tedarikli olup olmadıkları ve yeteri miktarda urgan, yular vs. ile ilk yardım çantası bulundurup bulundurmadıkları kontrol edilecektir.
Kurbanlık hayvanların sevkleri sırasında yapılacak kontroller
MADDE 9 – (1) Kurban bayramı öncesinde kurbanlık hayvanların sevklerinin kontrol ve denetimi açısından Emniyet ve Jandarma Teşkilatları ile Belediye Zabıtası gibi tüm Mahalli Kolluk Kuvvetleri ile sıkı işbirliği ve koordinasyon sağlanarak, kaçak hayvan hareketlerine karşı düzenlenen yol kontrol ve denetimlerinin sayısı artırılacaktır.
(2) Özellikle İstanbul, Çanakkale, Bolu, Sivas, Tokat (Niksar), Gaziantep (Nizip), Ankara (Kulu Kavşağı), Adana (Pozantı), Malatya, Kayseri (Pınarbaşı), Bitlis (Tatvan) Kahramanmaraş (Pazarcık), Afyon, Eskişehir (Sivrihisar) merkezlerinde Emniyet ve Jandarma teşkilatlarıyla gerekli koordinasyon sağlanarak daha etkin denetim ve kontrol yapılacaktır.
(3)Yol kontrol ve denetimleri sırasında nakil vasıtalarında yaralanma veya gereksiz yere acı ve ıstırap çekmelerine neden olabilecek şekilde aşırı olarak yüklenmiş hayvanlar ile hasta hayvanların bulunduğu tespit edilirse bu tür hayvanları taşıyan araçlar sevkten alıkonulacak, hayvanların sağlık ve refahı yönünden gerekli tedbirler alınacaktır.
Kurbanlık hayvan satış yerlerine yönelik alınacak önlemler
MADDE 10 – (1) Kurbanlık hayvanlar hayvan park, pazar ve panayırları ile hayvan borsalarının yanı sıra Komisyonlarca alınan kararlar doğrultusunda belirlenen kurbanlık hayvan satış yerlerinde ve özel kurbanlık kesimi yapılacak işletmelerde alınıp satılacaktır. Bu tür önceden belirlenen yerlerin dışında kurbanlık hayvan alım ve satımlarına müsaade edilmeyecektir. Bu konuda yetiştiriciler ve satıcılara kurbanlık satış ve kesim yerleri konusunda önceden tarım müdürlüklerince eğitim verilecektir. Kurbanlık hayvan alım satım yerlerinin sayısı mümkün olduğunca asgari düzeyde tutulacak, denetim ve kontrol hizmetleri aksatılmadan sürdürülecektir.
(2) Kurban satış yerlerine getirilen hayvanların; merkez ilçe veya ilçe içi hareketlerinde Menşe Şahadetnamesi, ilçeler veya iller arası hareketlerinde ise Veteriner Sağlık Raporları, sığır cinsi hayvanlar için hayvanlara ait kulak küpeleri ve pasaportları kontrol edilecek, sadece belgeleri tam olan hayvanların kurban satış yerlerine girişlerine müsaade edilecektir.
(3) Kurbanlık hayvan alım ve satım yerleri; resmi ve belediye veteriner hekimleri ile belediye zabıta ekiplerince işbirliği ve koordinasyon sağlanarak etkin ve sürekli olarak denetlenecek ve kontrol edilecektir.
(4) Belediyeler ve komisyon ile koordineli olarak kurbanlık satış yerlerine küpesiz, iki yaşını doldurmamış ve gebe büyükbaş ve belgesiz hayvan girişlerinin önlenmesi sağlanacaktır.
(5) Kurbanlık hayvan satış yerleri belediyelerle müşterek olarak her gün sabah ve akşam olmak üzere iki kez usulüne uygun olarak temizlenecek, ayrıca etkin dezenfektan kullanılarak dezenfekte edilecektir.
(6) Kurbanlık hayvan satış yerlerinde değişik bölgelerden hayvanlar bir araya geldiğinden satılamayan hayvanların geri dönüşlerinde hastalık bulaştırma riski bulunmaktadır. Bu sebeple satış yerlerine gelen hayvanlar giriş ve çıkışlarda mutlaka bulaşıcı hastalıklar yönünden kontrol edilecek ve hastalıklı hayvanların nakline izin verilmeyecektir.
Kurbanlık hayvanların kesiminde ve kesim yerlerinde dikkat edilecek hususlar
MADDE 11 – (1) Kurbanlık hayvanlar, şehir ve kasabalarda çalışma izni almış mezbaha ve kombinalar ile Komisyonların önceden belirlediği kesim yerlerinde; köylerde ve önceden belirlenmiş kesim yeri bulunmayan yerlerde, kendi bahçelerinde usulüne uygun olarak ve çevreye zarar vermeyecek şekilde kesilecektir.
(2) Cadde, sokak ve park gibi kamu alanlarında kurbanlık hayvan kesimleri yapılmayacaktır.
(3) Kurban kesim yerlerindeki atıkların, kan ve diğer organların herhangi bir çevre kirliliğine sebep olmalarının engellenmesi için gerekli önlemler alınacaktır.
(4) Kesilen hayvanlara ait hastalıklı organlar kesim sırasında oluşan artıklar ile özellikle kist hidatikli karaciğerler ve akciğerler kesinlikle kedi ve köpeklere verilmeyecek, uygun şekilde hazırlanmış, kedi ve köpekler tarafından çıkarılmayacak derinlikte çukurlara gömülerek imhası sağlanacaktır.
(5) Kurbanlık hayvanlar, kasaplar ve eğitim görmüş ehil kişilerce hayvanların yaralanma ve gereksiz yere acı veya ıstırap çekmeyecekleri şekilde usulüne uygun olarak yatırılmalı ve kesilmelidir. Kurbanlık hayvan kesiminde kullanılacak bıçaklar yeterince keskin olmalıdır.
(6) Kurbanlık hayvanların derileri mutlaka usulüne uygun ve deriye zarar vermeyecek şekilde yüzülmelidir. Kurbanlık hayvan derileri ile bağırsakları temizlendikten sonra usulüne uygun tuzlanmalı, yetkili kurum ve kuruluşlara teslim edilmelidir.
(7) Belediye ve köy muhtarlarınca çevre ve halk sağlığını dikkate alacak şekilde kesim yerlerinde çevre temizliğinin yaptırılması hususunda gerekli tedbirler alınacaktır.
(8) Mevcut uygulamaların etkinliği artırılıp Polis, Jandarma, Belediye zabıtası ve Tarım ve Köyişleri Bakanlığı görevlilerinden oluşan bir grupla belgesiz ve sağlık şartları uygun olmayan hayvan nakilleri engellenecek, belirlenen satış yeri ve kesim yerleri dışında oluşabilecek faaliyetlere izin verilmeyecektir. Kesim öncesi ve sonrası hayvanların kontrol edildiği ve sağlık güvencesi bulunduğuna dair damga ve belge düzenlenerek halkın bu organizasyonlara güveninin artırılması sağlanacaktır.
(9) Kurban kesim organizasyonu yapan vakıf, dernek, süpermarket, kombina vb. kurum ve kuruluşlar komisyonlar vasıtasıyla sisteme katılarak kurban organizasyonlarının bir bütünlük içinde yapılması sağlanacaktır.
Sığır cinsi hayvanların kulak küpe ve pasaportlarının toplanması ve bilgisayar destekli veri tabanından kayıtlarının silinmesinin sağlanmasına yönelik alınacak önlemler
MADDE 12 – (1) Kurbanlık hayvan satış yerlerinde kurbanlık olarak sığır cinsi hayvan satan yetiştiriciler veya celepler; sattıkları hayvanlara ait pasaportun kendilerinde kalacak satıcı ile ilgili kısmına “Kurbanlık olarak satıldı” ibaresini yazarak pasaportun bu kısmını en yakın il/ilçe tarım müdürlüğü ya da ikamet ettikleri yerdeki il/ilçe tarım müdürlüğüne teslim edeceklerdir.
(2) Mezbaha ve kombinalarda kesilen kurbanlık sığır cinsi hayvanların kulak küpe ve pasaportları Sığır Cinsi Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği ve Uygulama Talimatının ilgili hükümleri çerçevesinde toplanacak, pasaportlar en yakın il/ilçe tarım müdürlüğüne teslim edilecektir.
(3) Komisyonun belirlediği yerler dışında ve köylerde kesilecek kurbanlık sığır cinsi hayvanların kulak küpeleri ve pasaportlarının toplanarak veri tabanından düşümlerinin sağlanabilmesi yönünden il ve ilçe müdürlükleri, kendi yetki ve sorumluluk sahalarındaki mahalle ve köy muhtarları ile bir bilgilendirme toplantısı düzenleyecek, bu konuda muhtarlara yazılı tebligat yapacaklardır.
(4) İl ve ilçe tarım müdürlükleri kendilerine teslim edilen kulak küpeleri, pasaportları ve kulak küpe numaralarının listesine istinaden kurbanlık olarak kesilen hayvanların bilgisayar destekli veri tabanından kayıt düşümlerini mutlaka yapacaktır.
Kesim yeri olarak değerlendirilebilecek alternatifler
MADDE 13 – (1) Kesim yeri olarak değerlendirilebilecek alternatifler şunlardır:
a) Üstü kapalı semt pazarları,
b) Araç yıkama yerleri ve kapalı otoparklar,
c) Kurbanlık satış yerleri yanına kurulacak kesim yerleri,
ç) İmkanları ve yerleri müsait olan belediyelerce, şehirlerin belirli yerlerine yapılacak olan kurbanlık hayvan kesim yerleri.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
2009 Yılı Kurban Hizmetleri Kapsamında Alınacak Çevresel Önlemler
Kurban hizmetleri kapsamında alınacak çevresel önlemler
MADDE 14 – (1) Büyükşehir belediyelerinde büyükşehir belediyeleri, diğer yerlerde belediyeler tarafından Kurul kararlarının ve 2872 sayılı Çevre Kanununun ilgili maddelerinin uygulanmasını sağlamak amacıyla, kurban satış ve kesim yerlerinde çevre kirliliğine neden olunmaması için dikkat edilmesi gereken hususlar ve denetim esaslarına ilişkin bir yönetim planı hazırlanacak ve uygulanması çevre ve orman müdürlüklerince sağlanacaktır.
Etrafı kapatılmış özel mülk veya bahçesinde kurban keseceklerin uyması gereken kurallar
MADDE 15 – (1) Kesim yeri beton, beton asfalt vb. sızdırmaz malzemeden olacak; çıkan kan toprağa dağılmasını önlemek üzere hemen toprakla kapatılacak, gerektiğinde kireçlenecektir.
(2) Kurbandan çıkan kullanılmayacak olan işkembe ve diğer benzeri atıklar sızdırmaz, dayanıklı yüksek yoğunluklu polietilen siyah torbalara 2/3 oranında konacak, gerektiğinde ikinci torba kullanılacak, ağzı iyice kapatılıp bağlanacak ve bayram süresince düzenli olarak hizmet verecek olan belediye temizlik ekiplerine teslim edilecektir.
(3) Kurban kesim esnasında çıkan diğer atık ve artıklar da mutlaka toplanıp, dayanıklı ve ağzı kapalı poşetler içinde belediye temizlik ekiplerine teslim edilecektir.
(4) Kesim sonunda kesim mahalli kanlı ve kirlenmiş bir durumda bırakılmayacak, kan izi kalmayacak şekilde temizlenecek, gerektiğinde kireçlenecektir.
(5) Kurban derilerinin taşınması esnasında kan sızmasına engel olunacak ve çevre kirliliğine neden olunmayacaktır.
(6) Yukarıda belirtilen hususları içeren Ek-6 duyuru metni A4 çıktısı alınarak camilerin ilan panoları, Kur’an kursları, müftülük hizmet binaları, kurban satış yerleri, belediye otobüsleri, metro-metro istasyonları, dükkanlar, kahveler vb. yerlere asılmak/astırılmak suretiyle ilgililer bilgilendirilecektir.
Büyükşehir belediyelerinin ve belediyelerin yükümlülükleri
MADDE 16 – (1) Bayram öncesi kurban satışı süresince ve bayram süresince belediyeler, çevre kirliliğine neden olunmaması için dikkat edilmesi gereken hususlar ve denetim esaslarına ilişkin hazırlanan bir yönetim planı çerçevesinde yeterli sayıda temizlik ekiplerini, araçlarıyla birlikte düzenli olarak çalışır halde tutacaklardır. Özellikle bayramın ilk iki günü temizlik elemanı ve atık toplama aracı sayısı arttırılacaktır.
(2) Belediyeler, satış ve kesim yerlerinde kurban atıklarını düzenli bir şekilde günlük olarak ve sıhhi şekilde toplayacaklar ve çevre ve insan sağlığına uygun şekilde bertarafını sağlayacaklardır.
(3) Büyükşehir belediyelerince, varsa transfer istasyonları ve atık bertaraf tesislerinde bayram süresince hizmet verilecektir. Toplu kurban satış ve kesim yerlerinde temizlik amaçlı yeterli miktarda su sağlanacaktır.
Denetim ve cezai işlemler
MADDE 17 – (1) Kurban hizmetlerinin denetlenmesi İçişleri, Sağlık, Tarım ve Köyişleri ile Çevre ve Orman Bakanlıkları, Diyanet İşleri Başkanlığı, emniyet birimleri, belediye başkanlıkları ve Türkiye Diyanet Vakfı ekiplerince yapılacaktır.
(2) Bayram öncesi ve bayram süresince özellikle kurban kesimlerinin yoğun olduğu ilk iki gün ilçe belediyelerinin zabıta birimleri ile birlikte büyükşehir belediyelerinin zabıta birimleri de yukarıda belirtilen hususlar doğrultusunda aralıksız denetim yapacaktır.
(3) Kurban satış ve kesim yerleri ile bu yerlerde Kurul Kararları ve 2872 sayılı Kanunun ilgili maddelerinin uygulanmasını sağlamak amacıyla çevre kirliliğine neden olunmaması için dikkat edilmesi gereken hususlar ve denetim esaslarına ilişkin hazırlanan yönetim planı ve uygulanmasının aksine hareket edilmesi halinde ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 8 inci maddesinde yer alan hususlara aykırı hareket edenlere büyükşehir belediyelerinde büyükşehir belediyeleri, diğer yerlerde belediyeler tarafından aynı Kanunun 20’nci maddesinin (s) fıkrası gereğince cezai işlem uygulanacaktır.
(4) Valilikler, cadde, sokak ve parkları kurban kesim yeri olarak kullananlar ile kurban kesiminden sonra kan, atıklar ve iç organlarını sokak, cadde ve parklarda bırakanlara gerekli yasal yaptırımları uygulayacaktır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Koordinasyon sağlanacak kurum ve kuruluşlar
MADDE 18 – (1) Tarım ve Köyişleri Bakanlığı
(2) İçişleri Bakanlığı
(3) Çevre ve Orman Bakanlığı
(4) Sağlık Bakanlığı
(5) Milli Eğitim Bakanlığı
(6) Belediyeler
(7) Diyanet İşleri Başkanlığı
(8) TRT ve Diğer Özel Radyo ve Televizyon Kanalları
(9) Ticaret Borsaları
(10) Türk Veteriner Hekimleri Birliği
(11) Kasaplar Odası
Diğer Hususlar
MADDE 19 – (1) Komisyonlar tarafından düzenlenecek eğitim kurslarına komisyon üyesi kurum ve kuruluşlar tarafından gerekli destek sağlanacaktır.
(2) Kurban bayramı öncesinde ve kurban bayramı süresince Tarım il müdürlerinin sorumluluğunda ve hayvan sağlığı şube müdürlerinin koordinasyonunda il ve ilçe müdürlüklerinde yeterli sayıda araç ile nöbetçi veteriner hekim görevlendirilecektir.
(3) Bu Tebliğde Hayvan Hareketlerinde Uyulacak Esaslar bölümünde yer alan hususların yerine getirilmesi ve ilgili tüm kurum ve kuruluşlarla gerekli işbirliği ve koordinasyonun sağlanması yönünden il ve ilçelerde Hayvan Sağlık Zabıtası Komisyonları acilen toplanacak ve Tebliğ hükümlerinin işlerliğini artırmak yönünden gerekli karar ve önlemler alınacaktır.
(4) Belediyeler, sağlık müdürlükleri ve sağlık grup başkanlıklarınca kurban kesim günlerinde kesim yerlerinde yeterli sayıda ambulans, tam donanımlı ambulans ve görevli sağlık personeli bulunduracaktır.
Yürürlük
MADDE 20 – (1) Bu Tebliğ, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 21 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Diyanet İşleri Başkanlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.
Tebliğ eklerini görmek için tıklayınız