Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü
16 Temmuz 2010 CUMA
Resmî Gazete
Sayı : 27643
TEBLİĞ
Tarım ve Köyişleri Bakanlığından:
YERLİ HAYVAN IRK VE HATLARININ TESCİLİ HAKKINDA
TEBLİĞDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ
(TEBLİĞ NO: 2010/27)
MADDE 1 – 12/12/2004 tarihli ve 25668 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yerli Hayvan Irk ve Hatlarının Tescili Hakkında Tebliğ’in 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasına, Ek-38’de ibaresinden sonra gelmek üzere başlığı ile birlikte Ek-39, Ek-40 ve Ek-41 ilave edilmiştir.
“Polatlı Ek-39’da, Bafra Ek-40’da, Bursa Oynarı Ek-41’de”
MADDE 2 – Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 3 – Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.
Ek-39:Polatlı
Türü
Koyun (Ovis Aries )
Irkı
Polatlı
Yerel Adı
Polatlı
Uluslararası Adı
Polatlı
Elde Edilişi
Ile de France x Akkaraman, (G1)
Esas Yetiştirme Yeri
Orta Anadolu Bölgesi (TİGEM Polatlı Tarım İşletmesi)
Yayılma Alanı
Orta Anadolu Bölgesi ve çevresi
Bağlı Olduğu Yetiştirici Örgütünün Adı
Sayısal Varlığı
1 400 baş sürü (TİGEM Polatlı Tarım İşletmesi)
Yetiştirme/Verim Yönü
Et ve yapağı, kombine
Yetiştirme Sistemleri
Şekli (Yerleşik (çiftlik, aile ve mera koyunculuğu) ve göçer)
Mera+ağıl
Barınma (Ağıl, sundurma ve açıkta
/barınakta kalma süresi)
Ağıl, barınakta kalma süresi 3 ay
Ergin Hayvanların
Beslenmesi (Tümüyle otlatma, otlatma+kaba yem, karışık, kesif yem, tamamen kesif yem)
Otlama+kesif yem+kaba yem
Yetiştirme Bölgesinin Doğal Koşulları (Dağlık alanlar, su eksikliği, iklimsel koşulları vs.)
Step koşullara, ova veya dağlık olmayan engebeli arazilere uyumludur, diğer iklim ve arazi koşullarında da yetiştirilebilmektedir.
Benzeri ırk/ırklar
Ile de France, Anadolu Merinosu
MORFOLOJİK ÖZELLİKLERİ
Vücut Yapısı Genel Tanımı
Vücut iri ve derin, sırt geniş, kuyruk ince, uzun ve yağsızdır. Büyüme hızı yüksek, karkas kalitesi ve but gelişmesi iyidir. Yapağısı halı, battaniye ve triko yapımına uygundur.
Vücut Örtü Rengi
Siyah
Gri
Mavi
Kırmızı
Kahverengi
Sarı
Sarımsı
Beyaz
Başlıca Tek Renk
x
Renk Kombinasyonu
Özel Renk Karakteristiği
Beyaz
Deri Rengi
Beyaz
BAŞ ÖZELLİKLERİ
Baş Yapısı (Türe özgü nitelikleri ve varsa özgün nitelikleri)
Yüz kısmı çıplak, hafif dışbükeydir.
Boynuzluluk % ve Yapısı (şekli, ebadı, kabarcık varsa, belirtilmesi )
Erkek
Boynuzsuz
Dişi
Boynuzsuz
Kulak Yapısı
Geniş ve sarkık
Küpe Sakal
Yok
VÜCUT ÖLÇÜLERİ
Erkek
Dişi
Min.
Mak.
Ort.
Min.
Mak.
Ort.
Sağrı Yük., cm
78.0
81.0
79.0
66.0
80.0
75.0
Cidago Yük., cm
79.0
81.0
80.0
69.0
83.0
77.0
Sırt Yük., cm
Göğüs Derinliği, cm
35.0
38.0
37.0
30.0
39.0
34.0
Kürekler Arkası Göğüs Genişliği, cm
26.0
32.0
29.0
23.0
32.0
27.0
Göğüs Çevresi, cm
110.0
126.0
119.0
91.0
120.0
107.0
Vücut Uzunluğu, cm
71.0
79.0
74.0
66.0
79.0
73.0
Ergin Ağırlık, kg
85.0
111.0
94.0
55.0
99.0
77.0
Kuyruk Yapısı
İnce-uzun
Meme Yapısı
Bezel-koltuk meme
IRKA ÖZGÜ AYIRICI ÖZELLİKLER
Irkın Özel Yetenekleri (Hastalıklara direnç, çevre şartlarına dayanıklılık)
Orta Anadolu Bölgesi koşullarına uyumlu, hastalıklara direnci yerli ırklara benzerdir.
ÜREME ÖZELLİKLERİ VE YAŞAMA GÜCÜ
Dişi
Mevsim
Min.
Mak.
Ort.
Çiftleşme Mevsimi ve Uzunluğu
Doğum Oranı (doğuran koyun / koç altı koyun), %
95.0
Döl Verimi (doğan kuzu / doğuran koyun)
1.5
Yaşama Gücü, %
Sütten kesime kadar
97.0
Damızlık çağa kadar
93.0
VERİM ÖZELLİKLERİ
SÜT
Dişi
Min.
Mak.
Ort.
Laktasyon Süt Verimi, kg
Laktasyon Süresi, gün
Süt Özellikleri
Protein %
Yağ %
Kuru Madde %
YAPAĞI
Tipi
Kaba kumaş, örme, halı, kilim, kaba triko ve battaniye gibi ürünlerin üretimi için uygundur (48-50 S).
Verimi, kg
1.3
5.0
3.0
Randımanı, %
30.0
93.0
55.0
İncelik, mikron
21.5
33.5
28.0
Uzunluk (lüle), cm
3.5
12.0
7.0
Birörneklilik
BÜYÜME ÖZELLİKLERİ
Erkek
Dişi
Min.
Mak.
Ort.
Min.
Mak.
Ort.
Doğum Ağırlığı, kg
3.6
5.6
5.2
3.5
5.3
5.0
Sütten Kesim Yaşı, gün
54.0
77.0
70.0
54.0
77.0
70.0
Sütten Kesim Canlı Ağ., kg (60. gün)
24.0
22.0
Ergenlik Çağı
Yaş, gün
Ağırlık, kg
İlk Damızlıkta Kullanma
Yaş, gün
500.0
Ağırlık, kg
Erkek
Min.
Mak.
Ort.
Günlük Ağırlık Artışı, g
300.0
KUZU KARKAS ÖZELLİKLERİ
Karkas Ağırlığı, kg
Sıcak
13.8
27.3
21.0
Soğuk
13.3
26.6
20.5
Karkas Randımanı , %
Sıcak
45.0
57.0
52.0
Soğuk
44.0
56.0
50.0
Et Özellikleri (yağ, lezzet, kıvam, koku, renk)
POST/DERİ
Post Ağırlığı, kg
5.0
Deri Özellikleri
DAVRANIM ÖZELLİKLERİ
Sürü İçgüdüsü
İyi
Analık İçgüdüsü
İyi
Yürüme Yeteneği
İyi
Otlama Yeteneği
İyi
Sağılabilme Yeteneği
Sevk ve İdare Kolaylığı (Mizaç)
İyi
Diğer
GENETİK ÖZELLİKLERİ
Genetik Mesafe
Kromozom Anormallikleri
Tipik Gen Markerleri (işaretleyiciler)
Major Genler
Diğer
Çeşitli Özelliklerin Kalıtım Dereceleri:
İlk kırkım vücut ağırlığı: 0.91
İlk kırkım yapağı ağırlığı: 0.58
Yapağı Mukavemeti: 0.08
Yapağı Elastikiyet: 0.22
Lif çapı: 0.32
Medullalı lif oranı: 0.49
Medullalı lif çapı: 0.64
Lüle uzunluğu: 0.14
Tek lif gerçek uzunluğu: 0.41
Tek lif randımanı: 0.23
Yapağı incelik oranı: 0.24 *
Hakiki lif oranı:0.64 *
Medullalı lif oranı:0.62 *
Kemp lif oranı:0.55 *
Sıcak karkas ağırlığı: 0.04
But ağırlığı: 0.18
Kuyruk ağırlığı: 0.56
Soğuk karkas but derinliği: 0.28
5./6.sırt omur göz kası Alanı: 0.25
Karkasta Kuyruk oranı: 0.77
Testis özelliklerinin kalıtım dereceleri 0-0.33 arasında değişmekte
ve genellikle düşüktür.
DİĞER ÖZELLİKLERİ
Polatlı koyununun Orta Anadolu koyunlarının et verimi ve karkas özellikleri bakımından ıslahında önemli rol oynayabileceği belirlenmiştir.
Polatlı koyunu ile yapılan ticari melezlemelerde karkas ağırlığı ve karkas kalitesi yüksek kuzular elde edilmektedir.
Testis özellikleri ile karkas özellikleri arasındaki fenotipik korelasyonlar pozitif ve orta düzeydedir.
Besi başı vücut özellikleri ile karkas özellikleri arasındaki fenotipik korelasyonlar genellikle düşüktür.
*4 aylık besi sonu
Ek-40 : Bafra
Türü
Koyun (Ovis Aries )
Irkı
Bafra
Yerel Adı
Bafra
Uluslararası Adı
Bafra
Elde Edilişi
Sakız x Karayaka (G1)
Esas Yetiştirme Yeri
Orta Karadeniz Bölgesi
Yayılma Alanı
Başta Orta Karadeniz Bölgesi olmak üzere, Türkiye’de birçok bölgede yetiştirilmektedir.
Bağlı Olduğu Yetiştirici Örgütünün Adı
Sayısal Varlığı
5 700 baş sürü (TİGEM işletmeleri)
Yetiştirme/Verim Yönü
Döl ve süt öncelikli, kombine
Yetiştirme Sistemleri
Şekli (Yerleşik (çiftlik, aile ve mera koyunculuğu) ve göçer)
Yerleşik
Barınma (Ağıl, sundurma ve açıkta
/barınakta kalma süresi)
Ağıl, barınakta kalma süresi 3-4 ay
Ergin Hayvanların
Beslenmesi (Tümüyle otlatma, otlatma+kaba yem, karışık, kesif yem, tamamen kesif yem)
Otlama+kesif yem+kaba yem
Yetiştirme Bölgesinin Doğal Koşulları (Dağlık alanlar, su eksikliği, iklimsel koşulları vs.)
Yerli ırklara göre yetiştiricilikte daha fazla özen ister.
Benzeri ırk/ırklar
Sakız
MORFOLOJİK ÖZELLİKLERİ
Vücut Yapısı Genel Tanımı
Vücut beyazdır, ağız, göz etrafı ve kulaklarda siyahlıklara rastlanır. Vücudun diğer bölümlerinde lekeliliğe izin verilmez. Baş, karın altı ve bacaklar genellikle çıplaktır. Vücut yapısı sütçü ırk özellikleri gösterir.
Vücut Örtü Rengi
Siyah
Gri
Mavi
Kırmızı
Kahverengi
Sarı
Sarımsı
Beyaz
Başlıca Tek Renk
x
Renk Kombinasyonu
Özel Renk Karakteristiği
Vücut beyaz yapağılı; ağız, göz etrafı ve kulaklarda siyahlıklara rastlanır.
Deri Rengi
Beyaz
BAŞ ÖZELLİKLERİ
Baş Yapısı (Türe özgü nitelikleri ve varsa özgün nitelikleri)
Başın yüz kısmı çıplaktır. Baş uzunluğu ve genişliği orta derecede, boyun uzun ve incedir.
Boynuzluluk % ve Yapısı (şekli, ebadı, kabarcık varsa, belirtilmesi )
Erkek
Boynuzlu, boynuz yana doğru spiral ve kuvvetlidir.
Dişi
Boynuzsuz. Bazen az gelişmiş boynuz görülebilir.
Kulak Yapısı
Yatay ve geniş
Küpe Sakal
Bazen görülebilmektedir.
VÜCUT ÖLÇÜLERİ
Erkek
Dişi
Min.
Mak.
Ort.
Min.
Mak.
Ort.
Sağrı Yük., cm
Cidago Yük., cm
54.0
75.0
67.5
Sırt Yük., cm
Göğüs Derinliği, cm
27.0
37.0
32.5
Kürekler Arkası Göğüs Genişliği, cm
17.5
28.0
22.0
Göğüs Çevresi, cm
84.0
115.0
100.0
Vücut Uzunluğu, cm
54.0
80.0
71.0
Ergin Ağırlık, kg
45.0
78.0
66.0
Kuyruk Yapısı
Dip kısmında az yağlı, ince ve uzun
Meme Yapısı
Bezel meme yapısında ve hafif sarkıktır. 4 Farklı meme tipi görülür;
1.Tip; meme lobları ayrılmamış ve meme başları yatay,
2. Tip; meme lobları biraz ayrılmış ve meme başları yatay,
3. Tip; meme lobları belirgin olarak ayrılmış, meme başları yatay ve düşey arası bir konumda,
4. Tip; meme lobları belirgin olarak ayrılmış, meme başları düşey veya düşeye yakın olarak yerleşen memeler. En yaygın meme tipi 4. tiptir (% 43).
IRKA ÖZGÜ AYIRICI ÖZELLİKLER
Irkın Özel Yetenekleri (Hastalıklara direnç, çevre şartlarına dayanıklılık)
Türkiye’de deniz ve karasal iklim koşullarına sahip birçok bölgeye götürülmüş ve buralarda başarıyla yetiştirilmektedir. Adaptasyon yeteneği oldukça iyidir. Hastalık görülme durumu diğer yerli ırklara benzerdir.
ÜREME ÖZELLİKLERİ VE YAŞAMA GÜCÜ
Dişi
Mevsim
Min.
Mak.
Ort.
Çiftleşme Mevsimi ve Uzunluğu
Yıl boyu kızgınlık gösterir. Yetiştirici elinde koç katımı genellikle sonbahardır.
Doğum Oranı (doğuran koyun / koç altı koyun), %
95.0
Döl Verimi (doğan kuzu / doğuran koyun)
1.0
6.0
2.0
Yaşama Gücü, %
Sütten kesime kadar
93.0
Damızlık çağa kadar
92.0
VERİM ÖZELLİKLERİ
SÜT
Dişi
Min.
Mak.
Ort.
Laktasyon Süt Verimi, kg
86.0
209.0
120.0
Laktasyon Süresi, gün
105.0
133.0
120.0
Süt Özellikleri
Protein %
Yağ %
Kuru Madde %
YAPAĞI
Tipi
Karışık, halı yapımına uygundur.
Verimi, kg
1.4
3.4
2.2
Randımanı, %
İncelik, mikron
26.2
48.4
35.0
Uzunluk (lüle), cm
16.3
32.4
23.0
Birörneklilik
BÜYÜME ÖZELLİKLERİ
Erkek
Dişi
Min.
Mak.
Ort.
Min.
Mak.
Ort.
Doğum Ağırlığı, kg
2.4
5.5
4.0
1.9
5.4
3.8
Sütten Kesim Yaşı, gün
90.0
90.0
Sütten Kesim Canlı Ağ., kg (60. gün)
15.0
37.0
25.0
13.0
38.0
21.0
Ergenlik Çağı
Yaş, gün
150.0
Ağırlık, kg
19.0
46.0
35.0
17.0
42.0
31.0
İlk Damızlıkta Kullanma
Yaş, gün
365.0
Ağırlık, kg
38.0
61.0
50.0
Erkek
Min.
Mak.
Ort.
Günlük Ağırlık Artışı, g
180.0
290.0
241.0
KUZU KARKAS ÖZELLİKLERİ
Karkas Ağırlığı, kg
Sıcak
17.7
19.8
19.0
Soğuk
16.6
18.9
18.0
Karkas Randımanı , %
Sıcak
45.0
50.0
47.0
Soğuk
42.0
48.0
45.0
Et Özellikleri (yağ, lezzet, kıvam, koku, renk)
Eti lezzetlidir.
POST/DERİ
Post Ağırlığı, kg
5.3
Deri Özellikleri
DAVRANIM ÖZELLİKLERİ
Sürü İçgüdüsü
Çok iyi
Analık İçgüdüsü
Çok iyi
Yürüme Yeteneği
Çok iyi
Otlama Yeteneği
Çok iyi
Sağılabilme Yeteneği
Elle veya makineyle sağıma uygun
Sevk ve İdare Kolaylığı (Mizaç)
Çok iyi
Diğer
GENETİK ÖZELLİKLERİ
Genetik Mesafe
Kromozom Anormallikleri
Tipik Gen Markerleri (işaretleyiciler)
Major Genler
Diğer
DİĞER ÖZELLİKLERİ
Erken gelişme yeteneğine sahiptir.
Ana koyunlar, ikiz ve üçüz kuzularını yardımsız büyütebilir.
Koyunlar yıl boyu kızgınlık gösterebilmektedir.
Tek, ikiz, üçüz ve dördüz kuzularda doğum ağırlığı ortalamaları sırasıyla 4.5, 4.0, 3.1 ve 2.3 kg dır.
Eti çok lezzetli olup tüketicilerin tercihi yüksek düzeydedir. 40 kg’da kesilen erkek kuzularda MLD (Musculus Longissimus Dorsi- bel kası) kasından elde edilen ortalamalar: pH: 5.7 (kesimden 24 saat sonra), Pişirme kaybı: %29.0 (kesimden 24 saat sonra), Gevreklik: 4.7 kg/cm2, Kuru Madde: %25.3, Kül: %1.3, Protein: %23.0, Kas içi yağ: %2.86, Renk (L*, a* ve b* değerleri): 37.9, 19.2 ve 7.2, Toplam doymamış yağ asiti oranı: %53.6, Çoklu doymamış yağ asitleri / doymuş yağ asitleri oranı: 0.2, ω6/ω3 yağ asitleri oranı: 10.7, Aterojenik indeks: 0.7, Trombojenik indeks: 0.9, Toplam kolesterol: 55.8 mg/100 g et (MLD+MSM).
Ek 41: Bursa Oynarı
Türü
Evcil güvercin (Columba livia domestica)
Irkı
Bursa Oynarı
Tipi
Karabaş, Yaşmaklı, Muskalı, Kalaça, Beyaz, Siyah
Yerel Adları
Akkanat Akkuyruk, Bursa Güvercini, Bursa Kuşu
Uluslararası adları
Bursa Roller, Bursa Tümmler, Rouleur de Bursa
Yayılma Alanı
Bursa ve yöresinden köken almıştır. Batı Anadolu’da görülür ancak Bursa ve yöresi dışında yaygın değildir.
Yetiştirme Amacı
Özel merak (uçuş performansı ve renk, tip özellikleri)
MORFOLOJİK ÖZELLİKLERİ
Genel Tanımı
Makaracı (birbiri peşine taklalar atan), taklacı ırk olarak bilinir. Orta büyüklükte, uzun gagalı, ağırlıklı olarak uzun süreli uçucu bir güvercin ırkıdır.
Baş Yapısı
Normal büyüklükte ve yuvarlağımsı, az da olsa farklı isimlerle anılan baş tiplerine rastlanır (kestane, yılan, pelit).
Baş süsü
Yok
Gaga Yapısı
Başa bağlantısı genişçe ve uzun
Burun
Belirgin bir özellik yok.
Göz Yapısı ve Rengi
Orta büyüklükte, çevresinde dar tüysüz bir halka, renk beyaz ve kirli beyaz, iris belirgin.
Boyun Yapısı
Narin, orta kalınlıkta
Ense Yapısı
Belirgin
Gerdan
Belirgin değil
Kuyruk Yapısı
Orta uzunlukta, 12 telek
Kanat Yapısı
Uzun ve dar kanatlı, kanatlar kuyruğun üzerinde taşınır
Göğüs Yapısı
Geniş
Ayak ve Tırnak Yapısı
Yüksek yapılı, çıplak kırmızı ayaklar, beyaz tırnaklar
Tüy Rengi
Vücut siyah, kanat uçları ve kuyruğu beyaz olanlar Karabaş; alt gaganın bitiminden başlayan, boğazı beyazlar Yaşmaklı; gaga altına gelen boğazda beyaz lekeliler Muskalı; beyaz renkli tüylerin gözaltından başlayıp, genişçe göğse doğru inerek daralanlar ise Kalaça olarak adlandırılır. Kalaçalar’da beyazlık üst gagadan başlayıp başın üstüne doğru da ilerler. Siyah boyun tüyleri, özellikle kuvvetli ışık altında, şal olarak adlandırılan morumsu, menekşe renginde ve koyu yeşilimsi parlak bir yansıma gösterir.
Kuyruk Üstü Yağ Bezesi
Var
Duruşu
Yere yakın
KANTİTATİF ÖZELLİKLERİ
Erkek
Dişi
Min.
Max.
Ort.
Min.
Max.
Ort.
Vücut Uzunluğu (cm)
24.0
29.0
27.2
24.5
28.0
26.2
Gaga Uzunluğu (cm)
2.0
3.0
2.6
2.4
3.0
2.6
Kanat Açıklığı
54.0
68.0
59.2
56.0
62.0
58.9
Tarsus (Ayak)
2.3
3.0
2.5
2.0
3.0
2.5
Kuyruk (Telek) Uzunluğu
13.5
15.0
14.0
12.5
14.5
13.5
Ergin Canlı Ağırlık, g
290.0
400.0
345.0
300.0
386.0
338.4
Cinsel Ol. Yaşı, hafta
16.0
20.0
18.0
16.0
20.0
18.0
Mizaç
Ürkek ve sinirli
Kuluçka Özellikleri
İyi
UÇUŞ ÖZELLİKLERİ
Güvercinlerde görülen tipik sürü halinde uçma içgüdüsüne karşın, bu güvercin ırkı dağınık olarak uçar. Sert kanat vuruşları ile havayı döverek, ürkek ve bir şeylerden kaçar gibi uçar.
IRKIN ÖZEL YETENEKLERİ
Uçuş sırasında yuvasının üzerinde biraz sakinleşir ve takla atar. Taklaları sert ve telaşlıdır. Takla, tüm taklacı güvercinlerde olduğu gibi kanatlar ekseninde geriye doğrudur. Böylece bir defada arka arkaya hızlı, sert bir şekilde peş peşe 3-5 takla atar. Taklalar arası belirgin değildir. Birçok güvercin ırkının aksine pırıltı ve patırtı şeklindeki çağrılara yanıt vermez. Uçuş süreleri uzundur (3-4 saat). Yön bulma yeteneği iyidir.
YETİŞTİRME ŞARTLARI
Yıl boyu kapalı kümeslerde yetiştirilir. Grup halinde erkek ve dişiler bir arada barındırılır. Uçma zamanları sabah ve akşam saatleridir.
GENETİK ÖZELLİKLERİ
DİĞER ÖZELLİKLERİ
Az da olsa düz beyaz veya düz siyah Bursa Oynarı güvercinlere rastlanabilir. Düz beyaz ve düz siyahlarının çiftleştirilmesinden kanat uçları ve kuyruğu beyaz tipik renkli Bursa güvercinleri elde edilebilir. Beyazlarda göz rengi siyahtır.