Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü
17 Eylül 2010 CUMA
Resmî Gazete
Sayı : 27702
TEBLİĞ
Dış Ticaret Müsteşarlığından:
TS 791 KAYISI STANDARDININ REVİZYONU İLE TS 100 ELMA, TS 792 ERİK,
TS 797 TAZE FASULYE, TS 798 TAZE BEZELYE, TS 1073 KAVUN, TS 1255
PATLICAN, TS 1275 CEVİZ (JUGLANS REGİA L.)- KABUKLU, TS 1280
ANTEPFISTIĞI- İÇ, TS 1917 İŞLENMİŞ İÇ FINDIK, TS 3074
KABUKLU FINDIK, TS 3410 ÇEKİRDEKLİ KURU ÜZÜM
STANDARDLARININ TADİLİNE İLİŞKİN DIŞ
TİCARETTE STANDARDİZASYON TEBLİĞİ
(TEBLİĞ NO: 2010/39)
MADDE 1 – 30/5/2008 tarihli ve 26891 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak dış ticarette zorunlu uygulamaya konulan TS 791 sayılı Kayısı Standardı, Türk Standardları Enstitüsü tarafından revize edilmiş olup, ek’te (Ek–1) yer aldığı şekliyle dış ticarette zorunlu uygulamaya konulmuştur.
MADDE 2 –19/2/2007 tarihli ve 26439 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak dış ticarette zorunlu uygulamaya konulan TS 100 Elma Standardı, Türk Standardları Enstitüsü tarafından tadil edilmiş olup, tadil metni aşağıda yer almaktadır.
“Madde 6.3 İşaretleme bölümü aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir;
6.3 İşaretleme
Elma ambalajları üzerine en az aşağıdaki bilgiler okunaklı olarak silinmeyecek ve bozulmayacak şekilde yazılır veya basılır.
- İmalatçı, ihracatçı, ithalatçı, ambalajlayıcı firmalardan en az birinin ticari unvanı veya kısa adı, varsa tescilli markası ve firma adresi (sadece ithalatçı firmanın ticari unvanı veya kısa adının yazılması durumunda, ambalajlar üzerine, “Türk Malı” anlamına gelen bir ibarenin yazılması),
- Bu standardın işaret ve numarası (TS 100 şeklinde),
- Ürünün adı (Elma),
- Grubu,
- Çeşidi (Ekstra, Sınıf I’de zorunlu),
- Sınıfı,
- Boyu, istifli yerleştirilenlerde ayrıca meyve sayısı (boy, en küçük ve en büyük çap belirtilerek veya kütle verilerek gösterilir),
- Parti, seri veya kod numaralarından en az biri,
- Net kütlesi (en az g veya kg olarak),
- Firmaca tavsiye edilen son tüketim tarihi,
- Büyük ambalajlardaki küçük tüketici ambalajlarının sayısı ve kütlesi (isteğe bağlı).
Gerektiğinde bu bilgiler Türkçe’nin yanı sıra yabancı dilde de yazılabilir.”
MADDE 3 – 18/4/2007 tarihli ve 26497 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak dış ticarette zorunlu uygulamaya konulan TS 792 Erik Standardı, Türk Standardları Enstitüsü tarafından tadil edilmiş olup, tadil metni aşağıda yer almaktadır.
“Madde 6.3 İşaretleme aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
6.3 İşaretleme
Erik ambalajları üzerine en az aşağıdaki bilgiler okunaklı olarak silinmeyecek ve bozulmayacak şekilde yazılır veya basılır. Ambalajın ağzı açıldığında tekrar kapatılmamalı veya tekrar kapatıldığında açılıp kapatıldığı belli olmalıdır.
- İmalatçı, ihracatçı, ithalatçı firmalardan en az birinin ticari unvanı veya kısa adı, varsa tescilli markası, açık adresi (sadece ithalatçı firmanın ticari unvanı veya kısa adının yazılması durumunda, ambalajlar üzerine, “Türkiye’de Üretilmiştir, Türkiye’de İşlenmiştir Türk Malı vb.” ibarelerinden birinin yazılması),
- Bu standardın işaret ve numarası (TS 792 şeklinde),
- Ürünün adı (Erik),
- Türü (isteğe bağlı),
- Çeşidi,
- Sınıfı,
- Boyu (isteğe bağlı),
- Üretim bölgesi veya yerel ismi (isteğe bağlı),
- Parti, seri veya kod numaralarından en az biri,
- Net kütlesi (en az g veya kg olarak),
- Firmaca tavsiye edilen son tüketim tarihi,
- Büyük ambalâjlardaki küçük tüketici ambalâjların sayısı ve kütlesi (isteğe bağlı).
Gerektiğinde bu bilgiler Türkçe’nin yanı sıra yabancı dilde de yazılabilir.”
MADDE 4 – 29/6/2006 tarihli ve 26213 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak dış ticarette zorunlu uygulamaya konulan TS 797 Taze Fasulye Standardı, Türk Standardları Enstitüsü tarafından tadil edilmiş olup, tadil metni aşağıda yer almaktadır.
“Madde 6.3 İşaretleme bölümü aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir;
6.3 İşaretleme
Taze fasulye ambalajları üzerine en az aşağıdaki bilgiler okunaklı olarak silinmeyecek ve bozulmayacak şekilde yazılır veya basılır. Ambalaj, ağzı açıldığında tekrar kapatılmamalı veya kapatılmışsa, tekrar kapatıldığı belli olacak şekilde kapatılmalıdır.
- İmalatçı, ihracatçı, ithalatçı, ambalajlayıcı firmalardan en az birinin ticari unvanı veya kısa adı, varsa tescilli markası ve firma adresi (sadece ithalatçı firmanın ticari unvanı veya kısa adının yazılması durumunda, ambalajlar üzerine, “Türk Malı” anlamına gelen bir ibarenin yazılması),
- Bu standardın işaret ve numarası (TS 797 şeklinde),
- Ürünün adı (Taze Fasulye),
- Parti, seri veya kod numaralarından en az biri,
- Grubu (isteğe bağlı),
- Çeşidi,
- Sınıfı,
- Boyu (isteğe bağlı),
- Net kütlesi (en az g veya kg olarak),
- Firmaca tavsiye edilen son tüketim tarihi,
- Büyük ambalajlardaki küçük tüketici ambalajların sayısı ve kütlesi (isteğe bağlı).
Gerektiğinde bu bilgiler Türkçe’nin yanı sıra yabancı dilde de yazılabilir.”
MADDE 5 – 29/6/2006 tarihli ve 26213 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak dış ticarette zorunlu uygulamaya konulan TS 798 Taze Bezelye İç Standardı, Türk Standardları Enstitüsü tarafından tadil edilmiş olup, tadil metni aşağıda yer almaktadır.
“Madde 6.3 İşaretleme bölümü aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir;
6.3 İşaretleme
Taze bezelye ambalajları üzerine en az aşağıdaki bilgiler okunaklı olarak silinmeyecek ve bozulmayacak şekilde yazılır veya basılır. Ambalaj, ağzı açıldığında tekrar kapatılmamalı veya kapatılmışsa, tekrar kapatıldığı belli olacak şekilde kapatılmalıdır.
- İmalatçı, ihracatçı, ithalatçı, ambalajlayıcı firmalardan en az birinin ticari unvanı veya kısa adı, varsa tescilli markası ve firma adresi (sadece ithalatçı firmanın ticari unvanı veya kısa adının yazılması durumunda, ambalajlar üzerine, “Türk Malı” anlamına gelen bir ibarenin yazılması),
- Bu standardın işaret ve numarası (TS 798 şeklinde),
- Ürünün adı (Taze bezelye),
- Parti, seri veya kod numaralarından en az biri,
- Grubu,
- Tipi,
- Çeşidi,
- Sınıfı,
- Boyu (isteğe bağlı),
- Net kütlesi (en az g veya kg olarak),
- Firmaca tavsiye edilen son tüketim tarihi,
- Büyük ambalajlardaki küçük tüketici ambalajların sayısı ve kütlesi (isteğe bağlı).
Gerektiğinde bu bilgiler Türkçe’nin yanı sıra yabancı dilde de yazılabilir.”
MADDE 6 – 18/4/2007 tarihli ve 26497 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak dış ticarette zorunlu uygulamaya konulan TS 1073 Kavun Standardı, Türk Standardları Enstitüsü tarafından tadil edilmiş olup, tadil metni aşağıda yer almaktadır.
“Madde 6.3 İşaretleme bölümü aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir;
6.3 İşaretleme
Kavun ambalajları üzerine en az aşağıdaki bilgiler okunaklı olarak silinmeyecek ve bozulmayacak şekilde yazılır veya basılır.
- İmalatçı, ihracatçı, ithalatçı, ambalajlayıcı firmalardan en az birinin ticari unvanı veya kısa adı, varsa tescilli markası ve firma adresi (sadece ithalatçı firmanın ticari unvanı veya kısa adının yazılması durumunda, ambalajlar üzerine, “Türk Malı” anlamına gelen bir ibarenin yazılması),
- Bu standardın işaret ve numarası ( TS 1073 şeklinde),
- Ürünün adı (Kavun),
- Çeşidi,
- Sınıfı,
- Boyu (boylanmış ise en büyük ve en küçük kütlesi “kg” olarak),
- Parti, seri veya kod numaralarından en az biri,
- Net kütlesi (en az g veya kg olarak),
- Firmaca tavsiye edilen son tüketim tarihi,
- Büyük ambalajlardaki küçük tüketici ambalajlarının sayısı ve kütlesi (isteğe bağlı).
Dökme partilerde bu bilgiler bir etikete yazılarak partinin görülebilir bir yerine yerleştirilir. Ancak bunlarda boy, kütle veya sayının yazılması zorunlu değildir.
Gerektiğinde bu bilgiler Türkçe’nin yanı sıra yabancı dilde de yazılabilir.”
MADDE 7 – 9/3/2008 tarihli ve 26811 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak dış ticarette zorunlu uygulamaya konulan TS 1255 Patlıcan Standardı, Türk Standardları Enstitüsü tarafından tadil edilmiş olup, tadil metni aşağıda yer almaktadır.
“Madde 6.3 İşaretleme bölümü aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir;
6.3 İşaretleme
Patlıcan ambalajları üzerine en az aşağıdaki bilgiler okunaklı olarak silinmeyecek ve bozulmayacak şekilde yazılır veya basılır.
- İmalatçı, ihracatçı, ithalatçı, ambalajlayıcı firmalardan en az birinin ticari unvanı veya kısa adı, varsa tescilli markası ve firma adresi (sadece ithalatçı firmanın ticari unvanı veya kısa adının yazılması durumunda, ambalajlar üzerine, “Türk Malı” anlamına gelen bir ibarenin yazılması),
- Bu standardın işaret ve numarası ( TS 1255 şeklinde),
- Ürünün adı (Patlıcan),
- Çeşidi ve/veya ticari tipi,
- Sınıfı,
- Boyu (boylanmış ise),
- Boylama çapa göre yapılmışsa en küçük ve en büyük çaplar,
- Boylama kütleye göre yapılmışsa en küçük ve en büyük kütle,
- Parti, seri veya kod numaralarından en az biri,
- Net kütlesi (en az g veya kg olarak),
- Üretim bölgesi veya yerel ismi (isteğe bağlı),
- Firmaca tavsiye edilen son tüketim tarihi,
- Büyük ambalajlardaki küçük tüketici ambalajlarının sayısı ve kütlesi (isteğe bağlı).
Gerektiğinde bu bilgiler Türkçe’nin yanı sıra yabancı dilde de yazılabilir.”
MADDE 8 – 11/10/2008 tarihli ve 27021 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak dış ticarette zorunlu uygulamaya konulan TS 1275 Ceviz (Juglans regia L.) - Kabuklu Standardı, Türk Standardları Enstitüsü tarafından tadil edilmiş olup, tadil metni aşağıda yer almaktadır.
“Madde 6.3 İşaretleme bölümü aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir,
6.3 İşaretleme
Kabuklu ceviz ambalajları üzerine en az aşağıdaki bilgiler okunaklı olarak silinmeyecek ve bozulmayacak şekilde yazılır veya basılır. Ambalaj, ağzı açıldığında tekrar kapatılmamalı veya kapatılmışsa, tekrar kapatıldığı belli olacak şekilde kapatılmalıdır.
- İmalatçı, ihracatçı, ithalatçı firmalardan en az birinin ticari unvanı veya kısa adı, varsa tescilli markası (sadece ithalatçı firmanın ticari unvanı veya kısa adının yazılması durumunda, ambalajlar üzerine, “Türk Malı” anlamına gelen bir ibarenin yazılması),
- Bu standardın işaret ve numarası ( TS 1275 şeklinde),
- Malın adı (Kabuklu ceviz),
- Sınıfı,
- Tipi,
- Boyu (isteğe bağlı),
- Üretim yılı (isteğe bağlı),
- Menşe ülke,
- Üretim bölgesi veya yerel ismi (isteğe bağlı),
- Parti, seri veya kod numaralarından en az biri,
- Net kütlesi (en az g veya kg olarak),
- Kilogramdaki ceviz sayısı (isteğe bağlı),
- Büyük ambalajlardaki küçük tüketici ambalajların sayısı ve kütlesi (isteğe bağlı).
Gerektiğinde bu bilgiler Türkçe’nin yanı sıra yabancı dilde de yazılabilir.”
MADDE 9 – 30/1/2007 tarihli ve 26419 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak dış ticarette zorunlu uygulamaya konulan TS 1280 Antepfıstığı - İç Standardı, Türk Standardları Enstitüsü tarafından tadil edilmiş olup, tadil metni aşağıda yer almaktadır.
“Madde 6.3 İşaretleme bölümü aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir;
6.3 İşaretleme
Antepfıstığı ambalajları üzerine en az aşağıdaki bilgiler okunaklı olarak silinmeyecek ve bozulmayacak şekilde yazılır veya basılır.
- İmalatçı, ihracatçı, ithalatçı firmalardan en az birinin ticari unvanı veya kısa adı, varsa tescilli markası (sadece ithalatçı firmanın ticari unvanı veya kısa adının yazılması durumunda, ambalajlar üzerine, “Türk Malı” anlamına gelen bir ibarenin yazılması),
- Bu standardın işaret ve numarası (TS 1280 şeklinde),
- Ürünün adı (Antepfıstığı – İç),
- Grubu,
- Alt grubu (soyulmuş için),
- Sınıfı,
- Üretim yılı (isteğe bağlı),
- Üretim bölgesi veya yerel ismi,
- Parti, seri veya kod numaralarından en az biri,
- Net kütlesi (en az g veya kg olarak),
- Firmaca tavsiye edilen son tüketim tarihi,
- Büyük ambalajlardaki küçük tüketici ambalajlarının sayısı ve kütlesi (isteğe bağlı).
Gerektiğinde bu bilgiler Türkçe’nin yanı sıra yabancı dilde de yazılabilir.”
MADDE 10 – 2/11/1993 tarihli ve 21746 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak dış ticarette zorunlu uygulamaya konulan TS 1917 İşlenmiş İç Fındık Standardı, Türk Standardları Enstitüsü tarafından tadil edilmiş olup, tadil metni aşağıda yer almaktadır.
“Madde 3.2 İşaretleme aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir;
3.2 İşaretleme
İşlenmiş iç fındık ambalajları üzerine en az aşağıdaki bilgiler okunaklı olarak silinmeyecek ve bozulmayacak şekilde yazılır veya basılır. Ambalajın ağzı açıldığında tekrar kapatılmamalı veya tekrar kapatıldığında açılıp kapatıldığı belli olmalıdır.
- İmalatçı, ihracatçı, ithalatçı firmalardan en az birinin ticari unvanı veya kısa adı, varsa tescilli markası (sadece ithalatçı firmanın ticari unvanı veya kısa adının yazılması durumunda, ambalajlar üzerine, “Türk Malı, Türkiyede üretilmiştir, Türkiyede işlenmiştir vb” ibarelerinden birinin yazılması),
- Bu standardın işaret ve numarası ( TS 1917 şeklinde),
- Malın adı (İşlenmiş İç Fındık),
- Grubu,
- Sınıfı,
- Tipi,
- Boyu, (Ekstra sınıf ve Sınıf I için mm olarak zorunlu),
- Üretim yılı (Ekstra sınıfta zorunlu, diğer sınıflarda isteğe bağlı),
- Menşei ülke,
- Üretim bölgesi veya yerel ismi (isteğe bağlı),
- Parti, seri veya kod numaralarından en az biri,
- Ürün yılı,
- Net kütlesi (en az g veya kg olarak),
- Firmaca tavsiye edilen son kullanma tarihi veya raf ömrü,
- Büyük ambalajlardaki küçük tüketici ambalajların sayısı ve kütlesi (isteğe bağlı).
Gerektiğinde bu bilgiler Türkçe’nin yanı sıra yabancı dilde de yazılabilir.”
MADDE 11 – 17/7/2002 tarihli ve 24818 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak dış ticarette zorunlu uygulamaya konulan TS 3074 Kabuklu Fındık Standardı, Türk Standardları Enstitüsü tarafından tadil edilmiş olup, tadil metni aşağıda yer almaktadır.
“Standardın İngilizce ismi aşağıdaki gibi düzeltilmiştir.
Inshell Hazelnut
Madde 3.2 İşaretleme aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
3.2 İşaretleme
Kabuklu fındık ambalajları üzerine en az aşağıdaki bilgiler okunaklı olarak silinmeyecek ve bozulmayacak şekilde yazılır veya basılır. Ambalajın ağzı açıldığında tekrar kapatılmamalı veya tekrar kapatıldığında açılıp kapatıldığı belli olmalıdır.
- İmalatçı, ihracatçı, ithalatçı firmalardan en az birinin ticari unvanı veya kısa adı, varsa tescilli markası (sadece ithalatçı firmanın ticari unvanı veya kısa adının yazılması durumunda, ambalajlar üzerine, “Türk Malı, Türkiyede üretilmiştir, Türkiyede işlenmiştir vb” ibarelerinden birinin yazılması),
- Bu standardın işaret ve numarası (TS 3074 şeklinde),
- Ürünün adı (Kabuklu fındık) ,
- Grubu,
- Sınıfı,
- Boyu,
- Üretim bölgesi veya yerel ismi (isteğe bağlı),
- Parti, seri veya kod numaralarından en az biri,
- Net kütlesi (en az g veya kg olarak),
- Ürün yılı (isteğe bağlı),
- Firmaca tavsiye edilen son tüketim tarihi,
- Büyük ambalajlardaki küçük tüketici ambalajların sayısı ve kütlesi (isteğe bağlı).
Gerektiğinde bu bilgiler Türkçe’nin yanı sıra yabancı dilde de yazılabilir.”
MADDE 12 – 13/1/1989 tarihli ve 20048 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak dış ticarette zorunlu uygulamaya konulan TS 3410 Çekirdekli Kuru Üzüm Standardı, Türk Standardları Enstitüsü tarafından tadil edilmiş olup, tadil metni aşağıda yer almaktadır.
“Madde 2.2 İşaretleme aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
2.2 İşaretleme
Çekirdekli kuru üzüm ambalajları üzerine en az aşağıdaki bilgiler okunaklı olarak silinmeyecek ve bozulmayacak şekilde yazılır veya basılır. Ambalajın ağzı açıldığında tekrar kapatılmamalı veya tekrar kapatıldığında açılıp kapatıldığı belli olmalıdır.
- İmalatçı, ihracatçı, ithalatçı firmalardan en az birinin ticari unvanı veya kısa adı, varsa tescilli markası (sadece ithalatçı firmanın ticari unvanı veya kısa adının yazılması durumunda, ambalajlar üzerine, “Türk Malı, Türkiyede üretilmiştir, Türkiyede işlenmiştir vb” ibarelerinden birinin yazılması),
- Bu standardın işaret ve numarası (TS 3410 şeklinde),
- Ürünün adı (Çekirdekli kuru üzüm),
- Çeşidi,
- Sınıfı,
- Parti, seri veya kod numaralarından en az biri,
- Net kütlesi (en az g veya kg olarak),
- Ürün yılı (isteğe bağlı),
- Firmaca tavsiye edilen son tüketim tarihi,
- Büyük ambalajlardaki küçük tüketici ambalajların sayısı ve kütlesi (isteğe bağlı).
Gerektiğinde bu bilgiler Türkçe’nin yanı sıra yabancı dilde de yazılabilir.”
MADDE 13 – Bu Tebliğ yayımı tarihinden on beş (15) gün sonra yürürlüğe girer.
MADDE 14 – Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.
EK – 1
Kayısı
1 Kapsam
Bu standard tüketiciye taze olarak arz edilen kayısıları kapsar, kuru kayısıları ve işlenmiş kaysıları kapsamaz.
2 Atıf yapılan standardlar ve/veya dokümanlar
Bu standardda diğer standard ve/veya dokümanlara atıf yapılmaktadır. Bu atıflar metin içerisinde uygun yerlerde belirtilmiş ve aşağıda liste hâlinde verilmiştir. * işaretli olanlar bu standardın basıldığı tarihte İngilizce metin olarak yayımlanmış olan Türk Standardlarıdır.
TS No
Türkçe Adı
İngilizce Adı
TS ISO 874
Yaş meyve ve sebzeler – Numune alma
Fresh fruits and vegetables – Sampling
TS 2964 ISO 2826
Kayısı – Soğuk depolama kılavuzu
Apricots – Guide to cold storage
3 Tarifler
3.1 Kayısı
Prunus armeniaca L. türüne giren kültür ağaçlarının açık ve koyu sarı renkten turuncu renge kadar çeşitli renk tonlarındaki olgunlaşmış meyveleri.
3.2 Meyve kusuru
Meyvede yaralanma sebebiyle oluşmuş koyu renkteki meyve kabuğu lekesi, güneş yanığı lekesi, çil, meyve kabuğunda oluşmuş hafif odunlaşmış tabaka.
3.3 Yabancı madde
Kayısı üzerinde bulunan kum, taş, toprak, kabuk, yaprak, bitkisel parçalar, yabancı tohumlar gibi kendinden başka gözle görülebilir her türlü madde.
4 Sınıflandırma ve özellikler
4.1 Sınıflandırma
4.1.1 Sınıflar
Kayısı kalite özelliklerine göre;
- Ekstra,
- Sınıf I,
- Sınıf II
olmak üzere üç sınıfa ayrılır.
4.1.2 Boylar
Kayısılar iriliklerine göre;
- İri,
- Orta,
- Ufak
olmak üzere üç boya ayrılır.
4.2 Özellikler
4.2.1 Duyusal ve fiziksel özellikler
Kayısılar;
- bütün olmalı,
- sağlam olmalı,
- yabancı madde ihtiva etmemeli,
- kendine özgü renk, koku, tat ve şekilde olmalı,
- böcek ve böcek hasarları ihtiva etmemeli,
- yabancı koku ve/veya tat ihtiva etmemeli,
- dış yüzeyinde ıslaklık ihtiva etmemeli,
- bozulmamış, çürümemiş ve küflenmemiş olmalıdır.
4.2.2 Sınıf özellikleri
4.2.2.1 Ekstra
Olgunlaşmış, kendine has renk ve şekilde olan ve belirtilen boy özellikleri açısından ekstra sınıf için verilen tolerans hariç 5 mm’den daha fazla boy farkı bulunmayan uzun şekilli meyve kusurlarının boyu 1 cm’yi, meyve yüzeyinde çukurluk, kabuk yırtılması ve çil gibi diğer özürlerin (çil dahil) toplam alanı 0,5 cm2 yi geçmeyen, kusurlu meyve oranı sınıf toleransı hariç en fazla kütlece % 5 olan kayısılar bu sınıfa girer.
4.2.2.2 Sınıf I
Olgunlaşmış, kendine has renk ve şekilde olan, ve belirtilen boy özellikleri açısından sınıf I için verilen tolerans hariç 10 mm’den daha fazla boy farkı bulunmayan, uzun şekilli özürlerin boyu 1 cm’yi, diğer özürlerin boyu (çil dahil) toplam alanı 0,5 cm2 yi geçmeyen, kusurlu meyve oranı sınıf toleransı hariç en fazla kütlece % 10 olan kayısılar bu sınıfa girer.
4.2.2.3 Sınıf II
Şekil, renk ve gelişim açısından özür ihtiva eden, berelenme ve yanıklık izleri taşımakla birlikte tüketime elverişli olan, boylama yapılmış ise, boy özellikleri açısından 10 mm’den daha fazla boy farkı bulunmayan, uzun şekilli özürlerin boyu 2 cm’yi diğer özürlerin (çil dahil) toplam alanı 1 cm2 yi geçmeyen kusurlu meyve oranı en fazla kütlece % 10 olan kayısılar bu sınıfa girer.
4.2.3 Boy özellikleri
Kayısılarda boy, sap çukuru ile meyvenin uç kısmı arasındaki uzunluk eksenine dikey olan en geniş ekvatoral çaplarına göre (mm olarak) Çizelge 1’de verilen değerlere uygun olmalıdır.
Ekstra ve Sınıf I kayısılarda boylama zorunludur.
Çizelge 1 – Kayısıların boy özellikleri
Boy
Çap, D, (mm)
İri
D ≥ 35
Orta
30 < D < 35
Ufak
D ≤ 30
En küçük çap; Ekstra sınıfta 35 mm’den, Sınıf I ve Sınıf II’de ise 25 mm’den az olamaz.
Bir ambalaj içerisinde bulunan aynı boy kayısılar arasında kabul edilen çap farkı Ekstra sınıf için en çok 5 mm, Sınıf I için en çok 10 mm’ dir. Sınıf II’de boylama yapılmış ise en çok 10 mm’dir.
Boylama yapılmamış Sınıf II için bir ambalaj içerisinde bulunan kayısılarda kabul edilen çap farkı aranmaz.
4.2.4 Sınıf toleransları
Her ambalajda sınıfının özelliklerine uymayan kayısılar için müsaade edilebilecek tolerans değerleri aşağıda verilmiştir.
4.2.4.1 Ekstra
Bu sınıfa Sınıf I’e giren kayısılardan, Sınıf I’in toleransı hariç, kütlece ve sayıca % 5’e kadar tolerans tanınır.
4.2.4.2 Sınıf I
Bu sınıfa Sınıf II’ye giren kayısılardan, Sınıf II’in toleransı hariç, kütlece ve sayıca % 10’a kadar tolerans tanınır.
4.2.4.3 Sınıf II
Bu sınıfa bütün sınıflara girmeyen ve genel özellikleri karşılamayan, fakat tüketime elverişli olan kayısılardan kütlece veya sayıca % 10’a kadar bulunabilir (çürüme, kötüleşme, yara, bere ile tüketime uygunsuz hâldeki ürünler hariç).
Gözle görülebilir derecede çürük, belirgin şekilde ezik veya kapanmamış yarık ve çatlakları bulunan meyvelere tolerans tanınmaz.
4.2.5 Boy toleransları
boylama yapıldığı takdirde, her sınıfta, ambalaj üzerinde bildirilen boylardan aşağı boyda (çap bakımından 3 mm’ye kadar noksan veya fazla boydaki kayısılara) olanlara kütlece veya sayıca % 10 oranına kadar tolerans tanınır.
4.3 Özellik, muayene ve deney madde numaraları
Bu standardda verilen özellikler ile bunların, muayene ve deney madde numaraları Çizelge 2'de verilmiştir.
Çizelge 2 – Özellik, muayene ve deney madde numaraları
Özellik
Özellik madde no
Muayene ve deney madde no
Genel özellikler
4.2.1
5.2.2
Sınıf özellikleri
4.2.2
5.2.2
Boy özellikleri
4.2.3
5.2.2
Ambalajlama
6.1
5.2.1
İşaretleme
6.2
5.2.1
5 Numune alma, muayene ve deneyler
5.1 Numune alma
Numune partiden alınır. Sınıfı, boyu (Sınıf II için boylanmışsa) ve ambalajı aynı olan ve bir seferde muayeneye sunulan kayısılar bir parti sayılır. Kayısı numunesi TS ISO 874’e göre alınır.
Alınan temsili numunelerin ambalajlama, muhafaza ve lāboratuvara gönderilmesi TS ISO 874’e göre yapılmalıdır.
5.2 Muayeneler
5.2.1 Ambalaj ve ambalaj malzemesinin muayenesi
Ambalaj ve ambalaj malzemesinin muayenesi gözle, elle incelenerek, gerekirse ölçülerek yapılır. Sonucun Madde 6.1'e uygun olup olmadığına bakılır.
5.2.2 Kayısının muayenesi
Kayısının muayenesi gözle ve elle incelenerek, koklanarak, tadılarak, ölçülerek, sayılarak ve tartılarak yapılır ve sonucun Madde 4.2.1, Madde 4.2.2 ve Madde 4.2.3, Madde 4.2.4, Madde 4.2.5’e uygun olup olmadığına bakılır.
5.2.3 Bpy muayenesi
Kayısının boy muayenesi, laboratuar numunesinde bulunan kayısıların kumpasla ekvatoral çaplarından ölçülmesi, boy toleransı dışında çıkan kayısıların toplam kütlesinin tüm kütleye oranlanması ile bulunur ve sonucun Madde 4.2.5’e uygun olup olmadığına bakılır.
5.3 Değerlendirme
Muayene sonuçlarının her biri standarda uygunsa parti standarda uygun sayılır.
5.4 Muayene ve deney raporu
Muayene raporunda en az aşağıdaki bilgiler bulunmalıdır;
- Firmanın adı ve adresi,
- Muayene ve deneyin yapıldığı yerin lâboratuvarın adı,
- Muayeneyi ve deneyi yapanın ve/veya raporu imzalayan yetkililerin adları, görev ve meslekleri,
- Numunenin alındığı tarih ile muayene ve deney tarihi,
- Numunenin tanıtılması,
- Muayene ve deneylerde uygulanan standardların numaraları,
- Sonuçların değerlendirilmesi,
- Muayene sonuçlarını değiştirebilecek faktörlerin mahsurlarını gidermek üzere alınan tedbirler,
- Uygulanan muayene metotlarında belirtilmeyen veya mecburi görülmeyen fakat muayene ve deneyde yer almış olan işlemler,
- Numunenin standarda uygun olup olmadığı,
- Rapora ait seri numarası ve tarih her sayfanın numarası ve toplam sayfa sayısı.
6 Piyasaya arz
Kayısılar piyasaya ambalajlı olarak arz edilir.
6.1 Ambalajlama
Ambalajlar taşıma sırasında meyvelerin korunmasını sağlayacak ve, mevzuatına uygun ahşap, mukavva, plâstik vb. malzemelerden yapılmış olmalıdır.
Ambalajların yapımında kullanılan her çeşit malzeme ile içlerine konulacak kâğıt ve benzeri madde insan sağlığına zararsız, yeni, temiz, kuru ve kokusuz olmalıdır. Ambalajlamada kullanılan kâğıt, pul gibi malzemelerin baskısı, etiketlenmesi zehirli veya insan sağlığına zararlı olmayan mürekkeple ve tutkalla yapılmalıdır. Basılı kağıt kullanıldığında yazılı yüzün dışa gelmesine ve ürüne değmemesine dikkat edilmelidir.
Meyve yüzeyine etiket uygulandığında, etiket çıkarıldığında meyve yüzeyinde iz, leke ve kabuk zararı oluşturmamalıdır.
Ambalajların içersinde yaprak, kabuk, sap, taş, toprak ve benzeri hiçbir yabancı madde bulunmamalıdır.
6.2 İşaretleme
Kayısı ambalajları üzerine en az aşağıdaki bilgiler okunaklı olarak silinmeyecek ve bozulmayacak şekilde yazılır veya basılır. Ambalajın ağzı açıldığında tekrar kapatılmayacak veya tekrar kapatıldığında kapatıldığı belli olacak şekilde kapatılmalıdır.
- İmalatçı, ihracatçı, ithalatçı firmalardan en az birinin ticari unvanı veya kısa adı, varsa tescilli markası (sadece ithalatçı firmanın ticari unvanı veya kısa adının yazılması durumunda, ambalajlar üzerine, “Türk Malı” anlamına gelen bir ibarenin yazılması),
- Bu standardın işaret ve numarası ( TS 791 şeklinde),
- Ürünün adı (Kayısı),
- Sınıfı,
- Boyu,
- Üretim bölgesi veya yerel ismi (isteğe bağlı),
- Parti, seri veya kod numaralarından en az biri,
- Net kütlesi (en az g veya kg olarak),
- Firmaca tavsiye edilen son tüketim tarihi,
- Büyük ambalajlardaki küçük tüketici ambalajların sayısı ve kütlesi (isteğe bağlı).
Gerektiğinde bu bilgiler Türkçe’nin yanı sıra yabancı dilde de yazılabilir.
6.3 Muhafaza ve taşıma
- Kayısı ve içinde kayısı bulunan ambalajlar işleme yerlerinde, depolarda ve taşıtlarda kötü koku yayan ve bunları kirleten maddelerle bir arada bulundurulmamalıdır.
- İçinde kayısı bulunan ambalajlar gölgede tutulmalı çiğ, yağmur ve güneş altında veya dondurucu soğuklarda bırakılmamalı ve bu şartlarda yüklenip boşaltılmamalıdır.
İçinde kayısı bulunan ambalajların gemilere vinçle yükleme boşaltma işlerinde paletler kullanılmalıdır.
Kayısılar, işleme yerlerinde, depolarda ve taşıtlarda fena koku yayan veya bunları kirleten maddelerle bir arada bulundurulmamalıdır.
İçlerinde kayısı bulunan ambalajlar yağmur, kar, güneş ve rüzgar altında tutulmamalı; bu koşullarda taşıtlara yükletilip boşaltılmamalıdır. Kayısılar, taşıtlara yükletilinceye kadar iyi havalandırılmış gölge yerlerde bekletilmelidir.
Kayısıların soğuk depolaması ve taşınması TS 2964 ISO 2826’ya göre yapılmalıdır.
7 Çeşitli hükümler
Üretici bu standarda uygun olarak ürettiğini beyan ettiği kayısılar için istenildiğinde standarda uygunluk belgesi vermeye veya göstermeye mecburdur. Bu beyannamede satış konusu olan kayısıların;
- Madde 4'teki özelliklere uygun olduğunun,
- Madde 5'teki muayene ve deneylerin yapılmış ve uygun sonuç alınmış bulunduğunun
belirtilmesi gerekir.