Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü
| 25 Şubat 2011 CUMA Resmî Gazete Sayı : 27857 MİLLETLARARASI ANDLAŞMA Karar Sayısı : 2011/1401 21 Eylül 1999 tarihinde Paris’te imzalanan ve 14/1/2004 tarihli ve 5067 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ekli “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Fransa Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Nükleer Enerjinin Barışçıl Amaçlı Kullanımı İçin İşbirliği Anlaşması”nın onaylanması; Dışişleri Bakanlığının 5/1/2011 tarihli ve HUMŞ/8684221 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 31/1/2011 tarihinde kararlaştırılmıştır. Abdullah GÜL CUMHURBAŞKANI Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan C. ÇİÇEK B. ARINÇ A. BABACAN M. AYDIN Devlet Bak. ve Başb. Yrd. Devlet Bak. ve Başb. Yrd. Devlet Bak. ve Başb. Yrd. Devlet Bakanı H. YAZICI F. N. ÖZAK M. Z. ÇAĞLAYAN F. ÇELİK Devlet Bakanı Devlet Bakanı Devlet Bakanı Devlet Bakanı E. BAĞIŞ S. A. KAVAF C. YILMAZ S. ERGİN Devlet Bakanı Devlet Bakanı Devlet Bakanı Adalet Bakanı M. V. GÖNÜL B. ATALAY A. DAVUTOĞLU M. ŞİMŞEK Milli Savunma Bakanı İçişleri Bakanı Dışişleri Bakanı Maliye Bakanı N. ÇUBUKÇU M. DEMİR R. AKDAĞ B. YILDIRIM Milli Eğitim Bakanı Bayındırlık ve İskân Bakanı Sağlık Bakanı Ulaştırma Bakanı M. M. EKER Ö. DİNÇER N. ERGÜN T. YILDIZ Tarım ve Köyişleri Bakanı Çalışma ve Sos. Güv. Bakanı Sanayi ve Ticaret Bakanı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı E. GÜNAY V. EROĞLU Kültür ve Turizm Bakanı Çevre ve Orman Bakanı TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE FRANSA CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA NÜKLEER ENERJİNİN BARIŞÇIL AMAÇLI KULLANIMI İÇİN İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASI Aşağıda Taraflar olarak adlandırılacak olan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Fransa Cumhuriyeti Hükümeti İki ülke arasında dostluk bağlarını geliştirme kararlılıklarını BEYAN EDEREK; Her iki ülkenin menfaati ve Tarafların dış nükleer politikalarını düzenleyen ilkeler çerçevesinde nükleer enerjinin barışçıl amaçlarla kullanımı alanında işbirliğini genişletme ve güçlendirme İSTEKLERİNİ VURGULAYARAK; 1 Temmuz 1968 tarihli Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi (NSYÖ) Antlaşması’na, nükleer silah donanımsız bir ülke olarak Türkiye Cumhuriyeti ve nükleer silah donanımlı bir ülke olarak Fransa Cumhuriyeti’nin taraf bulunmaları ve aynı zamanda NSYÖ Antlaşması çerçevesindeki yükümlülüklerin yerine getirilmesini teminen Türkiye Cumhuriyeti ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (bundan böyle U.A.E.A. olarak adlandırılacaktır) arasındaki 30 Haziran 1981 tarihli Anlaşma ile her iki ülkenin NSYÖ Antlaşmasının ilişkin taahhütleri GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURULARAK, AŞAĞIDAKİ HUSUSLARDA MUTABAKATA VARMIŞLARDIR: Madde I İşbu Anlaşma çerçevesinde, a) “Barışçıl amaçlı kullanım”, münhasıran askeri amaçlı olmayan kullanım demektir. b) “Malzeme”, UAEA tarafından yayınlanan INFCIRC/254/Rev.3/Part.1 rumuzlu Nükleer Tedarikçiler Grubu yönergesinin Ek B 2’nci fıkrasında belirtildiği şekilde reaktörlerde kullanılacak nükleer olmayan malzemeler demektir. c) “Nükleer madde”, UAEA statüsünün XX’nci maddesinde tanımlandığı üzere, “kaynak madde” veya “özel bölünebilir madde” demektir. d) “Teçhizat”, UAEA tarafından INFCIRC/254/Rev.3/Part.1 belgesi olarak yayınlanan Nükleer Tedarikçiler Grubu Yönergesi’nin Ek B 1, 3, 4, 5, 6 ve 7’nci fıkralarında belirtilen temel bileşenler anlamına gelmektedir. e) “Tesisler”, UAEA tarafından INFCIRC/254/Rev.3/Part.1 belgesi olarak yayınlanan Nükleer Tedarikçiler Grubu Yönergesi’nin Ek B 1, 3, 4, 5, 6 ve 7’nci fıkralarında belirtilen tesisler demektir. f) “Teknoloji” teriminden söz konusu belge ekinde yer alan maddelerin “geliştirilmesi”, “üretimi” veya “kullanımı” için, süreli yayın veya kitaplar aracılığıyla kamuoyuna duyurulan veya yayınına hiç bir sınırlama getirilmeksizin uluslararası düzeyde ulaşılabilen bilgiler dışında, gerekli özel bilgiler anlaşılmalıdır. Bu bilgiler “teknik veri” veya “teknik yardım” mahiyetinde olabilir. “Geliştirme”den, özellikle prototiplerin tasarımı, montajı, testine ilişkin analizler, çalışmalar ve araştırmalar ile uygulama planları gibi “üretim” öncesi herhangi bir aşama kastedilmektedir. “Üretim”den, tüm üretim aşamaları kastedilmektedir. “Kullanım”dan uygulamaya, tesisin kurulması (tesisin kurulacağı alandaki montaj işlemleri de dahil), bakım, onarım ve yenileme amaçlı sökme ile yeniden montaj işlemi kastedilmektedir. “Teknik yardım”, öğretim, mesleki yeterlilik kazandırma, eğitim, pratik bilgi edindirme ve danışmanlık hizmetleri gibi şekillerde olabilir. “Teknik veriler”, yazılı olabileceği gibi disket, manyetik teyp ve bilgisayar diskinde kayıtlı çizim, ozalit, şema, kullanım kitapçığı ve yönergelerden oluşabilir. g) “Bilgiler”den kamuya açık bilgi, belge ve verilerin dışında, niteliği ne olursa olsun somut olarak iletilebilen, işbu Anlaşma kapsamına giren ve malzeme, teçhizat, tesis veya teknolojiyle ilgili bilgi, belge ve veriler kastedilmektedir. Madde II 1. Taraflar, nükleer politikalarını yönlendiren esaslar çerçevesinde ve işbu Anlaşma hükümlerine uygun olarak, ayrıca imzaladıkları nükleer silahların yayılmasını önleyici uluslararası anlaşma ve taahhütler çerçevesinde nükleer enerjinin barışçıl amaçlarla kullanımı alanında işbirliğini geliştirmeyi hedeflemektedirler. 2. Birinci fıkrada sözü edilen işbirliği aşağıdaki alanları kapsayabilir: - temel ve uygulamalı araştırma, - tarım, tıp ve sanayi alanlarında nükleer enerji uygulamalarını geliştirme, - elektrik enerjisi üretimi için nükleer enerjinin kullanımı, - nükleer güvenlik, radyasyondan korunma ve çevrenin korunması, - nükleer yakıt ve atıkların yönetimi, - uranyum ve toryum kaynaklarının aranması ve işletilmesi. veya Tarafların karşılıklı mutabakatıyla kabul edilecek herhangi bir alan. 3. İşbirliği aşağıda belirtilen şekilde olabilir: - Tarafların mutabık kalması durumunda uranyumun zenginleştirilmesi de dahil olmak üzere, nükleer santrallara yakıt temini için gerekli tesis ve hizmetlerle birlikte nükleer güç santrallarının tasarımı, inşaası ve işletilmesi için gereken malzeme, teçhizat ve teknolojinin Fransa Cumhuriyeti’nden Türkiye Cumhuriyeti’ne transferi, - bilimsel ve teknik personel değişimi ve eğitimi; - bilimsel ve teknik bilgilerin değişimi; - bir Tarafın araştırma-geliştirme faaliyetlerine diğer Tarafın bilimsel ve teknik personelinin katılımı; - kaynakların her iki Tarafça eşit oranda taahhüt edilmesi durumunda ortak araştırma ve deneyler de dahil olmak üzere araştırma ve mühendislik faaliyetlerinin birlikte yürütülmesi; - bilimsel ve teknik konferans ve sempozyumların düzenlenmesi; - malzeme, nükleer madde, teçhizat, teknoloji ve hizmet temini; veya Tarafların mutabakatıyla belirlenen herhangi bir işbirliği şekli. Madde III II’nci maddede tanımlanan işbirliği uygulama şartları işbu Anlaşma hükümlerine uygun olarak, aşağıda sıralanan şekilde her durum için ayrı ayrı belirtilmelidir: - özellikle bilimsel ve teknik değişim program ve koşullarının belirlenmesi için Taraflar veya ilgili kurumlar arasında özel anlaşmalar yoluyla; - sanayi projelerinin hayata geçirilmesi ve malzeme, nükleer madde, teçhizat, tesisler veya teknoloji temini için, ilgili kurumlar arasında imzalanan sözleşmeler yoluyla. Madde IV İşbu Anlaşmanın, ve III’ncü maddede belirtilen özel anlaşma ve sözleşmelerin tamamıyla uygulanmasını sağlamak için, Taraflar yetkileri dahilinde gereken bütün idari, mali ve gümrük tedbirlerini alacaklardır. Madde V Bu işbirliğini kolaylaştırmak amacıyla, Taraflar gerektiğinde ve sırasıyla Türkiye Cumhuriyeti’nde veya Fransa Cumhuriyeti’nde toplanacak olan Ortak İrtibat Grubu kuracaklardır. Ortak İrtibat Grubu, işbirliği faaliyetlerinin gelişimini gözden geçirecek ve işbirliğinin teşviki için gerekebilecek tedbirler üzerinde görüş alışverişinde bulunacaktır. Ayrıca, belirli konuları görüşmek üzere Ortak Uzman Grupları da atanabilir. Madde VI Taraflar, veren Tarafça gizli olarak nitelendirilen teknik belge ve bilgilerin bu özelliğini koruyacak ve güvenliğini sağlayacaklardır. Bu amaçla, karşılıklı verilen belge ve bilgiler, belge ve bilgileri veren Tarafın yazılı onayı olmaksızın, kamuya veya özel üçüncü şahıslara iletilmeyecektir. Madde VII İşbu Anlaşmada öngörülen işbirliği çerçevesinde doğan telif hakları, bu Anlaşmanın III’ncü maddesinde belirtilen her bir özel anlaşma ve sözleşme için ayrı ayrı verilecektir. Madde VIII Taraflar, işbu Anlaşma çerçevesinde transfer edilen malzeme, nükleer madde, teçhizat, tesisler ve teknoloji, ve ayrıca yan ürün olarak elde edilen veya geri kazanılan nükleer maddelerin yalnızca barışçıl amaçlarla kullanılmasını teminat altına alacaklardır. Madde IX 1.Türkiye Cumhuriyeti’nin yetkisi dahilindeki ülke topraklarında veya Türkiye Cumhuriyeti’nin gözetimi altında başka bir mahalde yürütülen nükleer faaliyetlerde kullanılan bütün nükleer maddelerin tabi bulunduğu NSYÖ Antlaşması çerçevesindeki teminatların uygulanması üzerine Türkiye Cumhuriyeti ile UAEA arasında 30 Haziran 1981 tarihinde imzalanmış bulunan Anlaşma uyarınca, Türkiye Cumhuriyeti’nin elinde bulunan veya ithal edilen, ve ayrıca yan ürün olarak geri kazanılan veya elde edilen nükleer maddelerin bütün ardışık ürünleri UAEA’nın kontrolüne tabi olacaktır. 2. İşbu Anlaşma çerçevesinde Fransa Cumhuriyeti’ne transfer edilen ve bu amaçla gönderen Tarafça bildirimde bulunulan tüm nükleer maddeler ve ayrıca yan ürün olarak geri kazanılan veya elde edilen nükleer maddeler, söz konusu teminatların Fransa’da uygulanması için, Fransa ile Avrupa Atom Enerjisi Topluluğu ve UAEA arasında, 27 Temmuz 1978 tarihlerinde imzalanan anlaşma uyarınca, Avrupa Atom Enerjisi Topluluğu ve UAEA tarafından uygulanan teminat sistemine tabi olacaktır. Madde X İşbu Anlaşmanın VIII’nci maddesinde belirtilen UAEA teminatları, Taraflardan herhangi birinin toprakları üzerinde uygulanmaya konulamadığı takdirde Taraflar, işbu Anlaşma kapsamında transfer edilen veya sağlanan nükleer maddeleri, ve ayrıca yan ürün olarak geri kazanılan veya elde edilen nükleer maddelerin bütün ardışık ürünlerini, karşılıklı mutabakata varılmış ve bu tür nükleer maddeler için UAEA’nın önceleri uyguladığına eşdeğer etkinliğe ve kapsama sahip bir teminat sistemine tabi kılmak için derhal birbirleriyle irtibat kurmayı üstlenirler. Madde XI İşbu Anlaşmanın VIII’nci maddesinde bahsedilen malzeme, nükleer madde, teçhizat, tesisler ve teknoloji; a) İşbu Anlaşmanın XII’nci maddesinde belirtilen hükümler uyarınca, alıcı Tarafın yetki alanının dışına transfer veya tekrar transfer edilinceye, veya b) Taraflar karşılıklı anlaşarak söz konusu maddeleri bu Anlaşmanın kapsamından çıkarma kararı alıncaya, veya c) Nükleer maddelerin, işbu Anlaşmanın VIII’nci maddesinde belirtilen teminatlar açısından uygun herhangi bir nükleer faaliyette kullanılabilecek bir şekilde geri kazanılması pratik olarak mümkün olmadığı tespit edilinceye kadar işbu Anlaşma hükümlerine tabidir. Madde XII 1. Tarafların, işbu Anlaşmanın VIII’nci maddesinde belirtilen malzeme, nükleer madde, teçhizat, tesisler ve teknolojinin kendi yetki alanında ve gerekli yeterliliğe sahip kişilerin kontrolünde bulunmasını sağlayacaktır. 2. Taraflar kendi toprakları üzerinde ve gerekirse toprakları dışında, sorumluluğun diğer Taraf veya üçüncü bir Devlet tarafından üstlenildiği noktaya kadar, kendi ulusal mevzuatı ve Taraf olduğu uluslararası anlaşmalar uyarınca, işbu Anlaşmada belirtilen malzeme, nükleer madde, teçhizat ve tesislerin fiziksel korunumu için gerekli tedbirlerin alınmasını sağlayacaktır. 3. Fiziksel korunma düzeyi en az Nükleer Maddelerin Fiziksel Korunmasına Dair Sözleşmenin ekinde belirtilenler kadar olacaktır (UAEA belgesi INFCIRC 274/Rev.1). Taraflar, gerektiğinde ulusal mevzuatları uyarınca, korunma kriterlerini kendi toprakları üzerinde sıkı bir şekilde uygulama hakkını saklı tutacaktır. 4. Fiziksel korunma tedbirlerinin uygulanması, kendi hukuki yetki alanları içerisinde, Tarafların sorumluluğu altında olacaktır. Bu tedbirlerin uygulanmasında, Taraflar UAEA INFCIRC 225/Rev.2 belgesini esas kabul edecektir. UAEA’nın fiziksel korunma ile ilgili tavsiyelerinde yapılacak değişiklikler, Tarafların böyle bir değişikliği kabul ettiklerini yazılı olarak birbirlerine bildirmeleri halinde, işbu Anlaşma hükümleri çerçevesinde geçerlilik kazanacaktır. Madde XIII 1. Taraflardan birinin, VIII’nci maddede belirtilen malzeme, nükleer madde, teçhizat, tesisler ve teknolojiyi üçüncü bir tarafa tekrar transfer etmeyi veya başlangıçta transfer edilmiş teçhizat ve tesislerden gelen veya transfer edilen teçhizat ve tesisler veya teknoloji kullanılarak elde edilmiş VIII’nci maddede belirtilen malzeme, nükleer madde, teçhizat, tesisler ve teknolojiyi transfer etmeyi, öngörmesi halinde söz konusu malzemenin transferi işbu Anlaşmada öngörülen teminatların o ülke tarafından aynen sağlanması durumunda gerçekleştirilebilecektir. 2. Bu Maddenin 1. fıkrası uyarınca aşağıda belirtilen durumlar için tekrar transfer veya transfer etmeyi öngörmekte olan Taraf öncelikle ilk tedarik edici Tarafın yazılı onayını alacaktır: a) yeniden işleme, zenginleştirme veya ağır su üretim tesisleri veya bunlara ait herhangi bir teçhizat veya teknolojinin yeniden transferi; b) bu tesisler veya teçhizattan elde edilen veya yukarıda (a) bendinde belirtilen teknoloji kullanılarak tasarımlanmış tesisler veya teçhizatın transferi; c) 233 veya 235 izotopları bakımından % 20’nin üzerinde zenginleştirilmiş uranyum veya işbu Anlaşma çerçevesinde sağlanmış nükleer maddelerden üretilmiş veya geri kazanılmış plütonyumun transferi veya yeniden transferi. Madde XIV İşbu Anlaşmanın hiçbir hükmü imzalandığı günden itibaren, nükleer enerjinin barışçıl amaçlarla kullanılmasına ilişkin, ve Tarafların, özellikle Avrupa Topluluğuna üye Fransa’nın taraf olduğu uluslararası anlaşmalardan doğan yükümlülüklerine aykırı olarak yorumlanamaz. Madde XV 1. Taraflar, bu Anlaşmanın şartlarına uygun olarak kabul ettikleri yükümlülükleri iyi niyetle yerine getireceklerdir. 2. Taraflar, bu Anlaşmanın uygulanmasından veya yorumundan kaynaklanan anlaşmazlıklarına, iyi niyetle ve işbirliği ruhuyla erken ve adil bir çözüm arayacaklardır. 3. Bununla beraber, bir anlaşmazlık çözülemezse her iki Taraf, anlaşmazlığın UAEA ile olan güvenlik denetimi anlaşmalarındaki anlaşmazlıkların çözümüne dair ilgili hükümlerinde belirtilen prosedürlere uygun olarak çözülmesini isteyebilirler. Madde XVI İşbu Anlaşma, Tarafların yazılı mutabakatı ile tadil edilebilir. Madde XVII 1. İşbu Anlaşma 15 yıllık bir süre için akdedilmiştir. Tarafların herhangi birisinin girişimiyle, işbu Anlaşmanın süresinin sona ermesinden 6 ay öncesinden yazılı olarak bildirerek işbu Anlaşma her zaman feshedilebilir. İşbu Anlaşma, 15 yıllık sürenin bitiminde, bu maddenin 1’nci bendinde belirtilen uygulama uyarınca Tarafların herhangi birisi tarafından feshedilmediği sürece yürürlükte kalacaktır. 2. İşbu Anlaşmanın süresinin bitmesi veya bu maddenin 1’nci fıkrasında belirtilen usule uygun şekilde feshedilmesi halinde, - İşbu Anlaşmanın ilgili hükümleri, III’ncü madde uyarınca imzalanmış olup hâlâ yürürlükte olan özel anlaşma ve sözleşmelere uygulanmaya devam edilecektir. Bu süre özel anlaşma ve sözleşmelerde belirtilen süre ile sınırlı olacaktır. - Geri kazanılan veya elde edilen nükleer maddelerde olduğu gibi VII., VIII. IX. X., XI., XII., XIII. ve XIV’ncü maddelerde yer alan hükümler, işbu Anlaşma çerçevesinde transfer edilen ve VIII’nci maddede belirtilen malzeme, nükleer madde, teçhizat, tesisler ve teknolojiye uygulanmaya devam edilecektir. Madde XVIII Her iki Taraf, işbu Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için gerekli işlemlerin tamamlandığını diğer Tarafa bildirecektir. İşbu Anlaşma, son tebligatın karşı tarafa ulaştığı tarihte yürürlüğe girecektir. Her iki Hükümetin yetkili olarak görevlendirdiği temsilciler işbu Anlaşmayı imzalamışlardır. Paris’de, 21 Eylül 1999 tarihinde, Fransızca, Türkçe ve İngilizce olarak, üç metin aynı ölçüde geçerli olmak üzere, ikişer kopya halinde imzalanmıştır. Herhangi bir yorum ayrılığı durumunda, İngilizce yazılı metin geçerli olacaktır. Türkiye Cumhuriyeti Fransa Cumhuriyeti Hükümeti Adına Hükümeti Adına Edip Safder GAYDALI Christian PIERRET Devlet Bakanı Endüstriden Sorumlu Devlet Sekreteri Andlaşmanın yabancı dil metnini görmek için tıklayınız |