Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü
16 Mart 2011 ÇARŞAMBA
Resmî Gazete
Sayı : 27876
YÜKSEK SEÇİM KURULU KARARI
Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığından:
Karar No : 199
- K A R A R -
Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Seçimlerinin yenilenmesine, seçimin 12 Haziran 2011 Pazar günü yapılmasına, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunun 03/03/2011 günü, 73 üncü Birleşiminde 987 sayı ile karar verilmiş olup, bu karar 4/3/2011 tarihli ve 27864 Mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
XXIV. Dönem Milletvekili Genel Seçiminde İl Seçim Kurullarının Seçim Sonuçlarına İlişkin Görevleri ile Türkiye Geneli Seçim Sonuçlarının Belirlenmesinde Uygulanacak Esas ve İlkeleri Gösterir Örnek: 136 sayılı Genelgeyi hazırlamak üzere oluşturulan komisyon çalışmalarını tamamlamış olmakla, konu incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun değişik 29., 31., 32., 33., 34., 35. ve 36. maddeleri ve 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun değişik 94/E ve 109. maddeleri ile diğer ilgili kanun maddeleri göz önünde bulundurularak; komisyonca hazırlanan Örnek: 136 sayılı İl Seçim Kurullarının Seçim Sonuçlarına İlişkin Görevleri ile Türkiye Geneli Seçim Sonuçlarının Belirlenmesinde Uygulanacak Esas ve İlkeleri Gösterir Genelgenin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
S O N U Ç:
1- XXIV. Dönem Milletvekili Genel Seçiminde uygulanacak İl Seçim Kurullarının Seçim Sonuçlarına İlişkin Görevleri ile Türkiye Geneli Seçim Sonuçlarının Belirlenmesinde Uygulanacak Esas ve İlkeleri Gösterir Örnek: 136 sayılı Genelgenin kabulüne ve karar metnine dahil bulunduğuna,
2- Bu Genelgenin Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce iç-mail olarak tüm il seçim kurulu başkanlıklarına, Yüksek Seçim Kurulunun 5/3/2011 tarihli, 2011/144 sayılı kararı ile tespit edilen siyasi partilerin genel başkanlıklarına gönderilmesine,
3- Kararın ve eki Genelgenin Resmi Gazetede yayımlanmasına,
14/3/2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan
Başkanvekili
Üye
Üye
Ali EM
Kırdar ÖZSOYLU
Hüseyin EKEN
M. Zeki ÇELEBİOĞLU
Üye
Üye
Üye
Muharrem COŞKUN
Turan KARAKAYA
Mehmet KÜRTÜL
Üye
Üye
Nilgün İPEK
Halim AŞANER
ÖRNEK: 136
AMAÇ VE KAPSAM
Madde 1- Bu Genelge, 12/6/2011 Pazar günü yapılacak olan XXIV. Dönem Milletvekili Genel Seçiminde; İl seçim kurullarınca, İl’e bağlı ilçe seçim kurullarından gelen sonuç tutanaklarının birleştirilmesi, ilan edilmesi, seçilenlerin tespiti, bildirilmesi ve tutanakların verilmesi; Türkiye geneli seçim sonuçlarının birleştirilmesi, siyasi partilerin oy yüzdelerinin hesaplanmasına ilişkin usul ve esasları düzenler.
İL SEÇİM KURULLARINDA BİRLEŞTİRME
Madde 2- İl seçim kurulları, ilçe seçim kurullarından aldıkları (Örnek: 90, 91) sayılı tutanakları, aşağıdaki bilgileri kapsayan (Örnek: 92) sayılı tutanağa ilçe itibariyle geçirmek suretiyle birleştirir. (Birden fazla seçim çevresini içeren illerde her seçim çevresine ait birleştirme tutanakları ilçe seçim kurulları numaraları itibariyle yapılır.)
Bu tutanağa;
1- Seçmen listesinde yazılı seçmenlerin sayısı,
2- Oy kullanan seçmenlerin sayısı,
3- İtiraz edilmeksizin geçerli sayılan oy pusulalarının sayısı,
4- İtiraz üzerine geçerli sayılan veya hesaba katılan oy pusulalarının sayısı,
5- Geçerli sayılan ve hesaba katılan oy pusulalarının toplamı,
6- Geçersiz sayılan ve hesaba katılmayan oy pusulalarının toplamı,
7- Birleşik oy pusulalarındaki sıraya göre siyasi partilerin adları,
8- Siyasi partilerin her birinin aldığı geçerli oy sayısı,
9- Bağımsız adayların her birinin aldığı geçerli oy sayısı,
rakam ve yazı ile yazılır (298/108-12 , 2839/32).
İL SEÇİM KURULLARININ BİRLEŞTİRME TUTANAĞININ İLANI
Madde 3- İl seçim kurullarınca 2. madde hükmü gereğince düzenlenen birleştirme tutanağı (Örnek: 92) SEÇSİS’den alınır ve hazır bulunanlara ilan edilir, bir örneği de il seçim kurulu kapısına bir hafta süre ile asılır (298/109).
SONUÇLARIN YÜKSEK SEÇİM KURULUNA BİLDİRİLMESİ
Madde 4- İl seçim kurulları birleştirme tutanaklarını düzenledikten sonra bunların birer örneğini Yüksek Seçim Kuruluna göndermekle beraber tutanak özetini de; 1- İl adı, 2- Seçim Çevresi, 3- Seçim çevresindeki sandık kurullarının toplam sayısı, 4- Sandık seçmen listesinde yazılı olan seçmenlerin toplam sayısı, 5- Oy kullanan seçmenlerin toplam sayısı, 6- İtiraz edilmeksizin geçerli sayılan oy pusulalarının toplam sayısını, 7- İtiraz üzerine geçerli sayılan veya hesaba katılan oy pusulalarının toplam sayısı, 8- Geçerli oy pusulalarının toplam sayısı, 9- Geçersiz sayılan veya hesaba katılmayan oy pusulalarının toplamını, 10- Siyasi partilerin her birinin aldığı geçerli oy sayısı, 11- Bağımsız adayların her birinin adı ve soyadı, aldığı geçerli oy sayısını derhal SEÇSİS çerçevesinde veya telefonla bildirirler ve ayrıca telefax ile iletirler (Örnek 92/A) (2839/33-2).
GÜMRÜK KAPILARINDAN GELEN SONUÇLARIN BİRLEŞTİRİLMESİ
Madde 5- Gümrük kapıları ilçe seçim kurullarından gelen ( Örnek 145/H-1_Kurul) bilgiler SEÇSİS’te birleştirilerek;
1- Yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı seçmen sayısı,
2-Gümrük kapılarında oy kullanan seçmen sayısı,
3-Geçerli oyların sayısı,
4-Geçersiz oyların sayısı,
5-Seçime katılan her bir siyasi partiye verilen geçerli oy sayısı,
Gümrük kapısı oylarının Birleştirme Tutanağına (Örnek: 201/A) geçirilir.
GENEL BARAJIN HESAPLANMASI, BARAJI AŞAN PARTİLERİN BELİRLENMESİ,
İLANI, İL SEÇİM KURULLARININ SONUÇLARI SEÇSİS’DEN ALMASI
Madde 6- Yüksek Seçim Kurulu, SEÇSİS’de il seçim kurullarından gelen toplam geçerli oy sayısına (+) gümrük kapısı ilçe seçim kurullarından gelen toplam geçerli oy sayısını ilave ederek = Türkiye genelinde geçerli oy toplamı ve her siyasi partinin Türkiye genelinde aldığı geçerli oy miktarını bulur (Örnek 201, 298/94-B-8, 2839/33). Tespit edilen geçerli oy toplamına göre, siyasi partilerin Türkiye genelinde oy yüzdesini hesaplar; %10’luk genel barajı aşan siyasi partileri belirler ve ilan eder.
Yüksek Seçim Kurulu; Türkiye genelinde geçerli oyların %10’unu geçen siyasi partilerin, il seçim kurullarından gelen oy miktarlarına ilgili siyasi partinin gümrük kapılarında aldığı toplam oydan her il seçim çevresine isabet eden oy miktarını ilave eder. İl seçim kurulları SEÇSİS’ den “İl Seçim Çevresi Seçim Sonuçlarını” alır (298/94/B).
ÖRNEK: 1
İllerden gelen toplam geçerli oy sayısının 39.750.000; gümrük kapılarından gelen geçerli oy sayısının da 250.000 olduğunu düşünelim. Türkiye genelinde geçerli toplam oy sayısı 40.000.000’dur. Partilerin ve bağımsızların aldığı toplam oy sayısı (gümrük kapıları dahil) ve genel oy toplamına oranı (%) aşağıdaki gibi olacaktır.
Partiler ve Bağımsızlar:
Aldığı Oy:
Genel Toplam Oy:
Oran (%):
A Partisi
14.500.000
40.000.000
36,25
B Partisi
100.000
40.000.000
0,25
C Partisi
180.000
40.000.000
0,45
D Partisi
820.000
40.000.000
2,05
E Partisi
128.000
40.000.000
0,32
F Partisi
6.500.000
40.000.000
16,25
G Partisi
180.000
40.000.000
0,45
H Partisi
45.000
40.000.000
0,11
I Partisi
1.000.000
40.000.000
2,50
J Partisi
1.500.000
40.000.000
3,75
K Partisi
100.000
40.000.000
0,25
L Partisi
5.500.000
40.000.000
13,75
M Partisi
300.000
40.000.000
0,75
N Partisi
725.000
40.000.000
1,81
O Partisi
152.000
40.000.000
0,38
P Partisi
1.800.000
40.000.000
4,50
R Partisi
1.670.000
40.000.000
4,18
S Partisi
4.375.000
40.000.000
10,94
Bağımsızlar
425.000
40.000.000
1,06
TOPLAM =
40.000.000
100,00
Yukarıdaki tablodan anlaşılacağı üzere Türkiye genelinde % 10’luk barajı aşan partiler A, F, L ve S Partileridir.
GENEL BARAJI AŞMANIN SONUCU
Madde 7- Türkiye genelinde geçerli oyların % 10 unu geçmeyen partiler milletvekili çıkaramazlar. Genel barajı aşamayan siyasi partinin listesinde yer almış bağımsız aday da seçim çevresinde aldığı oy miktarı ne olursa olsun seçilmiş sayılmaz (2839/33-1).
GÜMRÜK KAPILARINDA VERİLMİŞ OYLARIN, SİYASİ PARTİLERİN,
SEÇİM ÇEVRELERİNDEKİ OYLARINA YANSITILMASI
Madde 8- Siyasi partinin, il seçim kurullarından gelen toplam geçerli oy sayısı ile gümrük kapılarından aldığı oy toplamı Türkiye genelinde aldığı geçerli oy toplamını ifade eder. Aynı siyasi partinin, her seçim çevresinde aldığı geçerli toplam oyu esas alınarak, il seçim kurullarından gelen toplam aldığı geçerli oy’a oranı ile gümrük kapısında aldığı toplam oy arasında doğru orantılı bir denklem kurulur ve gümrük kapısından o seçim çevresine yansıyacak oy miktarı tespit edilip, o seçim çevresindeki geçerli oyuna ilave edilir. Elde edilen toplam rakamlar, siyasi partinin o seçim çevresinde aldığı geçerli oy toplamını ifade eder.
ÖRNEK: 2
A siyasi partisinin il seçim kurullarından gelen toplam aldığı geçerli oy 14.450.000 olsun. Bu siyasi partinin H seçim çevresinde aldığı geçerli oy miktarı 250.000, gümrük kapısında aldığı geçerli oy miktarının da 50.000 olduğunu varsayalım. H seçim çevresinde A siyasi partisine yansıyacak oy miktarını bulmak için bir doğru orantı hesabı yapılır ve
14.450.000 250.000 50.000 x 250.000
50.000 X = ______________ = 865 (yaklaşık) rakam
bulunur. 14.450.000
Bu duruma göre;
A siyasi partisinin
İl seçim kurullarından gelen toplam aldığı geçerli oy = 14.450.000
Gümrük kapısında aldığı geçerli oy = 50.000
Türkiye genelinde aldığı geçerli oy toplamı = 14.500.000
H seçim çevresinde aldığı geçerli oy = 250.000
H seçim çevresine yansıyan yurt dışı oy miktarı = 865
H seçim çevresinin toplam geçerli oy miktarı = 250.000 + 865= 250.865’dir.
BİR SEÇİM ÇEVRESİNDE SİYASİ PARTİLER VE BAĞIMSIZ
ADAYLARIN KAZANACAĞI MİLLETVEKİLİ SAYISININ HESABI
Madde 9- Genelgenin 7 nci maddesi uyarınca, Türkiye genelinde geçerli oyların % 10’ u aştıkları Yüksek Seçim Kurulunca belirlenen ve ilan edilen siyasi partiler ile bağımsız adayların bir seçim çevresinde elde edecekleri milletvekili sayısı aşağıdaki şekilde belirlenir.
1- Gümrük kapılarından yansıyanlar da dahil olmak üzere seçim çevresinde kullanılan geçerli oyların toplamı, çevrenin çıkaracağı milletvekili sayısı (Örnek: 93) numaralı çizelgenin (2) işaretli bölümüne yazılır.
2- %10 genel barajı aşan siyasi partilerle o seçim çevresinde seçime giren bağımsız adaylar, (Örnek: 93) numaralı çizelgenin (1) işaretli bölümüne, önce birleşik oy pusulasındaki sıraya göre siyasi partiler, daha sonra da alfabe sırasına göre bağımsız adaylar olmak üzere alt alta yazılır; her birinin karşısında aldıkları geçerli oyların sayısı belirtilir.
3- Siyasi partilerin seçim çevresinde aldıkları geçerli oylar önce bire, sonra ikiye ... seçim çevresinin çıkaracağı milletvekili sayısına (Örneğimizde beşe) ulaşıncaya kadar bölünür. Bulunan bölüm sonuçları (Örnek: 93) numaralı çizelgenin (3) işaretli bölümüne yazılır.
Bu sonuçlar, siyasi parti ve bağımsız aday farkı gözetilmeksizin büyüklük sırasına göre (Örnek: 93) numaralı çizelgenin (4) işaretli bölümüne yazılır.
Seçim çevresinden çıkacak milletvekili sayısı kadar, bu payların sahibi olan partilere ve bağımsız adaylara, rakamların büyüklük sırasına göre milletvekillikleri tahsis edilir.
Siyasi partilerin ve bağımsız adayların kazandığı milletvekili sayısı (Örnek: 93) numaralı çizelgenin (5), milletvekili seçilenlerin adları da (6) işaretli bölümüne yazılır.
ÖRNEK: 3
Gümrük kapılarından gelen oylarla birlikte seçim çevresinde geçerli oyların toplamının 468.000 ve bu seçim çevresinin çıkaracağı milletvekili sayısının da beş olması öngörülmüş olsun. Bu çevrede de üç siyasi parti ile iki bağımsız adayın seçime katıldığını varsayalım.
Siyasi partilerin ve bağımsız adayların geçerli oyları;
A Partisi 220.000
B Partisi 160.000
C Partisi 60.000
Bağımsız Aday (a) 22.500
Bağımsız Aday (b) 5.500
Beş milletvekilliğini bölüştürmek için partilerin oyları aşağıda görüldüğü gibi birden beşe kadar bölünür.
A PARTİSİ
Aldığı Geçerli Oy 1/1 1/2 1/3 1/4 1/5
220.000 220.000 110.000 73.333 55.000 44.000
B PARTİSİ
160.000 160.000 80.000 53.333 40.000 32.000
C PARTİSİ
60.000 60.000 30.000 20.000 15.000 12.000
Bu sayıları büyükten küçüğe doğru sıralayalım.
220.000 A Partisi
160.000 B Partisi
110.000 A Partisi
80.000 B Partisi
73.333 A Partisi
Böylece beş milletvekilliğinden üçünün A Partisine, ikisinin de B Partisine tahsisi gerekir.
ÖRNEK: 4
Bir seçim çevresinde seçime katılan ve genel barajı aşan siyasi partiler ile bağımsız adayların geçerli oylarının dağılımının aşağıdaki gibi olduğunu varsayalım.
A Partisi 56.000
B Partisi 42.000
C Partisi 40.000
Bağımsız Aday (a) 90.500
Bağımsız Aday (b) 80.000
Bu durumda milletvekili dağılımı şöyle olacaktır.
Örnek: 3’de açıklandığı gibi işlem yapılarak siyasi partilerin aldıkları geçerli oyları milletvekili sayısınca bölelim.
A PARTİSİ
Aldığı Geçerli Oy 1/1 1/2 1/3 1/4 1/5
56.000 56.000 28.000 18.667 14.000 11.200
B PARTİSİ
42.000 42.000 21.000 14.000 10.500 8.400
C PARTİSİ
40.000 40.000 20.000 13.333 10.000 8.000
Bağımsız adaylarla siyasi partilerin oylarını alt alta yazalım.
90.500 Bağımsız Aday (a)
80.000 Bağımsız Aday (b)
56.000 A Partisi
42.000 B Partisi
40.000 C Partisi
Böylece iki bağımsız ile A, B ve C Partileri birer milletvekilliği kazanmış olurlar.
ÖRNEK: 5
Bir seçim çevresinde genel barajı aşan siyasi partiler ile bağımsız adayların oylarının dağılımının aşağıdaki gibi olduğunu varsayalım.
A Partisi .................................... 35.000
B Partisi .................................... 34.000
C Partisi .................................... 33.000
D Partisi .................................... 32.000
E Partisi .................................... 31.500
F Partisi .................................... 30.250
G Partisi .................................... 29.000
H Partisi .................................... 28.000
Bağımsız Aday (a)..................... 33.500
Bağımsız Aday (b)..................... 32.750
Bağımsız Aday (c)..................... 31.750
Bağımsız Aday (d)..................... 32.500
Yukarıdaki örnekte olduğu gibi siyasi partilerin aldıkları oyları bölelim.
1/1 1/2 1/3 1/4 1/5
A Partisi 35.000 17.500 11.667 8.750 7.000
B Partisi 34.000 17.000 11.333 8.500 6.800
C Partisi 33.000 16.500 11.000 8.250 6.600
D Partisi 32.000 16.000 10.667 8.000 6.400
E Partisi 31.500 15.750 10.500 7.875 6.300
F Partisi 30.250 15.125 10.083 7.563 6.050
G Partisi 29.000 14.500 9.667 7.250 5.800
H Partisi 28.000 14.000 9.333 7.000 5.600
Bu sayıların büyüklük sırasına göre sıralanışı:
35.000 ................... A Partisi
34.000 ................... B Partisi
33.500 ................... Bağımsız (a)
33.000 ................... C Partisi
32.750 ................... Bağımsız (b)
Böylece seçim çevresinin çıkaracağı beş milletvekilliğini A, B ve C Partileri ile (a) ve (b) bağımsız aday kazanmış olacaktır.
OYLARIN EŞİT OLMASI HALİNDE YAPILACAK İŞLEM
Madde 10- Son kalan milletvekilliği için birbirine eşit rakamlar bulunduğu takdirde bunlar arasında ad çekilmek suretiyle tahsis yapılır (2839/34).
SİYASİ PARTİLERDEN VE VARSA
BAĞIMSIZ ADAYLARDAN SEÇİLENLERİN TESPİTİ
Madde 11- İl seçim kurulu başkanı, alınan sonuçlara göre o seçim çevresinde; siyasi parti aday listelerinden ve varsa bağımsız adaylardan seçilenleri yukarıdaki maddelerde açıklanan biçimde tespit ettikten sonra (Örnek:93) Milletvekili Seçilenleri Gösterir Tutanağı (Örnek:94) SEÇSİS’den alarak ilan eder ve diğer suretini de bir hafta süreyle il seçim kurulunun kapısına astırır.
MİLLETVEKİLİ SEÇİLENLERİN YÜKSEK SEÇİM KURULUNA
BİLDİRİLMESİ VE TUTANAKLARIN VERİLMESİ
Madde 12- Milletvekili seçilenler belli olur olmaz, seçilenlerin ad ve soyadları ve mensup oldukları siyasi parti, il seçim kurullarınca SEÇSİS’de veya telefaks yahut telefonla Yüksek Seçim Kuruluna bildirilir.
Milletvekili seçilenlere il seçim kurulu tarafından milletvekili seçildiklerine dair Örnek:95 sayılı tutanak verilir.
MİLLETVEKİLİ SEÇİMİ SONUNDA YÜKSEK SEÇİM KURULUNA
GÖNDERİLECEK TUTANAKLAR
Madde 13- İl seçim kurulu başkanı, aşağıda yazılı tutanak ve yazıları, seçilenleri belirleme işlemleri biter bitmez her seçim çevresi için ayrı ayrı olmak üzere SEÇSİS’de veya en seri vasıtayla derhal Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığına gönderir.
1) (Örnek: 92) sayılı tutanağın onaylı iki örneği,
2) (Örnek: 93) sayılı tutanağın onaylı iki örneği,
3) (Örnek: 94) sayılı tutanağın onaylı iki örneği,
4) Milletvekilliğine seçilmiş olanlara verilmiş bulunan (Örnek: 95) sayılı tutanağın onaylı iki örneği,
Bu Genelge hükümleri gereğince Yüksek Seçim Kuruluna SEÇSİS kapsamında veya telefaks ve telefon ile iletilen bilgilerin teyidini içeren yazı örnekleri.
GENELGENİN DAYANAĞI
Madde 14- Bu Genelge 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun ile 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu hükümleri dikkate alınarak hazırlanmış ve 298 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin 10 uncu bendi hükmü gereği Yüksek Seçim Kurulunun 14/3/2011 gün ve 199 sayılı kararıyla kabul edilmiştir.