Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü
| 18 Haziran 2011 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 27968 ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Anayasa Mahkemesi Başkanlığından: Esas Sayısı: 2006/22 (Siyasî Parti Malî Denetimi) Karar Sayısı: 2011/7 Karar Günü: 4.5.2011 I- MALİ DENETİMİN KONUSU Adalet ve Kalkınma Partisi’nin 2005 yılı kesinhesabının incelenmesidir. II- İLK İNCELEME Adalet ve Kalkınma Partisi’nin 2005 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda; “Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine, 4.5.2011 gününde oybirliğiyle” karar verilmiştir. III- ESASIN İNCELENMESİ Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2005 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerde Adalet ve Kalkınma Partisi’nin Genel Merkezi ile il örgütlerinin 2005 yılı gelirlerinin 69.649.354,18 YTL., borçlarının 3.694.628,84 YTL., giderlerinin 64.524.584,03 YTL., alacaklarının 2.695.817,23 YTL., 2006 yılına devreden nakit mevcudunun 6.123.581,76 YTL. olduğu, gelir ve borç rakamları toplamı ile gider, alacak ve nakit devir rakamları toplamının birbirine denk olduğu görülmüştür. A- Gelirlerin İncelenmesi 1- Genel Merkez Gelirleri Parti Genel Merkezi gelirleri 48.537.636,40 YTL. olarak gösterilmiştir. Bunun 2.622.174,02 YTL. si 2004 yılından devreden alacaklar, 560.926,84 YTL. si 2006 yılına devreden borçlar, 8.786.431,29 YTL.si 2004 yılından devreden nakit mevcudu, 1.362.- YTL.si bağış ve yardım gelirleri, 943.659,61 YTL.si satış gelirleri, 3.854.520,38 YTL.si mal varlığı gelirleri, 3.514,26 YTL.si sair gelirler ve 31.765.048 YTL.si devletçe yapılan yardımlardan oluşmaktadır. Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır. 2- İl Örgütleri Gelirleri Parti’nin il örgütleri gelirleri 24.806.346,62 YTL. olarak gösterilmiştir. Bunun 235.755,56 YTL.si 2004 yılından devreden alacaklar, 3.133.702 YTL.si 2006 yılına devreden borçlar, 2.486.918,70 YTL.si 2004 yılından devreden nakit mevcudu, 1.320.423,53 YTL.si aidat gelirleri, 4.473.986,57 YTL.si bağış ve yardım gelirleri, 238.721,01 YTL.si satış ve faaliyet gelirleri, 157.328,25 YTL.si mal varlığı gelirleri, 12.216.317,31 YTL.si genel merkez yardımı ve 543.193,69 YTL.si sair gelirlerden oluşmaktadır. İl örgütlerinin kesinhesap çizelgelerinin gelir bölümünde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır. B- Giderlerin İncelenmesi 1- Genel Merkez Giderleri Parti Genel Merkezi giderleri 43.921.831,74 YTL. olarak gösterilmiştir. Bunun 274.060,74 YTL.si 2004 yılından devreden borçlar, 2.506.790,61 YTL.si 2006 yılına devreden alacaklar, 2.059.635,96 YTL.si personel giderleri, 15.646.562,06 YTL.si genel yönetim giderleri, 1.088.159,26 YTL.si kira giderleri, 1.076.079,54 YTL.si haberleşme giderleri, 398.710,92 YTL.si temsil ağırlama giderleri, 1.060.474,20 YTL.si taşıma ve seyahat giderleri, 8.406.841,37 YTL.si basın yayın ve tanıtım giderleri, 1.653.097,93 YTL.si vergi, sigorta ve mahkeme giderleri ve 9.751.419,15 YTL.si teşkilatlara yapılan yardımlardan oluşmaktadır. Parti Genel Merkezi’nin 2006 yılına devreden nakit mevcudu 4.615.804,66 YTL. dir. Genel Merkezin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen konular dışında, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır. AÇIKLAMA Muhasebe biliminin genel kabul görmüş temel kavramlarından biri “Belgelendirme” kavramıdır. Vergi Usul Kanunu’nun 229. maddesinde “Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır” şeklinde tarif yapılmış ve “Fatura Kullanma Mecburiyeti” başlıklı 232. maddesindeki hükmüne göre de, faturanın hangi hallerde ve kimler tarafından alınması ve verilmesinin gerektiği ifade edilmiştir. Bu bağlamda mal ve hizmet alımlarında bu işlemlerin fatura ile belgelendirilmesi zorunlu tutulmuş ve gerekli muhasebe kayıtlarının tutulmasında da faturanın tevsik edici belge olarak kullanılması gerektiği ifade edilmiştir. Aynı Kanunun “Makbuz Mecburiyeti” başlıklı 236. maddesinde, “Serbest meslek erbabı, mesleki faaliyetlerine ilişkin her türlü tahsilatı için iki nüsha serbest meslek makbuzu tanzim etmek ve bir nüshasını müşteriye vermek, müşteri de bu makbuzu istemek ve almak mecburiyetindedir.” denilmiş ve makbuzun muhteviyatı da 237. maddede belirtilmiştir. Yine aynı Kanun’un “Gider Pusulası” başlıklı 234. maddesinde ki, “Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan serbest meslek erbabının ve çiftçilerin vergiden muaf esnafa; Yaptırdıkları işler veya onlardan satın aldıkları emtia için tanzim edip işi yapana veya emtiayı satana imza ettirecekleri gider pusulası vergiden muaf esnaf tarafından verilmiş fatura hükmündedir. Bu belge, birinci ve ikinci sınıf tüccarların, zati eşyalarını satan kimselerden satın aldıkları altın, mücevher gibi kıymetli eşya için de tanzim edilir. Gider pusulası, işin mahiyeti, emtianın cins ve nev'i ile miktar ve bedelini ve iş ücretini ve işi yaptıran ile yapanın veya emtiayı satın alan ile satanın adlarıyla soyadlarını (Tüzel kişilerde unvanlarını) ve adreslerini ve tarihi ihtiva eder ve iki nüsha olarak tanzim ve bir nüshası işi yapana veya malı satana tevdi olunur. Gider pusulaları, seri ve sıra numarası dahilinde teselsül ettirilir.” hükmünden fatura vermek mecburiyetinde olmayanlar için gider pusulası düzenleneceği anlaşılmaktadır. 2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası’nın 70. maddesinin üçüncü fıkrasına göre beş milyon liraya (2005 yılı için 41,29 YTL:) kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığından, bu miktarı geçen harcamaların geçerli bir kanıtlayıcı belgeye dayanması gerekmektedir. Alınan bir mal veya hizmetin tutarının gider kaydedilebilmesi için esas olan belge faturadır. Yasa’nın 70. maddesinde belirtilen “makbuz” un tek başına bir ödemeye esas olabilmesi için mal ya da hizmetin fatura kesilmesinin mümkün olmadığı kişi ya da kurumlardan alınması gerekmektedir. 2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinin bir ve ikinci fıkralarında; “Siyasi partilerin giderleri amaçlarına aykırı olamaz. Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılır” ve aynı Yasa’nın 75. maddesinde, “Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir” ve 76. maddesinde de, “Belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarlığı, Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye irad kaydedilir” hükümleri yer almıştır. Adalet ve Kalkınma Partisi Genel Merkezi’nin 2005 yılı defter kayıtları ve gider belgelerinin incelenmesi sonucunda tespit edilen bazı konular 9.11.2010 tarih ve 176-4323 sayılı yazıyla Parti Genel Başkanlığı’na sorulmuş, söz konusu yazıya parti tarafından 30.11.2010 tarih ve 1288 sayılı yazıyla cevap verilmiştir. 1- Parti adına düzenlenmemiş ve kişiler adına düzenlenmiş seyahat harcamalarına ilişkin belgelerle yapılan ödemelerin gider yazılmasının nedeni partiye sorulmuş; parti yetkilileri 2005 yılı için 45,42 TL.ye kadar harcamaların makbuz veya fatura gibi belgelerle tevsik edilmesinin zorunlu olmadığını, buna rağmen bütün harcamaların belgelendirilmesine çalışıldığını, taşıma biletlerine sadece yolcunun adı ve soyadının yazılabildiğini ve partinin adının yazılabileceği bir bölümün bulunmadığını, söz konusu tutarların parti çalışmaları için görevlendirilmiş olan kişilerce parti faaliyetleri için harcanmış olması nedeniyle gider yazıldığını belirtmişlerdir. Parti yetkilileri, 2005 yılı için 45,42 TL.nin altında kalan harcamaların belgelendirme zorunluluğu bulunmadığını, buna rağmen bütün harcamaların belgelendirildiğini belirtmişlerse de, limitin altında olsa bile belgelendirilen her harcamanın belgesinin mutlaka 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak düzenlenmiş olması yani parti adına ve parti amaçlarına uygun yapılmış olması gerekmektedir. Partinin gider yazdığı seyahat belgelerinin çoğunda ya parti adına fatura kesilmiş ya da kişi adıyla beraber parti adına da belgede yer verilmiştir. Aşağıda belirtilen seyahat belgeleri ise bunların dışında kalanlar olup, gider belgeleri arasında bu kişilerin parti adına ve parti faaliyeti için seyahat ettiklerini gösteren herhangi bir belge bulunmadığı gibi cevap yazısı ekinde de herhangi bir belge ibraz edilmemiştir. Parti adına düzenlenmeyen ve kişiler adına düzenlenen belgelerle yapılan ve aşağıda ayrıntısı gösterilen toplam 13.257,73 YTL. parti tüzel kişiliği adına ve parti amaçlarına uygun yapılmış bir harcama olarak kabul edilmemiştir. Yevmiye tarih ve No Yolcunun Adı Soyadı Türü Biletin tarih ve nosu Tutarı 10.2.2005/382 Reha Denemeç Uçak bileti 29.1.2005 - 2354489366777 129 14.2.2005/419 Selma Kavaf " " 7.1.2005 - 2354489356701 129 " " Sema Özdemir " " 7.1.2005 - 2354489356702 129 21.2.2005/481 Otobüs bileti 2.1.2005 - 606131 21 " " " " 2.1.2005 - 101205 21 " " Sema Özdemir " " 7.2.2005 - 301716 49 " " Hamiyet Yıldızbaş " " 7.2.2005 - 301717 49 " " " " 12.2.2005 - 1393 40 " " “ “ 12.2.2005 – 320897 40 21.2.2005/491 Ö.Faruk Alimoğulları Uçak bileti 20.7.2004 - 2354487688924 109 " " Necmettin Birinci Otobüs bileti 10.10.2004 - 57548 17,5 " " “ “ " " 10.10.2004 - 528941 17 " " “ “ " " 10.10.2004 - 528942 17 28.2.2005/579 " " 2.1.2005 - 182727 17 " " Berna Ersoy " " 11.12.2004 - 252407 22 1.3.2005/592 Halil Özyolcu Uçak bileti 18.12.2004 - 2354489591874 218 8.3.2005/664 Zülfü Demirbağ " " 20.2.2005 - 2354490303963 218 8.3.2005/665 Cüneyt Karabıyık " " 18.2.2005 - 2354490303748 109 " " “ “ " " 19.2.2005 - 2354206617866 109 30.3.2005/855 Necla Akı Otobüs bileti 13.3.2005 - 461516 23,5 " " " " 12.3.2005 - 306536 20 30.3.2005/856 Hamiyet Yıldızbaş " " 11.3.2005 - 5866 23,5 " " " " " " 13.3.2005 - 461515 23,5 " " " " Uçak bileti 28.2.2005 - 2354489981941 89 30.3.2005/867 Medeni Yılmaz " " 2.3.2005 - 2354490307592 178 30.3.2005/869 Otobüs bileti 12.3.2005 - 182653 75 " " " " 17.3.2005 - 168826 75 30.3.2005/881 Eşref Keskin Uçak bileti 4.3.2005 - 2354490307691 109 " " “ “ " " 19.3.2005 - 2354489612390 149 6.4.2005/936 Ahmet İnal " " 9.3.2005 - 2352410371910 198 6.4.2005/937 Yekta Haydaroğlu " " 18.3.2005 - 2354490287274 198 7.4.2005/966 Hasan Kara " " 24.3.2005 - 2354490368314 109 " " “ “ " " 25.3.2005 - 2354490368315 129 7.4.2005/972 Ahmet İnal " " 19.1.2005 - 2354489806653 218 " " “ “ " " 11.2.2005 - 2354489811998 198 20.4.2005/1066 İrfan Rıza Yazıcıoğlu " " 21.12.2004 - 2354489399938 218 20.4.2005/1070 Çetin Mete Otobüs bileti 15.4.2005 - 551601 49 29.4.2005/1190 Mehmet Sarı Uçak bileti 18.4.2005 - 2354490920021 115 " " “ “ " " 19.4.2005 - 2352410190948 115 29.4.2005/1191 Bülent Gedikli " " 28.4.2005 - 2354490920335 274 4.5.2005/1231 Eşref Keskin " " 26.4.2005 - 2352410442949 203 4.5.2005/1233 Adem Tatlı " " 22.4.2005 - 2354490741664 115 " " “ “ " " 24.4.2005 – 2354490920138 115 11.5.2005/1302 M. Melik Özmen " " 29.4.2005 - 2354490920420 135 " " “ “ " " 1.5.2005 – 2354490860106 139 11.5.2005/1303 Ramazan Işık Otobüs bileti 29.4.2005 - 363300 24 " " " " 1.5.2005 - 619150 20 13.5.2005/1348 Ayla Ertürk " " 30.4.2005 - 985021 22 " " İnan Şahin " " 2.5.2005 - 985080 22 " " “ “ " " 28.4.2005 - 905845 22 " " “ “ " " 28.4.2005 - 905844 22 " " “ “ " " 28.4.2005 - 905843 22 " " “ “ " " 28.4.2005 - 905842 22 " " Fatih Gültekin " " 1.5.2005 - 504807 41 " " Ömer Sayar " " 2.5.2005 - 985081 22 " " Fatih Akkaya " " 29.4.2005 - 776516 22 " " " " 28.4.2005 - 905846 22 13.5.2005/1352 Zülfü Demirbağ Uçak bileti 30.4.2005 - 2354490919748 246 13.5.2005/1353 Ahmet Uzer " " 20.4.2005 - 2354490920062 210 25.5.2005/1461 Çetin Mete Otobüs bileti 21.5.2005 - 571989 20 25.5.2005/1465 Barış Arıcı " " 24.5.2005 - 85055 26 25.5.2005/1473 Hafife Sarp " " 30.4.2005 - 231676 44 2.6.2005/1570 İrfan Rıza Yazıcıoğlu Uçak bileti 31.5.2005 - 2354491093989 190 3.6.2005/1606 Haluk Tarakçıoğlu Otobüs bileti 21.5.2005 - 471098 46 25.5.2005/1465 “ “ " " 23.5.2005 - 959328 46 3.6.2005/1607 Şaban Dişli Uçak bileti 13.5.2005 - 2354219043275 377,69 7.6.2005/1617 Ahmet İnal " " 15.4.2005 - 2354490689422 230 7.6.2005/1618 Cüneyt Karabıyık " " 19.5.2005 - 2354491197729 230 7.6.2005/1618 Otobüs bileti 26.5.2005 - 151464 23 " " Cemal Uysal " " 27.5.2005 - 675917 20 " " Z. Kırkpınar " " 27.5.2005 - 706716 20 " " Cemal Uysal " " 31.5.2005 - 93417 23 7.6.2005/1622 Eşref Keskin " " 21.5.2005 - 330254 25 " " “ “ Uçak bileti 8.5.2005 - 2354491011833 113 " " “ “ " " 24.5.2005 - 2354491197860 106 13.6.2005/1704 Orhan Erdem " " 28.5.2005 - 2354491495024 234 15.6.2005/1733 Asım Aykan " " 13.5.2005 - 2354491559697 95 " " “ “ " " 13.5.2005 - 2354490741950 190 15.6.2005/1734 Talip Kaban " " 23.5.2005 - 2354491559731 153 20.6.2005/1776 Eşref Keskin " " 1.6.2005 - 2353207599919 767,97 24.6.2005/1837 R. Işık Otobüs bileti 3.6.2005 - 322421 22 " " “ “ " " 5.6.2005 - 322422 22 15.7.2005/2023 Çetin Mete " " 5.7.2005 - 601270 45 1.8.2005/2145 Cüneyd Zapsu Uçak bileti 28.7.2005 - 2354491859994 156 1.8.2005/2149 Hasan Sarı Otobüs bileti 10.6.2005 - 541666 23 " " “ “ " " 4.7.2005 - 251833 14 " " " " 4.7.2005 - 363838 13 " " " " 8.6.2005 - 130207 17 " " " " 26.6.2005 - 675847 17 26.8.2005/2392 Hasan Ali Çelik Uçak bileti 4.7.2005 - 2354492107375 190 26.8.2005/2394 Lokman Ayva " " 15.7.2005 - 2352410211173 100 " " “ “ " " 23.7.2005 - 697931 106 " " Turgut Vural " " 15.7.2005 - 2352410211172 122 " " “ “ " " 23.7.2005 - 697932 106 3.9.2005/2461 Melek Özdem Otobüs bileti 27.7.2005 - 228033 49 13.9.2005/2519 B. Arıcı " " 29.8.2005 - 768901 56 13.9.2005/2525 Ayla Ertürk " " 15.8.2005 - 669473 44 13.9.2005/2528 Durul Türkmen " " 21.3.2005 - 567005 23,5 " " Hasan Zeybek " " 20.3.2005 - 261747 47 " " Fikret Zeybek " " 18.3.2005 - 334499 38 " " Zafer Aydın " " 18.3.2005 - 388734 24 " " Mehmet Yerliklaya " " 18.3.2005 - 388736 24 " " “ “ " " 18.3.2005 - 388737 24 " " " " 18.3.2005 - 536243 24 13.9.2005/2531 Şaban Dişli Uçak bileti 28.8.2005 - 2355125394408 596,07 13.9.2005/2533 Hayati Yazıcı " " 24.8.2005 - 2354492596558 244 5.10.2005/2780 Suat Kılıç " " 10.9.2005 - 2354492560825 149 " " Nevzat Demirkol Otobüs bileti 6.9.2005 - 600641 26,5 " " Fatih Akkaya " " 6.9.2005 - 271656 28 6.10.2005/2789 Nurben Cin " " 15.2.2004 - 58832 44 " " “ “ " " 13.2.2004 - 67962 44 " " “ “ " " 14.5.2004 - 202513 39 6.10.2005/2790 Hanife Sarp " " 17.9.2004 - 831554 49 6.10.2005/2797 Eşref Keskin Uçak bileti 15.8.2005 - 2354012880952 73 " " “ “ " " 5.9.2005 - 2354492962661 102 6.10.2005/2800 Recep Koral " " 14.9.2005 - 2354492560974 298 10.10.2005/2814 Reha Denemeç Otobüs bileti 18.9.2005 - 250390 51 10.10.2005/2815 Orhan Erdem Uçak bileti 21.9.2005 - 2354492825921 372 10.10.2005/2826 İdris Naim Şahin " " 25.9.2005 - 2354493240694 312 18.10.2005/2897 Serap Yaşar " " 2.10.2005 - 2354493240888 149 " " “ “ " " 2.10.2005 - 2354493240889 99 18.10.2005/2900 Sabri Varan " " 2.3.2005 - 2354490307590 178 21.10.2005/2969 Otobüs bileti 7.9.2005 - 73136 17 " " " " 9.9.2005 - 392204 25 " " " " 11.9.2005 - 216230 24 " " " " 11.9.2005 - 286675 17 " " " " 27.9.2005 - 832644 24,5 " " " " 30.9.2005 - 760037 24,5 14.11.2005/3106 Süleyman Keklikoğlu " " 25.10.2005 - 183126 28 " " “ “ " " 27.10.2005 - 202605 28 14.11.2005/3123 " " 9.11.2005 - 180609 50 28.11.2005/3279 Eşref Keskin " " 20.10.2005 - 30150 30 9.12.2005/3449 Ömer Moroğlu " " 25.11.2005 - 778769 25 " " “ “ " " 25.11.2005 - 778770 25 27.12.2005/3608 Sabri Varan Uçak bileti 7.12.2005 - 2352411553625 89 27.12.2005/3612 “ “ " " 20.12.2005 - 2352411691567 79 “ “ “ “ " " 21.12.2005 - 2354493675537 139 Toplam 13.257,73 2- Partinin toplam 58.555,89 YTL. tutarındaki harcamalarının fatura aslı olmaksızın gider yazılması nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri söz konusu faturaların asıllarının kaybolması nedeniyle satıcılardaki nüshalarından noter onaylı suretler çıkartılarak gider yazıldığını, Maliye Bakanlığınca çıkarılan Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Hakkında Genel Tebliğinde faturaların kaybolması halinde noterce onaylanan suretlerinin gider yazılabileceği belirtildiğinden, faturaların noter onaylı suretlerinin gider kaydedildiğini bildirmişlerdir. Bir parti adına düzenlenmiş belgenin o parti haricinde başka bir kişi veya kuruluşça kullanılması mümkün değildir. Bu nedenle yasal bir zorunluluk olmadıkça (motorlu araç alımlarında trafik tescilinde faturanın aslının istenmesi gibi) parti adına düzenlenmiş faturaların asıllarının gider belgesi olarak ibraz edilmesi gerekmektedir. Parti yetkililerinin sunmuş oldukları genel tebliğ merkezi yönetim kapsamındaki idareler (Bakanlıklar, üniversiteler v.b.) için geçerli olup siyasi partilerle ilgili değildir. Ayrıca, bu kurumlar adına düzenlenmiş faturalar bir takım resmi belgelere (onay belgesi, harcama talimatı, muayene ve kabul komisyonu tutanağı, taşınır işlem fişi vb.) dayandığından, bu faturaların mükerrer olarak kullanılması mümkün değildir. 2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinde beş milyon (2005 yılı için 41,29 YTL.) liraya kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığı belirtildiğinden bu miktarı aşan harcamaların makbuz veya fatura gibi geçerli bir kanıtlayıcı belgeye dayanması gerekmektedir. Bu nedenle, gerekçesiz olarak fatura aslı bulunmaksızın gider kaydedilen ve aşağıda ayrıntısı gösterilen 58.555,89 YTL.nin Yasa’nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir. Yevmiye Tarih ve No Fatura tarih - nosu ve Kimden alındığı Belgenin niteliği Tutar 7.4.2005/974 15.3.2005/2307- Bilkent Fish House Özenay Tur. Ltd. Şti. Noter tasdikli suret fotokopisi 300 7.6.2005/1639 13.10.2003/586912- Yaşar Birleşik Paz.Dağ. A.Ş. “ “ 729,77 16.6.2005/1744 7.4.2005/662312- Öykü Tour Tur. Ltd. Şti. “ “ 271,34 “ “ 11.4.2005/662322- “ “ “ “ “ 271,34 16.6.2005/1749 28.4.2005/33413- Eskihisar Otomotiv A.Ş. “ “ 436,38 18.8.2005/2300 22.4.2005/34103- DBS Net Dijital Bilgi Sistemleri Ltd.Şti. “ “ 2.414,10 26.8.2005/2390 30.5.2005/5043- Arter Reklam Matbaa. Ltd. Şti. “ “ 13.570 26.8.2005/2393 10.5.2005/398231- Özcivelek Seyahat A.Ş. “ “ 1.858 18.10.2005/2908 24.12.2004/204180- Kopiteknik Ltd. Şti. “ “ 174,42 22.11.2005/3221 31.10.2005/37100- Organizer Ses Reklam Ltd. Şti. “ “ 8.850 28.11.2005/3293 21.11.2005/5315- Kaynak A.Ş. “ “ 26.550 15.12.2005/3485 15.8.2005/1326- Kahramanmaraş Öğretmenevi “ “ 1.628 27.12.2005/3600 2.8.2005/663568- Öykü Tour Tur. Ltd. Şti. “ “ 305,14 27.12.2005/3623 15.5.2005/618341- Turkcell İletişim Hiz. A.Ş. “ “ 1.197,40 Toplam 58.555,89 3- Gider yazıldığı halde herhangi bir belgeye dayanmadığı tespit edilen toplam 2.993,97 YTL. tutarındaki harcamalara ilişkin belgelerin ibraz edilmemesi nedeni partiye sorulmuş; parti yetkilileri belgelerin asıllarına ulaşılmaya çalışıldığını ancak bulunamadığını, ilgili firmalardan suret istendiğini 2005 yılına ait olması nedeniyle belgelere ulaşılamadığını ve belirtilen harcamaların parti görevlileri tarafından parti çalışmaları için yapılmış olması nedeniyle gider yazıldığını belirtmişlerdir. Herhangi bir kanıtlayıcı belgesi bulunmayan 2.993,97 YTL. tutarındaki giderin Yasa’nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir. Yevmiye Tarih ve No Harcamanın Mahiyeti (Deftere İşlendiği Haliyle) Tutar 17.2.2005/456 Ulaşım giderleri 646,58 30.3.2005/868 “ “ 560,72 13.9.2005/2521 “ “ 593,42 5.10.2005/2780 Fuar katılım giderleri 210 1.11.2005/3061 Ulaşım giderleri 983,25 Toplam 2.993,97 4- Parti amacına uygun yapılmayan 6.521,72 YTL. tutarındaki harcamanın gider yazılması nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri kişisel bakım ürünleri ve parfümeri harcamalarının parti yöneticilerinin değişik tarihlerdeki medya programları, miting, toplantı vb. parti programlarına katılmadan önce ihtiyaç duyulan makyaj malzemelerinin bedelleri olduğunu ve parti ile ilgili bir harcama olması nedeniyle parti bütçesinden ödendiğini, grip aşısının ise parti işyeri hekiminin iş ve işçi güvenliği tedbirleri çerçevesindeki talebi üzerine partide oluşabilecek grip salgınının ve iş kaybının önüne geçmek için alındığını ve partide toplu olarak grip aşısı yaptırıldığını bildirmişlerdir. 2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinde, siyasi partilerin giderlerinin amaçlarına aykırı olamayacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre, gider yazılan harcamaların parti faaliyet amacına uygun olması gerekmektedir. Kişisel bakım ürünleri ve parfümeri malzemelerinin kişilerin kendileri tarafından karşılanması gerekmektedir. Grip aşısının ise gerekli görülmesi durumunda, çalışanların bağlı bulundukları sosyal güvenlik kuruluşunca veya bu kuruluş tarafından karşılanmaması durumunda kişilerce temin edilmesi gerekmektedir. Aşağıda ayrıntısı gösterilen 6.521,72 YTL. tutarındaki harcamanın parti amacına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Yevmiye tarih ve No Faturanın kimden alındığı Fatura tarih ve No Faturanın İçeriği Tutar 25.2.2005/538 Can Parfümeri Lt. Ş. 18.2.2005/30481 Cilt bakım ürünleri 134,5 3.9.2005/2462 Anıl Parfümeri 12.8.2005/31097 Kişisel bak. ürünleri 144,5 10.10.2005/2817 Burak Makyaj Stüd. 29.9.2005/44884 Makyaj Malzemeleri 406,72 24.10.2005/2999 Tufan Eczanesi 17.10.2005/35808 Grip aşısı 1.836 9.12.2005/3414 Tekin Acar Mağ. A.Ş. 29.9.2005/42804 Makyaj ve kişisel bakım ürünleri 4.000 Toplam 6.521,72 Yukarıdaki açıklamalara göre, Parti adına ve amaçlarına uygun olarak yapılmayan toplam 81.329,31 YTL. gider karşılığı parti malvarlığının 2820 sayılı Yasa’nın 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazine’ye irad kaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. 2- İl Örgütleri Giderleri Parti il örgütlerinin giderleri 23.298.569,52 YTL. olarak gösterilmiştir. Bunun 3.579.307,88 YTL.si 2004 yılından devreden borçlar, 189.026,62 YTL.si 2006 yılına devreden alacaklar, 1.510.104,47 YTL.si personel giderleri, 5.062.679,34 YTL.si genel yönetim giderleri, 2.644.153,23 YTL.si kira giderleri, 1.971.306,13 YTL.si haberleşme giderleri, 2.884.519,89 YTL.si temsil ağırlama giderleri, 1.287.676,50 YTL.si taşıma ve seyahat giderleri, 1.092.223,78 YTL.si basın yayın ve tanıtım giderleri, 614.450,63 YTL.si vergi, sigorta ve mahkeme giderleri ve 2.463.121,05 YTL.si teşkilatlara yapılan yardımlardan oluşmaktadır. Parti il örgütlerinin 2006 yılına devreden nakit mevcudu 1.507.777,10 YTL. dir. İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır. C- Parti Malları Adalet ve Kalkınma Partisi’nin 2005 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede, Parti’nin 2005 yılında 2820 sayılı Yasa’nın 74. maddesi uyarınca değeri yüz milyon lirayı aşan 806.371,62 YTL. değerinde taşıt ve demirbaş eşya niteliğinde taşınır mal, 7.861,58 YTL. değerinde hak edinimi ve 9.581.600.- YTL. taşınmaz mal ediniminin olduğu anlaşılmıştır. Parti tarafından 2005 yılında edinilen, bir adet arsadan oluşan ve değeri toplamı 9.581.600.- YTL. olan taşınmaz mal Genel Merkez tarafından satınalma suretiyle edinilmiştir. Değerleri toplamı 806.371,62 YTL. olan taşınır malların 203.051,13 YTL.si Genel Merkez, 603.320,49 YTL.si ise il örgütleri tarafından edinilmiştir. Bu mallar, taşıt araçları ve muhtelif büro malzemeleri (Toplantı masa ve sandalyeleri, bilgisayar, tv, klima, dolap, halı, kilim vb.) olup, tamamı satınalma suretiyle edinilmiştir. Çeşitli bilgi sistem yazılımları ve muhasebe programlarından oluşan ve değerleri toplamı 7.861,58 YTL. olan hakların tamamı Genel Merkez tarafından satınalma suretiyle edinilmiştir. Adalet ve Kalkınma Partisi’nin 2005 yılı kesinhesabının ve eklerinin incelenmesinde, Parti’nin 2005 yılında edindiği değeri yüz milyon lirayı aşan taşınır mal ve hak edinimleri ile taşınmaz mal edinimlerinin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır. IV- SONUÇ Adalet ve Kalkınma Partisi’nin 2005 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda; 1- Parti’nin 2005 yılı kesinhesabında gösterilen 69.649.354,18 YTL. geliri, 3.694.628,84 YTL. borçları, 64.524.584,03 YTL. gideri, 2.695.817,23 YTL. alacakları ile 6.123.581,76 YTL. nakit devrinin Hazine’ye irat kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası’na uygun olduğuna, 2- Kesinhesapta gösterilen giderlerden Parti amacına uygun ve Parti tüzelkişiliği adına yapılmış harcama olarak kabulü mümkün görülmeyen 81.329,31 YTL. karşılığı Parti malvarlığının 2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası’nın 75. ve 76. maddeleri gereğince Hazine’ye gelir kaydedilmesine, 4.5.2011 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Haşim KILIÇ Başkanvekili Osman Alifeyyaz PAKSÜT Başkanvekili Serruh KALELİ Üye Fulya KANTARCIOĞLU Üye Ahmet AKYALÇIN Üye Mehmet ERTEN Üye Fettah OTO Üye Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Zehra Ayla PERKTAŞ Üye Recep KÖMÜRCÜ Üye Alparslan ALTAN Üye Burhan ÜSTÜN Üye Engin YILDIRIM Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz AKINCI Üye Erdal TERCAN |