Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü
24 Şubat 2012 CUMA
Resmî Gazete
Sayı : 28214
İLKE KARARI
Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Başkanlığından:
HÂKİM VE SAVCILARIN DERECE YÜKSELMESİ ESASLARINA İLİŞKİN
HÂKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU İLKE KARARI
Karar No: 282/1 Karar Tarihi: 30/9/2011
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu İlke Kararının amacı, hâkim ve savcıların iki yılda bir tâbi tutulacakları derece yükselmesi incelemesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Tespit edilen bu esaslar, derece yükselmesi yapacak adlî yargı hâkim ve Cumhuriyet savcıları ile idarî yargı hâkim ve savcıları hakkında uygulanır.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu İlke Kararı 24/2/1983 tarihli ve 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununun 21 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu İlke Kararında geçen;
a) Kurul: Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunu,
b) Kanun: 24/2/1983 tarihli ve 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununu,
c) Hâkim, savcı: 24/2/1983 tarihli ve 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununun 3 üncü maddesinde tanımlanan hâkim ve savcıları ifade eder.
Yükselme koşulları
MADDE 5 – (1) Hâkimlik ve savcılık mesleğinde bulunanların derece yükselmelerinin yapılabilmesi için;
a) Derecesi içinde iki yıl bulunmuş veya Kanuna göre bulunmuş sayılmaları,
b) Yükselmesine engel mahkeme hükmü veya disiplin cezalarının bulunmaması,
c) Bu İlke Kararında tespit olunan diğer koşulları taşımaları gerekir.
Bunun dışında meslekte iken meslekleri ile ilgili öğrenim dallarında doktora yapanlara bir derece yükselmesi uygulanır. Bu uygulamada alt derecede geçen süre üst derecede geçmiş sayılır. Bu halde, Hâkimler ve Savcılar Kanununun yükselme derecelerinin tayini ile ilgili 29 uncu maddesi uygulanmaz.
Yükselme esasları
MADDE 6 – (1) Hâkim ve savcıların;
a) Ahlakî gidişleri,
b) Meslekî bilgi ve anlayışları,
c) Gayret ve çalışkanlıkları,
d) Gördükleri işlerin birikmesine sebep olup olmadıkları,
e) Çıkardıkları işlerin miktar ve mahiyetleri,
f) Göreve bağlılıkları ve devamları,
g) Üst merciler ve müfettişlerce haklarında düzenlenen performans değerlendirme ve geliştirme formları, hâl kâğıtları ve sicil fişleri,
h) Kanun yolu incelemesinden geçen işleri,
i) Örnek karar ve mütalaaları ve varsa meslekî eser ve yazıları ile genel sicil durumları göz önünde tutularak yükselmeye layık olup olmadıklarına karar verilir.
Yükselme dereceleri
MADDE 7 – (1) Kurul yükselmeye layık gördüğü hâkim ve savcıları;
a) Yükselmeye layık,
b) Tercihli yükselmeye layık,
c) Mümtazen yükselmeye layık,
olmak üzere üç kısma ayırır ve birer deftere yazarak kendilerine tebliğ eder. Bu defter sicil numarasına göre sıralanarak Resmî Gazete’de yayımlanır.
(2) İnceleme dönemi içinde geçen yıllardan devreden ve gelen toplam iş miktarının %60’ını çıkaramayan hâkim ve savcıların terfiden geri bırakılmalarına Kurulca karar verilebilir.
A defterinde yükselme
MADDE 8 – (1) Adlî yargı hâkimleri:
a) Bir inceleme dönemi içinde geçen yıllardan devreden ve gelen toplam iş miktarının birinci, ikinci ve üçüncü bölgelerde %60’ını, dördüncü ve beşinci bölgelerde %50’sini karara bağlayan,
b) Kadastro davalarına bakan hâkimlerden, geçen yıllardan devren gelen işlerin % 30’unu dönem içinde gelen işlerin ise % 50’sini çıkardıkları takdirde,
c) Emsaline göre işi çok fazla olan merkezlerdeki mahkemelere geçen yıllardan devreden ve gelen toplam iş miktarından;
1. Ağır ceza ve çocuk ağır ceza mahkemelerinde 400,
2. Asliye hukuk ve aile mahkemelerinde 1000,
3. Asliye ceza ve çocuk mahkemelerinde 1000,
4. Fikrî ve sınaî haklar ceza mahkemelerinde 800,
5. Sulh hukuk ve sulh ceza mahkemelerinde 1200,
6. Ticaret mahkemelerinde 800,
7. Fikrî ve sınaî haklar hukuk mahkemelerinde 600,
8. Tüketici ve İş mahkemelerinde 1400,
9. Kadastro mahkemesinde 500,
10. İcra ceza işlerinde 3000,
11. İcra hukuk işlerinde 1600,
dosyayı sonuçlandırıp karara bağlayanların “A” defterinde yükseltilmelerine Kurulca karar verilebilir.
(2) Adlî yargı Cumhuriyet savcıları:
a) Bir inceleme dönemi içinde geçen yıllardan devreden ve gelen toplam iş miktarının birinci, ikinci ve üçüncü bölgelerde %60’ını dördüncü ve beşinci bölgelerde %50’sini karara bağlayan,
b) Emsaline göre işi çok fazla olan merkezlerdeki Cumhuriyet savcılıklarına geçen yıllardan devreden ve gelen işlerden 1600 soruşturma, 6000 ilâmat evrakını sonuçlandıranların “A” defterinde yükseltilmelerine Kurulca karar verilebilir.
(3) İdarî yargı hâkim ve savcıları:
a) Bir inceleme dönemi içinde geçen yıllardan devreden ve gelen toplam iş miktarının % 60’ını karara bağlayan,
b) Emsaline göre işi çok fazla olan merkezlerdeki mahkemelere geçen yıllardan devreden ve gelen toplam iş miktarından;
1. İdare mahkemelerinde 800,
2. Vergi mahkemelerinde 1000,
dosyayı sonuçlandırıp karara bağlayanların “A” defterinde yükseltilmelerine Kurulca karar verilebilir.
B defterinde (tercihli) yükselme
MADDE 9 – (1) Adlî yargı hâkimleri:
a) Bir inceleme dönemi içinde geçen yıllardan devreden ve gelen toplam iş miktarının birinci, ikinci ve üçüncü bölgelerde %70’ini, dördüncü ve beşinci bölgelerde %60’ını karara bağlayan,
b) Kadastro davalarına bakan hâkimlerden, geçen yıllardan devren gelen işlerin %40’ını, dönem içinde gelen işlerin ise %60’ını çıkardıkları takdirde,
c) Emsaline göre işi çok fazla olan merkezlerdeki mahkemelere geçen yıllardan devreden ve gelen toplam iş miktarından;
1. Ağır ceza ve çocuk ağır ceza mahkemelerinde 500,
2. Asliye hukuk ve aile mahkemelerinde 1200,
3. Asliye ceza ve çocuk mahkemelerinde 1200,
4. Fikrî ve sınaî haklar ceza mahkemelerinde 900,
5. Sulh hukuk ve sulh ceza mahkemelerinde 1400,
6. Ticaret mahkemelerinde 900,
7. Fikrî ve sınaî haklar hukuk mahkemelerinde 700,
8. Tüketici ve İş mahkemelerinde 1600,
9. Kadastro mahkemesinde 600,
10. İcra ceza işlerinde 4000,
11. İcra hukuk işlerinde 1800,
dosyayı sonuçlandırıp karara bağlayan ve yükselmek için gerekli olandan daha üstün bir liyakat gösterenlerin, “B” defterinde yükseltilmelerine Kurulca karar verilebilir.
(2) Adlî yargı Cumhuriyet savcıları:
a) Bir inceleme dönemi içinde geçen yıllardan devreden ve gelen toplam iş miktarının birinci, ikinci ve üçüncü bölgelerde %70’ini, dördüncü ve beşinci bölgelerde %60’ını karara bağlayan,
b) Emsaline göre işi çok fazla olan merkezlerdeki Cumhuriyet savcılıklarına geçen yıllardan devreden ve gelen işlerden 2000 soruşturma, 8000 ilâmat evrakını sonuçlandıran,
c) İş yoğunluğu gereği olarak münhasıran ceza infaz kurumları ile tutukevlerinde görevlendirilen Cumhuriyet savcılarının, bu görevlerde inceleme döneminin en az yarısı kadar çalışmaları hâlinde, ağır ceza Cumhuriyet başsavcıları tarafından haklarında doldurulan sicil fişleri, müfettiş hâl kâğıtları ile diğer bilgi ve belgeler birlikte değerlendirilerek “B” defterinde yükseltilmelerine Kurulca karar verilebilir.
(3) İdarî yargı hâkim ve savcıları:
a) Bir inceleme dönemi içinde geçen yıllardan devreden ve gelen toplam iş miktarının %80’ini karara bağlayan,
b) Emsaline göre işi çok fazla olan merkezlerdeki mahkemelere geçen yıllardan devreden ve gelen toplam iş miktarından;
1. İdare mahkemelerinde 1000,
2. Vergi mahkemelerinde 1200,
dosyayı sonuçlandırıp karara bağlayan ve yükselmek için gerekli olandan daha üstün bir liyakat gösterenlerin, “B” defterinde yükseltilmelerine Kurulca karar verilebilir.
C defterinde (mümtaz) yükselme
MADDE 10 – (1) Adlî yargı hâkimleri:
a) Bir inceleme dönemi içinde geçen yıllardan devreden ve gelen toplam iş miktarının %80’ini karara bağlayan,
b) Kadastro davalarına bakan hâkimlerden, geçen yıllardan devren gelen işlerin %50’sini, dönem içinde gelen işlerin ise %70’ini çıkardıkları takdirde,
c) Emsaline göre işi çok fazla olan merkezlerdeki mahkemelere geçen yıllardan devreden ve gelen toplam iş miktarından;
1. Ağır ceza ve çocuk ağır ceza mahkemelerinde 700,
2. Asliye hukuk ve aile mahkemelerinde 1400,
3. Asliye ceza ve çocuk mahkemelerinde 1400,
4. Fikrî ve sınaî haklar ceza mahkemelerinde 1000,
5. Sulh hukuk ve sulh ceza mahkemelerinde 1600,
6. Ticaret mahkemelerinde 1000,
7. Fikrî ve sınaî haklar hukuk mahkemelerinde 800,
8. Tüketici ve İş mahkemelerinde 1800,
9. Kadastro mahkemesinde 700,
10. İcra ceza işlerinde 5000,
11. İcra hukuk işlerinde 2000,
dosyayı sonuçlandırıp karara bağlayan, Kanunda ve İlke Kararlarında belirlenen nitelikleri veya maddî eserleri ile yükselmek için gerekli olandan çok yüksek liyakat derecelerine ulaştıklarına kanaat getirilenlerin “C” defterinde yükseltilmelerine Kurulca karar verilebilir.
(2) Adlî yargı Cumhuriyet savcıları:
a) Bir inceleme dönemi içinde geçen yıllardan devreden ve gelen toplam iş miktarının %80’ini karara bağlayan,
b) Emsaline göre işi çok fazla olan merkezlerdeki Cumhuriyet savcılıklarına geçen yıllardan devreden ve gelen işlerden 2400 soruşturma, 10.000 ilâmat evrakını sonuçlandıran,
c) İş yoğunluğu gereği olarak münhasıran ceza infaz kurumları ile tutukevlerinde görevlendirilen Cumhuriyet savcılarının, bu görevlerde yükselme süresinin en az yarısı kadar çalışmaları hâlinde, ağır ceza Cumhuriyet başsavcıları tarafından haklarında doldurulan sicil fişleri, müfettiş hâl kâğıtları ile diğer bilgi ve belgeler birlikte değerlendirilerek “C” defterinde yükseltilmelerine Kurulca karar verilebilir.
(3) İdarî yargı hâkim ve savcıları:
a) Bir inceleme dönemi içinde geçen yıllardan devreden ve gelen toplam iş miktarının %90’ını karara bağlayan,
b) Emsaline göre işi çok fazla olan merkezlerdeki mahkemelere geçen yıllardan devreden ve gelen toplam iş miktarından;
1. İdare mahkemelerinde 1200,
2. Vergi mahkemelerinde 1400,
dosyayı sonuçlandırıp karara bağlayan ve yükselmek için gerekli olandan daha üstün bir liyakat gösterenlerin, Kanunda ve İlke Kararlarında belirlenen nitelikleri veya maddî eserleri ile yükselmek için gerekli olandan çok yüksek liyakat derecelerine ulaştıklarına kanaat getirilenlerin “C” defterinde yükseltilmelerine Kurulca karar verilebilir.
Ortak hükümler
MADDE 11 – (1) İş yüzdelerinin hesaplanması:
a) İnceleme dönemi içinde yetki değişikliği veya görev yeri değişikliği nedeniyle farklı mahkemelerde ya da yerlerde farklı sürelerde çalışılması hâlinde, bu mahkemelerin veya yerlerin bir kısmının iş yüzdesinin yetersiz olması durumunda iş yüzdesi ortalaması, iş yüzdeleri üzerinden değil dönem içinde bakılan ve çıkartılan toplam iş sayıları esas alınarak hesaplanır.
b) Altı ay veya daha kısa süreli olarak görev yapılan yer ve mahkemelerdeki iş yüzdeleri yükselme incelemeleri sırasında aleyhe değerlendirilmez. Altı aydan fazla, bir yıldan az çalışılan yer ve mahkemelerdeki iş yüzdeleri, yükselme derecelerine göre belirlenen iş yüzdelerinin 12’ye bölünmesi ile bulunacak aylık iş yüzdesinin çalışılan süreyle çarpılması sonucunda ortaya çıkan rakamlar esas alınarak hesaplanır.
c) Görev yapılan mahkemelerdeki veya yerlerdeki sürelerin bir yılın altına düşmesi hâlinde, her mahkemede ve yerde çalışılan sürenin karşılığı olan oranlarda iş çıkarmak gerekir. Aylık oranlamaya tâbi mahkemelerdeki veya yerlerdeki iş yüzdesi ortalamasının hesaplanmasında ise öncelikle, çalışılan yer ve mahkemelerin toplam süresinin, yer ve mahkeme sayısına bölünmesi suretiyle ortalama süre belirlenir. Daha sonra, inceleme döneminde bakılan ve çıkarılan toplam iş sayıları esas alınarak bulunacak iş yüzdesinin, yukarıdaki usule göre belirlenen ortalama sürenin karşılığı olan iş yüzdesine ulaşıp ulaşmadığına bakılır.
d) Soruşturma aşamasında uzlaşma işlemine başlanması durumunda, uzlaşma işlemi sonuçlanıncaya kadar bu işler bakılan toplam iş miktarından düşülür.
e) İlamat iş yüzdeleri bildirilirken hürriyeti bağlayıcı cezalara ait ilamların infazına başlanmış olması; para cezalarına ilişkin ilamların ise ilk taksitinin ödenmiş olması durumunda bu işler Cumhuriyet savcısının çıkardığı iş miktarına dâhil edilir.
f) Yakalama emri çıkarılmasından itibaren bir yıl geçen dosyalar ile daimî arama kararının verilmesinden itibaren bir yıl geçen veya üçer aylık zaman dilimleriyle üç kez aranmasına rağmen şüphelisi tespit edilemeyen dosyalar iş yüzdesi hesabında toplam bakılan işten düşülür.
g) İdari yargıda tekemmül eden dava dosyaları üyelere eşitlik esasına göre derhal havale edilir ve yasal zorunluluk olmadıkça ilk defa adına havale edilen üye tarafından sonuçlandırılır.
(2) Haklı nedenler:
Bir inceleme dönemi içinde uzun süreli sağlık raporu veya doğum nedeniyle ücretsiz izin alınması ya da görevli olarak yurt dışına gönderilmesi, görevden ayrılmak suretiyle yüksek lisans veya doktora öğrenimi yapılması, tayin ve yetki nedeniyle değişik mahkemelerde çalışılması, müstemir yetki dışında iş çıkarılması, gelen ve devralınan iş sayısının fazlalığı, yargılamanın ve soruşturmanın zorunlu kıldığı işlemlerin zamanında yapılmamasının haklı nedenlerden kaynaklanması gibi sebeplerle yukarıda 7, 8, 9 ve 10’uncu maddelerde belirtilen asgarî oranlardan az iş çıkarılması hâli Kurulca lehe değerlendirilebilir.
(3) Puan ilâvesi ve kesirler;
Kanun yolu incelemesinden geçen işleri, performans değerlendirme ve geliştirme formları ile müfettiş hâl kağıtları dikkate alınarak iş yüzdelerine Kurulca iki puan ilâve edilebilir. İş yüzdesi hesabında kesirler tam sayıya çıkartılır.
(4) İnceleme dönemine ait işler:
a) Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun incelemelerine esas olan işler; 1 Nisan-31 Mart, 1 Ağustos-31 Temmuz, 1 Aralık-30 Kasım tarihleri arasında iki yıl içinde çıkarılan işlerdir.
Disiplin cezalarının yükselmeye etkisi
MADDE 12 – (1) Kınama cezası gerektiren fiillerin niteliğine göre yükselmeye engel olup olmayacağı ve Hâkimler ve Savcılar Kanununun 29 uncu maddesi gereğince yükselme dereceleri belirlenirken hangi deftere geçirileceği Kurulca takdir edilir.
İki yıllık yükselme süresini doldurmadan derece yükselme incelemesine girenlerin durumu
MADDE 13 – (1) Bir yıla kadarki hâkimlik ve Cumhuriyet savcılığı dışındaki bir hizmetin değerlendirilmesi nedeniyle en az bir yıllık hâkimlik hizmeti ile derece yükselmesi incelemesine giren hâkim ve savcılar bu İlke Kararında öngörülen diğer şartları taşımaları halinde tercihan veya mümtazen yükseltilebilirler.
Fişle yükseltilenler
MADDE 14 – (1) Yargıtay ve Danıştay’dan iş geçirmeleri mümkün olmayan hâkim ve savcıların yükseltilmelerinde ilgilinin durumuna göre haklarında düzenlenen fişler ve müfettiş hal kâğıtlarındaki bilgiler esas tutularak girebilecekleri defter saptanır.
(2) Görev yeri itibariyle Yargıtay, Danıştay, Bölge Adliye ve Bölge İdare Mahkemelerinden iş geçirmeleri mümkün olmayan, haklarında sicil fişi düzenlenemeyen ve müfettiş hal kâğıdı veya performans değerlendirme ve geliştirme formu bulunmayan hâkim ve savcılar “A” defterinde yükseltilirler.
Kademe ilerlemesi yapamayanların durumu
MADDE 15 – (1) Bulunduğu derecenin birinci kademesinde bir yıl çalışıp veya çalışmış sayılıp da kademe ilerlemesine layık görülmeyenler bir yıl sonra yeniden kademe ilerlemesi için incelemeye tabi tutulurlar.
Listelerin yayımı ve listelere giremeyecek olanlar
MADDE 16 – (1) Listelerin Yayımı:
a) Hâkimler ve savcılardan derece yükselme süresini bitiren, haklarında yükselmeye engel mahkeme hükmü veya yetkili mercice verilmiş disiplin kararı bulunmayanların adlarını gösteren listeler, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca hazırlanarak yılın Nisan, Ağustos ve Aralık ayları içerisinde Resmî Gazete’de yayımlanır.
b) Bu listede adları bulunmayanlar Hâkimler ve Savcılar Kanununun 22 nci maddesine göre, listelerin Resmî Gazete’de yayımı tarihinden itibaren 30 gün içinde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kuruluna başvurmak suretiyle durumlarının yeniden incelenmesini isteyebilirler. Yeniden inceleme talebinin Kurulca reddi halinde, bu karar aleyhine tebliğ tarihinden itibaren on gün içerisinde itiraz edebilirler.
(2) Listelere Giremeyecek Olanlar:
a) Derece yükselmesini durdurma cezası alanlar, cezanın kesinleşmesini izleyen derece yükselmesi incelemesi tarihinden itibaren iki yıl süre ile,
b) Yer değiştirme cezası almış olanlar cezanın kesinleşmesini izleyen derece yükselme incelemesi tarihinden itibaren iki yıl süre ile,
c) Meslekten çıkarmayı gerektirmeyecek şekilde kasti bir suç nedeniyle hapis veya göreviyle ilgili bir suçtan dolayı adlî para cezasına mahkum olanlar veya bir derecedeki iki veya bir sınıfta üç defa kınama cezasına uğrayanlar, cezanın kesinleşmesini izleyen derece yükselmesi incelemesi tarihinden itibaren bir yıl süre ile,
d) Kademe ilerlemesini durdurma cezası alanlar, cezanın kesinleşmesini izleyen derece yükselmesi incelemesi tarihinden itibaren bir yıl süre ile,
Derece incelemesi listesine dahil edilemezler. Yukarıda sayılan cezalar kademe ilerlemesi döneminde kesinleşmiş ve uygulanmış ise derece yükselmesi incelemesi sırasında bir daha dikkate alınmazlar.
(3) Yukarıda a, b, c ve d bentlerinde belirtilen cezalar, aynı sebepten dolayı alınsa bile ayrı ayrı uygulaması yapılır.
(4) a, b, c ve d bentlerinde belirtilen cezaların birinci derecenin kademelerinde alınması hâlinde cezanın kesinleşmesini izleyen kademe ilerlemesi incelemesi tarihinden itibaren öngörülen sürenin sonuna kadar incelemeye tâbi tutulmazlar.
İnceleme usulü ve zamanı
MADDE 17 – (1) Derece yükselmesi 16 ncı madde gereğince düzenlenip Resmî Gazete’de yayımlanan listeye göre her yılın Nisan, Ağustos ve Aralık aylarının son günlerinden geçerli olmak üzere yapılır.
Derece yükselmesi incelemesi sırasında;
a) İlgilinin açık ve gizli sicilleri,
b) Hâkim ve savcılar için Kanunun 23 üncü maddesine göre düzenlenen sicil fişleri,
c) O devre içinde teftiş görenlerin müfettiş hal kâğıtları, performans değerlendirme ve geliştirme formları, denetim raporları ve kanun yolu tespit formları,
d) Derece ilerlemesine ait devre içinde çıkarılan işler ile kanun yolu incelemesinden geçen işleri,
e) Varsa soruşturma ve kovuşturma dosyaları ile tüm bilgi ve belgeler,
Kurulun incelemesine sunulur.
Kaldırılan hükümler
MADDE 18 – (1) 1/5/1983 tarihli ve 18034 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 07.04.1983 tarihli ve 2 sayılı Adlî Yargı Hâkim ve Cumhuriyet Savcıları ile İdarî Yargı Hâkim ve Savcıları Hakkında 2802 Sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununun 21 ve 118 inci maddeleri uyarınca tespit edilen Derece Yükselmesi Esaslarına İlişkin Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu İlke Kararı yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici hükümler
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu ilke kararının 8, 9 ve 10 uncu maddeleri 2011 Ağustos terfi döneminden itibaren uygulanır.
GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Bu ilke kararının 7 nci maddesinin ikinci fıkrasında, 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile ikinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen %60 ibaresi Resmî Gazete’de yayımı tarihinden itibaren 6 ay süre ile %50 olarak uygulanır.
Yürürlük
MADDE 19 – (1) Bu ilke kararı Resmî Gazete’de yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe girer.