Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü
28 Şubat 2012 SALI
Resmî Gazete
Sayı : 28218
YÖNETMELİK
Başbakanlık (Diyanet İşleri Başkanlığı)’tan:
DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI YAYIN YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; toplumu din konusunda aydınlatmak üzere Başkanlıkça yapılacak basılı, süreli, sesli ve görüntülü yayınların hazırlanması, incelenmesi ve basılması ile ilgili usul ve esasları belirlemektir.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 22/6/1965 tarihli ve 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanuna dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Başkan: Diyanet İşleri Başkanını,
b) Başkanlık: Diyanet İşleri Başkanlığını,
c) Eser: 5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda tanımlanan her nevi fikir ve sanat ürününü,
ç) Genel Müdür: Dini Yayınlar Genel Müdürünü,
d) Genel Müdürlük: Dini Yayınlar Genel Müdürlüğünü,
e) İşlenme: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda tanımlanan işlenme eseri,
f) İşletme: Başkanlık Döner Sermaye İşletmesini,
g) Kontrol teşkilatı: Başkanlık tarafından, ihale edilen işlerin denetimi için idare içinden görevlendirilmiş komisyonu,
ğ) Kurul: Din İşleri Yüksek Kurulunu,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Yayın Kurulu
Yayın kurulu
MADDE 4 – (1) Başkan yardımcısının başkanlığında Genel Müdür, Din Hizmetleri Genel Müdürü, Eğitim Hizmetleri Genel Müdürü, Kuruldan bir üye, Genel Müdürlük daire başkanları ve İşletme Müdüründen müteşekkil bir Yayın Kurulu oluşturulur.
(2) Başkan yardımcısının bulunmadığı hallerde Genel Müdür, Yayın Kuruluna başkanlık yapar. Yayın Kurulunun sekretarya hizmetleri Genel Müdürlük tarafından yürütülür.
Toplantı ve karar
MADDE 5 – (1) Yayın Kurulu, Genel Müdürlüğün daveti üzerine üye tamsayısının salt çoğunluğu ile toplanır. Kararlar toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğuyla alınır. Oyların eşit olması halinde, Yayın Kurulu Başkanının tarafı çoğunluk sayılır. Kararlar, Başkanın onayı ile yürürlüğe girer.
Yayın kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 6 – (1) Yayın Kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Başkanlık yayınlarının daha nitelikli ve verimli hale getirilmesi için yayın politikaları oluşturmak,
b) Başkanlık yayın ilkelerini belirlemek,
c) Yayın programları ve bütçe imkânlarına uygun olarak yayınların geliştirilmesi konusunda çalışmalar yapmak,
ç) Başkanlık Kütüphanesi için yerli ve yabancı, gerçek ve tüzel kişilerce yayınlanan süreli yayınlara abone olunması, kitap, video, ses kasetleri, CD ve benzeri basılı, süreli ve görsel yayınların satın alınması konusundaki talepleri incelemek ve karara bağlamak,
d) İhtiyaç duyulan alanlarda eser hazırlatmak üzere ödüllü veya ödülsüz yarışma açılması, bu yarışmanın başvuru şekli, yarışma şartları, yarışmada derece alanlara verilecek ödülün miktarı, ödemeye ilişkin usul ve esasları belirlemek,
e) Başkanlıkça ücretsiz dağıtılacak eserler hakkında tavsiye kararı almak,
f) Yabancı dilde yayımlanmış eserlerden Türkçeye, Türkçe yayınlanmış eserlerden diğer dil ve lehçelere tercümesi yapılacak eserler hakkında tavsiye kararı almak.
(2) Yayın Kurulu, gerek gördüğünde uzman kişi ve kuruluşlardan görüş isteyebilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İnceleme Komisyonları ve İnceleme Esasları
Basılı yayınlar ön inceleme komisyonu
MADDE 7 – (1) Basılı Yayınlar Ön İnceleme Komisyonu, Genel Müdürlüğün onayı ile ilgili daire başkanının başkanlığında en az üç asil ve üç yedek üyeden oluşur.
(2) Komisyon, üye tam sayısı ile toplanır ve kararları salt çoğunlukla alır.
(3) Komisyon, konunun uzmanı kişi veya kuruluşlardan görüş isteyebilir.
Basılı yayınlar ön inceleme komisyonunun görevleri
MADDE 8 – (1) Basılı Yayınlar Ön İnceleme Komisyonu, Başkanlıkça yayınlanacak basılı eserlerin ön incelemesini yapar.
(2) Komisyon, inceleme sonucuna göre Eser İnceleme Komisyonuna veya Mushafları İnceleme ve Kıraat Kuruluna gönderilmesi gereken eserleri belirler. Sahibine iadesine karar verilenler gereği için ilgili daire başkanlığına gönderilir.
Basılı yayınlar ön inceleme komisyonunun inceleme esasları
MADDE 9 – (1) Basılı Yayınlar Ön İnceleme Komisyonu, eserleri;
a) Başkanlık yayın ilkelerine uygun olup olmadığını,
b) Başkanlığın hizmet alanlarına katkı sağlayıp sağlamadığını,
c) Sade ve anlaşılır bir dil ile yazılıp yazılmadığını,
ç) Türüne göre, tekniğine uygun şekilde hazırlanıp hazırlanmadığını,
d) Resim, grafik, tablo, harita ve benzeri eserlerin uygun olup olmadığını,
e) Eserin yayımlanmasını isteyen ve daha önce yayımlanıp yayımlanmadığını beyan eden dilekçenin bulunup bulunmadığını,
f) Bilgisayar ile yazılmış, iki nüsha halinde çıktısı alınmış ve elektronik ortama kaydedilmiş olarak teslim edilip edilmediğini,
dikkate alarak inceler.
Eser inceleme komisyonu
MADDE 10 – (1) Eser İnceleme Komisyonu, Başkanlığın onayı ile Genel Müdür Başkanlığında, Genel Müdürlükteki daire başkanlarının da yer aldığı yedi üyeden oluşur.
(2) Komisyon, üye tamsayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve kararları da çoğunlukla alır. Kararlar ilgili başkan yardımcısının onayı ile uygulamaya konulur.
(3) Komisyon, konunun uzmanı kişi veya kuruluşlara inceleme yaptırabilir, görüş isteyebilir.
Eser inceleme komisyonunun görevleri
MADDE 11 – (1) Eser İnceleme Komisyonu; Başkanlıkça yayımlanacak basılı, sesli ve görüntülü yayınları 9 uncu maddeye göre inceler. İnceleme sonucunda eserin Başkanlıkça yayınlanıp yayınlanmayacağına veya dini bakımdan daha teferruatlı incelenmek üzere Din İşleri Yüksek Kuruluna sevkine karar verir.
(2) Komisyon, Kurulun verilen süre içerisinde incelemeyi sonuçlandıramaması halinde nihai incelemeyi yaparak eserin basımının uygun olmadığına veya basılmak üzere Başkanlık Makamının onayına sunulmasına karar verir.
(3) Komisyon, incelenen eseri gereği yapılmak üzere ilgili daire başkanlığına gönderir.
Süreli yayınlar inceleme komisyonu
MADDE 12 – (1) Süreli Yayınlar İnceleme Komisyonu, Genel Müdürlüğün onayı ile ilgili daire başkanının başkanlığında en az üç asil ve üç yedek üyeden oluşur. İhtiyaca göre birden fazla komisyon kurulabilir.
(2) Komisyon, üye tam sayısı ile toplanır ve kararları çoğunlukla alır.
(3) Komisyon, konunun uzmanı kişi veya kuruluşlardan görüş isteyebilir.
Süreli yayınlar inceleme komisyonunun görevleri
MADDE 13 – (1) Süreli Yayınlar İnceleme Komisyonu, Başkanlıkça yayımlanan süreli yayınlarda yer alacak yazı, resim, şekil ve çizgileri inceler; bunların yayınlanıp yayınlanmayacağına karar verir.
(2) Komisyon, 5846 sayılı Kanunun 16 ncı maddesindeki esaslara göre, yazılarda kısaltmalar, çıkartmalar veya düzeltmeler yapabilir.
Süreli yayınlar inceleme komisyonunun inceleme esasları
MADDE 14 – (1) Süreli Yayınlar İnceleme Komisyonu, eserleri 9 uncu maddeye göre inceler.
(2) İnceleme sonucunda eserin;
a) Aynen yayını uygun görüldüğü takdirde, üzerine “Yayınlanması Uygundur” ibaresi,
b) Gerekli düzeltme, çıkarma veya ilaveler yapıldığı takdirde, üzerine “Yapılan Değişikliklerle Yayınlanması Uygundur” ibaresi,
c) Yayınlanması uygun görülmediği takdirde, üzerine “Yayınlanması Uygun Görülmemiştir” ibaresi, yazılır ve üyelerce imzalanır. Farklı görüş sahibi olanlar ayrıca kanaatini belirtir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Başkanlık Yayınlarının Hazırlanması ve Basımı
Yayınların hazırlanması
MADDE 15 – (1) Yayınlanmak üzere, Genel Müdürlüğe gönderilen eserlerden başka, Genel Müdürlükçe de şartları ve özellikleri tespit edilmek suretiyle, telif, tercüme, derleme, araştırma, inceleme, deneme, eleştiri, şiir, manzum eser ve benzeri fikir mahsulü yazılar ile fotoğraf, hat, resim, harita, grafik, tablo, çizelge, şekil ve motifler gibi yazılı, sesli ve görüntülü eserler veya işlenmeler hazırlatılabilir, Mushaf-ı Şerif ve cüzleri yazdırılabilir.
(2) Hazırlanan eserler yayını için karar alınmak üzere ilgili komisyona, Mushaf-ı Şerif ve cüzler ise Mushafları İnceleme ve Kıraat Kuruluna gönderilir.
(3) Basılı, süreli, sesli ve görüntülü her çeşit eser veya işlenmelerin bütün aşamalarında hizmet satın alınabilir.
Basım onayı
MADDE 16 – (1) Yayınlanması uygun görülen yazılı eser ve işlenmelerin basımı, ilgili daire başkanlığının teklifi ve Genel Müdürlüğün onayı ile gerçekleşir.
Şartnamelerin hazırlanması ve ihalenin yapılması
MADDE 17 – (1) Basılacak esere ilişkin teknik özellikleri içeren basım onayı, ihalesi yapılmak üzere İşletme Müdürlüğüne gönderilir.
(2) İşletme Müdürlüğü, belirlenen esaslara göre teknik şartnameyi hazırlar ve ihaleyi yaparak sözleşme ile ilgili diğer işlemleri yürütür; sözleşmenin bir örneğini Genel Müdürlüğe gönderir. Mushaf-ı Şerif ve cüzlerinin baskılarında takip için Mushafları İnceleme ve Kıraat Kuruluna sözleşmenin bir suretini gönderir.
(3) Başkanlıkça ücretsiz dağıtılmak üzere basılan eserlerle ilgili iş ve işlemler Genel Müdürlükçe yürütülür.
Eserin ihaleyi alana teslimi
MADDE 18 – (1) Eser veya işlenmeler, sözleşmedeki şartlara göre basımı için ilgili daire başkanlığınca ihaleyi alan kişi veya firmaya teslim edilir.
Baskı sırasında teknik hizmetlerin yürütülmesi
MADDE 19 – (1) Eser veya işlenmelerin sözleşme şartlarına uygun olarak basımını sağlamak üzere gerekli kontroller ilgili daire başkanlığı tarafından yapılır.
(2) Eser veya işlenmenin “Basılabilir” izni ilgili daire başkanınca verilir.
(3) Başkanlıkça yayınlanacak bütün basılı ve süreli eserler için Kültür ve Turizm Bakanlığına başvurularak standart numara alınır. Basılı eserler için ISBN-International Standart Book Number (Uluslararası Standart Kitap Numarası), süreli eserler için ise ISSN-International Standart Serial Number (Uluslararası Süreli Yayın Numarası) alınır ve eserdeki uygun yere yazılır.
Baskı sonucunun işletme müdürlüğüne bildirilmesi
MADDE 20 – (1) Satışa sunulacak eserlerin baskı ve cilt çalışmaları sonuçlandığında yüklenicinin Genel Müdürlüğe müracaatı üzerine, Kontrol teşkilatı gerekli incelemeyi yaparak, sonucu İşletme Müdürlüğüne bildirir.
(2) Basılan eserlerin kesin kabulü, teslim alınması, satışı, dağıtımı, tanıtımı ve benzeri işlemler İşletme Müdürlüğünce yürütülür.
Eserin sonraki baskıları
MADDE 21 – (1) Baskısı kalmayan veya azalan eserler, İşletme Müdürlüğünce Genel Müdürlüğe bildirilir.
(2) Eserin müteakip baskısı için gereken işlemler Genel Müdürlükçe yürütülür.
Mushaf-ı Şerif ve cüzlerin yazdırılması ve bastırılması
MADDE 22 – (1) Başkanlıkça yayımlanacak Mushaf-ı Şerif ve cüzlerine ait işlemler, bu Yönetmelik hükümlerine göre diğer kitapların bastırılmasındaki usule uygun olarak yürütülür.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Yayın Dizileri ve Diğer Yayınlar
Yayın dizileri
MADDE 23 – (1) Başkanlıkça basımına karar verilen Türkçe ve diğer dillerdeki eserler belli bir dizi içinde yayınlanır. Yayınlanacak kitaplara; mevcut yayınlardaki genel ve dizi numaralarını takip edecek tarzda, bir genel numara, bir de dizi numarası verilir.
(2) Yayınlanacak olan eserler, Genel Müdürlükten alınacak onay ile değişik ebatta ve farklı düzenlemelerle bastırılabilir.
Süreli yayınlar
MADDE 24 – (1) Başkanlıkça, periyodik olarak dini, ilmi, edebi, ahlaki, kültürel ve benzeri konularda basılı ve elektronik ortamda süreli yayınlar yapılabilir.
Diyanet takvimi
MADDE 25 – (1) Başkanlıkça farklı ebat ve türlerde namaz vakitleri ile dinî ve millî günleri gösteren takvim yayınlanabilir.
(2) Takvimde yer alacak yazı, hat, şekil, resim ve benzeri materyaller ile bu materyalleri hazırlayacaklar, ilgili daire başkanlığının teklifi ve Genel Müdürlüğün onayı ile belirlenir.
(3) Takvimlerin hazırlanması, incelenmesi ve basımı, bu Yönetmelikteki basılı yayınlarla ilgili hükümlere tâbidir.
Broşür, bülten ve benzeri yayınlar
MADDE 26 – (1) Başkanlıkça gerekli görüldüğünde bülten, broşür, katalog ve benzeri yayınlar yapılabilir. Söz konusu yayınların hazırlanması, incelenmesi ve basımı bu Yönetmelikteki basılı yayınlarla ilgili hükümlere tâbidir.
ALTINCI BÖLÜM
Sesli ve Görüntülü Yayınlar ile İlgili Hükümler
Sesli ve görüntülü yayınlar
MADDE 27 – (1) Başkanlık, televizyonda, radyoda veya dijital ortamda yayınlamak, ücretsiz dağıtmak veya piyasaya sunmak üzere her çeşit sesli ve görüntülü yayın hazırlayabilir veya hazırlatabilir.
Sesli ve görüntülü yayın komisyonu
MADDE 28 – (1) Sesli ve Görüntülü Yayın Komisyonu, Genel Müdürlüğün onayı ile ilgili daire başkanının başkanlığında en az üç asil ve üç yedek üyeden teşekkül eder. İhtiyaç halinde görüşlerinden yararlanılmak üzere uzman kişi ve kuruluş temsilcisi komisyona davet edilir.
(2) Komisyon, üye tamsayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve kararlarını da salt çoğunlukla alır.
Sesli ve görüntülü yayın komisyonunun görevleri
MADDE 29 – (1) Sesli ve Görüntülü Yayın Komisyonu, Başkanlıkça hazırlattırılacak proje, sinopsis veya senaryolar ile sesli ve görüntülü eserlerin ön incelemesini yapar.
(2) Komisyon, inceleme sonucuna göre Eser İnceleme Komisyonuna veya Mushafları İnceleme ve Kıraat Kuruluna gönderilmesi gereken eserleri belirler. Sahibine iadesine karar verilenler gereği için ilgili daire başkanlığına gönderilir.
(3) Başkanlıkça yayınlanacak sesli ve görüntülü yayınların yarışma veya sipariş yoluyla hazırlatılması veya satın alınması konusunda görüş bildirir.
Sesli ve görüntülü yayın komisyonunun inceleme esasları
MADDE 30 – (1) Sesli ve Görüntülü Yayın Komisyonu proje, sinopsis veya senaryoları;
a) Toplumu din konusunda aydınlatmaya yönelik olup olmadığını,
b) Dini ve millî kültürümüzü geliştirici ve koruyucu mahiyette olup olmadığını,
c) Başkanlığın hizmet ve yayın politikasına uygun olup olmadığını,
ç) Başkanlık personeli için yardımcı ve yol gösterici olup olmadığını,
d) Yayın tekniğine uygun olarak hazırlanıp hazırlanmadığını,
e) Sanat değeri taşıyıp taşımadığını,
dikkate alarak değerlendirir.
Yapım onayı
MADDE 31 – (1) Eser İnceleme Komisyonu veya Kurul tarafından yayınlanması uygun görülen sesli ve görüntülü eser ve işlenmelerin yapımı, ilgili daire başkanlığının teklifi ve Genel Müdürlüğün onayı ile gerçekleşir.
Program izleme komisyonu
MADDE 32 – (1) Başkanlıkça veya diğer radyo televizyon kanallarında yayınlanmak üzere hazırlanan periyodik programlar için ilgili daire başkanlığının teklifi ve Genel Müdürlüğün onayı ile ilgili daire başkanlığının başkanlığında, beş kişiden oluşan bir Program İzleme Komisyonu kurulur.
(2) Komisyon, 30 uncu maddede yer alan inceleme esaslarını dikkate alarak programın yayınlanıp yayınlanmayacağına karar verir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yayın şartları
MADDE 33 – (1) Eserinin yayımlanmasını isteyenler;
a) Eserin daha önce yayımlanıp yayımlanmadığını, eser üzerinde başka kurum veya kuruluşlar ile üçüncü şahısların haklarının bulunup bulunmadığını ve bu hususta tüm sorumluluğu üstlendiğini,
b) Yayınlanması uygun görülen eserlerde, 5846 sayılı Kanuna göre gerekli izinleri aldığını,
c) Eser sahibinin 5846 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi ile düzenlenen haklarına aykırı olmamak kaydıyla, muhtemel maddi hatalar ile komisyon, Genel Müdürlük ve Kurul tarafından yapılabilecek düzeltmeler konusunda Başkanlığın tasarruf yetkisini kabul ettiğini,
ç) Yayınlanması uygun görülen eserinin, işlenme hakkı, çoğaltma hakkı, yayma hakkı, temsil hakkı, işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim hakkını Başkanlığa devrettiğine dair düzenleyeceği temliknameyi Başkanlığa verdiğini,
d) Başkanlığın vereceği süre içerisinde gerekli düzeltmeleri yapacağını,
yazılı beyan etmekle yükümlüdürler.
(2) Başkanlıkça ücretsiz dağıtılmak üzere yayınlanan eserlerin sahiplerine; eserin türü, baskı adedi ve değeri dikkate alınarak en fazla 100 adet olmak üzere Genel Müdürlüğün uygun gördüğü miktarda verilebilir.
Eserlerin genel bütçeden hazırlanması, basılması ve dağıtılması
MADDE 34 – (1) İşletme Müdürlüğünce bastırılan eserler dışında, Genel Müdürlükçe, ayrıca genel bütçeden ayrılacak ödeneklerle basılı, süreli, sesli ve görüntülü yayınlar hazırlatılabilir, basılabilir ve Başkanlıkça yurt içinde ve yurt dışında uygun görülen yerlere ücretsiz dağıtılabilir.
(2) Başkanlıkça ücretsiz dağıtılmak üzere basılan eserler, İşletme Müdürlüğünce basılarak satışa sunulabilir. İşletme Müdürlüğünce basılan eserler de Genel Müdürlükçe ücretsiz dağıtılmak üzere basılabilir.
Telif haklarının belirlenmesi
MADDE 35 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre yayımlanacak eser ve işlenmelere ödenecek telif ve işlenme ücretleri, 23/8/2006 tarihli ve 2006/10932 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Telif ve İşlenme Ücretleri Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre hesaplanır ve ödenir.
Temlikname
MADDE 36 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre yayınlanacak eser ve işlenmelerin eser sahipleri ve diğer hak sahipleri, eser veya işlenmeleri Başkanlığa devir ve temlik ettiğini bildirir bir temliknameyi Başkanlığa verir. Süreli yayınlar kapsamındaki eser ve işlenmeler için temlikname istenmez.
Eserlerin muhafazası
MADDE 37 – (1) Başkanlıkça yayınlanan basılı, süreli, sesli ve görüntülü eser ve işlenmelerin ilk ve müteakip baskılarının her birinden üçer adedi ilgili daire başkanlığınca saklanır. Ayrıca, okuyucu ve araştırmacıların istifadesine sunulmak üzere; her eserden ikişer adet Başkanlık Kütüphanesine teslim edilir.
Başkanlık amblemi
MADDE 38 – (1) Başkanlıkça yayınlanan bütün eserlerde Başkanlık Amblemi yer alır.
Diğer genel müdürlüklerce yapılacak basımlar
MADDE 39 – (1) Diğer genel müdürlüklerce bütçeden yapılacak harcama ile bastırılacak olan Bütçe Kanunu, Kesin Hesap Cetveli, Çalışma Programı, afiş, “Hizmete Özel” diğer eserler ve Başkanlık hizmetlerinin gereği olarak hazırlanan idarî ve teknik yazılar ile diğer matbu evrak, bu Yönetmelik hükümlerine tabi değildir.
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 40 – (1) 19/8/1990 tarihli ve 20610 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Diyanet İşleri Başkanlığı Yayın Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 41 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 42 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Diyanet İşleri Başkanlığının bağlı bulunduğu Bakan yürütür.