Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü
3 Mart 2012 CUMARTESİ
Resmî Gazete
Sayı : 28222
YÖNETMELİK
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:
ELEKTRİK PİYASASI DENGELEME VE UZLAŞTIRMA
YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA
DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1 – 14/4/2009 tarihli ve 27200 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinin 30/A maddesine aşağıdaki onbeşinci fıkra eklenmiştir.
“(15) Bir tedarikçinin teminata ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle, portföyünde yer alan serbest tüketicilerin ilgili katılımcının portföyünden çıkarılması durumunda, portföyden çıkartılan serbest tüketicilerin listesi PYS’de yayımlanır ve ilgili perakende satış lisansı sahibi tüzel kişiye bilgi verilir.”
MADDE 2 – Aynı Yönetmeliğin 120 nci maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“ğ) Bir piyasa katılımcısının belli bir piyasa faaliyetine ilişkin olarak sunmuş olduğu toplam teminat tutarı ve/veya minimum nakit teminat tutarının, sağlaması gereken seviyenin altına düşmesi durumunda, ilgili katılımcıya sunması gereken toplam ve/veya minimum nakit teminat tutarına ilişkin teminat tamamlama çağrısının PYS üzerinden ve/veya merkezi uzlaştırma bankası aracılığıyla yapılmasından,”
MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğin 124 üncü maddesinin dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(4) Teminatlara ilişkin işlemler aşağıda belirtilen esaslara dayalı olarak yürütülür;
a) Piyasa İşletmecisi, piyasa katılımcılarının dengeleme mekanizması ve uzlaştırmadan kaynaklanan ödeme yükümlülüklerinin yerine getirilmesine ilişkin olarak piyasa katılımcılarından teminat alır. Piyasa İşletmecisi aşağıdaki durumlarda verilmiş olan teminat tutarının artırılmasını talep eder;
1) Yeni bir uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi kaydı,
2) Dengeden sorumlu gruba yeni bir piyasa katılımcısının dahil olması,
3) Üretim, OSB üretim, otoprodüktör veya otoprodüktör grubu lisansı sahibi bir piyasa katılımcısının işletmedeki kurulu gücünün değişmesi,
4) Gün öncesi dengeleme kapsamında tarihsel alışkanlıklarına göre daha yüksek miktarda alım yapması,
5) Dengesizlik uzlaştırması sonuçlarına göre hesaplanan teminat gereksiniminin daha önceki faturalama dönemindeki hesaplanan gereksinimden daha yüksek olması,
6) Bir piyasa katılımcısının bir fatura dönemi içerisindeki dengesizliklerine ilişkin nihai uzlaştırma bildirimi yayınlanmamış olmasına rağmen; ilgili piyasa izleme faaliyetleri neticesinde, düştüğü dengesizlik miktarının sürekli bir şekilde artmakta olduğunun tespit edilmesi sonucunda, katılımcı riskinin mevcut teminat tutarı ile karşılanamayacağının öngörülmesi.
b) Piyasa katılımcılarının piyasa kapsamında yürütülen tüm faaliyetlere ilişkin toplam risklerini karşılayacak seviyede teminatı Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen zaman dilimi içerisinde sunmaları esastır.
c) Bir piyasa katılımcısının bir fatura dönemi içerisindeki dengesizliklerine ilişkin nihai uzlaştırma bildirimi yayınlanmamış olmasına rağmen; ilgili piyasa izleme faaliyetleri neticesinde, dengesizlik riskinin arttığının tespit edilmesi halinde, katılımcıya Teminat Artırım Oranı uygulanarak, teminat artırım çağrısı yapılır.
ç) Teminatlara İlişkin Risk Hesaplama Prosedürü TEİAŞ tarafından internet sayfasında yayımlanır.
d) Piyasa katılımcısının bu fıkranın (c) bendi gereğince belirlenen teminat artırım oranı dahilinde toplam teminat artırım yükümlülüğünü 3 iş günü içerisinde yerine getirmemesi durumunda ilgili piyasa katılımcısına aşağıdaki süreç uygulanır:
1) 3 üncü iş günü sonundan itibaren piyasa katılımcısının satıcı olduğu uzlaştırmaya esas ikili anlaşma bildirimi girilmesine izin verilmez, ileriye dönük yapılmış olan bildirimler iptal edilir ve ilgili taraflara bilgi verilir.
2) Piyasa katılımcısının adına kayıtlı serbest tüketicilerin kayıtları, teminat artırım çağrısının yapıldığı fatura döneminin başından itibaren geçerli olacak şekilde silinir ve PMUM tarafından TEİAŞ veya ilgili dağıtım şirketine, TEİAŞ veya ilgili dağıtım şirketi tarafından da ilgili serbest tüketicilere bilgi verilir.
3) Perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketinin portföyüne düşen serbest tüketicilerin yapmış olduğu çekişler sebebiyle, ilgili perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketinin dengesizlik olarak almış olduğu enerji miktarı, ilgili ayın başlangıcından PMUM tarafından ilgili dağıtım şirketine yapılan bildirimi takip eden 2 nci iş günü dahil olmak üzere belirlenen uzlaştırma dönemleri için sistem gün öncesi fiyatı üzerinden değerlendirilir.
e) Piyasa katılımcılarının (a) bendinde belirtilen ticari işlemlere devam edebilmeleri için Piyasa İşletmecisi tarafından belirlenen teminatı sağlamaları esastır.
f) Teminat ve ödeme işlemlerinin yürütülmesi amacıyla Piyasa İşletmecisi merkezi uzlaştırma bankasını kullanır.
g) Piyasa İşletmecisi ve merkezi uzlaştırma bankası arasında yapılan merkezi uzlaştırma bankası anlaşmasıyla, merkezi uzlaştırma bankasının görev ve sorumlulukları belirlenir.
ğ) Piyasa katılımcılarının teminat işlemlerinin yürütülmesine ilişkin olarak Piyasa İşletmecisi tarafından belirlenen merkezi uzlaştırma bankasıyla, ilgili anlaşmayı imzalayarak, çalışmaları esastır. Piyasa katılımcıları, teminatlarını birden fazla banka kullanarak sunabilir.
h) Piyasa katılımcısı tarafından sunulan teminat mektubu dışındaki tüm teminatlar, merkezi uzlaştırma bankası, teminat mektupları ise Piyasa İşletmecisi tarafından muhafaza edilir.
ı) Merkezi uzlaştırma bankası, Piyasa İşletmecisi adına katılımcı bazında piyasa faaliyetlerine ilişkin kendisine sunulan teminat tutarına, Piyasa İşletmecisi lehine rehin koyar.
i) Piyasa katılımcısının madde 132/Ç’de belirtilen süreler içerisinde avans ve fatura ödemelerini gerçekleştirememesi durumu dışında, dengeleme mekanizması ve dengesizliklerin uzlaştırılmasına ilişkin ödeme ve tahsilatlar teminatlar kullanılarak yapılamaz.”
MADDE 4 – Aynı Yönetmeliğin 125 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki onbirinci fıkra eklenmiştir.
“(9) Gün öncesi dengeleme faaliyetleri kapsamında avans ödemelerinin gerçekleştirilmesini müteakiben, bir piyasa katılımcısının sunmuş olduğu minimum nakit teminat tutarı ile toplam teminat tutarının, sağlaması gereken seviyenin altına düşmesi durumunda, merkezi uzlaştırma bankası en geç saat 16:00’ya kadar, ilgili piyasa katılımcısına en geç ertesi gün saat 10:30’a kadar teminat mektuplarını, 11:00’a kadar ise teminat mektubu dışındaki diğer teminatlarını tamamlamasına yönelik olarak teminat tamamlama çağrısı yapar.”
“(11) Bir piyasa katılımcısının hafta sonu veya resmi tatil gününde gün öncesi piyasası faaliyetine devam edebilmesi için, hafta sonu veya resmi tatil gününden bir önceki iş günü en geç saat 10:30’a kadar teminat mektuplarını, 11:00’a kadar ise teminat mektubu dışındaki diğer teminatlarını sunması gerekmektedir.”
MADDE 5 – Aynı Yönetmeliğin 129 uncu maddesinin altıncı fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(6) Dengeden sorumlu taraf niteliğindeki piyasa katılımcıları, uzlaştırma bildirimlerinin yayınlanmasını müteakiben, dengesizliklerin uzlaştırılmasına ilişkin sunmaları gereken teminat tutarında artış olması durumunda, katılımcıların teminatlarını güncellemelerine ilişkin olarak fatura tebliğ tarihinde Piyasa İşletmecisi tarafından bilgilendirilir. Piyasa katılımcısı bu değişikliğe ilişkin olarak fatura tebliğ tarihini takip eden altıncı iş günü içerisinde teminat artırımı yapmakla yükümlüdür. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi durumunda;
a) 6 ncı iş günü sonundan itibaren piyasa katılımcısının satıcı olduğu uzlaştırmaya esas ikili anlaşma bildirimi girilmesine izin verilmez, ileriye dönük yapılmış olan bildirimler iptal edilir ve ilgili taraflara bilgi verilir.
b) Piyasa katılımcısının adına kayıtlı serbest tüketicilerin kayıtları, teminat artırım çağrısının yapıldığı fatura döneminden itibaren geçerli olacak şekilde silinir ve PMUM tarafından TEİAŞ veya ilgili dağıtım şirketine, TEİAŞ veya ilgili dağıtım şirketi tarafından da ilgili serbest tüketicilere bilgi verilir.
c) Perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketinin portföyüne düşen serbest tüketicilerin yapmış olduğu çekişler sebebiyle, perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketinin dengesizlik olarak almış olduğu enerji miktarı, ilgili ayın başlangıcından PMUM tarafından ilgili dağıtım şirketine yapılan bildirimi takip eden 2 nci iş günü dahil olmak üzere belirlenen uzlaştırma dönemleri için sistem gün öncesi fiyatı üzerinden değerlendirilir.”
MADDE 6 – Aynı Yönetmeliğin 132/Ç maddesine aşağıdaki ondördüncü fıkra eklenmiştir.
“(14) İlgili uzlaştırma dönemine ilişkin olarak hem alacaklı, hem de borçlu olan piyasa katılımcıları için faturaya esas uzlaştırma bildiriminin yayınlanmasını ve alacak faturasının Piyasa İşletmecisine tebliğ edilmesini müteakiben alacak ve borçlar arasında mahsuplaşma işlemi otomatik olarak yapılır.”
MADDE 7 – Aynı Yönetmeliğin 132/D maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(2) Piyasa katılımcısının, sunması gereken toplam teminat tutarının üzerinde TL cinsinden nakit teminatının bulunması ve sunması gereken toplam tutarın üzerinde olan teminat tutarının ve/veya piyasa katılımcısının serbest cari hesabında bulunan paranın ilgili avans ödeme bildirimine ilişkin katılımcının borcunu karşılayacak seviyede olması durumunda, katılımcının borcu, sunması gereken toplam teminat tutarının üzerindeki nakit teminattan otomatik olarak karşılanır ve katılımcı temerrüde düşmez.”
MADDE 8 – Aynı Yönetmeliğin 132/E maddesinin dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(4) Yukarıda yer alan uyarıya rağmen, piyasa katılımcısının temerrüde düşmesinden sonraki üç iş günü içerisinde teminatını tamamlamamış olması durumunda, söz konusu piyasa katılımcısı ile ilgili olarak;
a) Piyasa katılımcısının portföyünde yer alan ve kendi tüzel kişiliğine ait olmayan serbest tüketiciler ve ilgili dağıtım şirketinin enerji sağladığı serbest olmayan tüketiciler hariç olmak üzere, portföyünde bulunan tüm uzlaştırmaya esas veriş çekiş birimlerine ilişkin olarak; sisteme dağıtımdan bağlı olması durumunda ilgili dağıtım şirketine, iletimden bağlı olması durumunda TEİAŞ’a, Piyasa İşletmecisi tarafından talep edilmesi ve Kurul tarafından onaylanması halinde ilgili katılımcının sistem bağlantısının kesilmesi için bilgi verilir,
b) Piyasa katılımcısı hakkında ivedilikle Kuruma bilgi verilir ve mevzuata uyulmaması kapsamında Kanunun 11 inci maddesi çerçevesindeki gerekli yaptırımlar Kurum tarafından başlatılır,
c) Üçüncü iş günü sonundan itibaren piyasa katılımcısının satıcı olduğu uzlaştırmaya esas ikili anlaşma bildirimi girilmesine izin verilmez, ileriye dönük yapılmış olan bildirimler iptal edilir ve ilgili taraflara bilgi verilir,
ç) Piyasa katılımcısının adına kayıtlı serbest tüketicilerin kayıtları, teminat artırım çağrısının yapıldığı fatura döneminden itibaren geçerli olacak şekilde silinir ve PMUM tarafından TEİAŞ veya ilgili dağıtım şirketine, TEİAŞ veya ilgili dağıtım şirketi tarafından da ilgili serbest tüketicilere bilgi verilir,
d) Perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketinin portföyüne düşen serbest tüketicilerin yapmış olduğu çekişler sebebiyle, perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketinin dengesizlik olarak almış olduğu enerji miktarı, ilgili ayın başlangıcından PMUM tarafından ilgili dağıtım şirketine yapılan bildirimi takip eden 2 nci iş günü dahil olmak üzere belirlenen uzlaştırma dönemleri için sistem gün öncesi fiyatı üzerinden değerlendirilir,
e) Takip eden fatura döneminin son ödeme tarihi itibariyle tüm muaccel borçlarını aşan teminat tutarının artan kısmı piyasa katılımcısına iade edilir,
f) Teminat tutarının piyasa katılımcısının Piyasa İşletmecisine olan tüm muaccel borçlarını karşılamaması durumunda, eksik olan kısım süresinde ödenmeyen alacaklar payı adı altında diğer piyasa katılımcılarına sıfır bakiye düzeltme katsayısı oranında yansıtılır,
g) Teminat tutarı üzerindeki süresinde ödenmeyen alacaklar için temerrüt faizi hesaplanmasına devam edilir ve tahsilat için yasal yollara başvurulur,
ğ) Diğer piyasa katılımcılarına yansıtılan alacakların, ileri bir tarihte tahsil edilmesi halinde; tahsil edilen tüm tutar, borcun yansıtılmış olduğu piyasa katılımcılarına, borcun paylaştırıldığı oranda yansıtılır.”
MADDE 9 – Bu Yönetmelik 1/2/2012 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 10 – Bu Yönetmelik hükümlerini Başkan yürütür.
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete'nin
Tarihi
Sayısı
14/4/2009
27200
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazete'nin
Tarihi
Sayısı
1-
1/10/2009
27363
2-
26/11/2009
27418 Mükerrer
3-
17/4/2010
27555
4-
6/11/2010
27751
5-
20/2/2011
27852
6-
3/11/2011
28104