Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü
19 Nisan 2012 PERŞEMBE
Resmî Gazete
Sayı : 28269
TEBLİĞ
Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:
TÜRK GIDA KODEKSİ REJENERE SELÜLOZ FİLMLERDEN ÜRETİLMİŞ,
GIDA İLE TEMAS EDEN MADDE VE MALZEMELER TEBLİĞİ
(TEBLİĞ NO: 2012/31)
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı, gıda ile temas etmesi amacıyla rejenere selüloz filmlerden üretilmiş madde ve malzemelerin taşıması gereken özellikleri belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Gıda ile temas eden veya etmek üzere üretilmiş ve bu Tebliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde tanımlanan son ürünü oluşturan ya da diğer malzemeleri de içeren ürünün bir parçasını oluşturan rejenere selüloz filmleri kapsar.
(2) Bu Tebliğ, rejenere selülozun sentetik kaplamalarını kapsamaz.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ;
a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 sayılı 3. mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği ve 29/12/2011 tarihli ve 28157 sayılı 3. mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliğine dayanılarak,
b) 2007/42/EC sayılı Gıda Maddeleriyle Temas Etmek Üzere Rejenere Selüloz Filmlerden Yapılmış Madde ve Malzemeler üzerine Komisyon Direktifine paralel olarak,
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Tebliğde geçen;
a) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,
b) Rejenere selüloz film: Geri dönüşüm yapılmamış odun veya pamuk orijinli rafine selülozdan elde edilen ince tabaka şeklindeki malzemeyi,
ifade eder.
Malzeme özellikleri
MADDE 5 – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki rejenere selüloz filmlerin özellikleri aşağıda verilmiştir.
a) Bu Tebliğ kapsamında yer alan rejenere selüloz filmler aşağıda belirtilen tiplerden birine uygun olur;
1) Kaplanmamış rejenere selüloz filmler,
2) Selüloz esaslı kaplama ile kaplanmış rejenere selüloz filmler veya,
3) Plastik içeren kaplama ile kaplanmış rejenere selüloz filmler.
b) (a) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde yer alan rejenere selüloz filmler, yalnızca EK-1 Birinci Bölümünde belirtilen şartlar altında ve aynı ekte yer alan maddeler veya madde grupları kullanılarak üretilir.
c) Teknik gereklilikleri sağlamak için, rejenere selüloz film içine ya da yüzeyine uygun maddeler ilave edilebilir. Rejenere selüloz filmin tek yüzeyi veya her iki yüzeyi kaplanabilir.
ç) (b) bendine istisna olarak, EK-1’de yer alan diğer maddeler de boya ve pigment gibi renklendirme malzemesi ya da yapıştırıcı olarak kullanılabilir ancak bu maddelerden gıdaya, geçerli kılınmış bir yöntem ile belirlenebilen, tespit edilebilir bir düzeyde migrasyonu olamaz.
d) (a) bendinin (3) numaralı alt bendinde yer alan rejenere selüloz filmler; kaplama öncesinde, yalnızca EK-1 Birinci Bölümünde belirtilen şartlar altında ve aynı ekte yer alan maddeler veya madde grupları kullanılarak üretilir. Rejenere selüloz filmlerin kaplamasında kullanılan plastik kaplamalar, 4/7/2005 tarihli ve 25865 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Maddeleri ile Temasta Bulunan Plastik Madde ve Malzemeler Tebliği (Tebliğ No: 2005/31)’nin EK-2, EK-3, EK-4, EK-5 ve EK-6’ sında yer alan şartlar altında ve aynı ekte yer alan maddeler kullanılarak üretilir.
e) (a) bendinin (3) numaralı alt bendinde yer alan rejenere selüloz filmler, (d) bendinde yer alan hükümlere aykırı olmaksızın, Türk Gıda Kodeksi Gıda Maddeleri ile Temasta Bulunan Plastik Madde ve Malzemeler Tebliğinin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (k), (l), (m), (n) ve (o) bentlerine uygun olur.
f) Rejenere selüloz filmin baskılı yüzeyleri gıda ile temas edemez.
Etiketleme
MADDE 6 – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki selüloz filmlerin etiketlemesinde, Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliği hükümlerine ilave olarak aşağıdaki hükümler uygulanır;
a) Özel kullanım koşullarının belirtildiği yerlerde, rejenere selüloz filmden üretilmiş madde ve malzemeler bu özel koşullara göre etiketlenir.
b) Perakende dışındaki pazarlama aşamalarında, gıda ile temas edecek olan rejenere selüloz filmlerden yapılmış madde ve malzemelerin, bu Tebliğ hükümlerini sağladığını gösteren ve Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliğinin 9 uncu maddesine uygun beyan, üretici firma tarafından hazırlanarak madde ve malzemelerle birlikte sunulur.
c) Doğası gereği gıda ile temas etmek üzere kullanılacağı açık olan rejenere selüloz filmlerden üretilmiş madde ve malzemelere bu fıkranın (b) bendi uygulanmaz.
Numune alma ve analiz metotları
MADDE 7 – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki madde ve malzemelerden numune alınmasında ve bunların analizlerinde uluslararası kabul görmüş metotlar uygulanır.
İdari yaptırım
MADDE 8 – (1) Bu Tebliğe aykırı davrananlar hakkında 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine göre idari yaptırım uygulanır.
Yürürlükten kaldırılan tebliğ
MADDE 9 – (1) 31/12/2009 tarihli ve 27449 sayılı 4. mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Maddeleri ile Temas Eden Rejenere Selüloz Filmlerden Yapılmış Madde ve Malzemeler Tebliği (Tebliğ No: 2009/64) yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 10 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 11 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.
EK-1
Rejenere Selüloz Filmlerin Üretiminde Kullanımına İzin Verilen Maddelerin Listesi
EK-1’in Birinci ve İkinci bölümlerinde yüzde olarak ifade edilen değerler, susuz kaplanmamış rejenere selüloz filmin miktarına göre hesaplanır ve ağırlık/ağırlık olarak ifade edilir. Kullanılan maddelerin, saflık kriterleri yönünden iyi teknik özellikte olması gerekir.
Birinci Bölüm
Kaplanmamış Rejenere Selüloz Film
Madde İsimleri
Kısıtlamalar
A- Rejenere selüloz
ağırlık/ağırlık oranı % 72'den az olamaz.
B- Katkı maddeleri
1-Yumuşatıcılar
Toplamda ağırlık/ağırlık oranı % 27'den fazla olamaz.
- Bis(2-hidroksietil)eter (=dietilenglikol)
- Etandiol (= monoetilenglikol)
Sadece kaplanması öngörülen ve sonrasında nemli olmayan, yüzeyinde serbest su içermeyen, gıda maddelerinde kullanılan filmler içindir.
Bu tip film ile temasta bulunan gıda maddelerinde mevcut olan etandiol ve bis (2-hidroksietil) eterin toplam miktarı gıdada 30 mg/kg'ı geçemez.
- 1,3-bütandiol
- Gliserol
- 1,2-propandiol (=1,2 propilenglikol)
- Polietilen oksit (=polietilenglikol)
Ortalama molekül ağırlığı 250-1200 arasında olan
- 1,2-polipropilen oksit (=1,2 polipropilenglikol)
Ortalama molekül ağırlığı 400'den büyük ve serbest 1,3-propandiol içeriği maddede ağırlık/ağırlık olarak % 1’den büyük olamaz.
Sorbitol
Tetraetilenglikol
Trietilenglikol
Üre
2- Diğer katkı maddeleri
Toplamda ağırlık/ağırlık oranı %1’den fazla olamaz.
Birinci sınıf
Bu sınıftaki her bir madde veya madde gruplarının miktarı, kaplanmamış filmin 2 mg/dm2’sini geçemez.
- Asetik asit ve bunun NH4, Ca, Mg, K ve Na tuzları
- Askorbik asit ve bunun NH4, Ca, Mg, K ve Na tuzları
- Benzoik asit ve sodyum benzoat
- Formik asit ve bunun NH4, Ca, Mg, K ve Na tuzları
- 8’den 20’ye kadar (20 dâhil) çift karbon sayılı doymuş veya doymamış doğrusal yağ asitleri ve behenik ve risinoleik asitler ve bu asitlerin NH4, Ca, Mg, K, Na, Al, Zn tuzları
- Sitrik, d ve l-laktik, maleik, l-tartarik asitler ve bunların Na ve K tuzları
- Sorbik asit ve bunun NH4, Ca, Mg, K ve Na tuzları
- 8’den 20’ye kadar (20 dâhil) çift karbon sayılı doymuş veya doymamış doğrusal yağ asitleri ile behenik ve risinoleik asitlerin amidleri
- Doğal yenilebilir nişastalar ve unlar
- Kimyasal işlemle modifiye edilmiş yenilebilir nişastalar ve unlar
- Amiloz
- Kalsiyum ve magnezyumun karbonatları ve klorürleri
- 8’den 20’ye kadar (20 dâhil) çift karbon sayılı doymuş veya doymamış doğrusal yağ asitleri ve/veya adipik, sitrik, 12-hidroksistearik (oksistearin), risinoleik asitlerin gliserol esterleri
- 8’den 20’ye kadar (20 dâhil) çift karbon sayılı doymuş veya doymamış doğrusal yağ asitlerinin polioksietilen (8’den 14’e kadar oksietilen grupları) esterleri
- 8’den 20’ye kadar (20 dâhil) çift karbon sayılı doymuş veya doymamış doğrusal yağ asitlerinin sorbitol esterleri
- Stearik asitin etandiol ve/veya bis (2-hidroksietil) eter ve/veya trietilenglikollü mono- ve/veya di-esterleri
- Alüminyum, kalsiyum, magnezyum oksitleri ve hidroksitleri ve alüminyum, kalsiyum, magnezyum ve potasyumun silikonları ve silikatları hidrat silikatları
- Polietilen oksit (= polietilenglikol)
Ortalama molekül ağırlığı 1200 ve 4000 arasında olan
- Sodyum propiyonat
İkinci Sınıf
Toplam madde miktarı; kaplanmamış filmde 1 mg/dm2’yi ve bu sınıfta yer alan her bir madde veya madde grubunun miktarı kaplanmamış filmde 0,2 mg/dm2’yi (veya belirtilen daha düşük bir limiti) geçemez.
- Sodyum alkil (C8-C18) benzen sülfonat
- Sodyum isopropil naftalin sülfonat
- Sodyum alkil (C8-C18) sülfat
- Sodyum alkil (C8-C18) sülfonat
- Sodyum dioktilsülfosuksinat
- Dihidroksietil dietilen triamin monoasetatın distearatı
Kaplanmamış filmde 0,05 mg/dm2’den fazla olamaz.
- Amonyum, magnezyum ve potasyum loril sülfatları
- N,N’-distearoil diaminoetan, N,N’-dipalmitoil diaminoetan ve N,N’-dioleoil diaminoetan
- 2-heptadesil- 4,4- bis (metilen-stearat) oksazolin
- Polietilen-aminostearamid etilsülfat
Kaplanmamış filmde 0,1 mg/dm2’den fazla olamaz.
Üçüncü Sınıf-Sabitleme Ajanı
Maddelerin toplam ağırlığı kaplanmamış filmde 1 mg/dm2’yi geçemez.
- Melamin formaldehitin, modifiye edilmemiş veya aşağıda verilen ürünlerin biri veya birkaçı ile modifiye edilmiş kondensasyon ürünü;
Bütanol, dietilentriamin, etanol, trietilentetramin tetraetilenpentamin, tri-(2 hidroksietil) amin, 3,3’-diaminodipropilamin, 4,4’diaminodibutilamin
Serbest formaldehit içeriği, kaplanmamış filmde
0,5 mg/dm2’den fazla olamaz.
Serbest melamin içeriği kaplanmamış filmde 0,3 mg/dm2’den fazla olamaz.
- Tris(2-hidroksietil)amin ile değiştirilmiş melaminüreformaldehitin kondensasyon ürünü
Serbest formaldehit içeriği kaplanmamış filmde 0,5 mg/dm2’den fazla olamaz.
Serbest melamin içeriği kaplanmamış filmde 0,3 mg/ dm2’den fazla olamaz.
- Çapraz bağlanmış katyonik polialkilenaminler
Türk Gıda Kodeksinin ilgili Tebliğlerinin genel ve teknik özellikler bölümlerine uygun olması gerekir.
(a) diaminopropilmetilamin ve epiklorhidrin bazlı poliamid-epiklorhidrin reçinesi
(b) epiklorhidrin, adipik asit, kaprolaktam, dietilentriamin ve/veya etilendiamin bazlı poliamid-epiklorhidrin reçinesi
(c) adipik asit,dietilentriamin ve epiklorhidrin veya epiklorhidrin ve amonyak karışımı bazlı poliamid-epiklorhidrin reçinesi
(ç) epiklorhidrin, dimetil adipat ve dietilentiramin bazlı poliamid-poliamin-epiklorhidrin reçinesi
(d) epiklorhidrin, adipamid ve diaminopropilmetilamin bazlı poliamid-poliamin-epiklorhidrin reçinesi
-Polietilenaminler ve polietileniminler
Kaplanmamış filmde 0,75 mg/dm2’den fazla olamaz.
- Üre-formaldehitin modifiye edilmemiş veya aşağıda verilen ürünlerin biri veya birkaçı ile modifiye edilmiş kondensasyon ürünleri:
Aminometilsülfonik asit, sulfanilik asit, bütanol, diaminobütan, diaminodietilamin, diaminodipropilamin, diaminopropan, dietilentriamin, etanol, guanidin, metanol, tetraetilenpentamin, trietilentetramin, sodyum sülfit,
Serbest formaldehit içeriği kaplanmamış filmde 0,5 mg’den fazla olamaz.
Dördüncü sınıf
Maddelerin toplam ağırlığı, kaplanmamış filmde 0,01 mg/dm2’yi geçemez.
- Yenilebilir yağların aminlerinin polietilen oksit ile reaksiyonundan ortaya çıkan ürünler
- Monoetanolamin loril sülfat
İkinci Bölüm
Kaplanmış Rejenere Selüloz Film
Madde İsimleri
Kısıtlamalar
A-Rejenere Selüloz
Birinci bölüme bakınız
B-Katkı maddeleri
Birinci bölüme bakınız
C-Kaplama
1-Polimerler
Maddelerin toplam ağırlığı, kaplamanın gıda ile temas eden yüzeyinde 50 mg/dm2'yi geçemez.
-Selülozun etil, hidroksietil, hidroksipropil
ve metil eterleri
-Selüloz nitrat
Kaplamanın gıda ile temas eden yüzeyinde 20 mg/dm2'yi geçemez.
Selüloz nitratın azot içeriğinin ağırlık/ağırlık olarak % 10,8 ile % 12,2 aralığında olması gerekir.
2-Reçineler
Maddelerin toplam miktarı, sadece selüloz nitrat esaslı kaplamalar ile hazırlanmış rejenere selüloz filmler ve gıda ile temas eden yüzeydeki kaplamalar için 12,5 mg/ dm2'yi geçemez.
- Kazein
- Kolofoni ve/veya kolofoninin polimerizasyon,
hidrojenasyon veya orantısız sonlanma (disproporsiyonasyon)
ürünleri ve metil, etil esterleri
veya C2'den C6'ya kadar çok değerlikli (polivalent)
alkoller veya bu alkollerin karışımları
- Akrilik, maleik,sitrik, fumarik ve/veya
fitalik asit ve/veya 2,2 bis(4-hidroksifenil)
propan formaldehit ile kondanse edilmiş
ve metil etil veya C2'den C6 'ya kadar çok değerlikli
(polivalent) alkollerle ve bu alkollerin
karışımları ile esterleşmiş kolofoni ve/veya
bunların polimerizasyon, hidrojenasyon veya orantısız sonlanma (disproporsiyonasyon) ürünleri
- Bis (2-hidroksietil) eter esterleri ile
betapinen ve/veya dipenten ve/veya
diterpen ve maleik anhidridin katılma ürünleri
- Yenilebilir jelatin
- Hint yağı ve onun dehidrasyon veya
hidrojenasyon ürünleri ve poligliserol,
adipik, sitrik, maleik, fitalik ve sebasik
asitleri ile kondensasyon ürünleri
- Doğal sakız (=doğal gam), (=ağaç reçinesi)
- Poli-beta-pinen (= terpenik reçineler)
-Üre-formaldehit reçineler
(bkz. Sabitleme ajanları)
3- Plastikleştiriciler
Maddelerin toplam miktarı, kaplamanın gıda ile temas eden yüzeyinde 6 mg/dm2'yi geçemez.
- Asetil tribütil sitrat
- Asetil tri(2-etilhekzil) sitrat
- Di-izobütil adipat
- Di-n-bütil adipat
- Di-n-hekzil azelat
- Disiklohekzil fitalat
Kaplamanın gıda ile temas eden yüzeyinde 4,0 mg/dm2'den fazla olamaz.
- 2-etilhekzil difenil fosfat (= fosforik asit
difenil 2-etilhekzil ester)
2-etilhekzil difenil fosfat miktarı
(a) Bu tip filmlerle temas eden gıdanın
2,4 mg/kg’ını veya
(b) Gıda ile temas eden yüzeydeki kaplamada
0,4 mg/ dm2’yi geçemez.
- Gliserol monoasetat (= monoasetin)
- Gliserol diasetat (= diasetin)
- Gliserol triasetat (= triasetin)
- Di-bütil sebasat
- Di-n-bütil tartarat
- Di-izobütil tartarat
4- Diğer katkı maddeleri
Maddelerin toplam miktarı, kaplanmamış rejenere selüloz filmde 6 mg/dm2'yi geçemez. Buna gıda ile temas eden yüzeydeki kaplama da dâhildir.
4.1- Birinci bölümde listelenen katkı maddeleri
Birinci bölümdeki kısıtlamalar geçerlidir (mg/dm2 cinsinden miktarlar gıda ile temas eden yüzeydeki kaplama da dâhil olmak üzere, kaplanmamış rejenere selüloz filme uygulanır).
4.2- Özel kaplama katkı maddeleri
Her bir maddenin veya madde gruplarının miktarı, kaplamanın gıda ile temas eden yüzeyinde 2 mg/dm2'yi veya belirtilen daha düşük bir limiti geçemez.
- 1-hekzadekanol ve 1-oktadekanol
- 8’den 20’ye kadar (20 dahil) çift
karbon sayılı doymuş veya doymamış
doğrusal yağ asitlerinin esterleri ve risinoleik
asidin etil, bütil, amil, ve oleil doğrusal alkol
esterleri
- C26'dan C32'ye kadar olan saflaştırılmış
montanik asitler, ve/veya onların etandiol
ve/veya 1,3 bütandiol esterleri ve/veya
kalsiyum ve potasyum tuzlarını içeren
montan mumları
- Karnauba mumu
- Balmumu
- Esparto mumu
- Kandelila mumu
- Dimetilpolisiloksan
Kaplamanın gıda ile temas eden yüzeyinde 1 mg/dm2'den fazla olamaz.
- Epoksidize soya fasulyesi yağı,
(oksiran içeriği % 6-8)
- Rafine edilmiş parafin ve mikrokristalin
mumlar
- Pentaeritritol tetrastearat
- Mono ve bis (oktadesildietilenoksit) - fosfatlar
Kaplamanın gıda ile temas eden yüzeyinde 0,2 mg/dm2'den fazla olamaz.
- Mono- veya di-(2-hidroksietil) amin ile
esterleşmiş C8'den C20'ye kadar alifatik
Asitler
- 2- ve 3-terbütil-4-hidroksianizol (=bütillenmiş hidroksianizol-BHA)
Kaplamanın gıda ile temas eden yüzeyinde 0,06 mg/dm2'den fazla olamaz.
- 2,6-di-terbütil-4-metilfenol (= bütillenmiş hidroksitoluen-BHT)
Kaplamanın gıda ile temas eden yüzeyinde 0,06 mg/dm2'den fazla olamaz.
- Di-n-oktiltin-bis(2-etilhekzil) maleat
Kaplamanın gıda ile temas eden yüzeyinde 0,06 mg/dm2'den fazla olamaz.
5-Çözücüler
Maddelerin toplam ağırlığı kaplamanın gıda ile temas eden yüzeyinde 0,6 mg/dm2'yi geçemez.
- Bütil asetat
- Etil asetat
- Izobütil asetat
- Izopropil asetat
- Propil asetat
- Aseton
- 1-bütanol
- Etanol
- 2-bütanol
- 2-propanol
- 1-propanol
- Siklohekzan
- Etilenglikol monobütil eter
- Etilenglikol monobütil eter asetat
- Metil etil keton
- Metil izobütil keton
- Tetrahidrofuran
- Toluen
Kaplamanın gıda ile temas eden yüzeyinde 0,06 mg/dm2'den fazla olamaz.