Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü
26 Temmuz 2012 PERŞEMBE
Resmî Gazete
Sayı : 28365
YÖNETMELİK
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından:
YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETEN
TESİSLERDE KULLANILAN AKSAMIN YURT İÇİNDE İMALATI HAKKINDA
YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1 – 19/6/2011 tarihli ve 27969 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yenilenebilir Enerji Kaynaklarından Elektrik Enerjisi Üreten Tesislerde Kullanılan Aksamın Yurt İçinde İmalatı Hakkında Yönetmeliğin 1 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) Bu Yönetmeliğin amacı; yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi üreten tesislerde kullanılan ve bütünleştirici parçaları ile birlikte yurt içinde imal edilen aksamın ve bütünleştirici parçaların, 10/5/2005 tarihli ve 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunun ekinde yer alan II sayılı Cetvele göre ilave fiyatının belirlenmesi, belgelendirilmesi ve denetlenmesi ile ilgili usul ve esasların belirlenmesidir.”
MADDE 2 – Aynı Yönetmeliğin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve (ğ) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki (h) ve (ı) bentleri eklenmiştir.
“a) Yerli Aksam: Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan “EK-1 Yurt İçinde İmal Edilen Aksam ve Bütünleştirici Parçalar Listesi”nde açıklanan bütünleştirici parçalarının yerli aksam oranları bazında en az %55’i yurt içi katma değerle üretilen aksamı,”
“b) Aksam ve bütünleştirici parça tedarikçisi: Elektrik üretim şirketine ya da sistem tedarikçisine yurt içinde veya Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisindeki serbest bölgelerde imal ettiği aksamı ve bütünleştirici parçaları satan Sanayi Odasına ve/veya Ticaret ve Sanayi Odasına kayıtlı şirketi,”
“h) Yerli Katkı İlave Fiyatı: Yurt içinde imal edilen ve “EK-1 Yurt İçinde İmal Edilen Aksam Tanımları” tablosunda yer alan bir aksam için belirlenen yerli aksam oranının Kanunun II sayılı Cetvelinde belirtilen fiyat ile çarpımı sonucunda elde edilen fiyatı,”
“ı) Bütünleştirici Parça: Aksam imalatında kullanılan temel parçalar.”
MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) Kanunun 6/B maddesinde yer alan hükümden yararlanmak isteyen lisans sahibi tüzel kişiler, bu Yönetmelik ekinde yer alan EK-1 Yurt İçinde İmal Edilen Aksam ve Bütünleştirici Parçalar Listesi’nde olanlar arasından yurt içinden tedarik ederek elektrik üretim tesislerinde kullanmakta oldukları aksam ve aksam imalatında kullanılan her bir bütünleştirici parça için aşağıdaki belgeleri Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa beyan etmek zorundadır.
a) Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan ve 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre işlem yapan yeminli mali müşavir tarafından aksam ve aksam imalatında kullanılan her bir bütünleştirici parça için ayrı ayrı hazırlanan ve imalatçı firmalar, sistem veya aksam tedarikçisinin bağlı bulunduğu Sanayi Odası veya Ticaret ve Sanayi Odası tarafından onaylanan EK-2 Yerli İmalat Durum Belgesi,
b) TS EN 45011 “Ürün Belgelendirmesi Yapan Belgelendirme Kuruluşları İçin Genel Şartlar” standardına uygun olarak Uluslararası Akreditasyon Forumu (IAF) ile karşılıklı tanıma anlaşması imzalamış ulusal akreditasyon kurumları tarafından düzenlenen ve aksamın uluslararası veya ulusal standartlara uygunluğunu belirten ürün sertifikası.”
MADDE 4 – Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) Bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesi kapsamındaki belgelerle yurt içinde imal edildiği belirlenen yerli aksam için lisans sahibi tüzel kişilere Kanun kapsamında uygulanacak yerli katkı ilave fiyatları Bakanlık tarafından 30 iş günü içerisinde EPDK’ya bildirilir.”
MADDE 5 – Aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“
MADDE 6 – (1) 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre işlem yapan bağımsız denetim şirketi ve yeminli mali müşavir, aksam ve aksam imalatında kullanılan her bir bütünleştirici parça için bu Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-2 Yerli İmalat Durum Belgesi’nin hazırlanması ile ilgili olarak 3568 sayılı Kanunda belirtilen cezai şartlardan sorumludur.
(2) Kanunun 6/B maddesinde yer alan hükümden yararlanmak isteyen lisans sahibi tüzel kişilerin elektrik üretim tesislerinde kullanılan herhangi bir aksama ait Yerli İmalat Durum Belgelerinin olup olmadığı, geçici kabul işlemleri sırasında Kabul Heyeti tarafından kontrol edilir.
(3) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce işletmeye alınmış üretim tesislerinde kullanılan yerli aksamlar için düzenlenen Yerli İmalat Durum Belgeleri lisans sahibi tüzel kişi tarafından Bakanlığa sunulur. Bakanlık gerekli görmesi halinde, yerli katkı ilave fiyatlarını tespit etmeden önce Yerli İmalat Durum Belgesi beyan edilen aksamı yerinde kontrol edebilir. Belgelerin Bakanlığa sunuluş tarihinden itibaren geçerli olacak olan yerli katkı ilave fiyatları Bakanlık tarafından 30 iş günü içerisinde EPDK’ya bildirilir.”
MADDE 6 – Aynı Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-1, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-A’ daki şekilde değiştirilmiştir.
MADDE 7 – Aynı Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-2, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-B’deki şekilde değiştirilmiştir.
MADDE 8 – Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 9 – Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı yürütür.
EK-A
“ EK-1
YURT İÇİNDE İMAL EDİLEN AKSAM VE BÜTÜNLEŞTİRİCİ PARÇALAR LİSTESİ
Tesis Tipi
Yurt İçinde İmal Edilen Aksam
Bütünleştirici Parçalar
Yerli Aksam Oranı
%
A- Hidroelektrik üretim tesisi
1.Türbin
Santral binasındaki giriş vanalarından geçen suyun kinetik enerjisini, bir çarka bağlı güç iletim elemanları üzerinden kontrollü bir şekilde mekanik enerjiye çeviren ve salyangoz, türbin ayar kanatları, ayar kanatları ayarlama çemberi, ayar kanatlarını açma-kapama motorları, türbin çarkı, türbin şaftı ve türbin emme borusundan oluşan makine grubu
Salyangoz veya türbin muhafaza gövdesi ve dağıtıcı boru: Tahrik suyunu türbin çarkının çevresine eşit basınç ve eşit hızlarla dağıtmak
15
Türbin Çarkı:
Suyun hidrolik akım enerjisini mekanik enerjiye çeviren döner (dinamik) hidrolik makinalardır.
35
Ayar kanatları veya nozul:
Salyangoz içinde, , sabit kanatlar ile türbin çarkı arasında olup salyangozun alt ve üst kısımlarından sızdırmazlık sağlanarak yataklanmış olan ve salyangozdan türbine gelen suyun yolunu açıp kapamaya yarayan hareketli kanatlar ve
10
Servomotor ve ayar çemberi:
Türbin için gerekli olan su debisini miktarının ayar kanatları ile ayarlanması ve aynı zamanda kapama (vana) görevini de yerine getirir.
10
Türbin mili:
Su kuvvetinin türbin çarkında meydana getirdiği döndürme momentini, generatör rotoruna nakletme görevini yaparlar.
10
Governor (Hız regülâtörü):
Türbinin gücü ne olursa olsun, devir sayısını istenilen ölçülerde sabit tutma işlemi hız regülatörlerinin ana görevidir. Governor iki kısımdan oluşur.
10
Emme borusu:
Çarktan iş görerek çıkan suyun yön değiştirerek nehir yatağına çıktığı çelik saç ve betonarme bir yapıya sahip olan türbin teçhizatının parçasıdır.
10
2.Jeneratör ve Güç Elektroniği
Jeneratör:
Türbin milinden alınan mekanik enerjiyi stator ve rotor ekipmanları yardımıyla elektrik enerjisine dönüştüren donanım.
55
Güç elektroniği:
Jeneratörlerden üretilen elektrik enerjisinin; izlenmesi, kontrol edilmesi ve bağlantı noktasının elektriksel karakteristikleri ile uyumlu hale getirilmesinde kullanılan yazılım ve donanım.
45
B-
Rüzgâr enerjisine dayalı üretim tesisi
1.Kanat
Kanat ve rotor göbeği bağlantı elemanları
100
2.Jeneratör ve Güç Elektroniği
Jeneratör:
Rotor milinden alınan mekanik enerjiyi stator ve rotor ekipmanları yardımıyla elektrik enerjisine dönüştüren donanım.
55
Güç elektroniği:
Jeneratörlerden üretilen elektrik enerjisinin; izlenmesi, kontrol edilmesi ve bağlantı noktasının elektriksel karakteristikleri ile uyumlu hale getirilmesinde kullanılan yazılım ve donanım.
45
3.Türbin kulesi
1 - Rotor ve Nasel gruplarındaki mekanik aksamı taşıyan kule
80
2- Kule-Nasel ve Kule-Zemin bağlantı elemanları
20
4- Rotor ve Nasel Gruplarındaki Mekanik Aksamın Tamamı (Kanat grubu ile jeneratör ve güç elektroniği için yapılan ödemeler hariç)
1. Rotor göbeği
20
2. Nasel kabini
5
3. Kanat yönlendirme mekanizması (motor, motor freni, dişli sistemi ve yatakları)
10
4. Nasel yönlendirme mekanizması (motor, motor freni, dişli sistemi ve yatakları)
10
5. Rotor ana mili
10
6. Rotor ana mil yatağı ve yatak bloğu ile kavrama elemanları
10
7. Nasel grubundaki mekanik ve elektro-mekanik aksamı taşıyan sistem (şase)
5
8. Mekanik ve aerodinamik fren diskleri ve hidrolik kontrol sistemleri
5
9. Dişli kutulu veya dişli kutusuz hız dönüştürücüsü elemanları
25
C-
Fotovoltaik güneş enerjisine dayalı üretim tesisi
1-PV panel entegrasyonu ve güneş yapısal mekaniği imalatı
PV panellerinin yerleştirildiği sabit veya güneşi takip eden platform, bu platformun zemin ile bağlantısını sağlayan taşıyıcı yapı ve bu yapıya ait her türlü bağlantı elemanlarının imalatı
1. Taşıyıcı yapı (Mekanik bağlantı elemanları, destek temeli, takipli veya takipsiz destek yapısı, kablo kanalları).
55
2. Elektriksel bağlantılar (Kablo, kablo bağlantı kutuları, sistem koruma devreleri).
45
2-PV modülleri
Çevresel etkilere karşı dayanıklı bir yüzeye monte edilen ince film, organik veya kristal yapılı PV hücresi veya CPV hücresini içeren yapı.
2.1. Kristal esaslı PV modüller
2.1.1. Cam
20
2.1.2. Çerçeve
15
2.1.3. EVA Folye
25
2.1.4. Tedlar Folye
20
2.1.5. Kablo bağlantı Kutusu ( junction box)
20
2.2. Odaklayıcılı PV modüller
2.2.1. Hücreleri bir arada tutan yapı
35
2.2.2. Çerçeve
15
2.2.3. Soğutucu ünite
50
3-PV modülünü oluşturan hücreler
Üzerine gelen veya yansıtıcı yüzey levhaları tarafından odaklanan güneş ışınlarını doğrudan elektrik enerjisine dönüştüren en temel fotovoltaik ünite
3.1. Kristal esaslı PV hücreler
3.1.1. Saflaştırılmış silisyum
25
3.1.2. Kütük (ingot)
15
3.1.3. Dilimlenmiş külçeler (wafer)
30
3.1.4. Hücre
30
3.2. İnce film esaslı PV hücreler
3.2.1. İnce film malzemesi
15
3.2.2. İnce film malzemeyi taşıyan altlık (cam, vb.)
20
3.2.3. İnce film hücre
65
3.3. Odaklayıcılı PV hücreler (Çok katmanlı PV eleman)
100
4. İnvertör
Bir enerji kaynağından üretilen doğru akımın, bağlantı noktasının gerilim ile frekans değerleriyle uyumlu olacak şekilde alternatif akıma dönüştürülmesini sağlayan güç elektroniği ünitesi.
100
5- PV modülü üzerine güneş ışınını odaklayan malzeme
Güneş ışınlarını, PV modülü üzerinde bulunan bir veya birden fazla sayıdaki PV hücresi üzerine yoğunlaştıran yansıtıcı veya odaklayıcı özellikli optik malzeme.
100
D-Yoğunlaştırılmış güneş enerjisine dayalı üretim tesisi
1- Radyasyon toplama tüpü
İçerisinden ısı transferi akışkanı geçen ve ısıl iletkenlik ile emicilik değerleri yüksek olan bir boru ve bu boruyu çevreleyen yüksek radyasyon geçirgenliğine sahip vakumlanmış cam tüp.
1. Cam tüp
35
2. Vakum contası
15
3. Seçici yüzeyli boru
50
2- Yansıtıcı yüzey levhası
Güneş ışınlarını, yüksek yansıtıcı özelliğine sahip ve farklı geometrik şekillerde imal edilmiş bir optik yüzey tarafından merkezi bir alıcı veya doğrusal bir hat üzerine yansıtan levha
100
3- Güneş takip sistemi
Yansıtıcı yüzey levhalarının bir veya birden fazla eksende güneşi takip etmesini sağlayan elektro-mekanik aksam
1. Güneş takibini sağlayan hidrolik pompaları veya elektrik motorları
50
2. Yazılım ve yazılıma bağlı donanım
35
3. Elektriksel donanım
15
4- Isı enerjisi depolama sisteminin mekanik aksamı
Yoğunlaştırılmış güneş enerjisine dayalı elektrik üretim tesisinden elde edilen ihtiyaç fazlası ısı enerjisinin depolanması
1. Isı depolama tankları
55
2. Sirkülasyon pompaları, tank bağlantı boruları, vanalar ve ısı değiştirici üniteleri
45
5- Kulede güneş ışınını toplayarak buhar üretim sisteminin mekanik aksamı
Güneş radyasyonunun yansıtıcı yüzey levhaları tarafından bir kule üzerindeki merkezi bir toplayıcıya odaklanması
1. Merkezi radyasyon alıcısı (reciever)
55
2. Buhar ısı eşanjörleri, sirkülasyon pompaları, ısı transfer akışkanı iletim boruları
45
6- Stirling motoru
Güneş radyasyonunun yansıtıcı yüzey levhaları tarafından bir kule üzerindeki merkezi bir toplayıcıya odaklanması
1. Toplayıcı
35
2. Motor
40
3. Alternatör
15
4. Soğutma ünitesi
10
7- Panel entegrasyonu ve güneş paneli yapısal mekaniği
Panel entegrasyonu:
Güneşi takip eden bir platform üzerine monte edilmiş yansıtıcı yüzey levhaları ile radyasyon toplama tüplerinin birbirlerine elektriksel ve mekanik olarak bağlanması
Güneş paneli yapısal mekaniği:
Güneş radyasyonunun doğrusal bir hat üzerine yansıtılması prensibine göre elektrik üreten tesislerde yansıtıcı yüzey levhaları ile radyasyon toplama tüplerinin, merkezi odaklayıcılı sistemlerde (kule ve çanak gibi) ise yansıtıcı yüzey levhalarının monte edildiği bir platform, bu platformun zemin ile bağlantısını sağlayan taşıyıcı yapı ve bu yapıya ait her türlü bağlantı elemanları
1. Yansıtıcı levhaları taşıyan platform
55
2. Taşıyıcı platformun yansıtıcı yüzey ile zemin arasındaki her türlü bağlantısını sağlayan elemanlar
45
F- Biyokütle enerjisine dayalı üretim tesisi
1- Akışkan Yataklı Buhar Kazanı
Akışkan yataklı biyokütle yakma teknolojilerinin kullanıldığı buhar üretim sistemi
1. Hammadde hazırlama ünitesi
15
2. Yanma reaktörü
35
3. Buhar Kazanı
25
4. Gaz temizleme sistemi
25
2-Sıvı veya Gaz Yakıtlı Buhar Kazanı
Sıvı veya gaz formundaki biyoyakıtların yanma ısısının kullanılması sonucu buhar üreten ünite ve bileşenleri
1. Buhar kazanı
40
2. Brulör
35
3. Pompa
20
4. Isı ve kazan kontrol paneli
5
3- Gazlaştırma ve Gaz Temizleme Grubu
Gazlaştırma grubu: Biyokütle kaynaklarına sınırlı miktarda oksijen, hava, hava-su buharı karışımı veya zenginleştirilmiş oksijen içerikli hava verilerek yanabilen gaz bileşimlerinin elde edildiği ünite ve bileşenleri
Gaz temizleme grubu: Gazlaştırma grubunda üretilen yanabilen gaz bileşiminin içerisindeki kirleticilerin fiziksel, kimyasal veya termal işlemlerle bertaraf edilerek buhar kazanları veya gaz türbinleri için kullanılabilir hale getiren ünite ve bileşenleri
3.1 Hammadde hazırlama ünitesi
20
3.2 Gazlaştırma reaktörü
35
3.3 Gaz temizleme ünitesi
20
3.4 Gaz yakma ünitesi
25
4- Buhar veya Gaz Türbini
Biyokütle gazlaştırma grubunda üretilen temizlenmiş gaz bileşimi veya akışkan yataklı biyokütle yakma tesislerinde elde edilen ısı enerjisi ile üretilen buharı kullanarak elektrik üreten türbinler
4.1 Buhar türbini
4.1.1. Türbin
55
4.1.2. Yağlama sistemi
15
4.1.3. Hız kontrol sistemi
15
4.1.4. Yoğuşma Sistemi
15
4.2 Gaz türbini
4.2.1. Türbin
55
4.2.2. Yağlama sistemi
15
4.2.3. Hız kontrol sistemi
15
4.2.4. Egzoz sistemi
15
5- İçten yanmalı motor veya stirling motoru
5.1 İçten yanmalı motor: Biyokütle kaynağından üretilen sentetik gaz ile çalışabilen motor
5.1.1. Motor
55
5.1.2. Yakıt sistemi
15
5.1.3. Egzoz sistemi
15
5.1.4. Soğutma Sistemi
15
5.2 Stirling motoru: Yalıtılmış bir silindir içerisinde bulunan bir miktar çalışma gazının biyokütle kaynağından üretilen sentetik gaz ile ısıtılması, ısınan gazların genleşmesi ve soğutulması yöntemine göre elektrik üreten ısı motoru
5.2.1. Motor
55
5.2.2. Alternatör
25
5.2.3. Soğutma sistemi
20
6. Jeneratör ve Güç Elektroniği
Jeneratör:
Türbin milinden alınan mekanik enerjiyi stator ve rotor ekipmanları yardımıyla elektrik enerjisine dönüştüren donanım.
55
Güç elektroniği:
Jeneratörlerden üretilen elektrik enerjisinin; izlenmesi, kontrol edilmesi ve bağlantı noktasının elektriksel karakteristikleri ile uyumlu hale getirilmesinde kullanılan yazılım ve donanım.
45
7- Kojenerasyon Sistemi
Isı, elektrik ve/veya mekanik enerjiyi eş zamanlı olarak aynı ünitede üreten sistem
7.1 Atık ısı geri kazanımı sistemi
35
7.2 Otomasyon sistemi
35
7.3 Kompansatör ekipmanları
30
G- Jeotermal enerjisine dayalı üretim tesisi
1- Buhar veya Gaz Türbini
Yerkabuğunun derinliklerinde birikmiş olarak bulunan sıcak su, ıslak buhar veya kuru buhar halindeki akışkanın taşıdığı enerji ile elektrik üreten üniteler
4.1 Buhar türbini
4.1.1. Türbin
55
4.1.2. Yağlama sistemi
15
4.1.3. Hız kontrol sistemi
15
4.1.4. Yoğuşma sistemi
15
4.2 Gaz türbini
4.2.1. Türbin
55
4.2.2. Yağlama sistemi
15
4.2.3. Hız kontrol sistemi
15
4.2.4. Egzoz sistemi
15
2.Jeneratör ve Güç Elektroniği
Jeneratör:
Türbin milinden alınan mekanik enerjiyi stator ve rotor ekipmanları yardımıyla elektrik enerjisine dönüştüren donanım.
55
Güç elektroniği:
Jeneratörlerden üretilen elektrik enerjisinin; izlenmesi, kontrol edilmesi ve bağlantı noktasının elektriksel karakteristikleri ile uyumlu hale getirilmesinde kullanılan yazılım ve donanım.
45
3- Buhar enjektörü veya vakum kompresörü
Buhar enjektörü:
Jeotermal kaynaklara dayalı üretim tesisinde kullanılan akışkanların bünyesinde bulunabilen düşük oranlardaki yoğuşmayan gazların sistemden uzaklaştırılmasında kullanılan ve venturi prensibine göre çalışan gaz alma sistemleri
Veya
Vakum kompresörü:
Jeotermal kaynaklara dayalı üretim tesisinde kullanılan akışkanların bünyesinde bulunabilen yüksek oranlardaki yoğuşmayan gazların sistemden uzaklaştırılmasında kullanılan gaz alma sistemleri
100
EK-B
“ EK-2
YERLİ İMALAT DURUM BELGESİ
Belgenin veriliş tarihi
Belge numarası
Firma unvanı
İşyeri adresi
Telefon, faks ve e-posta
Ticaret sicil no
Sanayi Odası veya Ticaret ve Sanayi Odası sicil no
Tesis tipi
Aksamın adı
Aksama ait bütünleştirici parçanın adı
İş bu belge “Yenilenebilir Enerji Kaynaklarından Elektrik Enerjisi Üreten Tesislerde Kullanılan Aksamın Yurt İçinde İmalatına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” kapsamında …../…../..…. tarihinde düzenlenmiş olup, adı geçen aksamın/aksama ait ………………. adlı bütünleştirici parçanın yurt içi katma değerle üretildiğini göstermektedir.
Bu belge, veriliş tarihinden itibaren 5 yıl geçerlidir.
Belgeyi Hazırlayanlar:
Yeminli Mali Müşavir
Mühür
İmza
ONAYLAYANLAR
Sanayi Odası veya Ticaret ve Sanayi Odası
Mühür
İmza