Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü
16 Temmuz 2013 SALI
Resmî Gazete
Sayı : 28709
YÖNETMELİK
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından:
SAĞLIK KURALLARI BAKIMINDAN GÜNDE AZAMİ YEDİ BUÇUK SAAT
VEYA DAHA AZ ÇALIŞILMASI GEREKEN İŞLER
HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Dayanak
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Yönetmelikte belirtilen işlerde, çalışanların sağlık kuralları bakımından, çalışabilecekleri azami çalışma sürelerini düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, sağlık kuralları bakımından günde ancak yedi buçuk saat veya daha az çalışılması gereken işleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 30 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Günde azami yedi buçuk saat çalışılabilecek işler
MADDE 4 – (1) Bir çalışanın günde ancak yedi buçuk saat çalıştırılabileceği işler aşağıda belirtilmiştir.
a) Kurşun ve arsenik işleri:
1) Kurşun üretilen galenit, serüzit, anglezit gibi cevherlerin çıkarılmasına ilişkin maden ocağı işleri.
2) Kurşunlu madenlerden yahut içinde kurşun bulunan kül, maden köpüğü, kurşun fırın kurumu, üstübeç artığı ve benzeri maddelerden kurşun üretimi için yapılan izabe işleri.
3) Antimuan, kalay, bronz ve benzeri maddelerle yapılan kurşun alaşımı işleri.
4) Kurşun levha ve lehimlerin alevle kesilmesi, kurşunlu boyaların alevle yakılması işleriyle levha, tel, boru, akümülatör, şişe kapsülü, yapımı gibi kurşun veya kurşun alaşımıyla çalışılan işler.
5) Üstübeç, sülügen, kurşun tetraetil gibi zehirli ve kimyasal kurşun veya arsenikli bileşiklerin hazırlanması işleri.
6) İçinde kurşun ve arsenik bulunan boya ve vernik gibi maddelerin kullanıldığı emaye, güderi, meşin, kauçuk, çini, cam, yapma süs taşları, yapma çiçek ve oyuncak yapımı işleriyle bina, dokuma ve otomobil boyacılığı ile dar mekanlarda, iç mekanlarda veya sağlığa uygun olarak havalandırılmayan mekanlarda yapılan boyacılık, renkli baskı ve harf matbaacılığı (tipografi) işleri.
7) Kurşun levhaları birbirine kaynatma işleri.
b) Cam sanayii işleri:
1) Cam yapımında kullanılan ilkel maddeleri toz haline getirme, eleme, karıştırma ve kurutma işleri (bu işleri yapmak üzere tam kapalı odalar içinde otomatik makineli tesisat veya çalışma ortamındaki tozları sağlık için tehlike oluşturmayacak düzeye indiren havalandırma tesisatı bulunmadığı takdirde).
2) Eritme işleri (otomatik besleme fırınlarıyla çalışılmadığı takdirde).
3) Ateşçilik işleri.
4) Üfleme işleri (tamamen otomatik makinelerle yapılmadığı takdirde).
5) Basınçla yapılan cam işleri (cam tazyiki işleri).
6) Ayna camı sanatında potalı cam dökümü işleri (potalar kalıp masasına mekanik araçlarla taşınmadığı takdirde).
7) Camı fırın başından alma işleri.
8) Yayma fırınlarında düzeltme işleri.
9) Tıraş işleri.
10) Asitle hak ve cilalama işleri.
11) Basınçlı havayla kum püskürten cihazlarla yapılan işler (çalışma ortamındaki tozları sağlık için tehlike oluşturmayacak düzeye indiren havalandırma tesisatı bulunmadığı takdirde).
12) Pota ve taş odalarında görülen işler.
c) Cıva sanayii işleri:
1) Cıva amalgamlarından altın ve gümüş ayırma işleri, akümülatörcülükte çinko amalgamı işleri, harç malzemesi yapımında cıvalı kurşunlu yapılan lehimcilik işleri.
2) Cıvalı aletler yapımı işleri.
3) Cıva buharlı elektrik ampulleri yapımı işleri.
4) Süblime, kalomel ve cıva fulminat gibi cıvalı bileşiklerin hazırlanması işleri ve laboratuvarlarda cıvayla yapılan işler.
ç) Çimento sanayii işleri:
1) İlkel maddeleri kırma, ufalama, ezme, eleme ve karıştırma işleri.
2) Otomatik fırınlarda pişirme işleri.
3) Klinkeri öğütme, eleme, torba ve fıçılara koyma işleri (otomatik olarak tozun etrafa yayılmasını önleyici bir düzenleme yapılmadığı takdirde).
d) Kok fabrikalarıyla termik santrallerdeki işler:
1) Ateşçilik, ocak temizliği, jeneratör, doldurma, boşaltma ve temizleme işleri.
2) Kimyasal arıtma işleri.
3) Gazın geçtiği cihaz ve boruların onarılması ve temizlenmesi işleri.
4) Kok fabrikalarında kömür ve ocak işleri.
5) Elektrik enerji üretim santrallerinin kazan dairesindeki ateşçilik, kül ve kömürlerin taşınması işleri, (ateşçiliğin elle yapılması durumunda veya kül ve kömürlerin taşınmasında tozun etrafa yayılmasını önleyici tesisler olmadığı takdirde).
6) Termik santraller ile her çeşit buhar kazanlarının kazan dairesindeki ateşçilik, kül ve kömürlerin taşınması işleri. (ateşçiliğin elle yapılması durumunda veya kül ve kömürlerin taşınmasında tozun etrafa yayılmasını önleyici tesisler olmadığı takdirde).
e) Çinko sanayii işleri:
1) Çinko madeninin toz haline getirilmesi, karıştırılması, elenmesi ve fırınlanması işleri.
2) Damıtma fırınının işletilmesi, fırınlardan küllerin ve cürufun kaldırılması işleri.
3) Çinkoyla alaşım yapılması işleri.
4) Çinko tozunun ambalajlanması işleri.
5) Sürekli olarak yapılan galvanizli demir lehimciliği işleri.
6) Çinko tozu kullanılan kimyasal ve sınai işler.
7) Elektrolitik çinko madeni üretilen tesislerdeki işler.
f) Bakır sanayii işleri:
1) Bakır cevheri çıkarılan maden ocaklarında yapılan işler.
2) Cevherin kuru veya yaş yöntemle zenginleştirilmesi ve elde edilmesi işleri.
3) Bakır fabrikalarında cevherin yıkama, flotasyon ve izabe işleri.
4) Hurda bakırın eritilerek dökülmesi işleri.
g) Alüminyum sanayii işleri:
1) Alüminyum oksit üretimi işleri.
2) Alüminyum bronzu hazırlama işleri.
3) Alüminyum madeni üretimi işleri.
ğ) Demir ve çelik sanayii işleri.
1) Demir izabe fabrikalarında cevherin demire çevrilmesi işleriyle boru fabrikalarının fırın ve döküm dairelerinde yapılan işler.
2) Çelikhanelerin çelik yapılan fırınlarıyla bunların teferruat ve eklentilerinden olan ikinci derecedeki fırınlarda ve konvertörlerde yapılan işler.
3) Sıvı haldeki demir ve çeliğin tesisat ve teçhizatla veya mekanik olarak taşınmasına ilişkin işler.
4) Sıcak veya sıvı haldeki cürufun taşınması ve işlenmesi işleri.
5) Haddehanelerde (soğuk demirle çalışılan haddehaneler hariç), fırınlarda, hadde serilerinde, haddehaneyi kızgın veya sıvı çelik yahut demirle besleyen tesisat ve araçlarla görülen işlerle kızgın halde olan yarı mamul parçaların kesilmesi ve hazırlanması işleri.
6) Demir ve çelik presleme makinelerinde yapılan işlerle bu makinelerin sıcak demir veya çelikle beslenmesi ve yapılan sıcak parçaların kaldırılma veya taşınması işleri.
7) Cürufun kırılması, ezilmesi, toz haline konulması, tozların çuvallara doldurulması ve yükletilmesi işleri.
h) Döküm sanayii işleri:
1) Kalıp kumunun hazırlanması işleri.
2) Döküm kalıp ve maçalarının yapılması ve döküme hazır duruma getirilmesi işleri.
3) Döküm şarjının hazırlanması ve her çeşit maden eritme (izabe) fırınlarının döküme hazır duruma getirilmesi işleri.
4) Maden eritme ve dökme işleri.
5) Kalıpların sökülmesi ve dökümlerin temizlenmesi işleri.
6) Savurma ve düşey döküm yapımı işleri.
ı) Kaplamacılık işleri:
1) Parlak ve mat kaplama işleri (galvano).
2) Polisaj işleri.
3) Kalaycılık işleri.
4) Doldurma yoluyla galvanizleme işleri.
5) Asitle yüzey temizleme işleri.
i) Karpit sanayii işleri:
1) Kireç ve kokun ark fırınında eritilmesi işleri.
j) Asit sanayii işleri:
1) Asit için hammaddelerin hazırlanması işleri.
2) Asidin yapılma safhalarındaki işler.
3) Asidin dinlendirilme, yüklenme, boşaltılma ve taşınması işleri.
4) Baca gazlarından asit elde edilmesi işleri.
k) Akümülatör sanayii işleri:
1) Akümülatör yapım ve onarım işleri.
2) Akümülatör suyu hazırlama ve şarj işleri.
l) Kaynak işleri:
1) Her çeşit koruyucu gaz altında yapılan kaynak işleri.
2) Toz altı kaynak işleri.
3) Oksijen ve elektrik kaynağı işleri.
m) Madenlere su verme işleri:
1) Su verme işleri (sertleştirme).
2) Semantasyon işleri.
n) Kauçuk işlenmesi işleri:
1) Kauçuk hamurunun karıştırılması, fırınlanması işleri.
2) Sağlığa uygun olarak havalandırılmayan yerlerde, otomatik tesisat kullanılmadan yapılan sıcak vulkanizasyon işleri.
o) Yeraltı işleri:
1) Maden ocakları işleri (elementer cıva bulunduğu saptanan cıva maden ocakları hariç), kanalizasyon ve tünel yapımı gibi yer altında yapılan işler.
ö) Radyoaktif ve radyoiyonizan maddelerle yapılan işler:
1) 19/4/1937 tarihli ve 3153 sayılı Radiyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanunun Ek 1 inci maddesinde yer alan hükümler saklı kalmak kaydıyla doğal ve yapay radyoaktif, radyoiyonizan maddeler veya bütün diğer korpüsküler emanasyon kaynakları ile yapılan işler.
p) Gürültülü işler:
1) Gürültü düzeyi en yüksek maruziyet etkin değerini (8h=85 dB(A)) aşan işler.
r) Su altında basınçlı hava içinde çalışmayı gerektiren işler:
1) Su altında basınçlı hava içinde çalışmayı gerektiren işlerden 20 metreye kadar derinlik veya 2 kg/cm2 basınçta yapılan işler (iniş, çıkış, geçiş dahil).
s) Pnömokonyoz yapan tozlu işler:
1) Pnömokonyoz yapan tozların bulunduğu işyerlerindeki işler.
ş) Tarım ilaçları:
1) Tarım ilaçları kullanımı işleri.
Günde yedi buçuk saatten daha az çalışılması gereken işler
MADDE 5 – (1) Bir çalışanın günde yedi buçuk saatten daha az çalıştırılması gereken işlerle bunların her birinde en çok kaçar saat çalıştırılacağı aşağıda belirtilmiştir.
a) Su altında basınçlı hava içinde çalışmayı gerektiren işler (iniş, çıkış, geçiş dâhil):
1) 20-25 (20 hariç) m. derinlik veya 2-2,5 (2 hariç) kg/cm2 basınçta 7 saat.
2) 25-30 (25 hariç) m. derinlik veya 2,5-3 (2,5 hariç) kg/cm2 basınçta 6 saat.
3) 30-35 (30 hariç) m. derinlik veya 3-3,5 (3 hariç) kg/cm2 basınçta 5 saat.
4) 35-40 (40 hariç) m. derinlik veya 3,5-4 (3,5 hariç) kg/cm2 basınçta 4 saat.
5) Dalgıçlar için bu süreler, 18 metreye kadar 3 saat, 40 metreye kadar olan derinliklerde 1/2 saattir.
b) Cıva işleri:
1) Cıva izabe fırınlarında görülen işler 6 saat.
2) Elementer cıva bulunan ocaklarda görülen işler 6 saat.
c) Kurşun işleri:
1) Kurşun izabe fırınlarının teksif odalarında biriken kuru tozları kaldırma işleri 4 saat.
ç) Karbon sülfür işleri:
1) Karbon sülfürden etkilenme tehlikesi bulunan işler 6 saat.
d) İnsektisitler:
1) Karbamatlı ve organik fosforlu insektisitlerin yapımı, paketlenmesi, çözelti olarak hazırlanması ve uygulanması işleri 6 saat.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Başka işte çalıştırma yasağı
MADDE 6 – (1) Bu Yönetmelik kapsamına giren işlerde çalışanlar, 4 ve 5 inci maddelerde belirtilen günlük azami iş sürelerinden sonra diğer herhangi bir işte çalıştırılamazlar.
Fazla çalışma yasağı
MADDE 7 – (1) Bu Yönetmelik kapsamına giren işlerde fazla çalışma yapılamaz.
Bildirim yükümlülüğü
MADDE 8 – (1) Bu Yönetmelikte sayılan işlerden herhangi birinin veya birkaçının sürekli olarak yapıldığı işyeri işverenleri, bu işlerin çeşit ve niteliklerini, yapılma zamanlarını, anılan işlerde çalışanların erkek ve kadınlar ayrı ayrı gösterilmek suretiyle sayılarını, işe başlamadan önce işin yürütüldüğü yerin bağlı bulunduğu Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne yazılı olarak bildirmekle yükümlüdürler.
İtirazlar
MADDE 9 – (1) İşyerlerinde yapılan işlerin 4 ve 5 inci maddelerde sayılan işlerden olup olmadığına ilişkin itirazlar ile 4 ve 5 inci maddelerde yer almayan işlere ilişkin başvurular, kullanılan maddelerin özellikleri, uygulanan teknoloji ve alınan teknik ve idari toplu koruma önlemleri de göz önünde bulundurulmak ve Sağlık Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından karara bağlanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Son Hükümler
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 10 – (1) 15/4/2004 tarihli ve 25434 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Kuralları Bakımından Günde Ancak Yedibuçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Bildirim ve muafiyet
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) 15/4/2004 tarihli ve 25434 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Kuralları Bakımından Günde Ancak Yedibuçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik kapsamında daha önce bildirim yapılmış olan iş ve işyerleri için 8 inci madde hükümleri uygulanmaz.
Yürürlük
MADDE 11 – (1) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesi yayımı tarihinden itibaren üç ay sonra diğer maddeleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 12 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.