Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü
2 Haziran 2014 PAZARTESİ
Resmî Gazete
Sayı : 29018
YÖNETMELİK
Türk-Alman Üniversitesinden:
TÜRK-ALMAN ÜNİVERSİTESİ LİSANSÜSTÜ EĞİTİM-ÖĞRETİM
VE SINAV YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Türk-Alman Üniversitesine bağlı enstitüler tarafından yürütülen lisansüstü eğitim-öğretim ve sınavlarla ilgili usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, Türk-Alman Üniversitesine bağlı enstitüler tarafından yürütülen lisansüstü eğitim-öğretim programları çerçevesindeki eğitim, öğretim, araştırma ve uygulamalar ile sınavlara ilişkin hükümleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 14, 19, 44 ve 46 ncı maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) AGNO: Ağırlıklı genel not ortalamasını,
b) Akademik takvim: Lisansüstü eğitim-öğretim programının yürütülmesine ilişkin faaliyetlerin tarih ve dönemlerinin belirlendiği ve Senato tarafından kabul edilen zaman çizelgesini,
c) AKTS (ECTS): Avrupa Kredi Transfer Sistemini,
ç) ALES: Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavını,
d) Anabilim dalı: Türk-Alman Üniversitesine bağlı eğitim-öğretim hizmeti veren enstitülerin ilgili anabilim dalını,
e) Anabilim dalı akademik kurulu: İlgili anabilim dalının lisansüstü eğitim programlarında görev yapan öğretim üyeleri ve öğretim görevlilerinden oluşan kurulu,
f) Anabilim dalı kurulu: İlgili anabilim dalı başkanı ve bilim dalı başkanlarından oluşan kurulu,
g) Anlaşma: Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Almanya Federal Cumhuriyeti Arasında Türkiye’de Bir Türk-Alman Üniversitesinin Kurulmasına Dair Anlaşmayı,
ğ) Bilim dalı: Anabilim dalı içinde eğitim ve öğretim, araştırma ve uygulama yapan birimi,
h) Bilimsel hazırlık: Lisansüstü programlara kabul edilen öğrencilerin gerektiğinde eksikliklerini gidermek için en çok bir takvim yılı süren tamamlama eğitimini,
ı) Diploma eki: Diplomaya ek olarak verilen ve diploma sahibinin aldığı eğitimin yapısını, düzeyini, içeriğini ve statüsünü belirli standartlar çerçevesinde tanımlayan, uluslararası şeffaflığı ve eğitim sonucunda kazanılan niteliklerin (diploma, derece, sertifika ve benzeri) ulusal/uluslararası düzeyde tanınırlığını arttırmayı amaçlayan ve diploma ile birlikte verilen belgeyi,
i) Enstitü: Türk-Alman Üniversitesine bağlı enstitüleri,
j) Enstitü kurulu: İlgili enstitünün müdür, müdür yardımcıları ve anabilim dalı başkanlarından oluşan kurulu,
k) Enstitü yönetim kurulu: İlgili enstitünün müdürü başkanlığında, müdür yardımcıları ve enstitü kurulu tarafından üç yıl için seçilen üç öğretim üyesinden oluşan kurulu,
l) Rektör: Türk-Alman Üniversitesi Rektörünü,
m) Senato: Türk-Alman Üniversitesi Senatosunu,
n) Tez danışmanı: Enstitüde tezli veya tezsiz lisansüstü programına kayıtlı öğrencilere rehberlik etmek üzere enstitü yönetim kurulu tarafından atanan öğretim üyesini,
o) Üniversite: Türk-Alman Üniversitesini,
ö) Üniversite Yönetim Kurulu: Türk-Alman Üniversitesi Yönetim Kurulunu,
p) Yarıyıl: Güz ve bahar yarıyıllarından oluşan, yarıyıl sonu sınav günleri hariç, en az on dört haftayı kapsayan, başlangıç ve bitiş tarihleri her akademik yıl için enstitü yönetim kurulları tarafından önerilen ve Senato tarafından onaylanan eğitim süresini,
r) YDS/ÜDS: ÖSYM tarafından yapılan Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavını/Üniversitelerarası Kurul Yabancı Dil Sınavını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Lisansüstü Eğitim-Öğretimi ile İlgili Esaslar
Lisansüstü programlarının açılması
MADDE 5 – (1) Lisansüstü programlar, 3/3/1983 tarihli ve 17976 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Lisansüstü Eğitim - Öğretim Enstitülerinin Teşkilât ve İşleyiş Yönetmeliği çerçevesinde ilgili anabilim dalı akademik kurulunun teklifi, enstitü kurulunun uygun görüşü, Senatonun kabulü ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile açılır.
(2) Açık olan lisansüstü programlara öğrenci alınıp alınmayacağı, alınacak öğrenci sayısı, başvuru ve kabul şartları, anabilim dalı akademik kurulunun teklifi dikkate alınarak enstitü kurulunca belirlenir ve Senato onayı ile karara bağlanır.
(3) Rektörün önerisi ve Yükseköğretim Kurulu kararıyla lisansüstü öğretim yapmak üzere bölüm veya anabilim dalından farklı ad taşıyan, disiplinlerarası bir enstitü anabilim dalı kurulabilir. Bu tür bir enstitü anabilim dalının başkanı enstitü müdürü tarafından üç yıl süre ile atanır.
(4) Yükseköğretim Kurulu kararıyla lisansüstü eğitim ve öğretim yapmak üzere yurt içi ve yurt dışı yükseköğretim kurumları ile ortak lisansüstü programlar açılabilir. Bu programların uygulanmasına ilişkin esaslar Senato tarafından belirlenir. Yurt içi yükseköğretim kurumları ile ilgili ortak programları, 22/2/2007 tarihli ve 26442 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan, Yükseköğretim Kurumlarının Yurtiçindeki Yükseköğretim Kurumlarıyla Ortak Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Programları Tesisi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre yürütülür.
(5) Lisansüstü programlara başvurular, ilanda belirtilen başvuru süresi içinde ve istenilen belgelerle birlikte enstitü müdürlüklerine yapılır. Başvuru için istenen belgeleri belirtilen süre içinde teslim etmeyen veya eksik teslim eden adayların başvuruları işleme konmaz. Başvurularda istenen belgelerin aslı veya onaylı örneği kabul edilir. Askerlik durumu ve adli sicil kaydına ilişkin olarak ise adayın beyanına dayanılarak işlem yapılır.
(6) Lisansüstü programlara hangi alanlardan başvurulabileceği ilgili anabilim dalı akademik kurulu kararıyla belirlenir.
(7) Herhangi bir lisansüstü programına kabul edilebilecek öğrenci sayısı beş veya daha az ise ilgili enstitü yönetim kurulu o yarıyıl için söz konusu lisansüstü programın açılmamasına karar verebilir.
Derslerin belirlenmesi ve ders görevlendirmesi
MADDE 6 – (1) Lisansüstü dersler, ilgili anabilim dalı akademik kurulunun görüşü, anabilim dalı başkanlığının teklifi, enstitü kurulunun kararı ve Senatonun onayıyla belirlenir.
(2) Açılması onaylanan derslerin güz ve bahar yarıyıllarına göre dağılımı, bu derslerin hangi öğretim üyeleri tarafından verileceği anabilim dalı akademik kurulunun görüşü alınarak, anabilim dalı başkanlığınca teklif edilir ve enstitü yönetim kurulu tarafından karara bağlanır.
(3) Tezli yüksek lisans ve doktora programlarındaki öğrenciler için tez danışmanının atandığı tarihi izleyen yarıyıl başından itibaren uzmanlık alan dersi açılabilir. Uzmanlık alan dersi, ilgili anabilim dalında öğrencinin ihtiyacını karşılamak üzere veya tezine yönelik olarak seçilen konularda açılan kuramsal derstir. Uzmanlık alan dersi her yarıyıl ile yaz tatillerinde de devam eder. Her öğrenci, tez danışmanı tarafından açılan uzmanlık alan dersini almak zorundadır.
(4) Lisansüstü düzeydeki dersler, öğretim üyeleri tarafından verilir. Bir dersi bir veya birden fazla öğretim üyesi sıralı olarak verebilir. Zorunlu hallerde anabilim dalı akademik kurulunun gerekçeli önerisi ve enstitü yönetim kurulunun onayı ile doktora derecesine sahip öğretim görevlilerine de lisansüstü düzeyde dersler verdirilebilir. Gerekli görüldüğünde yukarıdaki usule uygun ve Üniversite Yönetim Kurulu kararı ile yurt içi ve yurt dışı yükseköğretim kurumlarından da görevlendirme yapılabilir.
(5) Staj zorunluluğu olan programlarda staj, uygulama ve benzeri çalışmalarla ilgili esaslar ilgili yönetim kurulunun teklifi üzerine Senatoca belirlenir.
Sınav jürisi
MADDE 7 – (1) Lisansüstü programlara giriş sınav jürileri, ilan edilen her program için üç asil, iki yedek olmak üzere, ilgili anabilim dalı akademik kurulunun önerisi ve enstitü yönetim kurulunun kararı ile belirlenir.
Öğretim dili
MADDE 8 – (1) Enstitülerde lisansüstü öğretimi Türkçe, Türkçe-Almanca veya Almanca, gerek görüldüğünde Türkçe-İngilizce veya İngilizce dillerinde yapılır. Türkçe-Almanca veya Türkçe-İngilizce yürütülen programlarda öğrenciler, mezuniyet için gerekli toplam kredilerinin en az %30'unu yabancı dildeki derslerden almak zorundadırlar. Hangi anabilim dalında hangi dilde öğretim yapılacağı anabilim dalı akademik kurulunun görüşü, anabilim dalı başkanlığının teklifi, enstitü kurulunun önerisi ve Senatonun kararı ile belirlenir.
Kontenjan tespiti ve ilanı
MADDE 9 – (1) Tezli ve tezsiz yüksek lisans ile doktora programlarına alınacak öğrenci sayısı, anabilim dalı başkanlığınca anabilim dalı akademik kurulunun görüşü alınarak enstitüye teklif edilir. Lisansüstü kontenjanlar enstitü kurulunun kararı ve Senatonun onayı ile kesinleşir.
(2) Doğrudan veya yatay geçiş yöntemi ile öğrenci kabul edilecek lisansüstü programların adları, başvurma şartları, istenilen belgeler ve diğer hususlar ilanla duyurulur. Bu ilanda yabancı öğrenciler için ayrılan kontenjanlar da ayrıca belirtilir.
Kayıt dondurma
MADDE 10 – (1) Öğrencinin başvurusu ve enstitü yönetim kurulunun kararı ile öğrenim süresi boyunca, yüksek lisans öğrencileri en fazla iki yarıyıl, doktora öğrencileri ise en fazla dört yarıyıl kayıt dondurma işlemi yaptırabilir. Kayıt dondurma başvuruları yarıyıl başında, kayıt yenileme dönemi içerisinde yapılır. Kaydı dondurulan öğrencinin o yarıyıl öğrenim süresine dâhil edilmez.
Mezuniyet
MADDE 11 – (1) Kayıtlı olduğu tezli veya tezsiz program çerçevesinde aldığı lisansüstü dersleri, tezli yüksek lisans programlarında ve doktora programında tezini başarıyla tamamlayan ve en az 3,00 AGNO ile anabilim dalı programlarında belirtilen şartları yerine getiren yüksek lisans ve doktora öğrencileri mezuniyete hak kazanırlar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Lisansüstü Programlara Başvuru, Öğrenci Kabulü ve Kayıt Esasları
Yüksek lisans programlarına başvuru ve kabul
MADDE 12 – (1) Yüksek lisans programına başvuran adayların bir lisans diplomasına veya Yükseköğretim Kurulunca denkliği kabul edilen yurt dışı fakülte veya yüksekokullardan bir lisans diplomasına sahip olmaları gerekir. Öğrencilerin şartlı ön kabul için lisans öğrenimlerinin son yarıyılında olmaları gerekir.
(2) Başvurduğu alana ilişkin puan türünde ALES’ten en az 55 standart puandan az olmamak üzere Senato tarafından belirlenen puana sahip olmaları gerekir.
(3) Yüksek lisans programlarına başvuran adayların, eğitimin tamamen veya kısmen yabancı dilde yapıldığı programlarda, programın gerektirdiği yabancı dildeki ÜDS/YDS’ından en az 75; Türkçe ve tezsiz yüksek lisans programlarında en az 50 dil puanı almış olmaları gerekir. Uluslararası kabul gören ve eşdeğerliliği kabul edilen bir sınavdan, yukarıda belirtilenlere eşdeğer puan almış olanlar da ilgili yabancı dil şartını yerine getirmiş kabul edilirler. Anabilim dalının önerisi, enstitü yönetim kurulunun kararı ile bu puanlar değiştirilebilir. En az son üç yılında, öğretim dili olarak belirlenen yabancı dilin anadil olarak konuşulduğu bir ülkede, o ülke vatandaşlarının devam ettiği orta öğretim kurumları veya yükseköğretim kurumlarında eğitim görüp, öğretimini bu kurumlarda tamamlayanlar başvuru için aranan yabancı dil puanı koşulundan muaftır.
(4) Enstitü anabilim dalı tarafından önerilen ve enstitü kurulu tarafından kabul edilen ve Senato tarafından onaylanan diğer şartlara sahip olmaları gerekir.
(5) Yüksek lisans programlarına başvuran adayların başvurularının değerlendirilmesi ALES puanı (%50), lisans not ortalaması (%20) ve mülakat ve/veya yazılı sınav sonucu (%30) etki edecek şekilde toplanarak yapılır. Programa yerleştirilebilmek için toplam puanın, en yüksek nottan başlanarak yapılacak not sıralamasında kontenjan dâhilinde kalması gerekir. Enstitü yönetim kurulu, gerekli görülen durumlarda puan barajı getirebilir.
Doktora programlarına başvuru ve kabul
MADDE 13 – (1) Doktora programına başvuran adayların programın öngördüğü bir tezli yüksek lisans diplomasına veya Yükseköğretim Kurulunca denkliği kabul edilen yurt dışı fakülte veya yüksekokullardan bir yüksek lisans diplomasına sahip olmaları ve başvurduğu puan türünde ALES’ten en az 60 standart puandan az olmamak üzere Senato tarafından belirlenen puana sahip olmaları gerekir.
(2) Doktora programlarına başvuran adayların, eğitimin tamamen veya kısmen yabancı dilde yapılması planlanmış programlarda, programın gerektirdiği yabancı dilde, ÜDS/YDS’ından en az 75, Türkçe doktora programlarında programın gerektirdiği dilde en az 60 dil puanı almaları gerekir. Uluslararası kabul gören ve eşdeğerliliği kabul edilen bir sınavdan, yukarıda belirtilenlere eşdeğer puan almış olanlar da ilgili yabancı dil şartını yerine getirmiş kabul edilirler. Anabilim dalının önerisi, enstitü yönetim kurulunun kararı ile bu puanlar değiştirilebilir. En az son üç yılında, öğretim dili olarak belirlenen yabancı dilin anadil olarak konuşulduğu bir ülkede, o ülke vatandaşlarının devam ettiği orta öğretim kurumları veya yükseköğretim kurumlarında eğitim görüp, öğretimini bu kurumlarda tamamlayanlar başvuru için aranan yabancı dil puanı koşulundan muaftır.
(3) Doktora programlarına başvuran adayların başvurularının değerlendirilmesi ALES puanı (%50), yüksek lisans mezuniyet notu (%20) ve mülakat ve/veya yazılı sınav sonucu (%30) toplanarak yapılır. Programa yerleştirilebilmek için toplam puanın, en yüksek nottan başlanarak yapılacak not sıralamasında kontenjan dâhilinde kalması gerekir. Enstitü yönetim kurulu, gerekli görülen durumlarda puan barajı getirebilir.
Yurt dışı öğrenci başvuru şartları
MADDE 14 – (1) Yabancı uyruklu adaylarla yurt dışında ikamet eden Türk vatandaşlarının lisansüstü programlara kabul edilebilmeleri için başvurdukları programın durumuna uygun ve Yükseköğretim Kurulu tarafından denkliği kabul edilen fakülte ya da yüksekokullardan lisans veya yüksek lisans diplomasına sahip olmaları gerekir.
(2) Başvurdukları lisansüstü eğitim programının dilinin Almanca veya İngilizce olması durumunda, program dilinde ve en az üç yıl süreli (lise, lisans, yüksek lisans veya doktora gibi) bir programı tamamlayarak diploma almış olmaları ya da bu Yönetmeliğin 12 nci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen yeterlik şartlarından birini sağlamaları gerekir.
(3) Yabancı uyruklu adayların Türkçe dil bilgisi yeterliliği konusunda Üniversite Yönetim Kurulu karar verir.
(4) Yurt dışı adayların lisansüstü eğitim programlarına kabulüne ilişkin diğer şartlar, ilgili enstitü anabilim dalı akademik kurulunun görüşü ve enstitü yönetim kurulunun önerisi alınarak Senato tarafından belirlenir.
Yabancı dil hazırlık
MADDE 15 – (1) Yüksek lisans ve doktora programlarında Senato tarafından belirlenen yabancı dil asgari yeterlik düzeyini sağlayamayan öğrenciler için 4/12/2008 tarihli ve 27074 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yüksek Öğretim Kurumlarında Yabancı Dil Öğretimi ve Yabancı Dille Öğretim Yapılmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca yabancı dil hazırlık programı açılabilir.
(2) Yabancı uyruklu öğrenciler için Türkçe hazırlık programı açılması ve kabul şartları konusunda Senato karar verir.
Bilimsel hazırlık programına öğrenci kabulü
MADDE 16 – (1) Lisansüstü programlarında, nitelikleri aşağıda belirtilen adayların eksikliklerini gidermek amacıyla bilimsel hazırlık programı uygulanabilir:
a) Lisans derecesini kabul edildikleri yüksek lisans veya doktora programından farklı alanlarda almış olanlar.
b) Lisans derecelerini kabul edildikleri yüksek lisans veya doktora programı ile aynı bilim dalında aldıkları halde farklı bir yükseköğretim kurumundan mezun olanlar.
c) Yüksek lisans derecelerini kabul edildikleri doktora programından farklı alanlarda almış olanlar.
ç) Yüksek lisans derecelerini kabul edildikleri doktora programıyla aynı bilim dalında aldıkları halde farklı bir yükseköğretim kurumundan mezun olanlar.
(2) Bilimsel hazırlık programında geçirilecek süre en çok iki yarıyıldır. Bu programda geçirilen iki yarıyıllık süre, bu Yönetmelikte belirtilen yüksek lisans veya doktora yeterlik programı sürelerine dâhil edilmez. Bilimsel hazırlık süresi sonunda başarısız olan öğrenciler ilgili lisansüstü programına başlayamazlar.
(3) Bilimsel hazırlık programında alınması zorunlu dersler, ilgili lisansüstü programı tamamlamak için gerekli görülen derslerin yerine geçmez. Ancak, bilimsel hazırlık programındaki bir öğrenci, bilimsel hazırlık derslerinin yanı sıra ilgili anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulunun onayı ile lisansüstü programa yönelik dersler de alabilir.
(4) Bilimsel hazırlık programı esasları, bu Yönetmelik hükümlerine göre ilgili kurul önerisi üzerine Senato onayı ile yürütülür.
Özel öğrenci kabulü
MADDE 17 – (1) Bir yükseköğretim kurumu mezunu olan veya yedinci veya sekizinci döneme kayıt yaptırmış ve önceki dönemlerdeki derslerinden başarılı olan öğrenciler ilgili anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu kararıyla lisansüstü derslere özel öğrenci olarak kabul edilebilirler. Özel öğrenciler kayıtlı lisansüstü öğrenciler için açılan derslere kayıt yaptırabilirler. Özel öğrenciler öğrencilik haklarından yararlanamazlar. Derslere devam ve başarı durumu enstitü öğrencilerine uygulanan esaslarla aynıdır.
(2) Özel öğrencilere diploma veya derece verilmez; aldıkları dersleri ve notlarını gösteren bir belge verilir. Özel öğrenci statüsündeki öğrenciler başarılı oldukları dersleri yüksek lisans programlarında kredili dersler olarak saydırabilirler.
(3) Özel öğrenciler kredi/saat başına, enstitü yönetim kurulu tarafından belirlenen ve Üniversite Yönetim Kurulunca onaylanan katkı payını ödemek zorundadırlar.
Yatay geçiş yoluyla öğrenci kabulü
MADDE 18 – (1) İlgili enstitü bünyesindeki başka bir anabilim dalında veya eşdeğer eğitim veren yurt içi ve Yükseköğretim Kurulu tarafından tanınan yurt dışı lisansüstü programlarında ilk yarıyılını başarıyla tamamlamış olanlar, Üniversitenin lisansüstü programlarına yatay geçiş yapabilirler.
(2) Yatay geçiş yapmak isteyenlerin Üniversitenin lisansüstü programlarına öğrenci kabul ve başarı şartlarını sağlamış olmaları gerekir. Bu öğrencilerin programa kabul ve intibakına ilgili anabilim dalı akademik kurulunun görüşü alınarak enstitü yönetim kurulu tarafından karar verilir.
(3) İlgili anabilim dalı her yarıyıl sonunda bir sonraki yarıyılda kabul edebilecekleri yatay geçiş öğrenci kontenjanlarını istenilen belgelerle birlikte enstitü müdürlüğüne bildirir. Kontenjanlar enstitü yönetim kurulunda görüşülerek Senato tarafından karara bağlanır.
(4) Yüksek lisans ve doktora programlarına ancak ikinci yarıyıl başında yatay geçiş yapılabilir.
(5) Yatay geçişle ilgili diğer hususlar Senato tarafından belirlenir.
Lisansüstü programlara kayıt
MADDE 19 – (1) Lisansüstü programlara kabul edilen öğrencilerin listesi enstitü yönetim kurulu kararı ile kesinleşir ve enstitü müdürlüğü tarafından duyurulur. Enstitü yönetim kurulu, her program için en fazla ilan edilen kontenjan sayısı kadar yedek aday belirleyebilir.
(2) Öğrenci kayıt işlemleri, lisansüstü programın özellikleri dikkate alınarak ilgili enstitü müdürlüğü tarafından yapılır. Akademik takvimde belirtilen süre içinde kesin kaydını yaptırmayan adaylar, kesin kayıt hakkını kaybeder. Eksik belge ile kesin kayıt yapılmaz. Kayıtlarda istenen belgelerin aslı veya ilgili enstitü tarafından onaylı örneği kabul edilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Kayıt Yenileme, Öğrenci Katkı Payı ve Öğrenim Ücreti,
Dersler, Sınavlar ve Değerlendirme Esasları
Kayıt yenileme, öğrenci katkı payı ve öğrenim ücreti
MADDE 20 – (1) Öğrencilere ders seçme/tez/proje ve yükümlü olmaları halinde ilgili mevzuat hükümleri uyarınca katkı payı ya da öğrenim ücretini yatırmak suretiyle kayıt yenilemeleri için tanınacak süreler akademik takvimde düzenlenir. Bu sürelere ilişkin değişiklikler Üniversite Senatosu tarafından belirlenir.
(2) Yürürlükte olan mevzuat gereğince yükümlü oldukları halde katkı payını ya da öğrenim ücretini belirtilen süre içinde yatırmayan öğrencilerin kayıtları yenilenmez.
(3) Belirtilen süre içinde kayıtlarını yenilemeyen öğrenciler öğrencilik haklarından yararlanamaz.
Tez danışmanı atanması
MADDE 21 – (1) Her öğrenci için tez danışmanı, öğrencinin bağlı bulunduğu anabilim dalı akademik kurulunun önerisi ve enstitü yönetim kurulu kararı ile Üniversite öğretim üyeleri arasından ve en geç ikinci yarıyıl sonuna kadar atanır. Zorunlu hallerde, yüksek lisans öğrencileri için tez danışmanı doktora yapmış öğretim görevlileri arasından da atanabilir.
(2) Gerekçelendirmek şartıyla tez danışmanı yurt içi ve yurt dışı farklı yükseköğretim kurumlarında görev yapan öğretim üyeleri arasından da atanabilir. Tez danışmanı atanıncaya kadar bu görevi anabilim dalı başkanı yürütür.
(3) Tez çalışmasının niteliğinin birden fazla danışman atanmasını gerektirdiği durumlarda, birinci tez danışmanının gerekçeli raporu, anabilim dalı başkanının önerisi ve enstitü yönetim kurulunun kararı ile ikinci tez danışmanı atanabilir. İkinci tez danışmanı bir yükseköğretim kurumunda çalışan doktoralı öğretim görevlisi olabileceği gibi doktora yapmış olup yükseköğretim kurumu dışında kamu veya özel sektörde çalışan araştırmacılar arasından da seçilebilir.
(4) Gerekli hallerde öğrencinin başvurusu ve/veya tez danışmanının önerisi ve enstitü yönetim kurulunun kararıyla tez danışmanı değişikliği yapılabilir.
(5) İki yarıyıl üst üste veya aralıklı olarak üç kez kaydını yenilemeyen veya devamsızlık nedeniyle başarısız bulunan öğrencilerin tez danışmanlarının görevleri sona erer.
Ders alma ve bırakma
MADDE 22 – (1) Lisansüstü öğrenciler yarıyıl başında, akademik takvimde belirtilen tarihler arasında ders kaydı yaptırmak zorundadırlar.
(2) Dersler; zorunlu, seçmeli, seminer, tez, dönem projesi, uzmanlık alan dersi adı altında eğitim-öğretim programlarında yer alır.
(3) Yarıyıl başında kayıt yaptıran öğrenciler, akademik takvimde belirtilen ders alma-bırakma günlerinde ders alma, ders değiştirme, ders ekleme ve ders bırakma işlemleri yapabilir.
(4) Lisansüstü öğrenciler, tez danışmanının önerisi, anabilim dalı başkanlığı görüşü ve enstitü yönetim kurulunun kararı ile yurt içi ve yurt dışındaki başka yükseköğretim kurumlarından lisansüstü dersler alabilirler.
Değişim programları
MADDE 23 – (1) Anlaşma ve ikili anlaşmalar çerçevesinde öğrenci değişim ve staj programları uygulanabilir. Öğrenciler değişim programları çerçevesinde, bir veya iki dönem ilgili üniversitelere gönderilebilir, yurt içindeki veya yurt dışındaki bu üniversitelerden öğrenci kabul edilebilir.
(2) Anlaşma ve ikili anlaşmalar çerçevesinde öğrenim gören öğrencilerin ders seçimi ve eşleştirilmesi ile not intibakları, ilgili kurullar tarafından yapılır. Derslerin isim olarak birebir örtüşmesi gerekmez. Ancak içerik açısından en yakın derslerin seçilmesine özen gösterilir.
(3) Değişim programlarını yürütülme şekli Senato tarafından belirlenir.
(4) Anlaşma ve ikili anlaşmalar çerçevesinde çift diploma ve ortak diplomaya yönelik ortak program yürüten bölümlerdeki öğrencilerin ilgili üniversitelerden aldıkları notları, olduğu gibi not durum belgesine işlenir.
(5) Anlaşma ve ikili anlaşma veya uluslararası ilişkiler çerçevesinde Üniversiteye gelen öğrencilerin işlemleri; Anlaşma ve ikili anlaşma ve ilgili mevzuat hükümlerine göre ilgili kurul kararı ile yürütülür.
Ders saydırma
MADDE 24 – (1) Bir öğrencinin değişim programları çerçevesinde veya özel öğrenci statüsünde aldığı lisansüstü dersler dâhil, yurt içi/yurt dışı yükseköğretim kurumlarından almış olduğu ve başarılı olduğu lisansüstü dersler danışmanın görüşü, anabilim dalı akademik kurulunun önerisi ve enstitü yönetim kurulunun kararıyla saydırılabilir.
(2) Lisansüstü öğrencisinin, kredi transferi yaptıracağı derslerin kredi toplamı, öğrenim gördüğü programda tamamlamak zorunda olduğu asgari ders kredisinin yarısını geçemez.
Devam zorunluluğu
MADDE 25 – (1) Lisansüstü öğretimde teorik ve uygulamalı derslere %70 devam zorunludur. Teorik ve uygulamalı derslerin %30'undan fazlasına devam etmeyen öğrenci, o dersin ya da derslerin yarıyıl sonu genel sınavlarına alınmaz ve öğrenciye (Z) notu verilir.
Ders tekrarı
MADDE 26 – (1) Lisansüstü öğrenci, başarısız olduğu dersleri tekrar almak ve başarmak zorundadır. Devamsızlık nedeniyle başarısız olunan dersler için devam şartı aranır.
(2) Başarısız olunan dersin takip eden yarıyılda açılmaması veya programdan kaldırılmış olması halinde danışmanın görüşü doğrultusunda ilgili anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu kararı ile başarısız olunan dersin yerine başka bir lisansüstü dersi alınabilir.
(3) Örgün eğitimle yürütülen tezsiz yüksek lisans programında başarısız olunan dersin tekrar alınması durumunda ilgili dönem için öngörülen katkı payı ve öğrenim ücreti tekrar ödenir.
Sınavlar
MADDE 27 – (1) Yıl boyunca yapılacak sınavlar şunlardır:
a) Ara sınav: Her ders için en az bir ara sınav yapılır. Ancak öğretim üyeleri yarıyıl süresince öğrencilerine yaptırdıkları proje, ödev, laboratuvar, atölye ve benzeri çalışmaları da ara sınav yerine sayabilirler.
b) Yarıyıl sonu sınavı: Bir dersin yarıyıl sonu sınavı, o dersin tamamlandığı yarıyıl sonunda yapılır. Derse devam şartını yerine getiren öğrenci, belirlenen gün ve saatte o dersin yarıyıl sonu sınavına girebilir. Yarıyıl sonu sınavına girmeyen öğrenciye (S) notu verilir. Öğretim üyeleri yarıyıl süresince öğrencilerine yaptırdıkları proje, ödev, laboratuvar, atölye ve benzeri çalışmaları da yarıyıl sonu sınavı yerine sayabilirler.
c) Bütünleme sınavı: Bütünleme sınavına, yarıyıl/yılsonu sınavına girme hakkını kazanıp da bu sınavlara mazeretli veya mazeretsiz girmeyen öğrencilerle, sınava girip de başarısız duruma düşen veya notunu yükseltmek isteyen öğrenciler girer. Bütünleme notu yarıyıl/yılsonu notu olarak işlenir. Bütünleme sınavına girmeyen öğrenciye (S) notu verilir.
ç) Mazeret sınavı: Mazeretleri ilgili enstitü yönetim kurulunca haklı ve geçerli kabul edilen lisansüstü öğrenciler, giremedikleri ara sınav hakkını aynı dönem içinde kullanırlar. Mazeret sınavlarına giremeyen öğrenciye yeni bir mazeret sınavı hakkı verilmez. Yarıyıl sonu sınavının mazereti bütünleme sınavıdır. Bütünleme sınavının mazereti yoktur.
Ders değerlendirme esasları
MADDE 28 – (1) Bir dersteki başarı durumu ders başarı notu ile belirlenir. Ders başarı notu, öğrencinin yarıyıl içinde ara sınavlar, uygulamalı çalışmalar, ödevler gibi çalışmalarda gösterdiği başarı ve yarıyıl sınavının birlikte değerlendirilmesi ile elde edilir. Dönem içi değerlendirmelerin başarı notuna katkısı % 40’tan az, % 60’tan fazla olamaz. Bu oranların hesabında kesirler aynen korunur, ancak başarı notunun hesabında kesirli sayılar en yakın tam sayıya tamamlanır.
(2) Öğrencilerin yarıyıl sonu başarı notu, aldıkları her ders için, öğretim üyesi tarafından aşağıdaki harf notlarından biri ile değerlendirilir. Senato lisansüstü programlarla ilgili devam, sınavdan başarılı sayılma şartları, ders tekrarı, sınav notuna itiraz ve öğretim üyesinin sınav sonucunu düzeltmesi ile ilgili hususlarda değişiklik yapabilir.
a)
Başarı Notu Ağırlık/Açıklama
AA Pekiyi 4,00
BA Çok iyi 3,50
BB İyi 3,00
CB Orta Üstü (Koşullu Geçer) 2,50
CC Orta (Koşullu Geçer) 2,00
DC Geçmez 1,50
DD Geçmez 1,00
F Geçmez/Başarısız 0,00
G Geçer/Başarılı -
Durum Notu Açıklama
E Eksik -
I İzinli -
M Muaf -
S Yarıyıl sonu sınavına girmemiş -
T Tez çalışması devam ediyor -
Y Yeterliliğe hazırlanıyor -
Z Devamsız -
b) Ortalamaya katılan notlar aşağıda belirtilmiştir. Söz konusu notlar, öğrencinin bir lisansüstü dersinde gösterdiği başarı düzeyini belirtmek için o dersin öğretim üyesi tarafından verilir. Bu notlardan;
1) AA, BA ve BB; geçer notları,
2) CB ve CC; koşullu geçer notları (bu notları alan öğrencinin, AGNO’sunun en az 3.00 olması kaydıyla bu dersi şartlı olarak başarmış kabul edilir),
3) DC ve DD; geçmez notları,
4) F; başarısız notu
temsil eder.
c) Ortalamaya katılmayan notlar aşağıda belirtilmiştir.
1) G (Geçer) notu, tez jürisinin onayladığı teze ilgili enstitü yönetim kurulu tarafından,
2) Notu G veya F olarak tanımlanmış olan tez dersi hariç bir dersin tamamlandığını göstermek üzere dersin öğretim üyesi tarafından,
3) Öğrencilerin Üniversitede izledikleri lisansüstü programına kabul edilmeden önce başka lisansüstü programlarında aldıkları ve başarılı oldukları dersler arasından; ilgili enstitü yönetim kurulunun nakillerini onayladığı dersler için, enstitü yönetim kurulu tarafından,
4) Kayıtlı olduğu lisansüstü programındaki öğrenimi sırasında Üniversite dışındaki yükseköğrenim kurumlarından alınmış ve başarıyla tamamlanmış lisansüstü derslerde ilgili enstitü yönetim kurulu tarafından
verilir.
5) E (Eksik) notu, dersi veren öğretim üyesinin kabul edeceği geçerli bir nedenle ders için gerekli koşulları yarıyıl sonunda tamamlayamayan öğrencilere verilir. E notunun, yarıyıl notlarının son veriliş tarihinden itibaren bir hafta içinde harf notuna çevrilmesi gerekir. Ancak, özel durumlarda bu süre en geç bir sonraki yarıyılın kayıtlarının başlama tarihine kadar uzatılabilir ve bu süre sonunda harf notuna çevrilmesi gerekir. Özel durumlardaki bu işlemler dersin verildiği enstitü anabilim dalının önerisi üzerine ve o anabilim dalının bağlı bulunduğu birimin yönetim kurulu kararı ile gerçekleştirilir. Süresi içinde harf notuna çevrilmeyen E notu kendiliğinden F notuna dönüşür.
6) I (İzinli) notu; bu Yönetmeliğe uygun olarak izinli sayılan öğrencilere verilir.
7) M (Muaf) notu, müfredatta yer alan bazı derslerden muaf olan öğrencilere verilir. Ders muafiyeti ile ilgili esaslar Senato tarafından belirlenir.
8) S (Yarıyıl sonu sınavına girmemiş) notu, yarıyıl sonu sınavlarına katılamayan öğrencilere verilir. Bu durumdaki öğrencilere bu Yönetmelik hükümleri uygulanır. S notu, bir sonraki yarıyılın kayıt süresinin başlangıcından önce giderilmezse, öğrencinin notu F olur. Ancak, uzayan hastalık gibi olağanüstü durumlarda, ilgili yönetim kurulu bu süreyi uzatabilir. Uzatılan süre, izleyen yarıyılın ders ekleme-bırakma süresini aşıyorsa, öğrenci bu yarıyıl için izinli sayılır.
9) Y (Yeterliliğe hazırlanıyor) notu, derslerini başarıyla tamamlayıp yeterlik sınavına girmeye hak kazanan doktora öğrencilerine, yeterlik sınavı hazırlığı yapmakta olduklarını göstermek üzere verilir.
10) T (Tez çalışması devam ediyor) notu, teze kayıtlı olan öğrenciye, tez çalışmalarının başarıyla sürmesi halinde, çalışmalarının izleyen yarıyılda da devam edebilmesi için tez danışmanı tarafından verilir.
11) Z (Devamsız) notu, devam zorunluluğu olan derslerde devam şartını yerine getirmemiş olan öğrenciye verilen nottur.
ç) Notlarda herhangi bir yanlışlık olması halinde, ilgili öğretim üyesinin yanlışlığı gerekçeli bir yazıyla dersle ilgili enstitü müdürlüğüne en geç izleyen yarıyılın kayıt döneminin sonuna kadar bildirmesi gerekir. Notların düzeltilmesine ilişkin karar ilgili enstitü yönetim kurulu tarafından verilir. Notlardaki yanlışlıklar izleyen yarıyılın kayıt döneminin sonuna kadar giderilmediği takdirde bu konuda Üniversite Yönetim Kurulu karar almaya yetkilidir.
(3) Yeterlilik, seviye tespit veya ders başarılarını ölçen tüm sınavlar, kâğıt ortamında ve eş zamanlı olarak yapılabileceği gibi, alan ve zorluk düzeyine göre tasnif edilerek güvenli biçimde saklanan bir soru bankasından, her bir adaya farklı zamanlarda farklı soru sorulmasına izin verecek şekilde elektronik ortamda da yapılabilir. Sınavlarda sorulacak soruların hazırlanması, soru bankasının oluşturulması, sınav sorularının kâğıt ortamında veya elektronik ortamda saklanması ile soru bankasının ve sınav güvenliğinin sağlanmasına ilişkin hususlar Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usullere göre yapılır.
(4) Ölçme ve değerlendirme araçlarına ilişkin belgeler yedi günlük not itiraz süresinin sonunda enstitüye teslim edilir.
Ağırlıklı genel not ortalaması ve yükseltilmesi
MADDE 29 – (1) Ağırlıklı genel not ortalaması (AGNO) her bir dersten elde edilen başarı notu katsayısının AKTS kredisi ile çarpılmasından bulunan sonuçların toplamının, toplam AKTS kredisine bölünmesi yolu ile bulunacak değerdir.
(2) Ağırlıklı genel not ortalaması hesabında virgülden sonra üç haneli işlem yürütülür ve gösterim iki hane üzerinden yapılır. Yuvarlama işleminde virgülden sonraki üçüncü hane 0-4 ise aşağı, 5-9 ise yukarı yuvarlama yapılır.
(3) Ağırlıklı genel not ortalamasının yükseltilmesi amacıyla tekrar alınan ya da sınavına girilen koşullu geçtiği derslerde son not geçerlidir.
(4) Uzmanlık alan dersi/dönem projesi ve tez çalışması başarı notu ile değerlendirilir. Uzmanlık alan dersinin başarı değerlendirmesi ve uygulaması, Senato tarafından belirlenecek esaslara göre yürütülür.
Sınav sonuçlarına itiraz
MADDE 30 – (1) Sınav sonuçlarına itirazı olan öğrenci bu itirazını, sınav sonuçlarının ilanından itibaren en geç yedi gün içinde ilgili anabilim dalı başkanlığına yazılı olarak yapabilir. Bu itiraz ders sorumlusuna iletilir. Değerlendirmede maddi hata görülürse gerekli not düzeltmesi yapılarak ilgili enstitü müdürlüğüne bildirilir. Not düzeltmesi konusunda kararı enstitü yönetim kurulu verir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Yüksek Lisans Programına İlişkin Genel Esaslar
Yüksek lisans programı
MADDE 31 – (1) Tezli yüksek lisans programları örgün öğretim yöntemi ile yürütülür. Tezsiz yüksek lisans programları örgün ikinci öğretim yöntemi ile yürütülebilir.
Amaç
MADDE 32 – (1) Yüksek lisans programı, öğrencilerin lisans yeterliliklerine dayalı olarak;
a) Aynı veya farklı bir alanda bilgilerini uzmanlık düzeyinde geliştirmeyi,
b) Edindikleri uzmanlık düzeyindeki kuramsal ve uygulamalı bilgileri kullanabilmeyi,
c) Alanlarındaki bilgileri farklı disiplinlerden gelen bilgilerle bütünleştirerek yeni bilgiler oluşturabilmeyi,
ç) Uzmanlık gerektiren sorunları, bilimsel araştırma yöntemlerini kullanarak çözümleyebilme ve alanındaki bir sorunu bağımsız olarak kurgulama, çözüm yöntemi geliştirme ve çözme, sonuçları değerlendirme ve gerektiğinde uygulayabilme becerisi kazandırmayı,
d) Alanlarındaki güncel gelişmeleri ve kendi çalışmalarını, alanındaki ve alanı dışındaki gruplara yazılı, sözlü ve görsel olarak aktarabilmesine ve konusuyla ilgili verilerin toplanması, yorumlanması, duyurulması aşamalarında toplumsal, bilimsel ve etik değerleri gözeterek bu değerleri öğretebilmesini ve denetleyebilmesini sağlamayı,
e) Alanında özümsediği bilgiyi ve sorun çözme yeteneklerini disiplinlerarası çalışmalara uygulayabilmesini kazandırmayı
amaçlayan; eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve uygulama faaliyetleri ile tez/dönem projesi çalışmasını kapsayan bir lisansüstü programıdır.
ALTINCI BÖLÜM
Tezsiz Yüksek Lisans Programına İlişkin Esaslar
Kapsam
MADDE 33 – (1) Örgün öğretim tezsiz yüksek lisans programlarına devam hususunda bu Yönetmeliğin 25 inci maddesi hükümleri uygulanır.
(2) Tezsiz yüksek lisans programı toplam 90 AKTS’den az olmamak şartıyla enstitü anabilim dalı akademik kurulunun öngördüğü zorunlu ve seçmeli dersler ile dönem projesinden oluşur. Dönem projesi dersi, son yarıyılda alınır. Öğrencinin alacağı derslerin en çok üç tanesi, lisans öğrenimi sırasında alınmamış olması şartıyla, lisans derslerinden de seçilebilir.
(3) Tezsiz yüksek lisans programına devam edenlerden ALES’ten en az 70 puan almak ve not ortalaması en az 85 olmak şartıyla ders dönemini bitirdikten sonra ilgili anabilim dalı akademik kurulunun önerisi ve enstitü yönetim kurulu kararıyla tezli yüksek lisans programına geçiş yapabilirler. Bu durumda tezsiz yüksek lisans programında alınan dersler enstitü yönetim kurulu kararıyla tezli yüksek lisans programındaki derslerin yerine sayılabilir.
Süre
MADDE 34 – (1) Tezsiz yüksek lisans programını tamamlama süresi asgari üç yarıyıl, azami altı yarıyıldır. Belirlenen öğrenim süresi içerisinde programda yer alan dersleri ve dönem projesini başarıyla tamamlayamayan öğrenci, ilgili dönem için öngörülen katkı payı ve öğrenim ücretini ödemek şartıyla öğrenimine devam etmek için kayıt yaptırabilir. Bu durumda olanların, ders ve sınavlara katılma ile dönem projesi hazırlama hariç, öğrencilere tanınan diğer haklardan yararlandırılmaksızın öğrencilik statüleri devam eder.
Dönem projesi
MADDE 35 – (1) Dönem projesi; öğrencinin yüksek lisans ders programında edindiği bilgilerin etkin olarak kullanılmasına yöneliktir. Dönem projesi bir yarıyıl sürecek şekilde üçüncü yarıyıldan itibaren, bu Yönetmeliğin 21 inci maddesine göre belirlenen danışman gözetiminde hazırlanır.
(2) Danışman, öğrencinin dönem projesinin konusunu atanmasını takip eden akademik takvimdeki ders alma-ders bırakma günlerinin sonuna kadar enstitü müdürlüğüne teklif edilmek üzere anabilim dalı başkanlığına sunar. Proje konusu enstitü yönetim kurulu kararı ile kesinleşir.
(3) Dönem projesi dersi kredisiz olup başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. Öğrenci, dönem projesinin alındığı yarıyılda dönem projesine kayıt yaptırmak ve yarıyıl sonunda yazılı bir rapor vermek zorundadır.
(4) Dönem projesi üçüncü yarıyılda alınan derslerle birlikte yürütülebilir. Öğrenci, dönem projesini aldığı yarıyıllarda, dönem projesine kayıt yaptırmak zorundadır. Dönem projesini tamamlayan öğrenci hazırladığı projeyi enstitü tez yazım kurallarına uygun şekilde hazırlayıp bağlı bulunduğu anabilim dalı vasıtasıyla enstitüye teslim eder.
(5) Dönem projesi, danışman ve ilgili anabilim dalı akademik kurulu tarafından önerilen öğretim üyeleri arasından enstitü yönetim kurulu tarafından atanan birisi danışman olmak üzere üç kişilik jüri tarafından başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. Başarısız olunması halinde, öğrenciye en fazla üç ay ek süre verilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Tezli Yüksek Lisans Programına İlişkin Esaslar
Kapsam
MADDE 36 – (1) Tezli yüksek lisans programı toplam 90 AKTS’den az olmamak şartıyla enstitü anabilim dalının öngördüğü zorunlu ve seçmeli dersler ile tez çalışmasından oluşur.
(2) Tezli yüksek lisans öğrencisinin alacağı derslerin en çok iki tanesi, lisans öğrenimi sırasında alınmamış olması şartıyla, lisans derslerinden seçilebilir. Ayrıca, dersler danışmanın görüşü doğrultusunda, ilgili anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile diğer yükseköğretim kurumlarında verilmekte olan lisansüstü derslerden de seçilebilir.
(3) Tezli yüksek lisans programları yurt içi/yurt dışı ortak veya çift diplomalı yüksek lisans programları şeklinde de düzenlenebilir. Bu programların uygulama yöntem ve ilkeleri ilgili mevzuata göre belirlenir.
Süre
MADDE 37 – (1) Tezli yüksek lisans programını tamamlama süresi iki yarıyıl uzatmayla azami altı yarıyıldır. Azami süre içinde kredili derslerini, seminer ve tez çalışmasını başarıyla tamamlayamadığı için tez sınavına giremeyen bir öğrenci, ilgili dönem için öngörülen katkı payı veya öğrenim ücretini ödemek şartıyla öğrenimine devam etmek üzere kayıt yaptırabilir. Bu durumda ders ve sınavlara katılma ile tez hazırlama hariç, öğrencilere tanınan diğer haklardan yararlandırılmaksızın öğrencilik statüleri devam eder.
(2) Bu Yönetmelik uyarınca tüm yükümlülükleri yerine getiren öğrenciler, üçüncü yarıyıl sonunda programı tamamlayabilirler.
Yüksek lisans tez konusunun belirlenmesi
MADDE 38 – (1) Yüksek lisans tez konusu, öğrenci ve tez danışmanı tarafından birlikte belirlendikten sonra hazırlanacak tez önerisi ilgili anabilim dalı akademik kurulunun görüşüyle beraber, öğrencinin yüksek lisans derslerini tamamladığı yarıyılı takip eden ilk yarıyılın başına kadar anabilim dalı başkanlıkları tarafından enstitüye bildirilir ve enstitü yönetim kurulunun onayıyla kesinleşir.
(2) Tez konusu ve önerisi üzerinde daha sonra gerçekleştirilmesi istenen değişiklikler tez danışmanının önerisi ve enstitü yönetim kurulu kararı ile yapılabilir.
(3) Tez konusu, etik kurul onayı gerektiriyorsa ilgili etik kurul onayı alındıktan sonra enstitü yönetim kuruluna sunulur.
Yüksek lisans tez çalışmasının sonuçlanması
MADDE 39 – (1) Tezli yüksek lisans programındaki bir öğrenci, elde ettiği sonuçları bağlı olduğu enstitünün tez yazım kurallarına uygun bir şekilde yazarak altı nüsha halinde, jüri önünde sözlü savunmasının yapılabilmesi için enstitü müdürlüğüne sunulmak üzere, danışmanın yazısıyla anabilim dalı başkanlığına teslim eder.
(2) Eğitim-öğretimin Türkçe yapıldığı programlarda tez yazım dili Türkçedir. Eğitim dili Türkçe ve bir yabancı dil olan programlarda tez Türkçe veya ilgili yabancı dilde yazılabilir. Eğitim dili tamamen bir yabancı dil olan programlarda tez ilgili yabancı dilde yazılır.
(3) Yüksek lisans tez sınavı jürisi, danışmanın ve ilgili anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulunun onayıyla atanır. Jüri, biri öğrencinin tez danışmanı, en az biri Üniversite içindeki başka bir anabilim dalından veya başka bir yükseköğretim kurumundan ya da Yükseköğretim Kurulu tarafından tanınan yurt dışı yükseköğretim kurumları/araştırma merkezlerinde görev yapmakta olan öğretim üyelerinden olmak üzere en az üç, en fazla beş asıl ve iki yedek üyeden oluşturulur. Jürinin üç kişiden oluşması durumunda ikinci tez danışmanı jüri üyesi olamaz.
(4) Tezler, ilgili enstitü müdürlüğü tarafından jüri üyelerine gönderilir. Tezin jüri üyesine teslim tarihi bir tutanak veya posta/kargo gönderi belgesi ile tespit edilir.
(5) Sınav, ilgili anabilim dalı başkanlığı tarafından belirlenen ve tarihi en az üç gün önceden ilan edilen gün, yer ve saatte yapılır.
Yüksek lisans tezi savunma sınavı
MADDE 40 – (1) Jüri üyeleri tezin kendilerine teslim edildiği tarihten itibaren en erken yedi, en geç otuz gün içinde toplanarak öğrenciyi tez savunma sınavına alır.
(2) Jüri üyeleri aralarından birini başkan seçer. Tez savunma sınavı tez çalışmasının sunulması ve bunu izleyen soru-cevap bölümünden oluşur. İlgili enstitü yönetim kurulunun aksi yönde gerekçeli bir kararı bulunmadıkça sınav izleyicilere açıktır ve en az 45, en çok 90 dakika sürelidir.
(3) Savunma sınavına mazereti nedeniyle katılamayan asıl üyeler yerine ilgili anabilim dalı başkanlığınca yedek üye davet edilir. Jüri üyeleri sınava uzaktan erişim yöntemi ile katılabilirler. Savunma sınavı eksik üye ile yapılamaz. İlan edilen günde yapılamayan sınav için durum bir tutanakla tespit edilerek jüri başkanı tarafından ilgili enstitüye bildirilir ve yeni bir sınav tarihi tespit edilerek on beş gün içinde ikinci bir sınav yapılır. İkinci kez toplanamayan jüriler konusunda yapılacak işleme enstitü yönetim kurulu karar verir.
(4) Tez savunma sınavının tamamlanmasından sonra jüri, izleyicilere kapalı olarak tez hakkında oybirliği ya da salt çoğunlukla kabul, ret veya düzeltme kararı verir. Bu karar, jüri üyelerinin bireysel tez değerlendirme raporlarıyla birlikte ilgili jüri başkanı tarafından tez sınavını izleyen üç iş günü içinde enstitüye tutanakla bildirilir.
(5) Tezi kabul edilen öğrenci, jüri üyelerinin de önerileriyle son haline getirilmiş tezini ciltlenmiş olarak, en geç bir ay içerisinde enstitüye teslim eder.
(6) Teziyle ilgili düzeltme kararı verilen öğrenciye en çok üç ay ek süre verilir. Bu süre içinde, öğrenci gerekli düzeltmeleri yaparak anabilim dalı başkanlığınca enstitüye bildirilen tarih ve yerde tezini aynı jüri önünde yeniden savunur.
(7) Tezi reddedilen veya düzeltme sonrası savunmada reddedilen öğrenciye yeni bir tez konusu verilebilir. Kendisine yeni bir tez konusu verilen öğrenci ilgili döneme ait öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretlerini ödemek şartı ile öğrenimine devam etmek için kayıt yaptırabilir.
(8) Belirlenen sürelerde tez savunma sınavlarına girmeyen öğrencinin durumu başarısız olarak değerlendirilir.
Tezli yüksek lisans diploması
MADDE 41 – (1) Tez savunma sınavında başarılı olmak ve diğer şartları sağlamak kaydıyla yüksek lisans tezinin son şekli verilmiş en az üç kopyasını ve elektronik ortamda kaydedilmiş iki kopyasını tez sınavına giriş tarihinden itibaren en geç bir ay içinde enstitüye teslim eden öğrencinin mezuniyetine enstitü yönetim kurulu tarafından karar verilir. Yüksek lisans programını tamamlamış kabul edilen öğrenciye, programın adı enstitü müdürü ve Rektörün imzasını taşıyan bir yüksek lisans diploması verilir. Diplomaya öğrencinin mezuniyet tarihi, diploma numarası, T.C. kimlik numarası yazılır ve tez başlığı eklenebilir.
(2) Mezun olan öğrencilere diploma ile birlikte programın niteliklerini, alınan dersleri ve öğrencinin başarı durumunu gösteren bir diploma eki de verilir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Doktora Programına İlişkin Esaslar
Amaç
MADDE 42 – (1) Doktora; öğrencilerin yeni ve karmaşık fikirleri analiz, sentez ve değerlendirmede uzmanlık gerektiren bilgileri kullanarak özgün sonuçlara ulaşmalarını, alanlarındaki yeni bilgilere sistematik bir biçimde yaklaşabilmelerini ve uzmanlık alanlarıyla ilgili araştırma yöntemlerinde üst düzeyde beceri kazanabilmelerini, bilime yenilik getiren yeni bir bilimsel yöntem geliştirebilmelerini veya bilinen bir yöntemi yeni bir alana uygulayabilmelerini ve bu şekilde yayınlanabilir özgün bir çalışma ortaya koyarak bilime katkıda bulunabilmelerini amaçlayan bir programdır.
Kapsam
MADDE 43 – (1) Doktora programı, toplam 90 AKTS’den az olmamak şartı ile enstitü anabilim dalının öngördüğü zorunlu ve seçmeli dersler, seminer, uzmanlık alan dersi, yeterlik sınavı, tez önerisi ve doktora tez çalışmasından oluşur.
(2) Öğrenci, doktora programlarındaki dersleri danışmanının görüşü doğrultusunda ilgili anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile yurt içi/yurt dışı diğer yükseköğretim kurumlarında verilmekte olan derslerden de seçebilir. Doktora programına kabul edilen öğrenciler, derslerin en çok iki tanesini, daha önce almamış olmaları ve bu derslere kayıtlı yüksek lisans öğrencisi bulunması şartıyla, yüksek lisans programı dersleri arasından da seçebilirler.
(3) Doktora programları yurt içi/yurt dışı ortak veya çift diplomalı doktora programları şeklinde de düzenlenebilir. Bu programların uygulama yöntem ve ilkeleri Üniversitenin önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca belirlenir.
(4) Doktora öğrencileri tez çalışmasına kayıt yaptırdığı dönem başından itibaren her yarıyıl açılan uzmanlık alan dersine kayıt yaptırmak zorundadır. Uzmanlık alan dersi kredili olup Senato tarafından belirlenen usullere göre yürütülür.
Süre
MADDE 44 – (1) Doktora programını tamamlama süresi normal olarak sekiz yarıyıl, dört yarıyıl uzatmayla azami 12 yarıyıldır. Yükümlülüklerinin tümünü yerine getiren öğrenciler en az iki yarıyılı tez süresi olmak üzere doktora programını altı yarıyılda da bitirebilirler.
(2) Azami süre içinde yükümlülüklerini yerine getirmeyen bir öğrenci 2547 sayılı Kanunun 46 ncı maddesi hükümlerine göre ilgili dönem için öngörülen katkı payı veya öğrenim ücretini ödemek şartıyla öğrenimine devam etmek için kayıt yaptırabilir.
(3) Doktora programı için gerekli kredili dersleri başarıyla tamamlamanın azami süresi dört yarıyıldır. Bu süre sonunda kredili derslerini başarı ile tamamlayamayan öğrenciler, ilgili dönem için öngörülen katkı payı veya öğrenim ücretini ödemek şartıyla öğrenimlerine devam etmek üzere kayıt yaptırabilirler.
(4) Kredili derslerini başarıyla bitiren, yeterlik sınavında başarılı bulunan ve tez önerisi kabul edilen, ancak tez çalışmasını altı yılsonuna kadar tamamlayamadığı için tez sınavına giremeyen bir öğrenciye tezini jüri önünde savunması için altı ay ek süre verilir.
(5) Süresi içinde kredili derslerini başarıyla tamamlamayanlar ile azami süresi içinde tez çalışmasını tamamlayamayanlar, 2547 sayılı Kanunun 46 ncı maddesinde belirtilen şartlara göre ilgili döneme ait öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretlerini ödemek şartı ile öğrenimlerine devam etmek için kayıt yaptırabilir. Bu durumda olanların, ders ve sınavlara katılma ile tez hazırlama hariç, öğrencilere tanınan diğer haklardan yararlandırılmaksızın öğrencilik statüleri devam eder.
Doktora yeterlik sınavı ve yeterlik komitesi
MADDE 45 – (1) Kredili dersleri, seminer/seminerleri başarıyla tamamlayan öğrenci doktora yeterlik sınavına alınır.
(2) Doktora yeterlik sınavı, öğrencinin temel konular ve doktora çalışmasıyla ilgili konularda derinliğine ve analitik bilgiye sahip olup olmadığının sınanması amacıyla yapılır.
(3) Yeterlik sınavları her yarıyılda bir olmak üzere yılda iki kez yapılır.
(4) Yeterlik sınavına girmek için başvuruda bulunan öğrencinin başvurusu, danışmanın uygun görüşüyle anabilim dalı başkanlığı tarafından enstitüye iletilir. Öğrenciler en geç beşinci yarıyılın sonuna kadar yeterlik sınavına girmek zorundadır. Belirtilen süre sonunda yeterlik sınavına mazeretsiz olarak girmeyen öğrenci, izleyen ilk yeterlik sınav döneminde yeterlik sınavına alınır. Belirlenen dönemlerde iki defa üst üste sınava girmeyen veya iki defa başarısız olan öğrenciye danışmanın önerisi, doktora yeterlik komitesinin uygun görüşü ve enstitü yönetim kurulu kararıyla çalışma alanıyla ilgili en çok üç ders daha aldırılır ve kendisine iki yeterlik sınav hakkı daha verilir. Yine başarısız olan öğrenci için aynı uygulama devam eder.
(5) Doktora yeterlik sınavları anabilim dalı akademik kurulunca önerilen, enstitü yönetim kurulunca onaylanan ve üç yıl görev yapan beş kişilik doktora yeterlik komitesi tarafından düzenlenir ve yürütülür.
(6) Doktora yeterlik komitesi, sınavları hazırlamak, uygulamak ve değerlendirmek amacıyla, en az birisi Üniversite dışından ve en az doktor unvanına sahip olmak kaydıyla üç veya beş kişilik sınav jürileri teşkil eder.
(7) Doktora yeterlik jürisi enstitü yönetim kurulu kararı ile kesinleşir. Üç kişiden oluşan jüride en az bir, beş kişiden oluşan jüride en az iki jüri üyesi Üniversite dışından belirlenir.
(8) Doktora yeterlik sınavı, yazılı ve sözlü olarak iki bölüm halinde yapılır. Sözlü sınavda sorulan sorular ve cevaplar tutanak altına alınır. Doktora yeterlik sınav jürisi sözlü ve yazılı olarak yaptığı her bir sınavdan en az 75 alan öğrenciyi başarılı sayar. Bu sınavlardan herhangi birinde başarısız olan öğrenci yeterlik sınavında başarısız sayılır ve takip eden yeterlik sınavı döneminde zorunlu haller dışında aynı jüri önünde, başarısız olduğu sınavı tekrarlar. Sonuç jüri başkanı tarafından yeterlik sınavını izleyen üç iş günü içinde enstitüye bildirilir.
Tez izleme komitesi
MADDE 46 – (1) Yeterlik sınavından başarılı bulunan öğrenci için danışmanın görüşü, ilgili anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayıyla bir ay içinde tez izleme komitesi oluşturulur.
(2) Tez izleme komitesi üç öğretim üyesinden oluşur. Komitede tez danışmanın yanı sıra ilgili enstitü anabilim dalı içinden ve dışından birer üye yer alır. İkinci tez danışmanının olması durumunda ikinci tez danışmanı komite toplantılarına katılabilir, ancak oy kullanamaz. Tez izleme komite üyelerinin belirlenmesinde, özellikle disiplinler arası nitelikteki tez çalışmalarında ilgili disiplinin öğretim üyelerine öncelik verilir.
(3) Tez öneri savunma sınavı ile takip eden izleme sınavları bu komite tarafından yapılır. Tez izleme komitesinin kurulmasından sonraki dönemlerde danışmanın görüşü, ilgili anabilim dalı başkanlığının gerekçeli önerisi üzerine ve enstitü yönetim kurulunun onayı ile komite üyeliklerinde değişiklik yapılabilir.
(4) Tez izleme komitesi tez konusu değişikliği önerebilir.
Tez önerisi savunması
MADDE 47 – (1) Doktora yeterlik sınavını başarıyla tamamlayan öğrenci, en geç altı ay içinde yapacağı araştırmanın amacını, yöntemini ve çalışma planını kapsayan tez önerisini tez izleme komitesinin önünde sözlü olarak savunur. Öğrenci, tez önerisiyle ilgili yazılı bir raporu sözlü savunma sınavı tarihinden en az on beş gün önce komite üyelerine sunar. Enstitü yönetim kurulu tarafından kabul edilmiş bir mazereti bulunmadan komiteye süresi içinde rapor sunmayan veya ilan edilen gün ve saatte sınava girmeyen öğrencinin tez öneri savunma sınavı reddedilmiş sayılır. Bu durumdaki öğrenci en geç üç ay içinde tekrar öneri sunmak zorundadır.
(2) Öğrencinin tez önerisi, komite tarafından başarılı veya başarısız olarak belirlenir. Bu karar, danışman tarafından sınavı izleyen üç iş günü içinde ilgili enstitüye tutanakla bildirilir. Tez önerisinin kabul edilmesi durumunda tez konusu, enstitü yönetim kurulu tarafından onaylanır.
(3) Tez önerisi reddedilen öğrenciye yeni bir danışman ile tez izleme komitesi atanabilir ve öğrenci yeni bir tez önerisi hazırlar. Bu durumda öğrenci altı ay içinde yeni tez önerisi savunmasına alınır. Tez çalışmasına aynı danışman ve tez izleme komitesi ile devam eden öğrenci üç ay içinde yeni tez önerisini savunmaya alınır.
(4) Tez önerisi kabul edilen öğrencinin tez izleme komitesi, öğrenci tez çalışmasını tamamlayıncaya kadar yılda iki kez toplanır. Öğrenci, toplantı tarihinden en az on beş gün önce komite üyelerine yazılı bir rapor sunar ve bu raporu komite toplantısında sözlü olarak savunur. Bu raporda yapılan çalışmaların özeti ve bir sonraki dönemde yapılacak çalışma planı belirtilir. Öğrencinin çalışmaları komite üyelerince başarılı ya da başarısız olarak belirlenir. Komite raporu, danışman tarafından toplantı tarihini izleyen üç iş günü içinde enstitü müdürlüğüne gönderilir. Süresi içerisinde tez çalışması raporunu sunmayan öğrencinin durumu başarısız olarak değerlendirilir.
(5) Komite tarafından üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan öğrenciye yeni bir danışman ile tez izleme komitesi atanabilir ve/veya yeni bir tez konusu belirlenebilir.
Doktora tez savunma sınav jürisi ve doktora tezinin sonuçlandırılması
MADDE 48 – (1) Doktora programındaki bir öğrenci, enstitü tez yazım kurallarına uygun biçimde hazırladığı tezini danışmanın yazısı ile sekiz nüsha halinde enstitüye teslim eder.
(2) Eğitim- öğretimin Türkçe yapıldığı programlarda tez yazım dili Türkçedir. Eğitim dili Türkçe ve bir yabancı dilde olan programlarda tez Türkçe veya ilgili yabancı dilde yazılabilir. Eğitim dili tamamen bir yabancı dil olan programlarda tez ilgili yabancı dilde yazılır.
(3) Doktora tezi sınav jürisi, danışmanının görüşü, ilgili anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulunun onayı ile belirlenir. Jüri, öğrencinin tez izleme komitesinde bulunan üç öğretim üyesi, en az biri Üniversite içindeki başka bir anabilim dalından veya başka bir yükseköğretim kurumundan ya da Yükseköğretim Kurulu tarafından tanınan yurt dışı yükseköğretim kurumları/araştırma merkezlerinde görev yapmakta olan iki öğretim üyesinden olmak üzere beş asıl ve iki yedek üyeden oluşturulur. İkinci tez danışmanı oy hakkı olmaksızın tez savunma sınavına katılabilir.
(4) Tezler, ilgili enstitü müdürlüğü tarafından jüri üyelerine gönderilir. Tezin jüri üyesine teslim tarihi bir tutanak veya posta/kargo gönderi belgesi ile tespit edilir.
Doktora tezi savunma sınavı
MADDE 49 – (1) Jüri üyeleri, tezin kendilerine teslim edildiği tarihten itibaren en geç otuz gün içinde hazırladıkları raporlarla birlikte toplanarak öğrenciyi tez savunma sınavına alırlar. Jüri üyeleri aralarından birini başkan seçer. Tez savunması, tezin sunulması ve bunu izleyen soru-cevap bölümünden oluşur. Savunma sınavı adayın çalışmasıyla ilgili konularda ve alanıyla ilgili bilgi, yorumlama ve sentez gücünü değerlendirmeyi amaçlar. Sınavın yeri ve tarihi en az üç gün önceden ilan edilir. Sınav en az 60, en çok 120 dakika sürelidir ve izleyicilere açıktır.
(2) Jüri toplantıları eksik üyeli yapılamaz. Jüri üyelerinin uzaktan erişim yolu ile toplantıya katılması mümkündür. İlan edilen günde yapılamayan tez sınavı jüri başkanı tarafından tutanakla tespit edilerek enstitüye bildirilir. Enstitü en geç on beş gün içinde ikinci bir tez sınav günü belirler. İkinci kez toplanamayan jüriler konusunda yapılacak işleme enstitü yönetim kurulu karar verir.
(3) Tez savunma sınavının tamamlanmasından sonra jüri, izleyicilere kapalı olarak tez hakkında salt çoğunlukla kabul, ret veya düzeltme kararı verir. Bu karar, jüri başkanı tarafından tez sınavını izleyen üç iş günü içinde jüri raporları ve sınav tutanağı ile birlikte enstitüye teslim edilir.
(4) Tezi kabul edilen öğrenci, jüri üyelerinin de önerileriyle son haline getirilmiş tezini ciltlenmiş olarak, en geç otuz gün içerisinde enstitüye teslim eder. Tezini bu süre içinde enstitüye teslim etmeyen öğrencinin mezuniyet işlemleri yapılmaz.
(5) Teziyle ilgili düzeltme kararı verilen öğrenciye en çok altı ay ek süre verilir. Bu süre içinde öğrenci, gerekli düzeltmeleri yaparak danışmanının yazısı ile tezini enstitüye teslim eder ve bildirilen tarih ve yerde tezini aynı jüri önünde yeniden savunur. Tezi reddedilen öğrenciler, ilgili dönem için öngörülen katkı payı veya öğrenim ücretini ödemek şartıyla öğrenimlerine devam etmek için kayıt yaptırabilir. Ders ve sınavlara katılma ile tez hazırlama hariç, öğrencilere tanınan diğer haklardan yararlandırılmaksızın öğrencilik statüleri devam eder. Bu durumdaki öğrencilerin ilgili anabilim dalının görüşü ve enstitü yönetim kurulunun kararı ile tez konusu ve/veya danışmanı değiştirilebilir.
Doktora diploması
MADDE 50 – (1) Tez sınavında başarılı olan öğrenci, doktora tezinin son şekli verilmiş ciltlenmiş dört kopyası ile elektronik ortamda kaydedilmiş iki kopyasını tez sınavına giriş tarihinden itibaren bir ay içinde enstitüye teslim eder.
(2) Bu şartları yerine getiren öğrencinin mezuniyetine enstitü yönetim kurulu karar verir.
(3) Doktora programını başarıyla tamamlayan öğrenciye, programın adı ve tez başlığının yer aldığı, enstitü müdürü ve Rektör tarafından imzalanmış doktora diploması verilir. Diplomaya öğrencinin mezuniyet tarihi, diploma numarası ve T.C. kimlik numarası yazılır.
(4) Öğrencilere diploma ile birlikte diploma eki de verilir. Diploma ekinde öğrencinin gördüğü öğrenimin nitelikleri, öğrencinin başarı durumu ve diploma türü belirtilir.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Engelli öğrenciler
MADDE 51 – (1) Üniversite Yönetim Kurulu ve ilgili enstitü yönetim kurulu engelli öğrenciler için gerekli düzenlemeleri yapma ve uygulama konusunda yetkilidir.
Yönetmelikte yer almayan hususlar
MADDE 52 – (1) Bu Yönetmelikte yer almayan hususlarda; 1/4/2009 tarihli ve 5849 sayılı Kanunla onaylanan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Almanya Federal Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Türkiye’de Bir Türk-Alman Üniversitesinin Kurulmasına Dair Anlaşma ve ilgili mevzuat hükümleri Senato kararları ile uygulanır.
Yürürlük
MADDE 53 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 54 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Türk-Alman Üniversitesi Rektörü yürütür.