Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü
20 Ağustos 2014 ÇARŞAMBA
Resmî Gazete
Sayı : 29094
TEBLİĞ
Sağlık Bakanlığından:
AMBALAJLI SU SATIŞ YERLERİ İLE AMBALAJLI SU NAKİL ARAÇLARININ
TABİ OLACAĞI USUL VE ESASLAR HAKKINDA TEBLİĞ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı, izinli kaynak ve içme suları ile doğal mineralli suların üretimi sonrasında depolanması, satış yerleri ile su naklinde kullanılacak araçların sahip olacağı nitelikleri, izin verme şartları, çalışma esasları ve denetlenmesi ile ilgili usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, izinli kaynak ve içme suları ile doğal mineralli suların satış yerleri ile su naklinde kullanılacak araçların tabi olacağı usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ, 11/10/2011 tarihli ve 663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 40 ıncı maddesi, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 27 nci maddesi, 17/2/2005 tarihli ve 25730 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmeliğin 46 ve 49 uncu maddeleri ile 1/12/2004 tarihli ve 25657 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Doğal Mineralli Sular Hakkında Yönetmeliğin 38 ve 41 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Tebliğde geçen;
a) Ambalajlı su nakil aracı: Geri dönüşlü ve geri dönüşsüz kaplarla su satışı ve nakli yapmak amacıyla izin alınan aracı,
b) Ambalajlı su satış yeri: Geri dönüşlü ve geri dönüşsüz kaplarla su satışı yapmak üzere izin alınan iş yerini,
c) Depo: Geri dönüşlü ve geri dönüşsüz kaplara dolumu yapılmış suyun dağıtım ve satışının yapılmak üzere muhafaza edildiği yeri,
ç) Doğal mineralli su: Yerkabuğunun çeşitli derinliklerinde uygun jeolojik şartlarda doğal olarak oluşan, bir veya daha fazla kaynaktan yeryüzüne kendiliğinden çıkan veya teknik usullerle çıkartılan, mineral içeriği, kalıntı elementleri ve diğer bileşenleri ile tanımlanan, her türlü kirlenme riskine karşı korunmuş, mikrobiyolojik yönden uygun ve Doğal Mineralli Sular Hakkında Yönetmeliğin 5, 6 ve 7 nci maddelerinde belirtilen özellikleri haiz olup 8 inci maddeye göre onaylanan suları,
d) Geri dönüşlü kap: Kaynak suyu ve içme suyu ile doğal mineralli su dolumunda bir defadan fazla kullanılan ve su ile etkileşim yapmayan cam, metal, krom-nikel, polikarbonat ve benzeri kapları,
e) Geri dönüşsüz kap: Su dolumunda bir defadan fazla kullanılmayacak pet, cam, metal, krom-nikel ve benzeri kapları,
f) İçme suyu: Jeolojik koşulları uygun jeolojik birimlerin içinde doğal olarak oluşan, bir çıkış noktasından sürekli akan veya teknik usullerle çıkarılan ve Kurumca uygun görülen dezenfeksiyon, filtrasyon, çöktürme, saflaştırma ve benzeri işlemler uygulanabilen ve parametre değerlerinin eksiltilmesi veya arttırılması suretiyle İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik Ek-1’deki parametre değerleri elde edilen, etiketleme gerekliliklerini karşılayan ve satış amacı ile ambalajlanarak piyasaya arz edilen yer altı sularını,
g) Kaynak suyu: Jeolojik koşulları uygun jeolojik birimlerin içinde doğal olarak oluşan, bir veya daha fazla çıkış noktasından yeryüzüne kendiliğinden çıkan veya teknik usullerle çıkartılan ve İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmeliğin 36 ncı maddesinde izin verilenler dışında her hangi bir işleme tabi tutulmaksızın İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik Ek-1' deki nitelikleri taşıyan, etiketleme gerekliliklerini karşılayan ve satış amacı ile ambalajlanarak piyasaya arz edilen yer altı sularını,
ğ) Kurum: Türkiye Halk Sağlığı Kurumunu,
h) Müdürlük: Halk Sağlığı Müdürlüğünü,
ı) Parti no: Aynı şartlarda üretilen, imal edilen veya ambalajlanan bir suyun satış birimleri topluluğu için kullanılan sayısal değeri,
i) Seri no: Aynı şartlarda belirli zaman diliminde üretilen veya ambalajlanan suyu ayırt etmek için kullanılan sayısal değeri,
j) Teknik rapor: Müdürlük elemanlarınca su satış yeri ile su nakil aracında yapılan inceleme sonrasında tanzim edilen raporu,
k) Yönetmelik: İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik ile Doğal Mineralli Sular Hakkında Yönetmeliği,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Satış Yerlerine Ait Hükümler
İzin alma mecburiyeti
MADDE 5 – (1) Bu Tebliğde belirtilen esaslara uygun olarak su satış yeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler Müdürlükten izin almak zorundadır.
(2) Bu Tebliğe göre verilen izin, yürürlükteki mevzuat uyarınca diğer kurum ve kuruluşlardan izin alma zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.
İlk başvuru, inceleme ve su satış yeri izni
MADDE 6 – (1) Bu Tebliğde belirtilen suları satmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, su satışı yapılacak yere ait plan veya kroki ile birlikte Müdürlüğe başvururlar.
(2) Başvuru üzerine; su satışı yapılacak mahalde Müdürlük elamanlarınca inceleme yapılır ve Ek-1 ve Ek-2’de yer alan tutanaklar tanzim edilerek konuya ilişkin teknik rapor hazırlanır ve raporun bir sureti başvuru sahibine gönderilir.
İzin için gerekli bilgi ve belgeler
MADDE 7 – (1) Su satış yeri için iki nüsha olarak tanzim edilecek olan başvuru dosyasında aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler bulunur.
a) Dilekçe,
b) Su satış yerine ilişkin tanzim edilmiş teknik rapor,
c) Satışı yapılacak su listesi ve su üretimi yapan su işleticileri ile yapılmış sözleşmenin aslı ve noter onaylı sureti,
ç) Su satışı yapılacak iş yerine ait plan ve kroki,
d) İş yeri açma ve çalışma izin belgesi,
e) Su satış yerinde çalışacak personel listesi ve bu personelin 24/4/1930 tarihli ve 1593 Sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu gereğince hijyen eğitimi aldığına ilişkin bilgi ve belgeler ya da hijyen eğitimine müracaat edildiğine dair belge.
(2) Hazırlanan dosyalar Müdürlükçe incelenir ve uygun görülmesi halinde Ek-4’teki belge düzenlenir. Uygun görülen dosyanın bir sureti ile su satış yeri izin belgesi başvuru sahibine gönderilir.
Ambalajlı su satış yerlerinin tabi olacağı şartlar
MADDE 8 – (1) Su satış ve depolama yerleri aşağıdaki şartları taşır.
a) Geri dönüşlü ve geri dönüşsüz kaplardaki ambalajlı suların satışı ve depolaması yapılan yerlerin kullanım alanı boş ve dolu damacanaları muhafaza edecek genişlikte ve iki bölümden oluşur.
b) Taban ve tüm duvarlar kir tutmayan, kolay yıkanabilir ve temizlenebilir, kontaminasyona yol açmayacak malzeme ile kaplı olmalıdır. Satış yerinin temizlenmesi ve yıkanmasından sonra oluşacak atık suyun uzaklaştırılmasını sağlayacak şekilde kanalizasyona, kanalizasyon bulunmayan yerlerde septik çukurlara bağlı sifonlu düzenek oluşturulur.
c) Satış ve depolama yerlerinde boş ve dolu damacanaların depolandığı ve satışa sunulduğu bölümler ayrı tutulur, doğrudan güneş ışığı, toz, duman, ısı ve diğer vektörlere maruz kalmayacak şekilde düzenlenir ve açık alanda su satışı ve depolaması yapılamaz.
ç) Su satış ve depolama yerinde satışa sunulan suların üretim izin belgelerinin birer örneği bulundurulur ve satış yerinde görülecek bir yere asılır.
d) Piyasaya arz edilen suların; tüp, petrol ve petrol ürünleri ile hırdavat, her türlü kimyevi maddeler vb. dağıtımını yapan araçlarda veya bu ürünlerle birlikte nakli ve satışı yapılamaz, bir arada bulundurulamaz.
e) Su satış ve depolama yerinde ayrı olacak şekilde tuvalet ve lavabo bulundurulur.
f) Su satış yerinde; suların ısıdan etkilenmemesi için güneş ışığından etkilenmeyecek şekilde depolanır ve satışa sunulur.
g) Su satış ve depolama yeri dışında boş ve dolu kaplarla suyun teşhiri ve reklamı yapılamaz.
ğ) Ambalajlı su satış yeri için verilen izin belgesi ambalajlı su satış yerinde görülecek şekilde asılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Su Satış ve Nakil Araçlarına İlişkin Hükümler
İzin alma mecburiyeti
MADDE 9 – (1) Bu Tebliğde belirtilen esaslara uygun olarak su satış ve naklinde araç kullanmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler Müdürlükten izin alırlar.
(2) Bu Tebliğe göre verilen izin, yürürlükteki mevzuat uyarınca diğer kurum ve kuruluşlardan izin alma zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.
İlk başvuru, inceleme ve su satış nakil izni
MADDE 10 – (1) Bu Tebliğde belirtilen suları su nakil araçları ile satmak veya nakletmek isteyen gerçek veya tüzel kişiler, su satışı veya nakli yapacak araçlara ait plaka numaraları ve resimleri ile birlikte Müdürlüğe başvurur.
(2) Başvuru üzerine; su satışı ve nakli yapacak araçlar Müdürlük elemanlarınca mahallinde incelenir ve Ek-2’de yer alan tutanak tanzim edilerek konuya ilişkin teknik rapor hazırlanır ve raporun bir sureti başvuru sahibine gönderilir.
İzin için gerekli bilgi ve belgeler
MADDE 11 – (1) Su satış ve nakil aracı için iki nüsha olarak tanzim edilecek başvuru dosyasında aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler bulunur.
a) Dilekçe,
b) Ambalajlı su satış ve naklinde kullanılacak araçlar için tanzim edilmiş teknik rapor,
c) Ambalajlı su satış ve naklinde kullanılacak araçların listesi (plaka numaraları ile birlikte),
ç) Ambalajlı su satış ve nakil aracında çalışacak personel listesi ile bu personelin 1593 Sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu gereğince hijyen eğitimi aldığına ilişkin bilgi ve belgeler ya da hijyen eğitimine müracaat edildiğine ilişkin belge,
d) Trafik tescil belgesi.
(2) Hazırlanan dosyalar Müdürlükçe incelenir ve uygun görülmesi halinde Ek-5’teki ambalajlı su satış ve nakil aracı izin belgesi verilir. Uygun görülen dosyanın bir sureti ile izin belgesi başvuru sahibine gönderilir.
Ambalajlı su nakil araçlarının tabi olacağı şartlar
MADDE 12 – (1) Ambalajlı su satış ve naklinde kullanılacak araçlar aşağıdaki şartları taşır.
a) Piyasaya arz edilen suların; tüp, petrol ve petrol ürünleri ile hırdavat, her türlü kimyevi maddeler vb. dağıtımını yapan araçlarla veya bu ürünlerle birlikte nakli ve satışı yapılamaz.
b) Su satış yerinden tüketicilere satış yapan araçların kasaları kapalı kasa ve/veya damacanaların meteorolojik dış etkenlerden korunacağı bir düzende olur ve açık kasa ile su satışı yapılamaz.
c) Su nakil araçları kaplarda çizilmeye ve bozulmaya sebep olmayacak ve suyun vasıflarını değiştirmeyecek şekilde düzenlenir.
ç) Ambalajlı su satış ve naklinde kullanılan aracın sağ ve sol yanlarında, su satış yeri ismi ile izin tarih ve sayısına yer verilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
İznin geçerliliği, izin belgesinin kaybolması veya tahrip olması
MADDE 13 – (1) İzin, kimin adına düzenlenmiş ise sadece o gerçek veya tüzel kişi için geçerlidir. İzin belgesinde belirtilen hususlar esas olup; bu hususlardan herhangi birinin değişmesi veya izin belgesinin kaybolması, okunamayacak ve yanlış anlamalara sebep olacak şekilde bozulması halinde, yetkilisince yenilenmek veya değiştirilmek için bir dilekçe ile Müdürlüğe başvurulur. Dilekçeye değişiklik ile ilgili belge ve bilgiler veya kayıp ilanı verilmiş gazete veya bozulan izin belgesinin aslı ilave edilir.
(2) Başvuru üzerine Müdürlükçe gerekli inceleme yapılır ve izin verildiği şartlarda bir değişiklik olmadığının tespit edilmesi halinde eski tarih sayı ile yeni ambalajlı su satış yeri izin belgesi düzenlenir ve belge üzerinde gerekli açıklama yapılarak onaylanır.
(3) Ambalajlı su satış yeri ile ambalajlı su nakil aracında çalışan personelin değişmesi halinde durum 3 (üç) gün içinde Müdürlüğe bildirilir ve 7 nci maddenin birinci fıkrasının (e) bendi ile 11 inci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendinde belirtilen gereklilikler karşılanır.
Denetim
MADDE 14 – (1) Su satış ve depolama yerleri ile su nakil araçları toplum sağlığı merkezlerince üçer aylık aralıklarla, Müdürlükçe gerektiğinde denetlenir. Denetimlerde aşağıdaki hususlara uyulur.
a) Ambalajlı su satış ve depolama yerinde izin işlemlerine esas belgeler, denetim tutanakları, çalışan personele ilişkin 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 126 ve 127 nci maddeleri gereğince istenen belgeler bulundurulur. İşletmeci ilgili belgeleri istenildiğinde denetçilere ibraz etmek zorundadır.
b) Ambalajlı su satış ve depolama yerinde birden fazla su satılması halinde, satılan her bir su için su üreticisi ile yapılan sözleşme ve suya ait üretim izin belgesi ibraz edilir.
c) Ambalajlı su satış ve depolama yerinde damacana kaplarda satışa sunulan suyun etiket üzerinde yer alan su ismi ile kapak üzerinde bulunan shiring üzerindeki su isminin aynı olup olmadığı kontrol edilir.
ç) Damacana kapların organoleptik incelemesi yapılır ve suyun rengini göstermeyecek şekilde eski, yıpranmış ve deforme olmuş kapların kullanımı önlenir.
d) Ambalajlı su nakil ve satış yerlerinden üçer aylık periyotlarda Yönetmelik hükümlerine göre numune alınır ve Ek-3’te yer alan tutanak tanzim edilerek numune alma, taşıma ve nakil esasları doğrultusunda yetkili laboratuvara analize gönderilir. Alınan numunelerin uygunsuz bulunması halinde 15 inci maddede belirtilen işlemler ile Yönetmelikte belirtilen cezai işlemler uygulanır.
e) Su satış yerinde damacana kaplar ile pet, pvc ve benzeri kaplarda su satışı yapılması halinde sular satış yeri önünde teşhir edilemez. Bu hükümler büfe, bakkal, market vb. işyerleri için de geçerlidir.
f) Denetimlerde eksiklik tespit edilmesi halinde eksikliklerin tamamlanması için 15 gün süre verilir. Verilen süre içinde eksikliklerini tamamlamayan su satış yerleri ile su nakil araçlarına cezai işlem uygulanır.
Uygun çıkmayan suların takibi
MADDE 15 – (1) Su satış yerlerinde satışa sunulan kaynak ve içme suları ile doğal mineralli sulardan üç ayda bir su numunesi alınarak kontrol izlemesi parametreleri ile arsenik, florür, bromat ve bromoform yönünden analizleri yapılır. Analiz sonuçları Yönetmelikte belirtilen parametrelere göre değerlendirilir.
(2) Analiz sonuçları herhangi bir parametre yönünden uygunsuz çıkması halinde, tesis sahipleri aynı parti veya seri nolu suları toplatıp Müdürlüğün denetiminde imha etmekle yükümlüdür. Uygunsuz ürün başka bir ilde üretilmiş ise durum derhal o ilin Müdürlüğüne ve üretici firmaya bildirilir.
(3) Ayrıca, uygunsuzluk durumu Kuruma da bildirilir. Kuruma bildirim sırasında suya ait analiz raporu, numune alma tutanağı, şahit numune teslimi ve üretimi yapan firmaya itiraz hakkı verilip verilmediğine ilişkin bilgi ve belgeler de gönderilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Yasaklar ve Müeyyideler
Yasaklar
MADDE 16 – (1) İzin belgesi alınmadan su satışı ve nakli yapılamaz. İzinsiz su satışı ve nakli yapılmasından üretici firma da sorumlu tutulur.
Cezai müeyyideler
MADDE 17 – (1) Bu Tebliğde belirtilen hükümlere aykırı hareket edenler hakkında 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununda öngörülen cezai müeyyideler uygulanır.
Yürürlük
MADDE 18 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 19 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız.