Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü
15 Ocak 2015 PERŞEMBE
Resmî Gazete
Sayı : 29237
TEBLİĞ
Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı)’tan:
2015 YILINA AİT GENEL YATIRIM VE FİNANSMAN PROGRAMININ
UYGULANMASINA İLİŞKİN USUL VE ESASLARIN
BELİRLENMESİNE DAİR TEBLİĞ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç, kapsam ve dayanak
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı; 30/9/2014 tarihli ve 2014/6842 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Bağlı Ortaklıklarının 2015 yılına ait Genel Yatırım ve Finansman Programı Hakkında Kararda belirtilen hükümlerin uygulanması amacıyla izlenecek usul ve esaslar ile istenecek bilgi ve belgelerin mahiyetini belirlemektir.
(2) Bu Tebliğ, EK-1’de yer alan 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kamu iktisadi teşebbüsleri ile bağlı ortaklıkları, 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanuna tabi olup sermayesinin yüzde 50’sinden fazlası kamuya ait olan işletmeci kuruluşları kapsar.
(3) Sermayesinin yüzde 50’sinden fazlası kamuya ait olan veya Anayasanın 165 inci maddesi kapsamında Sayıştay tarafından denetlenen, EK-1’de yer alan ve ikinci fıkra kapsamı dışında kalan diğer işletmeler, bu Tebliğin sadece 15 ve 16 ncı maddelerine tabi olup 17/6/2009 tarihli ve 27261 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İşletmelerinin Faaliyetlerinin İzlenmesi ve Raporlanmasına Dair Tebliğde yer alan hususlar çerçevesinde hareket ederler.
(4) Bu Tebliğ, Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Bağlı Ortaklıklarının 2015 yılına ait Genel Yatırım ve Finansman Programı Hakkında Kararın 31 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğde geçen;
a) Bağlı ortaklık: 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 58 inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında kurulanlar hariç olmak üzere sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamu iktisadi teşebbüsüne ait olan işletme veya işletmeler topluluğundan oluşan anonim şirketleri,
b) Birlik: Türk Kamu İşletmeleri Birliğini,
c) DPB: Devlet Personel Başkanlığını,
ç) Kamu iktisadi teşebbüsü: 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi teşebbüsler ile bu teşebbüslerin aynı Kanun Hükmünde Kararnamenin 58 inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında kurulanlar hariç olmak üzere bağlı ortaklıkları,
d) Kamu işletmesi: 1 inci madde kapsamına giren işletmeleri,
e) Kamu teşebbüsü veya teşebbüs: (ç) ve (g) bentlerinde sayılan teşebbüsleri,
f) Karar: 30/9/2014 tarihli ve 2014/6842 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Bağlı Ortaklıklarının 2015 yılına ait Genel Yatırım ve Finansman Programı Hakkında Kararı,
g) Kuruluş: 4046 sayılı Kanuna tabi olup sermayesinin yüzde 50’sinden fazlası kamuya ait olan işletmeci teşebbüsleri,
ğ) Müsteşarlık: Hazine Müsteşarlığını,
h) ÖİB: Özelleştirme İdaresi Başkanlığını,
ı) Program: Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Bağlı Ortaklıklarının 2015 yılına ait Genel Yatırım ve Finansman Programı Hakkında Kararın ekinde yer alan tablodaki mali büyüklükler ile Müsteşarlık tarafından bu büyüklükler dikkate alınarak teşebbüslere gönderilen 2015 yılı Genel Yatırım ve Finansman Programını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İstihdam ve Hizmet Alımları
Açıktan ve naklen atama
MADDE 3 – (1) Kararın 4 üncü maddesi uyarınca, 2014 yılında ayrılan eleman sayısı belirlenirken, emeklilik, istifa, kurum dışı nakil, ölüm ve iş akdi feshi yoluyla ayrılanlar dikkate alınır. Askerlik, kurum içi nakil, statü değişikliği, kadroya alınan geçici işçiler, iş akdi askıya alınan geçici işçiler, profesyonel sendikacı olarak teşebbüsten ayrılan personel, 4046 sayılı Kanunun 22 nci maddesi çerçevesinde istihdam fazlası olarak bildirilen personel ve 30/9/2013 tarihli ve 2013/5503 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Bağlı Ortaklıklarının 2014 yılına ait Genel Yatırım ve Finansman Programı Hakkında Karar kapsamında işe alındıktan sonra 2014 yılı içerisinde ayrılan personel hesaplamada dikkate alınmaz. Nakle tabi personelden yapılan atamalarda teşebbüsler Müsteşarlığa bilgi verirler.
(2) 2015 yılında Müsteşarlıkça sermaye transferi yapılması programlanan teşebbüslerin (TCDD, TİGEM, TTK, MKEK, ESK, ÇAYKUR ve TEMSAN) ve bunların bağlı ortaklıklarının (TÜDEMSAŞ, TÜLOMSAŞ, TÜVASAŞ, TCDD Taşımacılık A.Ş.) Kararın 4 üncü maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki personel atama işlemleri Müsteşarlığın uygun görüşüne bağlıdır. Bu teşebbüsler, EK-2’de yer alan Tablo 500: Personel Talep Formunu doldurarak taleplerini gerekçeleriyle Müsteşarlığa iletir ve gerekli izni aldıktan sonra işlemlerini tekemmül ettirirler. Personel Talep Formunu göndermeyen teşebbüslerin talepleri dikkate alınmaz. Bu fıkra kapsamındaki atama izinleri, Müsteşarlıktan yılda en çok iki kez talep edilebilir.
(3) Kararın 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrası kapsamındaki istisnalar çerçevesinde emekli personel istihdam edilmesi durumunda 21/4/2005 tarihli ve 5335 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 30 uncu maddesi doğrultusunda hareket edilir. Bu kapsamda yapılacak emekli personel atamalarından ataması müşterek kararname ile yapılan görevlere ve bu görevlere eş düzeydeki pozisyonlara atananlar Kararın 4 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında belirtilen sınırlamalara tabi değildir.
(4) Teşebbüs dışı geçici görevlendirmeler dâhil istihdama ilişkin Kararda belirtilen konularda, teşebbüs yönetim kuruluna gerekli atamaların yapılmaması nedeniyle toplantı yeter sayısı bulunmayan teşebbüsler hariç olmak üzere, Kararda belirtilen sınırlamalar dikkate alınarak, karar almaya yalnızca teşebbüs yönetim kurulları yetkilidir ve bu konuda yetki devri yapılamaz. Teşebbüs yönetim kurulları bu konu ile ilgili gereken tedbirleri almakla yükümlüdürler. 22/1/1990 tarihli ve 399 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamede belirtilen yetki dışında, ilgili Bakanlıklar bu konuda Kararı kısıtlayıcı hiçbir işlem tesis edemezler.
(5) Kararın 7 nci maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında yapılması planlanan personel alımlarında, kamu teşebbüsleri istihdam garantili kurs kapsamında statü ve unvan belirtilerek kaç kişinin alınmasının planlandığı, planlanan kursun başlangıç ve bitiş tarihleri, planlanan kursun yüzde kaç garantili olacağı gibi bilgiler ile birlikte Türkiye İş Kurumu ile karşılıklı mutabakatın bulunduğunu gösteren belgeyi (yazışma, toplantı tutanağı, mutabakat zaptı gibi) Müsteşarlığa iletirler.
İlave atamalar
MADDE 4 – (1) Kararın 5 inci maddesinin birinci ve üçüncü fıkraları kapsamında ilave personel atama talebinde bulunacak kamu teşebbüsleri, EK-2’de yer alan Tablo 500: Personel Talep Formunu doldurarak ilave personel atamalarının gerekçelerini ilgisine göre Müsteşarlığa veya ÖİB’ye bildirir. Personel Talep Formunu göndermeyen teşebbüslerin talepleri dikkate alınmaz. Bu kapsamdaki atama talepleri Müsteşarlığa veya ÖİB’ye yıl içinde en fazla iki defa gönderilebilir.
(2) Kararın 5 inci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında Kalkınma Bakanlığı Kurullar Sekretaryasına iletilecek talep yazısının bir örneği ilgisine göre Müsteşarlığa veya ÖİB’ye iletilir ve yazı asgari olarak aşağıdaki bilgileri içerir:
a) Kalkınma Bakanlığı tarafından uygun görülen yatırımlar kapsamında kurulan tesis veya işletme birimi hakkında bilgiler.
b) Tesis veya işletme biriminin devreye gireceği tarih ile deneme üretimine başlayacağı tarih.
c) İlgili yatırımın ayrıntılı fizibilite raporunda istihdamı öngörülen personel sayısı ve unvanı ile bu personelden teşebbüsçe daimi olarak istihdam edilecek ve yüklenici firma aracılığıyla çalıştırılacak personelin dağılımı.
ç) Bu kapsamda daha önce hizmet alımı yapılıp yapılmadığına ilişkin bilgi.
(3) Kararın 5 inci maddesinin dördüncü fıkrası çerçevesinde yapılan atamaların sonuçlanmasından itibaren 15 gün içerisinde Hazine Müsteşarlığı ve ÖİB’ye bilgi verilir.
Zorunlu istihdam
MADDE 5 – (1) Teşebbüsler Kararın 6 ncı maddesi kapsamında yapılan atamalara ilişkin gerekçesi ile birlikte Müsteşarlığa veya ilgisine göre ÖİB’ye bilgi verir.
Geçici işçiler
MADDE 6 – (1) Teşebbüsler, 1/1/2015 tarihinden itibaren 2015 yılında çalıştıracakları geçici işçilerin toplam adam/ay süresini, Kararın 22 nci maddesi çerçevesinde Müsteşarlıkça belirlenen tavanı aşmayacak şekilde, yıl içinde askerden dönecekleri de dikkate alarak ve EK-3’te yer alan Tablo 501: Geçici İşçi Talep Formunu doldurarak ilgisine göre Müsteşarlığın veya ÖİB’nin uygun görüşü ile DPB’ye vize ettirir. Geçici İşçi Talep Formunu göndermeyen teşebbüslerin talepleri dikkate alınmaz. Bu kapsamda yapılacak talepler Müsteşarlığa veya ÖİB’ye yıl içerisinde en fazla iki defa gönderilir.
(2) Usulüne uygun vize edilen cetvellerin bir örneği DPB’ce ilgili teşebbüse, Sayıştay Başkanlığına, Müsteşarlığa ve ilgisine göre ÖİB’ye gönderilir. Bu vize işlemi yapılmaksızın ilgili personele ödeme yapılamaz.
(3) Teşebbüsler, hiçbir şekilde ilave geçici işçi talebinde bulunamazlar.
Fazla çalışma
MADDE 7 – (1) Kararın 9 uncu maddesi çerçevesinde belirlenen toplam fazla çalışma süresini işin gereğini dikkate alarak statüler arasında dağıtma yetkisi yönetim kuruluna aittir.
(2) Kararın 9 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamında yapılan artışlar 10 iş günü içinde gerekçeleri ile birlikte Müsteşarlığa ve ilgisine göre ÖİB’ye bildirilir.
(3) Kararın 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde fazla çalışma izninin Müsteşarlık veya ÖİB tarafından belirlenmesi için teşebbüslerin EK-4’te yer alan Tablo 502: İlave Fazla Çalışma Talep Formu ile ayrıntılı analiz ve gerekçeleriyle Müsteşarlığa veya ÖİB’ye başvurmaları gerekmektedir.
(4) Kararda bahsi geçen toplam fazla çalışma izni, tavana ilişkin olup, teşebbüsler fazla çalışma izinlerinin kullanımında, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununda ve ilgili diğer mevzuatta yer alan fazla çalışmaya ilişkin hükümlere uygun hareket etmekle yükümlüdür.
Pozisyon iptali
MADDE 8 – (1) Kararın 10 uncu maddesi kapsamındaki bildirimler, 31/8/2015 tarihine kadar yapılır.
İhale yoluyla hizmet alımı
MADDE 9 – (1) İhale yoluyla hizmet alımı işlemlerinin gerçekleştirilmesi sırasında kamu ihale mevzuatıyla ilgili oluşabilecek tüm soru ve sorunlar Kamu İhale Kurumuna iletilir. Bunun dışındaki hususlarda oluşabilecek tereddütleri gidermeye Müsteşarlık yetkilidir.
(2) Teşebbüsler, Kararda belirlenen sınırlamaları dikkate alarak maliyetlerin düşürülmesi ve sağlanan faydanın artırılması amacıyla çok yıllı hizmet alım ihalesine çıkabilirler. Çok yıllı hizmet alımı yapılabilmesi için, Program kapsamında işletme bütçelerinin en az 2015-2017 dönemini kapsayacak şekilde hazırlanması gerekmektedir. Program hedefleri ve işletme bütçesi kısıtları dâhilinde, 2015 yılında ihale yoluyla alınacak hizmetlerin tutarı, Kararın 22 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca Müsteşarlıkça bildirilecek olan tutarı aşamaz. 2016 yılı ve sonrasına ilişkin hizmet alımı tavanları, 2015 yılı için Müsteşarlıkça bildirilen tavanın her yıl için %5’er artırılması yoluyla hesaplanır. Bu şekilde hesaplanan yıllara sari hizmet alım tavanlarını Kararın 13 üncü maddesinde sayılan gerekçelerin oluşması durumunda Teşebbüs yönetim kurulları %25 artırmaya yetkilidir. Bu çerçevedeki hesaplamalar aşağıdaki şekilde yapılır:
a) 2015 yılı hizmet alımı tavanı Müsteşarlıkça bildirilecek tutardır.
b) 2016 yılı hizmet alımı tavanı = 2015 yılı hizmet alımı tavanı x 1,05
c) 2017 yılı hizmet alımı tavanı = 2016 yılı hizmet alımı tavanı x 1,05
ç) Yönetim kurulu yetkisi dahil 2015 yılı hizmet alımı tavanı = Müsteşarlıkça bildirilen tavan x 1,25
d) Yönetim kurulu yetkisi dahil 2016 yılı hizmet alımı tavanı = 2015 yılı hizmet alımı tavanı x 1,05 x 1,25
e) Yönetim kurulu yetkisi dahil 2017 yılı hizmet alımı tavanı = 2016 yılı hizmet alımı tavanı x 1,05 x 1,25
(3) Kararın 12 nci maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde özel niteliği nedeniyle 2017 yılı sonrasını kapsayan çok yıllı hizmet alımlarına Müsteşarlık ve Kalkınma Bakanlığının görüşünün alınmasını müteakip ilgili Bakan tarafından karar verilmesi durumunda 2017 yılı sonrası için hizmet alım tavanı, önceki yılın hizmet alım tavanının %5 artırılması suretiyle hesaplanır.
(4) Kararın 12 nci ve 13 üncü maddeleri uyarınca, hizmet alımlarına ilişkin olarak verilen izinler, 4734 sayılı Kanunun ek 8 inci maddesi çerçevesinde, yeniden uygun görüşe sunulmaksızın Müsteşarlık tarafından uygun değerlendirilmiş sayılır. Ancak; bu çerçevede gerçekleştirilecek hizmet alımlarına ilişkin işlerin ve ihalelerin 4857 sayılı İş Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ilgili diğer mevzuata uygun bir şekilde gerçekleştirilmesinden teşebbüs yönetim kurulu sorumludur.
İlave hizmet alımları
MADDE 10 – (1) Kararın 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında teşebbüs yönetim kurulunca ilgili yıl hizmet alımı tavanının %25’e kadar artırılması halinde, konuya ilişkin yönetim kurulu kararının bir örneği, ilgili bilgi ve belgelerle birlikte on iş günü içinde Müsteşarlığa ve ilgisine göre ÖİB’ye gönderilir.
(2) Kararın 13 üncü maddesinin birinci fıkrası kapsamında yapılacak hizmet alımı taleplerine ilişkin başvurularda, EK-5’te yer alan Tablo 503: İlave İhale Yoluyla Hizmet Alımı Talep Formu ile asgari olarak aşağıdaki bilgi ve belgelere yer verilir:
a) Yapılan yatırımlar kapsamında kurulan yeni tesis veya işletme birimi hakkında genel bilgiler, ilgili yatırımın ayrıntılı fizibilite raporunda istihdamı öngörülen personel sayısı ve unvanı ile bu personelden teşebbüsçe daimi olarak istihdam edilecek ve yüklenici firma aracılığıyla çalıştırılacak personelin dağılımı.
b) Tesis veya işletme birimi devir alınması veya yeni hizmet birimlerinin devreye girmesi durumunda yapılan taleplerde söz konusu birimlerin devreye gireceği tarih ile deneme üretimine başlayacağı tarih.
c) Mal veya hizmet üretiminde artış görülmesi, faaliyet alanının genişlemesi veya diğer nedenlerle yapılan ilave hizmet alımlarında, hizmet alımının gerekçesi ile birlikte ilişkili tablolar (geçmiş yıllar verileri ile birlikte).
ç) Bu kapsamda daha önce hizmet alımı yapılıp yapılmadığına ilişkin bilgi.
d) Hizmet alımının niteliği ve gerekçesi.
e) Alt dağılımları belirtilmek suretiyle, ihalenin her bir yıla isabet edecek ve sözleşme süresince oluşacak toplam maliyeti.
f) Kaç yıllık ihaleye çıkılacağı ve sözleşmenin geçerli olacağı başlangıç/bitiş tarihleri.
g) İhale kapsamında yıllar itibarıyla çalıştırılacak kişi sayısı ve çalışanların unvan bazında aylık ortalama ücretleri.
(3) İlgili Bakanlık, ikinci fıkra kapsamında Teşebbüsçe yapılan başvuruların kendilerine ulaşmasını müteakip Müsteşarlık ve Kalkınma Bakanlığından görüş talebinde bulunur. Müsteşarlık ve Kalkınma Bakanlığının bu kapsamda değerlendirmelerini yapmak için ihtiyaç duyacakları her türlü ilave bilgi, teşebbüs tarafından ivedilikle hazırlanarak adı geçen kurumlara sunulur.
Hizmet alımlarının raporlanması ve izlenmesi
MADDE 11 – (1) Teşebbüsler ihale yoluyla yaptırdıkları hizmet alımlarına ilişkin olarak, her bir ihale bazında;
a) Hizmet alımının niteliği (araç kiralama, temizlik ve benzeri) ve gerekçesi,
b) Alt dağılımları belirtilmek suretiyle, ihalenin her bir yıla isabet edecek ve sözleşme süresince oluşacak toplam maliyeti,
c) İhalenin kaç yıllık olduğu ve sözleşmenin geçerli olduğu başlangıç/bitiş tarihleri,
ç) İhale kapsamında kaç kişi çalıştırıldığı ve çalışanların unvan bazında aylık ortalama ücretleri,
d) Bu alanda hangi tarihten bu yana hizmet alımı yapıldığı,
e) Hizmet alımına, mevcut ihalenin bitişinden sonra da ihtiyaç duyulup duyulmayacağı, duyulacaksa hizmetin dışarıdan alınmasına hangi tarihe kadar devam edileceği
hakkında detaylı bilgiler içeren yıllık bir rapor hazırlayarak EK-6’da yer alan Tablo 509: Hizmet Alımları Bilgi Formu ile birlikte Müsteşarlığa, Kalkınma Bakanlığına, DPB’ye, Sayıştay Başkanlığına ve ilgisine göre ÖİB’ye Mart ayı sonuna kadar gönderirler.
Teşebbüsler arası devirler
MADDE 12 – (1) Tesis veya birimlerin teşebbüsler arasında devri durumlarında toplam hizmet alımı harcama tavanı ile fazla çalışma izninin teşebbüsler arasındaki dağılımı, taraflarca yapılacak bir protokolle belirlenerek ilgisine göre Müsteşarlığa veya ÖİB’ye iletilir. Anlaşmaya varılamaması halinde dağılım ilgisine göre Müsteşarlıkça veya ÖİB’ce belirlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Mali Hükümler
Ticari banka kredileri
MADDE 13 – (1) Teşebbüsler, finansman ihtiyacının doğması durumunda öncelikle gelir artırıcı ve maliyet azaltıcı önlemlere başvurur, etkin alacak takibi ve stok yönetimi için gerekli tedbirleri alırlar. Bu tedbirlerin yeterli olmaması durumunda ve zorunlu hallerde, Program çerçevesinde tespit edilen mali büyüklüklerle uyumlu olacak şekilde bankalardan ticari kredi kullanımı dâhil diğer finansman yöntemlerine başvurabilirler.
(2) Ticari banka kredisi kullanımına ilişkin tüm sorumluluk teşebbüs yönetim kurullarına aittir.
(3) Teşebbüsler yurt içi ticari bankalardan TL veya döviz kredisi kullanırken, söz konusu kredinin kendilerine bildirilen yatırım ve finansman programı ile uyumlu olmasına dikkat ederler.
(4) Bu madde kapsamında işlem yapılması halinde beş iş günü içinde kredi kullanılan bankanın adı, kullanılan kredinin tutarı, vadesi, faiz oranı, geri ödeme şartları ve stok banka kredisi tutarına ilişkin bilgiler ile EK-7’de yer alan Tablo 504: Ticari Banka Kredisi Kullanımı Bilgi Formu teşebbüslerce Müsteşarlığa veya ÖİB’ye iletilir.
Temettü ödemesi ve tahsilatı
MADDE 14 – (1) Kamu iktisadi teşebbüsleri, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 36 ncı ve 37 nci maddelerinde yer alan hükümler çerçevesinde Hazineye aktarılması gereken temettü tutarlarını, EK-8’de yer alan Tablo 505: Temettü Bilgi Formunu doldurarak, 2014 yılı bilançosunun kesinleşmesini müteakip iki hafta içerisinde Müsteşarlığa bildirirler.
(2) Kamu iktisadi teşebbüsleri Müsteşarlığın bağlı olduğu Bakan tarafından 2014 yılı kâr beklentisi/gerçekleşmesi ve önceki yıldan kalan temettü borçları dikkate alınarak belirlenen tutarda, bütçe hedefleri dikkate alınarak tespit edilen ve gerektiğinde revize edilebilecek olan ödeme planı doğrultusunda temettü ödemelerini yaparlar. Kamu iktisadi teşebbüsleri, oluşan dağıtılabilir kâr tutarını Müsteşarlığa borç olarak kaydetmeyip yeni bir talimata kadar sermaye hesaplarında yer alan geçmiş yıl kârları hesabında tutarlar.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İzleme ve Şeffaflık
İzleme
MADDE 15 – (1) Kamu işletmeleri, tabi oldukları mevzuata göre hazırlamakla yükümlü oldukları malî tablolar ile Müsteşarlıkça hazırlanan diğer malî ve malî olmayan tabloları Kamu İşletmelerinin Faaliyetlerinin İzlenmesi ve Raporlanmasına Dair Tebliğde belirtilen takvime uygun olarak Müsteşarlığa gönderirler.
(2) Kamu işletmeleri, Müsteşarlıkça kendilerine bildirilen kullanıcı adlarını ve şifrelerini kullanarak https://hmsftp.hazine.gov.tr/irj/portal adresinden giriş yaparak, istenilen tabloları doldurur ve söz konusu internet sayfasını her sabah en geç saat 10.00 itibarıyla ziyaret ederek son gelişmeler, haberler ve duyurulardan haberdar olurlar. Duyurular, konusuna göre ilgili birimlere iletilir.
(3) Gönderilen tablolarda yer alan diğer kaleminin yüksek olması veya önceki dönem verilerine göre önemli ölçüde değişen kalemler bulunması durumunda, değişimlerin nedeni detaylı bir biçimde açıklanır. Bu açıklamayı içermeyen tablolar eksik kabul edilir ve kamu işletmesi tarafından tablo veya bilgi Müsteşarlığa iletilmemiş sayılır.
(4) Kamu işletmeleri, aksi bildirilmediği takdirde, söz konusu İnternet adresi üzerinden doldurdukları tablolar için ilave bir resmi yazı göndermezler.
(5) Kamu işletmelerinin İnternet üzerinden gönderdikleri tabloların en az Genel Müdür Yardımcısı seviyesinde uygun görülmesi gerekmektedir. İnternet üzerinden gönderilen bu tablolar resmî evrak muamelesi görür ve dönemsel olarak Müsteşarlıkça tabloların kamu işletmesi kayıtları ile tutarlı olup olmadığı denetlenebilir.
(6) Sermaye durumlarının takip edilebilmesini ve devlet hesaplarıyla uyumlu olmasının sağlanmasını teminen, sermaye hareketlerinde herhangi bir değişiklik olan kamu işletmeleri, ilgili değişimin muhasebe kayıtlarına aktarılmasını takip eden on beş gün içinde, EK-9’da yer alan Tablo 506: Sermaye Değişim Tablosunu Müsteşarlığa veya ÖİB’ye gönderirler.
(7) Tüm kamu işletmeleri doğrudan mal ve hizmet üretimiyle ilgili olmayan veya atıl durumda olan gayrimenkullerini tespit eder ve EK-10’da yer alan Tablo 507: Atıl Gayrimenkul Bilgi Formunu doldurarak 30/6/2015 tarihine kadar Müsteşarlık, Kalkınma Bakanlığı ve ilgisine göre ÖİB’ye gönderir.
Kapasite geliştirme
MADDE 16 – (1) Kamu işletmeleri aylık bazda sağlıklı ve düzenli mali ve mali olmayan her türlü tabloları (bilanço ve gelir tablosu gibi) üretebilmek ve söz konusu tabloları, Kamu İşletmelerinin Faaliyetlerinin İzlenmesi ve Raporlanmasına Dair Tebliğde belirtilen takvime uygun olarak Müsteşarlığa iletebilmek için muhasebe yönetimi ve bilgi sistemini geliştirme faaliyetlerini yerine getirir. Kamu işletmeleri ayrıca mali ve mali olmayan diğer konsolide verilerini sağlıklı ve aylık bazda üretecek bir yönetim bilgi sistemi ile bu sistemin gerektirdiği bilgi işlem altyapısı kurmak zorundadırlar.
(2) Kamu işletmelerince mali işler ve muhasebe yönetim sistemlerinin gerektirdiği bilgi işlem altyapılarının iyileştirilmesi kapsamında geliştirilen Kurumsal Kaynak Planlama projeleri tasarruf tedbirleri dışında tutulur.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
İç denetim birim başkanı ve iç denetçilerin atanması
MADDE 17 – (1) Kararın 24 üncü maddesi gereğince kamu iktisadi teşebbüsleri tarafından iç denetçi olarak atanacaklarda, lisans mezunu olma ve en az beş hizmet yılını doldurmanın yanı sıra;
a) Kamu İç Denetçi Sertifikası,
b) CIA (Certified Internal Auditor),
c) CISA (Certified Information System Auditor),
ç) CCSA (Certification in Control Self-Assessment),
d) CGAP (Certified Government Auditing Professional),
e) CFSA (Certified Financial Services Auditor) ve
f) CRMA (Certification in Risk Management Assurance)
sertifikalarından birine sahip olma şartları aranır.
(2) İç denetim birim başkanı, iç denetçiler için aranan şartları haiz olan; tercihen ilgili kamu iktisadi teşebbüsünde çalışanlar arasından; kıdem, bilgi ve tecrübe düzeyi dikkate alınarak ilgili kamu iktisadi teşebbüsü ve bağlı ortaklık genel müdürünün teklifi üzerine yönetim kurulu tarafından atanır.
Aday belirleme sınavı ve eğitime katılacak personelin belirlenmesi
MADDE 18 – (1) Yukarıda sayılan sertifikalardan birine sahip yeterli sayıda iç denetçi atanamaması durumunda; sertifika dışındaki şartları haiz kamu iktisadi teşebbüsü personeli arasından iç denetim eğitimine tabi tutulacak iç denetçi adayları, birlik tarafından yapılacak veya birlik tarafından sınav konusunda yetkin kurum ve kuruluşlara yaptırılacak aday belirleme sınavı ile belirlenir. Aday belirleme sınavı konuları Birlik tarafından belirlenir. Sınav duyurusu, Birliğin internet sitesinde yapılır ve yazılı olarak personele duyurulmak üzere kamu iktisadi teşebbüslerine gönderilir.
(2) İç denetçi eğitimine katılacak adayları belirleme sınavı kuruluşlarca teşkilatlarına duyurulur.
(3) Aday belirleme sınavına ilişkin başarı koşulları her bir sınav konusu için 100 puan üzerinden asgari 50 puan olmak kaydıyla Birlik tarafından belirlenir ve sınava ilişkin ayrıntılı bilgilendirme Birliğin internet sitesinde duyurulur.
(4) Birlik tarafından yapılan yazılı sınavlarda taban puanlar üzerinden başarılı olanlar Birliğin internet sitesinde duyurulur. Sınav sonuçları kamu iktisadi teşebbüslerine ayrıca gönderilir.
(5) Kamu iktisadi teşebbüsleri, sınavda başarılı olmuş personel arasından, görevde yükselme ve unvan değişikliği yönetmeliklerinde belirledikleri iç denetimin öncelikli liyakat ve ihtisas alanlarını, öğrenim, hizmet ve yeterlilikle ilgili diğer şartları da esas alarak gerekli değerlendirmeyi yapar. Değerlendirme sonucunda; boş iç denetçi kadro sayısının iki katına kadar personel yönetim kurulunca belirlenerek iç denetçi eğitimine katılmak üzere Birliğe bildirilir. İç denetçi kadro ihdası yapılmamış kamu iktisadi teşebbüslerinde ise yönetim kurullarınca belirlenecek iç denetçi kadro ihtiyacının iki katı kadar personel yönetim kurulunca belirlenerek Birliğe bildirilir.
İç denetçi eğitiminde yer verilecek konular
MADDE 19 – (1) Kamu iktisadi teşebbüsleri tarafından seçilen personel, Birlik tarafından belirlenecek müfredat ve programa göre eğitime tabi tutulur. Eğitimde asgari olarak:
a) Türk Ticaret Kanununun işletmelere getirdiği sorumluluklar;
1) Türk Ticaret Kanunu ile kurumsal yönetim alanında getirilen değişiklikler ve şirketlerin sorumlulukları,
2) Türk Ticaret Kanunu ile denetim alanında yapılan düzenlemeler,
3) Türk Ticaret Kanunu ile finansal tablolar ve yıllık faaliyet raporu ile ilgili yapılan düzenlemeler.
b) Kamu iktisadi teşebbüslerine ilişkin yasal çerçeve ve uygulamaları,
c) Kurumsal risk yönetimi,
ç) İç kontrol sistemi ve iç kontrol yapılandırma modelleri,
d) İç denetim, uluslararası iç denetim standartları ve mesleki uygulama çerçevesi,
e) Toplam kalite yönetiminde iç denetimin rolü,
f) Organizasyonda iç denetim faaliyetinin kurulması,
g) İç denetim faaliyetinin yürütülmesi,
ğ) Operasyonel denetim,
h) Denetçiler için gelişmiş iletişim becerileri,
ı) Sertifikasyon hakkında genel bilgilendirme,
konularına yer verilir. Eğitimlerin alt konularını ve ilave eğitim konularını belirlemeye Birlik yetkilidir.
Eğitim düzenleme yetkisi
MADDE 20 – (1) Belirlenen konulara ilişkin eğitimler Birlik tarafından düzenlenir. Her bir eğitimin içeriğinin oluşturulması, eğitimlerin süresinin belirlenmesi ve eğiticilerin temini vb. konular Birlik tarafından yürütülür.
(2) Eğitimler, Birlik tarafından konusunda uzman kurum ve kuruluşlara yaptırılabilir. Birlik, eğiticilerin bir kısmını kamu kurum ve kuruluşlarından temin edebilir, gerektiğinde hizmet alımı yoluna başvurabilir.
Eğitim süresi
MADDE 21 – (1) Eğitim süresi iki aydan az olmamak üzere Birlik tarafından belirlenir. Birlik, eğitim programının bir bölümünün uygulamalı eğitim şeklinde yapılmasına karar verebilir ve bu eğitim süresi toplam eğitim süresi içerisinde değerlendirilebilir.
Eğitim yeri
MADDE 22 – (1) Birlik tarafından belirlenen eğitim yeri ve zamanı, eğitim programının başlamasından en az bir hafta önce adaylara bildirilir, Birliğin internet sitesinde duyurulur ve yazılı olarak kamu iktisadi teşebbüslerine ilgili personele duyurulmak üzere gönderilir.
Eğitim sonucunda yapılacak sınav ve başarı koşulu
MADDE 23 – (1) Eğitim tamamlandıktan sonra yapılacak sınav, Birlik tarafından yapılabileceği gibi bu konuda yetkin diğer merkezi kurum ve kuruluşlara da yaptırılabilir. Sınava ilişkin başarı koşulları her bir sınav konusu için 100 puan üzerinden asgari 50 puan olmak kaydıyla Birlik tarafından belirlenir ve sınava ilişkin ayrıntılı bilgilendirme Birliğin internet sitesinden yapılır.
(2) Sınav sonucunda başarılı olanlar Birliğin internet sitesinde duyurulur. Her bir kamu iktisadi teşebbüsüne ise kendi personeline ilişkin sınav sonuçları ayrıca iletilir.
(3) Eğitim programına mazeretsiz beş günden fazla süreyle katılmayanlar sınava kabul edilmez.
Eğitim ve sınav ücreti
MADDE 24 – (1) Birlik eğitim ve sınav ücretlerini belirlemeye yetkilidir. Bu ücretler Birliğin ve/veya kamu iktisadi teşebbüslerinin bütçesinden karşılanabileceği gibi eğitime katılan personelden eğitim ve sınav ücreti talep edilebilir.
İç denetçilerin atanması
MADDE 25 – (1) Kamu iktisadi teşebbüsü yönetim kurulu eğitim sonrası başarılı olan personel arasından yapacağı mülakatla iç denetim biriminin kurumsallaşma düzeyine veya ihtiyaca göre en fazla iki yıl içerisinde adı geçen sertifikalardan birine sahip olmak şartı ile iç denetçi atamalarını yapar.
İç denetçilere ilişkin diğer hususlar
MADDE 26 – (1) Birlik, Kararın yürürlüğe girmesinden önce atanan ve/veya sertifikalı adaylar arasından atanan iç denetçilere yönelik eğitimler düzenleyebilir.
Kurumsal verilerin yayımlanması
MADDE 27 – (1) Şeffaflığın ve kamuya hesap verilebilirliğin artırılmasını teminen, teşebbüsler 2014 yılı Faaliyet Raporlarını 31/5/2015 tarihine kadar kendi İnternet sitelerinde yayımlar ve basılı bir örneğini TBMM KİT Komisyonu, ilgili Bakanlık, Müsteşarlık, Kalkınma Bakanlığı ve Sayıştay Başkanlığı başta olmak üzere ilgili tüm kurum ve kuruluşlar ile ilgisine göre ÖİB’ye gönderir. Eğer bu tarihe kadar Sayıştay denetimi tamamlanmamışsa yayımlanan Raporda bu husus belirtilir. Söz konusu Faaliyet Raporları 28/8/2012 tarihli ve 28395 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Şirketlerin Yıllık Faaliyet Raporunun Asgari İçeriğinin Belirlenmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak hazırlanır.
(2) Teşebbüsler, faaliyette bulundukları sektörleri takip ederek sektör içindeki yerlerini daha iyi analiz edebilmek ve etkin sektörel politikalar geliştirebilmek veya geliştirilmesine yardımcı olabilmek amacıyla, 2014 Yılı Sektör Raporunu hazırlar. Bu raporlar, 31/5/2015 tarihine kadar kendi İnternet sitelerinde yayımlanır ve basılı bir örneği ilgili Bakanlık, Müsteşarlık ve Kalkınma Bakanlığı ile ilgisine göre ÖİB’ye gönderilir. Söz konusu sektör raporları asgari aşağıdaki konuları içerir:
a) Dünyada sektörün görünümü,
b) Türkiye’de sektörün görünümü,
c) Teşebbüsün sektör içindeki yeri,
ç) Teşebbüsün yerli ve uluslararası rakipleriyle veya benzer faaliyet gösteren kuruluşlarla karşılaştırması.
Yurt dışı bağlı ortaklıklar, iştirakler ve yatırımlar
MADDE 28 – (1) Yurt dışı bağlı ortaklığı ve iştiraki bulunan teşebbüsler, bu şirketlerin tabi oldukları ülke mevzuatına (Türkiye’deki mevzuatla anılan ülke mevzuatı arasındaki farkları belirten bir notla birlikte ya da Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarına göre) veya Türkiye’deki mevzuata uygun hazırlanmış 2013 ve 2014 yıllarına ait;
a) Bilançolarını,
b) Gelir tablolarını,
c) Nakit Akış tablolarını,
ç) Özsermaye değişim tablolarını,
d) Kâr dağıtım tablolarını,
31/5/2015 tarihine kadar Müsteşarlığa iletir.
Ar-Ge ve inovasyon faaliyetleri
MADDE 29 – (1) Teşebbüsler, Kararın 26 ncı maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında halihazırda üzerinde çalışılan ve çalışılması planlan her bir Ar-Ge faaliyeti için;
a) Konusu,
b) Başlama ve bitiş tarihi,
c) Öngörülen maliyeti ve getirisi,
ç) Unvan bazında mevcut/ihtiyaç duyulan istihdam sayısı,
d) Yararlanılan/yararlanılması planlanan teşvik kapsamı, dayanağı ve tutarı,
e) Ödül sisteminden faydalanan personel sayısı, sunduğu projenin kapsamı, beklenen faydalar,
hakkında detaylı bilgiler içeren eylem planlarını hazırlayarak 30/4/2015 tarihine kadar Müsteşarlığa ve Kalkınma Bakanlığına gönderirler.
Yürürlük
MADDE 30 – (1) Bu Tebliğ 1/1/2015 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 31 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.
Ekleri için tıklayınız.