Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü
14 Mayıs 2015 PERŞEMBE
Resmî Gazete
Sayı : 29355
YÖNETMELİK
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden:
DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNCE 6183 SAYILI AMME
ALACAKLARININ TAHSİL USULÜ HAKKINDA KANUNA GÖRE
KULLANILACAK YETKİLERE İLİŞKİN YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç ve Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar
Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda belirtilen ve Maliye Bakanlığı ile diğer kamu kurum ve kuruluşları ve mercilerce kullanılan yetkilerin, süresi içinde ödenmeyen alacakların korunmasında, takip ve tahsilinde Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce kullanılmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 6183 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi, 25/12/1953 tarihli ve 6200 sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 32 ve 55 inci maddesi hükmüne dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) 6183 sayılı Kanun: 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunu,
b) 6200 sayılı Kanun: 25/12/1953 tarihli ve 6200 sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunu,
c) Alacak: DSİ'nin 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında takibi yapılan alacaklarını,
ç) Borçlu: DSİ'ye borçlu yerli veya yabancı gerçek ve tüzel kişiler ile bunların kanuni temsilcilerini, mirasçılarını ve kefillerini,
d) Bölge müdürü: DSİ taşra teşkilatı amirini,
e) Daire Başkanı: Strateji Geliştirme Dairesi Başkanını,
f) Daire Başkanlığı: Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığını,
g) DSİ: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünü,
ğ) Genel Müdür: DSİ Genel Müdürünü,
h) Tahsil ünitesi: DSİ'nin 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilecek alacakları için gerekli tüm işlemlerin ifası ile görevli merkez teşkilatı ile bölge müdürlüklerinin birimlerini, servislerini veya memurlarını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
DSİ Alacaklarının Korunmasına İlişkin Yetkiler
Teminat isteme
MADDE 4 – (1) Türkiye'de ikametgâhı bulunmayan borçlunun durumu, alacağın tahsilinin tehlikede olduğunu gösteriyor ise, tahsil ünitesince kendisinden 6183 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde belirtilen teminatlardan herhangi biri istenir.
(2) Gösterilen teminatın tahsil ünitesi tarafından yeterli ve uygun bulunmaması, teminatın sonradan kısmen ya da tamamen değerini kaybetmesi veya borç miktarının artması halinde; teminatın tamamlanması veya yerine başka bir teminat göstermesi borçludan istenilir. Borçlu verdiği teminatı kısmen veya tamamen aynı değerde başkalarıyla değiştirebilir.
Şahsi kefalet
MADDE 5 – (1) Alacakların tahsili ile ilgili olarak 6183 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde belirtilen teminatı sağlayamayan borçluların muteber bir şahsı müteselsil kefil veya müşterek müteselsil borçlu olarak göstermesi halinde, şahsi kefaleti veya gösterilen şahsı kabul edip etmeme konusunda tahsil ünitesi yetkilidir.
İhtiyati haciz
MADDE 6 – (1) Alacaklar ile ilgili olarak 6183 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinde belirtilen sebeplerin bulunması halinde, hiçbir süreye bağlı kalmaksızın merkezde daire başkanının, taşrada ise bölge müdürünün kararıyla ihtiyati haciz uygulanır.
(2) Haklarında ihtiyati haciz uygulanan borçlular, haczin yapıldığı tarihten, gıyapta yapılan hacizlerde ise haczin tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde tahsil ünitesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinde dava açabilir. Borçlu tarafından, ihtiyati hacze karşı 7 gün içinde ihtiyati haczin iptali için dava açılmış olsa bile, ilk derece mahkemesi kararına kadar ihtiyati haciz devam eder.
(3) İhtiyati hacze konu alacak için düzenlenen ödeme emrinin tebliğ edilmesi üzerine 7 günlük sürenin geçmesinden sonra düzenlenecek haciz varakasına istinaden ihtiyati haciz kati hacze çevrilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ödeme ve Tecile İlişkin Yetkiler
Ödemeye çağrı bildirimi
MADDE 7 – (1) DSİ tarafından 6183 sayılı Kanuna göre takip ve tahsilatı gereken ve vadesi belli olmayan alacaklarla ilgili olarak, 6183 sayılı Kanunun 37 nci maddesine göre borcun bir ay içerisinde ödenmesi için borçluya ödemeye çağrı bildirimi gönderilir.
(2) Ödemeye çağrı bildiriminde; borçlunun adı ve soyadı/unvanı, TC kimlik numarası veya vergi kimlik numarası, adresi, borcun miktarı ile borca ilişkin diğer bilgiler ve borcun nereye ödeneceğine ilişkin detaylı bilgiler yer alır.
(3) Ödemeye çağrı bildirimi; merkezde daire başkanı, taşrada bölge müdürü tarafından imzalanarak gönderilir. Ödemeye çağrı bildirimini imzalama yetkisi tevkil edilebilir.
Ödeme ve makbuz
MADDE 8 – (1) Alacağın, DSİ tarafından belirtilen sürede, borçlu tarafından ödenmesi esastır.
(2) Ödeme, tahsil ünitesinin icra memurları ile yetkili ve sorumlu memurları tarafından verilecek makbuz karşılığında elden veya Maliye Bakanlığından alınacak yetki çerçevesinde DSİ'nin banka hesap numaralarına yapılır. Makbuz karşılığı yapılmayan ödemelerle, icra memurlarıyla yetkili ve sorumlu memurlardan başkasına yapılan veya DSİ'nin banka hesap numaralarına yapılmayan ödemeler, alacağa mahsup edilemez.
(3) DSİ ödemenin, 6183 sayılı Kanunun 41 inci maddesinde belirtilen ve Maliye Bakanlığı tarafından kabul edilen özel ödeme şekilleri kullanılmak suretiyle yapılması için düzenleme yapmaya yetkilidir. Bu yetki, alacağın türü, ödeme zamanı ve bulunduğu safhalar itibarıyla topluca veya ayrı ayrı kullanılabilir.
Ödeme emri
MADDE 9 – (1) Amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumu bir "ödeme emri" ile tebliğ olunur.
(2) Ödeme emrinde; borcun asıl ve ferilerinin mahiyet ve miktarları, nereye ödeneceği, müddetinde ödenmediği veya mal bildiriminde bulunmadığı takdirde borcun cebren tahsil ve borçlunun mal bildiriminde bulununcaya kadar üç ayı geçmemek üzere hapis ile tazyik olunacağı, gerçeğe aykırı bildirimde bulunduğu takdirde hapis ile cezalandırılacağı kayıtlı bulunur. Ayrıca, borçlunun 6183 sayılı Kanunun 114 üncü maddesindeki vazifeleri ve bu vazifeleri yerine getirmediği takdirde hakkında tatbik edilecek olan ceza bu ödeme emrinde kendisine bildirilir.
(3) Belediye hududu dışındaki köylerde bulunan borçlulara ödeme emirleri muhtarlıkça tebliğ olunur. Ödeme emirlerinin muhtarlığa tevdii tarihinden itibaren 15 gün içinde tebligat yapılmadığı takdirde ödeme emirleri tebliğ edilmemiş olan borçluların isimleri ödeme emri hüküm ve mahiyetindeki bir "ödeme cetveline" alınarak borçlular borçlarını ödemeye ve mal bildiriminde bulunmaya çağırılırlar. Ödeme cetveli köy ihtiyar kurulu kapısına bir örneği de köyde herkesin görebileceği umumi bir mahalde 10 gün müddetle asılmak suretiyle tebliğ olunur ve cetvelin asıldığı köy muhtarlığınca münadi vasıtasıyla ilan olunur. Cetvel asılırken ve indirilirken keyfiyet muhtarlıkça zabıt varakasıyla tespit edilir. Cebren tahsil ve takip ödeme emrinin tebliği veya ödeme cetvelinin indirilmesi tarihinde başlamış olur.
(4) Borcunu vadesinde ödemeyenlere ait malları elinde bulunduran üçüncü şahıslardan bu malları 7 gün içinde bildirmeleri istenir.
(5) Ödeme emri merkezde daire başkanı, taşrada bölge müdürü tarafından imzalanarak gönderilir. Ödeme emrini imzalama yetkisi tevkil edilebilir.
Tecil
MADDE 10 – (1) DSİ alacağının vadesinde ödenmesi, haczin tatbiki veya haczolunmuş malların paraya çevrilmesi DSİ borçlusunu çok zor duruma düşürecekse, borçlu tarafından yazı ile istenmiş ve teminat gösterilmiş olmak koşuluyla, DSİ Genel Müdürü veya DSİ Genel Müdürünün yetkili kılacağı makamlarca DSİ alacağı, Maliye Bakanlığınca belirlenen oranda tecil faizi alınarak tecil olunabilir.
(2) Tecile ilişkin diğer hususlar hakkında 6183 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.
Gecikme zammı
MADDE 11 – (1) Alacaklar süresi içinde ve tam olarak ödenmezse ödenmeyen kısmı için 6200 sayılı Kanunun 32 nci maddesi hükümleri uygulanır.
(2) Özel kanunları ile DSİ'ye takip ve tahsil görevi verilen alacakların kanunlarında belirtilen sürelerde ödenmemesi halinde, özel kanunlarında belirtilen gecikme zammı oranları uygulanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
DSİ Alacaklarının Cebren Tahsiline İlişkin Yetkiler
Malvarlığı araştırması
MADDE 12 – (1) Alacakların takibinde haczolunacak malların tespiti amacıyla yapılacak mal varlığı araştırmasının şekli, alanı ve kapsamı ile araştırma yapılacak alacağın türü ve tutarı DSİ tarafından belirlenir.
Takip işlemlerine yetkili tahsil ünitesi
MADDE 13 – (1) Takip işlemleri, merkezde daire başkanlığı, taşrada bölge müdürlükleri tahsil ünitelerince yapılır.
(2) Borçlu veya malları başka mahallerde bulunduğu takdirde, takip işlemleri DSİ'nin o mahaldeki ilgili tahsil ünitesince niyabeten yapılır.
Haciz kâğıtlarını imzalama yetkisi
MADDE 14 – (1) Haciz işlemleri, tahsil ünitesince düzenlenen ve merkez teşkilatında daire başkanı, taşra teşkilatında bölge müdürü tarafından imzalanan haciz kâğıtlarına dayanarak yapılır. Haciz kâğıtlarını imzalama yetkisi tevkil edilebilir.
Üçüncü şahıslardaki menkul malların, alacak ve hakların haczi
MADDE 15 – (1) 6183 sayılı Kanunun 79 uncu maddesine istinaden düzenlenen haciz bildirileri, alacaklı tahsil ünitesince, posta veya memur eliyle tebliğ edilir.
(2) Kendisine haciz bildirisi tebliğ edilen üçüncü şahıs; borcu olmadığı, malın yedinde bulunmadığı, haczin tebliğinden önce borcun ödendiği, malın tüketildiği ya da kusuru olmaksızın telef olduğu, alacağın borçluya veya emrettiği yere verilmiş olduğu gibi bir iddiada ise durumu, haciz bildirisinin kendisine tebliğinden itibaren 7 gün içinde tahsil ünitesine yazılı olarak bildirmek zorundadır. Üçüncü şahsın süresinde itiraz etmemesi halinde, mal elinde ve borç zimmetinde sayılır ve hakkında 6183 sayılı Kanun hükümleri uygulanır. Bu bildirim adi posta veya özel kargo yoluyla gönderilmiş ise bildirimin DSİ kayıtlarına intikal ettiği tarih, taahhütlü, iadeli taahhütlü veya acele posta servisi aracılığı ile gönderilmiş ise postaya verildiği tarih, bildirim tarihi olarak kabul edilir.
(3) Tahsil ünitesince düzenlenen haciz bildirileri, DSİ borçlusunun hak ve alacaklarının bulunabileceği bankaların şubelerine doğrudan veya ilgili birim aracılığı ile tebliğ edilebileceği gibi Maliye Bakanlığınca belirlenen tutarın üzerindeki alacaklar için Maliye Bakanlığından yetki almak suretiyle doğrudan bankaların genel müdürlüklerine de tebliğ edilebilir. Haciz bildirisi bankanın genel müdürlüğüne de tebliğ edilmiş ise tüm şubelerini kapsayacak şekilde beyanda bulunma yükümlülüğü bankanın genel müdürlüğüne aittir.
Haciz, satış ve komisyonlar
MADDE 16 – (1) Haczedilen varlıkların satışı ile ilgili tahsil ünitesince 6183 sayılı Kanunun ilgili maddeleri uyarınca işlem tesis edilir. Ancak menkul ve gayrimenkul satış komisyonlarının teşekkülü aşağıdaki şekilde sağlanır.
a) Menkul mal satış komisyonu; merkezde ilgili daire başkanlıkları ve taşrada bölge müdürlüklerinin satın alma işlemlerinden sorumlu biriminin yetkili memuru başkanlığında, icra memuru ve satın almadan sorumlu birim amirinin görevlendireceği bir memurdan oluşur. Satın almadan sorumlu birim amiri, gerekli gördüğü hallerde komisyona başkanlık edebilir.
b) Gayrimenkul mal satış komisyonu; il ve ilçelerde en büyük mal memurunun veya tevkil edeceği zatın reisliği altında belediye meclisi tarafından kendi azası arasından seçilmiş bir zat ile DSİ'nin salahiyetli bir memurundan ve gayrimenkulün bulunduğu yer tapu sicil muhafızı veya tevkil edeceği zattan teşekkül eder.
Gayrimenkullerde değer tespiti
MADDE 17 – (1) DSİ alacaklarına karşılık teminat olarak gösterilen veya satışına karar verilen gayrimenkullerin rayiç değeri, bilirkişinin mütalaası alınmak suretiyle satış komisyonu tarafından tespit edilir.
(2) Gayrimenkul satış komisyonu, bilirkişinin mütalaasını kabul edip etmemekte serbesttir. Komisyon gerekli gördüğü hâllerde yeniden bilirkişi mütalaası isteyebilir.
Mahcuz malların satış ilanlarında yer, süre ve satış şekillerini belirleme yetkisi
MADDE 18 – (1) DSİ, yapılacak ilanların yer, süre ve usullerine ilişkin yapılacak olan belirlemelerde Maliye Bakanlığının gayrimenkul satış ilanlarında yer, süre ve şekillere ilişkin yapmış olduğu belirlemelere aykırı olmamak koşuluyla belirleme yapabilir.
(2) Menkul mal satış komisyonu, satılacak menkul malın niteliğini, cinsini, türünü, özelliklerini, satışa esas tutarını ve diğer satış şartlarını dikkate alarak uygun göreceği araçlar ile açık artırma tarihinden en az 15 gün önce başlamak suretiyle ilan edebilir.
(3) Bozulma, çürüme ve benzeri sebeplerle muhafazasına imkân olmayan veyahut beklediği takdirde mühim bir değer düşüklüğüne uğraması muhtemel bulunan malların paraya çevrilmesine derhal başlanabilir.
Takibin iflasa dönüştürülmesine karar verme yetkisi
MADDE 19 – (1) Alacakların tahsili için açılmış bulunan takibin, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümleri kapsamında iflas yolu ile takibe dönüştürülmesi, alacaklı tahsil ünitesince istenir.
Suçların takibine ilişkin ihbarda bulunma yükümlülüğü
MADDE 20 – (1) 6183 sayılı Kanunun 110 ila 114 üncü maddelerinde yazılı suçların ihbarı, ilgili tahsil ünitesince Cumhuriyet Savcılığına yapılır.
Hapisle tazyikte bulunma yetkisi
MADDE 21 – (1) 6183 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesi gereğince 7 günlük süre içinde borcunu ödemeyip mal bildiriminde bulunmayan borçlular hakkında, hapisle tazyik kararının alınmasını sağlamak amacıyla icra mahkemesi hâkimliğine, merkezde daire başkanı, taşrada bölge müdürü tarafından yazılı talepte bulunulur. Bu talep yetkisi tevkil edilebilir.
Mahcuz menkul malların muhafazası, koruyacak olanların mecburiyet ve mesuliyetleri
MADDE 22 – (1) Mahcuz mallar DSİ tarafından uygun görülen yerlerde muhafaza edilir. DSİ, uygun gördüğü yerlerde mahcuz malların muhafazasında depo ve garaj kurabilir.
(2) Haczedilen para, kıymetli maden, mücevher, ticari senet, hisse senedi ve tahvil gibi menkul mallar kaybolmalarını ve değiştirilmelerini önleyecek tedbirler alınarak tahsil ünitesince muhafaza olunur. Sair menkul mallar uygun bir yerde muhafaza altına alınır veya güvenilir bir şahsa veyahut güvenilir bir şahsın kefaleti altında borçlunun veya zilyedin kendisinde bırakılır.
(3) Borçlular, zilyedler, güvenilir şahıslar ikinci bend gereğince kendilerine bırakılan malları, DSİ’ce yapılacak ilk talep üzerine derhal ve kendilerine teslim edildiği zamanki durumları ile geri vermek mecburiyetindedirler. Bu mecburiyeti yerine getirmeyenler, haklarında yapılacak ceza takibinden başka, bu malların kendilerine atfolunamayacak bir sebepten dolayı telef veya zayi olduğunu ispat edemedikleri takdirde, geri verilmeyen malların değerleri tutarınca borçlu sayılıp 6183 sayılı Kanun hükümleri gereğince takip olunurlar.
(4) Özel şahıslar tarafından açılan depo ve garajlarda muhafaza altına alınan mahcuz malların muhafaza ücretlerinin ödenmesinde üst sınır olarak, 13/7/1987 tarihli ve 19516 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Mahcuz Malların Muhafaza Edileceği Adalet Bakanlığı Depo ve Garajlarının Çalıştırılmasına Dair Yönetmeliğe istinaden çıkarılan ücret tarifesinde belirtilen ücret miktarları uygulanır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Kimlik belgesi
MADDE 23 – (1) 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil ile görevli DSİ personeline, görevleri sırasında ilgililere gösterilmek üzere DSİ'ce onaylı ve fotoğraflı bir kimlik belgesi verilir.
Tebligat usulleri
MADDE 24 – (1) Aksine hüküm bulunmadıkça 6183 sayılı Kanunda yazılı sürelerin hesaplanmasında ve tebliğlerin yapılmasında, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uygulanır.
(2) 6200 sayılı Kanun gereğince yapılacak bildirimler hakkında, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır.
(3) Tahsil ünitesi ilan yolu ile yapacağı tebliğleri, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun "İlanın şekli" başlıklı 104 üncü maddesinde yer alan hükümleri dikkate alarak gerçekleştirir.
Artırmalara katılamayacak olanlar
MADDE 25 – (1) Alacaklı tahsil ünitesince 6183 sayılı Kanun gereği paraya çevrilecek malların artırmasına, o birim çalışanları, ne kendi adlarına ne de diğer kimseler ad ve hesabına katılamayacakları ve bu artırmalardan mal satın alamayacakları gibi bu malları üçüncü şahıslar aracılığıyla veya üçüncü şahıslara satın aldırıp onlardan 5 yıl süre ile teferruğ suretiyle dahi satın alamazlar, her ne suretle olursa olsun iktisap edemezler. Bu yasak, bunların eşlerini ve üçüncü derece de dâhil olmak üzere bu dereceye kadar kan ve sıhri hısımlarını da kapsar. Bu yasak durumların tespiti halinde, 6183 sayılı Kanunun 99 uncu maddesine göre ihalenin feshi istenebilir.
Yetkili mahkeme
MADDE 26 – (1) Alacakların tahsili ve 6183 sayılı Kanunun uygulamasından doğacak uyuşmazlıklar, alacaklı tahsil ünitesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinde çözümlenir.
Hüküm bulunmayan haller
MADDE 27 – (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, 6183 sayılı Kanun ve bu Kanunun uygulanmasına ilişkin Maliye Bakanlığınca yayımlanan düzenlemelerde yer alan hükümler uygulanır.
Düzenleme yapma yetkisi
MADDE 28 – (1) DSİ bu Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin düzenleme yapmaya yetkilidir.
Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce açılmış olan icra takiplerinin sonuçlandırılması
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce 2004 sayılı Kanuna göre başlatılmış olan icra takipleri, 2004 sayılı Kanun hükümlerine göre sonuçlandırılır.
Yürürlük
MADDE 29 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 30 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Devlet Su İşleri Genel Müdürü yürütür.