Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü
14 Temmuz 2015 SALI
Resmî Gazete
Sayı : 29416
YÖNETMELİK
Ege Üniversitesinden:
EGE ÜNİVERSİTESİ LABORATUVAR HAYVANLARI UYGULAMA
VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Ege Üniversitesi Laboratuvar Hayvanları Uygulama ve Araştırma Merkezinin faaliyet alanları, çalışma prensipleri, yönetimsel yapıları ve diğer birimlerle ilişkilerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, Ege Üniversitesi Laboratuvar Hayvanları Uygulama ve Araştırma Merkezinin amacına, yönetim organlarına, yönetim organlarının görevlerine ve çalışma şekline ilişkin hükümleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendi ile 14 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Araştırıcı: Bilimsel araştırma, kontrol, test, adli tıp soruşturması ya da eğitim amacıyla deney hayvanları üzerinde her türlü işlem yapma yetkisine sahip, yürüttüğü çalışmalar ile ilgili tüm konularda deney hayvanı kullanan laboratuvarın ait olduğu kurum ya da kuruluşa karşı sorumlu kişiyi,
b) Araştırma: Genelleme yapılabilecek bilgiyi geliştirmek ya da katkıda bulunmak için planlanarak deney hayvanları üzerinde yapılan bilimsel çalışmayı,
c) Deney hayvanı: Bilimsel araştırma, eğitim, deney, kontrol ve test amacıyla kullanılan veya kullanılacak her türlü omurgalı hayvanı,
ç) Merkez: Ege Üniversitesi Laboratuvar Hayvanları Uygulama ve Araştırma Merkezini,
d) Müdür: Ege Üniversitesi Laboratuvar Hayvanları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürünü,
e) Rektör: Ege Üniversitesi Rektörünü,
f) Sorumlu yönetici: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının 13/12/2011 tarihli ve 28141 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan Deneysel ve Diğer Bilimsel Amaçlar İçin Kullanılan Hayvanların Refah ve Korunmasına Dair Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ş) bendinde tanımlanan veteriner hekimi,
g) Uygulama: Deney hayvanları üzerinde yapılacak eğitim ve araştırma amaçlı bilimsel girişimleri,
ğ) Üniversite: Ege Üniversitesini,
h) Veteriner hekim: Tesiste görev yapan veteriner hekimlerini,
ı) Veteriner sağlık teknikeri/teknisyeni: Merkezde çalışan veteriner sağlık teknikeri/teknisyenini,
i) Yerel Etik Kurul: Ege Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulunu,
j) Yönetim Kurulu: Ege Üniversitesi Laboratuvar Hayvanları Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetim Kurulunu,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Merkezin Amacı ve Faaliyet Alanları
Merkezin amacı
MADDE 5 – (1) Merkezin amacı; Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu onayını almış çalışmaların sağlıklı yürütülebilmesi, deney hayvanlarının bilimsel metotlara uygun olarak yetiştirilmesi, deneylerde kullanılması, yapılan işlemler sırasında hayvanların gereksiz acı ve ağrıya maruz bırakılmamaları, hayvanların yaşam koşullarının deneyin özüne zarar vermeyecek şekilde iyileştirilmesi ve hayvan deneylerinin sadece gerekli eğitimi almış araştırmacılar tarafından yapılmasını sağlamak amacıyla çalışmalar yapmaktır.
Merkezin faaliyet alanları
MADDE 6 – (1) Merkezin faaliyet alanları şunlardır:
a) Merkez bünyesinde yürütülecek araştırmalara gerekli desteği sağlayacak her türlü altyapıyı kurmak ve çalıştırmak.
b) Araştırmalarda kullanılacak deney hayvanlarının uluslararası standartlarda üretilmesi, yetiştirilmesi, bakımı ve beslenmesini sağlayacak alt yapıyı sağlamak.
c) Bu alandaki uygulama ve araştırmalar için yerli ve yabancı kuruluşlar ile işbirliği yapmak.
ç) Deney hayvanlarının kullanıldığı her türlü bilimsel, teknik uygulama ve araştırmaları teşvik etmek, desteklemek, resmi ve özel kuruluşlar ile diğer ilgililerin yararlanmasını sağlamak, bu kuruluşların talebi üzerine kendi alanına giren konularda danışmanlık hizmeti vermek.
d) Üniversitede bu alanda uygulama ve araştırma yapacak elemanların yetişmesini teşvik etmek, bu kişileri desteklemek ve bu alanda yapılacak araştırmalarda gerekli koordinasyonu sağlamak.
e) Seminer, kurs ve konferanslar düzenlemek, gerektiğinde bu çalışmalarla ilgili sertifikalar vermek.
f) Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu ile işbirliği yapmak, gerektiğinde Merkezde yürütülecek çalışmaları birlikte denetlemek.
g) İlgili birimler ile işbirliği yapmak.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Merkezin Organları ve Görevleri
Merkezin organları
MADDE 7 – (1) Merkezin organları şunlardır:
a) Müdür.
b) Yönetim Kurulu.
c) Sorumlu Yönetici (Veteriner hekim).
Müdür
MADDE 8 – (1) Müdür, tercihen deney hayvanları konusunda en az iki yıl çalışmış olan Ege Üniversitesi öğretim üyeleri arasından Rektör tarafından üç yıl süreyle görevlendirilir. Süresi biten Müdür tekrar görevlendirileceği gibi, görev süresi dolmadan aynı usul ile görevden alınabilir.
(2) Müdür Yardımcısı Ege Üniversitesi öğretim üyeleri arasından Rektör tarafından görevlendirilir. Süresi biten Müdür Yardımcısı tekrar görevlendirileceği gibi, görev süresi dolmadan aynı usulle görevden alınabilir. Müdürün görevi sona erdiğinde Müdür Yardımcısının da görevi sona erer.
(3) Müdür Yardımcısı, Müdürün üstlendiği tüm görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinde Müdüre yardımcı olur, Müdürün bulunmadığı zamanlarda Müdüre vekâlet eder, Müdürün önerileri doğrultusunda Merkezin alt birimlerinin sorumluluklarını yürütür.
Müdürün görevleri
MADDE 9 – (1) Müdürün görevleri şunlardır:
a) Merkezi temsil etmek, Yönetim Kuruluna başkanlık etmek.
b) Bu Yönetmelik hükümleri ve Yönetim Kurulu tarafından belirlenen ilkeler doğrultusunda Merkezin genel çalışma düzenini, bilimsel ve idari işlerinin yürütülmesini sağlamak.
c) Merkezdeki birim sorumlularını görevlendirmek veya görevden almak, çalışma birimleri üzerinde genel gözetim ve denetim görevini yürütüp koordinasyonu sağlamak, gerekli gördüğü hallerde birimler arasında personel ve görev değişikliği yapmak.
ç) Merkezde yürütülen çalışmaların, kurumsal işleyiş kurallarına ve deney hayvanları üzerinde yapılan işlemlerin etik kurallara uygunluğunu denetlemek ve çalışanları bu konuda yönlendirmek.
d) Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu ile eşgüdümü sağlamak.
e) Merkezde yürütülen araştırmalarda kullanılan deney hayvanlarına ilişkin kayıtların tutulmasını sağlamak ve istenildiğinde ve uygun görüldüğünde kendi kayıtlarını onaylayarak araştırıcıya vermek.
f) Deney hayvanlarının yetiştirilmesi, barınma ve beslenme koşullarının oluşturulması, ideal çalışma ortamının sağlanması ve Merkezin personel, araç gereç, deney hayvanı ve diğer gereksiniminin belirlenmesi ve bunların karşılanması için gerekli girişimlerde bulunmak.
g) Yurt içi ve yurt dışı uygulama ve araştırma merkezleri ile işbirliği yaparak amaca uygun projeler üretilmesini sağlamak.
ğ) Uygulama ve araştırma faaliyetleri hakkında her yılın bitimini takip eden ocak ayının ilk haftasında, o yıla ait eğitim ve araştırma faaliyetlerini, çalışmalarda kullanılan hayvanların türleri, sayıları ve bu hayvanların kullanım amaçlarını içeren bir faaliyet raporunu hazırlamak ve Yönetim Kuruluna sunmak.
h) Merkez bünyesinde barındırılan hayvanların refah ve bakım şartlarını denetlemek.
ı) Personele yönelik hizmet içi eğitimler düzenlemek.
i) Araştırmacıların hizmetine sunulan Merkez olanaklarının, başvuru sırası dikkate alınarak, eşit şekilde kullanılabilmesi için gerekli plan ve düzenlemeleri yapmak.
j) Merkeze gelen, üretilen, satılan, deneyde kullanılan, ölen veya nakledilen hayvanların, türü, ırkı, cinsi, geliş, doğum, ölüm, satış ve nakil tarihleri, uygulanan işlemler, satın almak veya kullanmak amacı ile başvuran araştırıcıların isim ve adresi ile hayvanların akıbetlerinin kayıtlarının tutulmasını sağlamak.
k) Denetim defterini muhafaza etmek, istenildiği takdirde bilgi ve belgeleri yetkililere göstermek.
l) Merkezin çalışma plan ve programı ile acil eylem planını hazırlamak ve personeli bu konuda eğitmek.
m) Projelerin izin verilmiş prosedürlere uygun olarak yapılmaması ve prosedürlere uyulmaması durumunda gerekli önlemlerin alınmasını, kayda geçirilmesini ve kuruluş bünyesindeki yerel etik kurula ve gerektiğinde ilgili Bakanlığa bildirilmesini sağlamak.
n) Merkez bünyesinde yürütülecek olan kurs, seminer, kongre ve sempozyum gibi bilimsel toplantıları planlamak, düzenlemek, yürütmek.
Yönetim Kurulu
MADDE 10 – (1) Yönetim Kurulu; Müdür ve Müdür Yardımcısı dâhil beş kişiden oluşur. Diğer üyeler, Merkezin faaliyet alanına giren konularda çalışan öğretim elemanları arasından Müdürün önerisi üzerine Rektör tarafından üç yıllığına görevlendirilir.
(2) Yönetim Kurulunun Başkanı Müdürdür. Süresi dolan üyeler tekrar görevlendirilebilir ve/veya görev süresi dolmadan aynı usulle görevden alınabilir.
(3) Yönetim Kurulu yılda en az iki kez olağan, Müdürün yazılı talebi üzerine ise olağanüstü toplanır. Kararlar toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğu ile alınır. Eşitlik olması durumunda Başkanın kullandığı oy yönünde çoğunluk sağlanmış sayılır. Geçerli mazereti olmaksızın üç kez Yönetim Kurulu toplantısına katılmayanların üyelikleri son bulur. Müdürün katılmadığı toplantıya Müdür Yardımcısı başkanlık eder.
Yönetim Kurulunun görevleri
MADDE 11– (1) Yönetim Kurulunun görevleri şunlardır:
a) Bu Yönetmelik hükümlerine göre Merkezin araştırma politika stratejisini belirlemek, genel çalışma düzenini tespit etmek ve ilgili diğer yönetim konularında karar verip girişimlerde bulunmak.
b) Merkez bünyesinde yürütülecek eğitim faaliyetlerini planlamak, yürütmek ve sonuç raporunu incelemek.
c) Merkez bünyesinde yürütülecek araştırmalar için deney hayvanı temini için prosedürleri belirlemek.
ç) Merkezde üretilen deney hayvanları ve hayvan bakım ücretlerini değişen şartlara göre düzenlemek.
d) Müdür tarafından hazırlanan yıllık faaliyet plan ve programları ile bu faaliyetlerle ilgili esasları görüşüp karara bağlamak.
e) Yönetim Kurulu toplantılarını periyodik olarak ve önceden ilan edilmiş günlerde yapmak.
Sorumlu yönetici (Veteriner hekim)
MADDE 12 – (1) Veteriner hekim Müdüre bağlı olarak ve onun denetiminde çalışır. Merkezdeki demirbaş, malzeme ve cihazların korunma ve bakımının sağlanmasından sorumludur. Üretilen hayvanların sağlığı ve tür özelliklerinin saflığının korunmasından ve gerekli önlem ve düzeneklerin oluşturulmasından sorumludur. Araştırmalar sırasında danışman veteriner hekimlik yapar.
(2) Veteriner hekimin görevleri şunlardır:
a) Laboratuvar hayvanlarının üretim ve bakımını sağlamak, sağlığını kontrol etmek ve düzenlemek.
b) Laboratuvar hayvanlarında yapılan işlemlerin etik kurallara uygunluğunu takip etmek ve araştırıcıları bu konuda bilinçlendirmek.
c) Müdürün bilgisi ve yönlendirmesi ile araştırıcılara, anestezi ve operasyona hazırlık gibi temel deneysel uygulamalar ve Merkeze ait cihaz ve donanımın kullanılması konularında yardım etmek.
ç) Merkez dâhilinde kullanılan laboratuvar hayvanlarının, üretimdeki, bakımdaki, proje dâhili ve harici, ölen ve ötanazi uygulanan hayvanların kaydını tutmak.
d) Merkez dâhilinde kullanılan sarf malzemelerinin kaydını tutmak ve temin edilmesi konusunda Müdürün kontrolü dâhilinde girişimlerde bulunmak.
e) Projelerle ilgili bilgileri tarih ve sayı numarası vererek kayıt altına almak, kayıtların yazılı olarak arşivlenmesini sağlamak ve Müdürün Merkez dâhilinde uygun gördüğü verileri bilgisayar ortamına taşımak ve Müdüre rapor vermek.
f) Projelerde kullanılan ve diğer laboratuvar hayvanlarının hafta sonu ve tatil günlerinde bakımları için Müdürün uygun göreceği şekilde planlama yapmak.
g) Müdürü çalışmalar, işleyiş ve aksaklıklar konusunda bilgilendirmek.
ğ) Koruyucu hekimlik faaliyetlerinde bulunmak.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Çalışma birimleri
MADDE 13 – (1) Merkezde oluşturulacak çalışma birimleri Müdürün önerisi üzerine Yönetim Kurulu kararıyla belirlenir.
(2) Çalışma birimleri, Müdür ve Müdür Yardımcısı tarafından hazırlanıp Yönetim Kurulu tarafından onaylanan çalışma kurallarına göre görev yaparlar. Çalışma birimleri, Müdür ve Müdür Yardımcısının sorumluluğunda faaliyet gösterirler.
(3) Çalışma birimi sorumluları Müdür tarafından belirlenir. Görev süresi biten çalışma birimi sorumluları tekrar seçilebilir veya süresinden önce görevleri sonlandırılabilir.
Araştırmacıların sorumlulukları ve çalışma koşulları
MADDE 14 – (1) Merkezin olanaklarından, Üniversite bünyesinde bulunan tüm akademik birimlerden araştırıcılar yararlanabilir. Araştırmacıların Merkezde yürütecekleri tüm çalışmalarında uymaları gereken hususlar Yönetim Kurulunca belirlenir.
(2) Merkezden deney hayvanı talebi, deney hayvanı talep formu doldurularak Yerel Etik Kurul başvuru formu ve Yerel Etik Kurul onay formu ekinde Müdürlüğe yapılır. Kurallara uygun olarak yapılan deney hayvanı talebi, Yönetim Kurulu tarafından değerlendirilerek karara bağlanır.
(3) Çalışılacak laboratuvar hayvanları öncelikle Merkezden sağlanır. Merkezde proje içeriğine uygun yeterli sayıda veya türde laboratuvar hayvanı bulunmaması halinde, Müdürün bilgisi ve onayı dâhilinde standartlara uygun belirli merkezlerden araştırıcı tarafından laboratuvar hayvanı sağlanabilir. Diğer merkezlerden sağlanan laboratuvar hayvanları öncelikle karantinaya alınırlar ve gerekli kontrollerden sonra hayvan barındırma bölümüne kabul edilebilir ve kullanılabilirler.
(4) Araştırmacılar Deney Hayvanları Etik Kurulunca belirlenen esaslara uymak zorundadır. Proje onay tarihinden itibaren 6 ay içerisinde proje sorumlusu veya araştırıcılar tarafından takibi yapılmayan veya çalışma randevusuna uyulmayan projeler Müdür tarafından iptal edilebilir.
(5) Araştırma yürütücüsü Merkezde yürütülen ve tamamlanan araştırmalar ile ilgili olarak yapılan yayın ve bilimsel raporlarda Merkezin açık adını belirtmek, yayın ya da bilimsel raporun bir örneğini 6 ay içinde Merkeze iletmek zorundadır.
Demirbaşlar
MADDE 15 – (1) Deney hayvanlarının üretim ve bakımı için gerekli her türlü malzeme, alet, donanım ve demirbaş Merkezin malıdır. Merkez envanterine kaydedilen demirbaşların kullanım önceliği proje bitimine kadar yürütücüye aittir.
Personel ihtiyacı
MADDE 16 – (1) Merkezin akademik, idari ve teknik personel ihtiyacı, 2547 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi uyarınca Rektör tarafından görevlendirilecek personel tarafından karşılanır.
Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller
MADDE 17 – (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 2547 sayılı Kanun, ilgili mevzuat hükümleri ve Senato kararları uygulanır.
Yürürlük
MADDE 18 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 19 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Ege Üniversitesi Rektörü yürütür.