Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü
28 Aralık 2016 ÇARŞAMBA
Resmî Gazete
Sayı : 29932 (Mükerrer)
YÖNETMELİK
Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından:
FREN GEREKLİLİKLERİ HAKKINDA TARIM VE ORMAN ARAÇLARININ
TİP ONAYI İLE İLGİLİ YÖNETMELİK (AB/2015/68)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç, kapsam ve dayanak
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümleri uyarınca tarım ve orman araçlarının yapım ve kullanım bakımından karayolu yapısına ve trafik güvenliğine uyma zorunluluğunu yerine getirmek üzere, tarım ve orman araçları ile bu araçlarda kullanılmak üzere tasarlanan sistemler, aksamlar ve ayrı teknik ünitelerin tip onayı ve piyasa gözetimi için, fren performansına dair fonksiyonel güvenlikle ilgili ayrıntılı teknik şartları ve test prosedürlerini belirlemektir.
(2) Bu Yönetmelik, 14/8/2014 tarihli ve 29088 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarım ve Orman Araçlarının Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi ve Denetimi Hakkında Yönetmeliğin (AB/167/2013) 1 inci maddesinde belirtilen araçları ve bunların aksam, sistem ve ayrı teknik ünitelerini kapsar.
(3) Bu Yönetmelik; 2918 sayılı Kanunun 29 uncu maddesine, 29/6/2001 tarihli ve 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanunun 4 üncü maddesine ve 3/6/2011 tarihli ve 635 sayılı Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 7 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 2 – (1) Tarım ve Orman Araçlarının Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi ve Denetimi Hakkında Yönetmeliğin (AB/167/2013) 3 üncü maddesinde ve 28/12/2016 tarihli ve 29932 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarım ve Orman Araçlarının Fonksiyonel Güvenlik Gereklilikleri Hakkında Tip Onayı Yönetmeliği (AB/2015/208)’nin 2 nci maddesi ile EK XII ve EK XXXIII’ünde yer verilen tanımlar bu Yönetmeliğin uygulanmasında da geçerli olup, söz konusu tanımlara ek olarak bu Yönetmelikte geçen;
a) AB/167/2013 Yönetmeliği: 14/8/2014 tarihli ve 29088 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarım ve Orman Araçlarının Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi ve Denetimi Hakkında Yönetmeliği (AB/167/2013),
b) Aktarma organı: Frenleme gücünün sürücüden bağımsız bir enerji kaynağıyla desteklenmesi veya bu kaynaktan elde edilmesi durumunda, sistemdeki enerji kaynağı, aktarma organında da aynı şekilde olup; traktörler ile çekilen araçlar arasındaki besleme devreleri, kontrol devreleri ve tamamlayıcı devreler, mekanik, hidrolik, pnömatik veya elektrikli aletler yoluyla veya bunların bir bileşimi aracılığıyla fonksiyonel olarak bunları birbirine bağlayan devreler haricinde kontrol cihazı ile fren arasındaki aksamların kombinasyonunu,
c) Aktarma organı kontrolü: Enerjinin gerekli kaynağını/kaynaklarını ve frenlerin çalışmasını kontrol eden aktarma organı aksamlarının kombinasyonunu,
ç) Atalet frenlemesi: Traktörün üzerinde yukarı hareket eden çekilen aracın ürettiği kuvvetleri kullanarak frenlemeyi,
d) Azami sabit dingil yükü: Aracın teknik olarak izin verilen azami yük kütlesinde erişilen sabit dingil yükünü,
e) Azami sabit teker yükü: Aracın teknik olarak izin verilen azami yük kütlesinde erişilen sabit teker yükünü,
f) Çekilen araç: AB/167/2013 Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (l) bendinde tanımlanan birbiriyle değiştirilebilir çekilen donanımı veya AB/167/2013 Yönetmeliğinin birinci fıkrasının (ğğ) bendinde tanımlanan bir römorku,
g) Çeki çubuklu çekilen araç: En az bir dingili dümenlenebilir dingil olan ve çekilen araca göre düşey hareket edebilen bir çeken donanımla donatılmış, traktöre önemli derecede düşey yük iletmeyen en az iki dingilli R veya S kategori çekilen aracı,
ğ) Dingil yükü: Dingilin tekerlekler üzerindeki temas alanında, yol yüzeyinin dikey statik kuvvetlerinin toplamını,
h) Doğrudan (sürekli) frenleme: Aşağıdaki özelliklerin tümüne sahip bir donanım aracılığıyla araçların kombinasyonunu oluşturan araçların frenlenmesini,
1) Sürücünün sürücü koltuğundan tek bir hareketle kademeli olarak harekete geçirdiği tek bir kontrol cihazının olması sağlanır.
2) Araçların kombinasyonunu oluşturan araçları frenleme için kullanılan enerji aynı kaynaktan sağlanır.
3) Fren donanımı, her türlü ilgili konumlarında, araç kombinasyonları bileşeninin her birisinin eş zamanlı olarak veya uygun fazlı frenlemesini sağlar.
ı) Doğrudan kontrol edilen teker: Frenleme kuvveti en azından kendi sensörü tarafından sağlanan verilere göre ayarlanan bir tekeri,
i) Elektrik kontrol devresi: Çekilen aracın aktarma organı kontrolü için elektrik enerjisi kaynağı ve veri iletim kısımlarını içeren ve elektrik kabloları ve konektörden oluşan, bir kombinasyon içinde çekilen araca fren kontrol işlevini sağlayan iki araç arasındaki elektrik bağlantısını,
j) Elektronik olarak kontrol edilen fren sistemi (Elektronik fren sistemi-EBS): Kontrolün, depolanan veya üretilen enerjiden oluşturulan çalıştırma kuvvetlerini üreten cihazların elektrik çıktı sinyalleri ve kontrol aktarmasında bir elektrik sinyali olarak üretildiği ve işlendiği bir fren sistemini,
k) Enerji iletimi: Kendi işlevleri için gerekli enerjiyi frenlere sağlayan aksamların kombinasyonunu,
l) Fren sistemi: Kontrol cihazı, aktarma organı ve frenden oluşan, hareket eden bir aracın hızını kademeli olarak azaltma veya aracı durdurma veya duran aracı sabit tutma için kullanılan parçaların birleşimini,
m) Hidrolik fren: Aracın birbirine göre hareket eden iki parçası arasında konumlandırılan bir akışkan (Hidrolik fren durumunda akışkan sıvıdır, pnömatik fren durumunda akışkan havadır.) hareketiyle kuvvetlerin üretildiği freni,
n) Hidrostatik tahrik: Sıvının, enerji ortamı olarak bir veya daha fazla hidrolik pompa ve bir veya daha fazla hidrolik motor arasında dolaştığı açık veya kapalı devreli bir hidrostatik iletimi kullanan bir araç tahrik tipini,
o) Kademeli frenleme: Donanımın normal çalışma aralığında, frenin uygulanması veya frenin serbest bırakılması esnasında frenlemenin aşağıdaki tüm şartları yerine getirmesini,
1) Sürücü herhangi bir zamanda, kontrol cihazının hareketiyle frenleme kuvvetini artırabilir veya azaltabilir.
2) Frenleme kuvveti, kontrol cihazı hareketiyle aynı yönde hareket eder (tekdüze işlev).
3) Frenleme kuvvetine yeterli ince ayar yapmak kolayca mümkündür.
ö) Karmaşık elektronik araç kontrol sistemi: Kontrol edilen işlevin daha yüksek seviyedeki elektronik kontrol sistemiyle yerine getirilen bir işlev veya daha yüksek seviyeli bir elektronik kontrol işleviyle iptal edilebildiği bir kontrol hiyerarşisine tabi olan elektronik kontrol sistemini,
p) Kilitlenmeyen fren sistemi (ABS): Frenleme esnasında aracın tekerleklerinin bir veya daha fazlasında, tekerin dönme yönünde kayma derecesini otomatik olarak kontrol eden bir servis freni sisteminin parçasını,
r) Kontrol cihazı (tertibatı): Frenleme veya frenlemeyi kontrol etmek için gereken enerjiyi, (Bu enerji sürücünün kas gücü veya sürücünün kontrolündeki diğer bir kaynağın enerjisi veya uygun durumlarda bir çekilen aracın kinetik enerjisi veya bu çeşitli enerji türlerinin bir birleşimi olabilir.) aktarma organına sağlamak için sürücü tarafından doğrudan harekete geçirilen tertibatı,
s) Merkez dingilli çekilen araç: Düzenli olarak yüklendiğinde; hangisi daha azsa, 1000 daN’lık yük veya azami çekilen araç kütlesinin %10’unu aşmayan sadece küçük bir statik yükün traktöre iletilmesi için, bir veya daha fazla dingilin aracın ağırlık merkezine yakın konumlandığı R veya S kategori çekilen bir aracı,
ş) Motor freni: Kuvvetlerin, tekerleklere iletilen motorun frenleme hareketindeki kontrollü bir artıştan üretildiği freni,
t) Mukavemet fren sistemi: Kendi kontrolüne sahip çeşitli araçlardan her birisinin bir kombinasyonunu veya tek bir cihazı oluşturan kontrol cihazı dâhil performansta önemli bir azalma olmaksızın uzun bir süreyle bir frenleme etkisini sağlama ve sürdürme kapasitesindeki ek bir fren sistemini,
u) Onay kuruluşu: Bir araç, sistem, aksam veya ayrı teknik ünitenin tip onayından her yönüyle sorumlu olan, yetkilendirme sürecini yürütmeye, onay belgelerini düzenlemeye ve gerektiğinde geri çekmeye, diğer onay kuruluşlarının başvurabileceği bir makam olarak hareket etmeye, teknik servisleri görevlendirmeye ve imalatçıların imalat uygunluğuyla ilgili yükümlülüklerini yerine getirmesini temin etmeye yetkili olan AB üyesi ülkelerdeki makamı ve Türkiye’de Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,
ü) Otomatik kumandalı frenleme: Bazı dingillerin frenlerinin veya fren sistemini çalıştırmanın, araçta başlatılan bilgilerin otomatik değerlendirmesinden kaynaklanan, sürücünün doğrudan bir hareketi olmaksızın veya hareketiyle aracın gecikmesini sağlama amacı için yapıldığında, karmaşık bir elektronik sistemi kapsamındaki bir işlevi,
v) Otomatik frenleme: Etkilenen kombinasyonun geri kalanının verimini bozmaksızın, kaplin ayırması aracılığıyla ayırma dâhil, araçların kombinasyonunu oluşturan araçlardan herhangi birisinin ayrılması durumunda otomatik olarak gerçekleşen çekilen araç veya çekilen araçlarının frenlemesini,
y) Park freni sistemi: Sürücünün yokluğunda dahi, yokuş aşağı veya yokuş yukarı aracı sabit tutabilen bir sistemi,
z) Rijit çeki çubuklu çekilen araç: Merkezi dingilli bir çekilen aracın tanımını karşılamayan ve yapısından dolayı traktöre önemli bir statik yük ileten bir çeki çubuğu takılmış bir dingil veya bir dingil grubuyla donatılmış R veya S kategori çekilen bir aracı (araç kombinasyonu için kullanılacak kaplin, bir king pim ve beşinci tekerden oluşmaz; rijit çeki çubuğunda hafif bir düşey hareket oluşabilir, hidrolik olarak ayarlanabilir mafsallı çeki çubuğu bir rijit çeki çubuğu olarak kabul edilir),
aa) Seçimli frenleme: Ayrı (münferit) frenlerin çalıştırılmasının otomatik araçlarla yapıldığı durumda ve aracın yavaşlamasının aracın davranış tadilatı için ikincil olduğu durumda, bir karmaşık elektronik kontrol sistemi içindeki bir işlevi,
bb) Serbest bırakılamayan aktarma organı: Tekerlekler ve fren kontrol cihazı arasındaki fren sisteminde ve motor ile araç arasındaki aktarma organlarında aracın seyahati (hareketi) esnasındaki herhangi bir zamanda basınç veya kuvvet veya torkun sürekli olarak iletildiği aktarma organını,
cc) Servis fren sistemi: Yokuş aşağı veya yokuş yukarı aracın çalıştırılması bakımından onaylandığı tüm hız ve yük aralığı için, sürücüye aracın hareketini kontrol ve güvenli, hızlı ve etkin olarak durdurma imkânını veren fren sistemini,
çç) Sürtünme freni: Aracın birbirine göre hareket eden iki parçası arasında sürtünmeyle kuvvetlerin üretildiği freni,
dd) Teker yükü: Teker üzerindeki temas alanında, yol yüzeyinin dikey statik kuvvetini,
ee) Tek devreli tipteki hidrolik bağlantı: Hidrolik sıvının tek bir devresi boyunca çekilen araç ile traktör arasındaki frenlerin bağlantısını,
ff) Yarı-doğrudan (dolaylı) frenleme: Aşağıdaki özelliklerin tümüne sahip bir donanım aracılığıyla araç kombinasyonu oluşturan araçların frenlenmesini,
1) Sürücünün sürücü koltuğundan tek bir hareketle kademeli olarak harekete geçirdiği tek bir kontrol cihazının olması sağlanır.
2) Araçların kombinasyonunu oluşturan araçları frenleme için kullanılan enerji iki farklı kaynaktan sağlanır.
3) Fren donanımı, her türlü ilgili konumlarında, araç kombinasyonları bileşeninin her birisinin eş zamanlı olarak veya uygun fazlı frenlemesini sağlar.
gg) Yay baskı yuvası: Yay baskısına neden olan basıncın gerçekte üretildiği yuvayı,
ğğ) Yüklü araç: Teknik olarak izin verilen azami yük kütlesiyle yüklenmiş bir aracı,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Fren Tertibatlarına ve Römork Fren Kaplinlerine İlişkin Şartlar
Fren performansına ilişkin montaj ve ispat şartları
MADDE 3 – (1) İmalatçılar; tarım ve orman araçlarını, 4 üncü ila 17 nci maddelerde belirtilen test prosedürlerine ve detaylı teknik şartlara uymak için aracın normal kullanımının sağlanması ve imalatçının talimatlarına göre bakımının yapılması amacıyla tasarımlanan, imal edilen ve monte edilen, fren performansını etkileyen sistemler, aksamlar ve ayrı teknik ünitelerle donatır.
(2) İmalatçılar; piyasaya arz edilen, tescil edilen veya hizmete giren tarım ve orman araçlarının 4 üncü ila 17 nci maddelerde belirtilen detaylı teknik şartlara ve test prosedürlerine uygun olduğunu fiziksel ispat testleri aracılığıyla onay kuruluşuna kanıtlar.
(3) İmalatçılar, hizmete giren veya piyasaya arz edilen yedek parçaların bu Yönetmelikte belirtilen detaylı teknik şartlara ve test prosedürlerine uygun olmasını sağlar.
(4) İmalatçılar bu Yönetmeliğin şartlarına uymak yerine; EK X’da atıf yapılan şekilde 13 sayılı BM/AEK Regülasyonunun şartlarına uyumu kanıtlayan, aracın veya sistemin ilgili belgelerini veya aksamın test raporunu bilgi dosyası içinde sunabilir.
(5) İmalatçılar bu Yönetmeliğin şartlarına uymak yerine; EK X’da atıf yapılan şekilde 13 sayılı BM/AEK Regülasyonunun Ek 19’unun Madde 5’indeki şartlara uyumu kanıtlayan, çekilen araç takılıysa çekilen araçların kilitlenmeyen fren sistemlerinin (ABS) ilgili belgelerini bilgi dosyası içinde sunabilir.
(6) Dördüncü ve beşinci fıkralarda bahsedilen sistemler ve aksamlara, AB/167/2013 Yönetmeliğinin 68 inci maddesi uyarınca kabul edilen uygulama mevzuatında atıf yapılmaktadır.
Fren tertibatlarının ve römork fren kaplinlerinin imalatına ve montajına ilişkin şartlar
MADDE 4 – (1) Fren tertibatlarının ve römork fren kaplinlerinin montajına ve imalatına ilişkin test prosedürleri ve şartları, EK I’e uygun olarak gerçekleştirilip doğrulanır.
Fren sistemlerinin ve römork fren kaplinlerinin ve bunların takıldığı araçların performansı ve testine ilişkin şartlar
MADDE 5 – (1) Fren sisteminin ve römork fren kaplinlerinin ve bunların takıldığı araçların performans şartları ve test prosedürleri, EK II’ye uygun olarak gerçekleştirilip doğrulanır.
Tepki süresinin ölçümüne ilişkin şartlar
MADDE 6 – (1) Fren tertibatlarının ve römork fren kaplinlerinin tepki süresine ilişkin performans şartları ve test prosedürleri, EK III’e uygun olarak gerçekleştirilip doğrulanır.
Fren sistemlerinin ve römork fren kaplinlerinin enerji depolama cihazları ve enerji kaynaklarına ve bunların takıldığı araçlara ilişkin şartlar
MADDE 7 – (1) Fren sistemlerinin ve römork fren kaplinlerinin enerji depolama cihazları ve enerji kaynaklarına ve bunların takıldığı araçlara ilişkin performans şartları ve test prosedürleri, EK IV’e uygun olarak gerçekleştirilip doğrulanır.
Fren yaylarına ve bunların takıldığı araçlara ilişkin şartlar
MADDE 8 – (1) Fren yaylarına ve bunların takıldığı araçlara ilişkin performans şartları ve test prosedürleri, EK V’e uygun olarak gerçekleştirilip doğrulanır.
Mekanik fren-silindir kilitleme cihazlarıyla donatılmış park fren sistemlerine ilişkin şartlar
MADDE 9 – (1) Mekanik fren-silindir kilitleme cihazlarıyla donatılmış park fren sistemlerine ilişkin performans şartları EK VI’ya uygun olarak doğrulanır.
Tip-I, Tip-II veya Tip-III testlerine eşdeğer testlerin gerçekleştirilmiş olduğu araçlar için alternatif test şartları
MADDE 10 – (1) Tip-I, Tip-II veya Tip-III testinin bazı araç tipleri için zorunlu olmadığı şartlar EK VII’de belirtilmektedir.
(2) Birinci fıkraya uygun olarak Tip-I, Tip-II veya Tip-III testlerinin zorunlu olmadığı araçlara ve bu araçların fren tertibatlarına ilişkin test prosedürleri ve performans şartları, EK VII’ye uygun olarak gerçekleştirilip doğrulanır.
Atalet fren sistemlerine, fren tertibatlarına ve römork fren kaplinlerine ve frenleme için bunların takıldığı araçların testine ilişkin şartlar
MADDE 11 – (1) Atalet fren sistemlerine, fren tertibatlarına ve römork fren kaplinlerine ve frenleme için bunların takıldığı araçların testine ilişkin prosedürler ve şartlar, EK VIII’e uygun olarak gerçekleştirilip doğrulanır.
Hidrostatik tahrikli araçlara ve bu araçların fren tertibatlarına ve fren sistemlerine ilişkin şartlar
MADDE 12 – (1) Hidrostatik tahrikli araçlara ve bu araçların fren tertibatlarına ve fren sistemlerine ilişkin test prosedürleri ve performans şartları, EK IX’a uygun olarak gerçekleştirilip doğrulanır.
Karmaşık elektronik araç kontrol sistemlerinin güvenlik özelliklerine ilişkin şartlar
MADDE 13 – (1) Karmaşık elektronik araç kontrol sistemlerinin güvenlik özelliklerine ilişkin test prosedürleri ve performans şartları, EK X’a uygun olarak gerçekleştirilip doğrulanır.
Kilitlenmeyen fren sistemlerine ve bunların takıldığı araçlara ilişkin şartlar ve test prosedürleri
MADDE 14 – (1) Kilitlenmeyen fren sistemlerine ve bunların takıldığı araçlara ilişkin test prosedürleri ve şartları, EK XI’e uygun olarak gerçekleştirilip doğrulanır.
Basınçlı havalı fren sistemlerine sahip araçların EBS’sine veya ISO 7638 konektörünün 6 ve 7 pimi aracılığıyla veri iletişimi yapılan araçlara ve bu tür EBS’nin takılı olduğu araçlara ilişkin şartlar
MADDE 15 – (1) Basınçlı havalı fren sistemlerine sahip araçların EBS’sine veya ISO 7638 konektörünün 6 ve 7 pimi aracılığıyla veri iletişimi yapılan araçlara ve bu tür EBS’nin takılı olduğu araçlara ilişkin test prosedürleri ve performans şartları, EK XII’ye uygun olarak gerçekleştirilip doğrulanır.
Tek devreli tipteki hidrolik bağlantılara ve bunların takıldığı araçlara ilişkin şartlar
MADDE 16 – (1) Fren tertibatlarının ve römork fren kaplinlerinin tek devreli tipteki hidrolik bağlantılarına ve tek devreli tipteki hidrolik bağlantıların takıldığı araçlara ilişkin performans şartları EK XIII’te belirtilmektedir.
(2) Araç imalatçıları, 1/1/2020 tarihinden sonra T ve C kategorisindeki yeni tip araçlara ve 1/1/2021 tarihinden sonra bu kategorideki tip onayı mevcut yeni üretilen araçlara tek devreli tipteki hidrolik bağlantıları takmaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Onay Kuruluşunun Yükümlülükleri
Araçlar, sistemler, aksamlar ve ayrı teknik ünitelerin tip onayı
MADDE 17 – (1) AB/167/2013 Yönetmeliğinin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca onay kuruluşu, fren performansına dair fonksiyonel güvenlikle ilgili gerekçelere dayanarak, bu Yönetmeliğin şartlarına uygun olan tarım ve orman aracı tiplerine AB tip onayını vermeyi reddedemez.
a) Bu Yönetmeliğin 16 ncı maddesine ve AB/167/2013 Yönetmeliğinin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak onay kuruluşu tarafından 1/1/2020 tarihinden itibaren, tek devreli tipteki hidrolik bağlantılarının takıldığı T ve C kategorisi araç tiplerine tip onayı verilmez.
b) 1/1/2020 tarihinden itibaren tip onayı mevcut yeni imal edilen ve fren performansına dair fonksiyonel güvenlikle ilgili bu Yönetmeliğin hükümlerine ve AB/167/2013 Yönetmeliğinin şartlarına uymayan araçların piyasaya arzına, tescil edilmesine veya hizmete girmesine izin verilmez.
c) 1/1/2021 tarihinden itibaren tip onayı mevcut yeni imal edilen ve 16 ncı maddede belirtilen tek devreli tipteki hidrolik bağlantıların takıldığı T ve C kategorisi araçların piyasaya arzına, tescil edilmesine veya hizmete girmesine izin verilmez.
Araçlar, sistemler, aksamlar ve ayrı teknik ünitelerin ulusal tip onayı
MADDE 18 – (1) Onay kuruluşu; tek devreli tipteki hidrolik bağlantılara ilişkin şartlar hariç olmak üzere, fren performansına dair fonksiyonel güvenlikle ilgili gerekçelere dayanarak, bu Yönetmeliğin şartlarına uygun olan araç, sistem, aksam veya ayrı teknik ünitelere ulusal tip onayını vermeyi reddetmez.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Avrupa Birliği mevzuatına uyum
MADDE 19 – (1) Bu Yönetmelik, tarım ve orman araçlarının fren gereklilikleri hakkındaki 15/10/2014 tarihli ve (AB) 2015/68 sayılı Avrupa Komisyonu Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.
Yürürlük
MADDE 20 – (1) Bu Yönetmelik 1/1/2018 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 21 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.
Ekler için tıklayınız