25 Mart 2021 PERŞEMBE
25 Mart 2021 PERŞEMBE
Resmî Gazete
Sayı : 31434 (Mükerrer)
TEBLİĞ
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından:
SOĞUTMA CİHAZLARININ ÇEVREYE DUYARLI TASARIM
GEREKLİLİKLERİNE DAİR TEBLİĞ
(2019/2019/AB) (SGM:2021/7)
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı, 23/6/2010 tarihli ve 2010/643 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik olarak, 10 litreden fazla ve 1500 litreye eşit veya daha az bir hacme sahip elektrik kaynağına bağlı olan soğutma cihazlarının piyasaya arz edilmesi ve/veya hizmete sunulması ile ilgili çevreye duyarlı tasarımı ve bunlara ait ilave ürün bilgilerinin temin edilmesine yönelik gereklilikleri belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, 10 litreden fazla ve 1500 litreye eşit veya daha az bir hacme sahip elektrik kaynağına bağlı olan soğutma cihazlarını kapsar.
(2) Bu Tebliğ;
a) Sanayi tipi yatay derin dondurucular hariç olmak üzere sanayi tipi soğutucu depolama dolaplarına ve hızlı soğutma kabinlerine,
b) Doğrudan satış işlevli soğutma cihazlarına,
c) Taşınabilir soğutucu cihazlara,
ç) Ana işlevinin gıda maddelerini soğutma yoluyla depolanması olmayan cihazlara,
uygulanmaz.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ; 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 385 inci ve 508 inci maddeleri ile 23/6/2010 tarihli ve 2010/643 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanmıştır.
AB mevzuatına uyum
MADDE 4 – (1) Bu Tebliğ, 2009/125/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi Uyarınca Soğutma Cihazlarının Çevreye Duyarlı Tasarım Gerekliliklerini Belirleyen (AB) 2009/643 sayılı Komisyon Tüzüğünü Yürürlükten Kaldıran 1/10/2019 tarihli ve (AB) 2019/2019 sayılı Komisyon Tüzüğü ile bu Tüzükte değişiklik yapan 23/2/2021 tarihli (AB) 2021/341 sayılı Komisyon Tüzüğü esas alınarak AB mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 5 – (1) Bu Tebliğde geçen;
a) AB: Avrupa Birliğini,
b) Alt bölme: Bulunduğu bölmeden farklı bir çalışma sıcaklığı aralığına sahip bir bölmedeki kapalı bir alanı,
c) Asgari sıcaklık (Tmin): Ek-III’te yer alan Tablo 3'te belirtilen saklama testi sırasında bir bölmenin içindeki asgari sıcaklığını,
ç) Azami sıcaklık (Tmax): Ek-III’te yer alan Tablo 3'te belirtilen saklama testi sırasında bir bölmenin içindeki azami sıcaklığını,
d) Bakanlık: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,
e) Bir yıldızlı bölme: 1-yıldızlı bölme olarak gösterilen, Ek-III’te yer alan Tablo 3'te tanımlanan hedef sıcaklık ve saklama koşulları -6 °C olan dondurucu özellikte olan bölmeyi,
f) Bölme: Bir veya daha fazla dış kapıdan doğrudan erişilebilen ve alt bölmelere bölünebilen, bulunduğu soğutma cihazının içinde, diğer bölmelerden bir ayırıcı, konteyner veya benzer bir yapı ile diğer bölmelerden ayrılmış, doğrudan bir veya daha fazla dış kapı aracılığıyla ulaşılabilen ve alt bölmelere ayrılabilen, bu Tebliğin amacına uygun olarak aksi belirtilmedikçe bölmeleri ve alt bölmeleri de içeren soğutma cihazı içindeki kapalı bir alanı,
g) Bölme hacmi (Vc): Desimetreküp (dm3) veya litre olarak ifade edilen bölmenin iç astarı içindeki alanın hacmini,
ğ) Bölme tipi: Ek-III’te yer alan Tablo 3'te belirtilen, soğutma performans parametrelerine Tmin, Tmax, Tc ve diğerlerine uygun olarak beyan edilen bölme tipini,
h) Çoklu bölmeye sahip cihaz: En az bir dondurucu bölmeye sahip olan birden fazla bölme tipine sahip soğutma cihazını,
ı) Dış kapı: Yükün iç ortamdan dışa veya dış ortamdan iç ortama taşınmasına izin veren açılır kapanır özellikli soğutucun parçasını,
i) Doğrudan satış işlevli soğutma cihazı: Müşterilere ortam sıcaklığının altında belirtilen sıcaklıklarda ürün görüntüleme ve satış işlevleri için kullanılan, doğrudan açık taraflardan veya bir veya daha fazla kapı veya çekmece veya her ikisi aracılığıyla erişilebilen, ayrıca müşteriler tarafından erişilemeyen, minibarlar ve şarap depolama aletleri hariç, depolama veya servis için kullanılan alanlara sahip olan dolaplarında dâhil olduğu soğutma cihazını,
j) Dondurucu: Sadece 4-yıldızlı bölmelere sahip bir soğutma cihazını,
k) Dondurucu bölme: 4-yıldızlı olarak gösterilen, dondurma kapasitesi gerekliliklerini karşılayan, bir hedef sıcaklık ve -18 °C’de saklama koşulları ile dondurucu özellikte olan bölmeyi,
l) Dondurucu özellikte olan bölme: 0 °C'ye eşit veya altında bir hedef sıcaklığa sahip, Ek- III’te yer alan Tablo 3'te belirtildiği şekilde yıldızı olmayan, 1-yıldızlı, 2-yıldızlı, 3-yıldızlı veya 4-yıldızlı bir bölmeyi,
m) Dondurucu özellikte olmayan bölme: Ek-III’te yer alan Tablo 3'te belirtilen, saklama koşulları ve hedef sıcaklıklara sahip raflı, kiler, şarap veya taze gıda bölmeli hedef sıcaklık değeri 4 °C'ye eşit veya daha yüksek olan bölmeyi,
n) Dondurma kapasitesi: En az 2,0 kg/24 saat ile dondurucu bölmesinin 100 litre hacim ve 24 saat başına 4,5 kg'den düşük olmayacak şekilde, 24 saat içinde bir dondurucu bölmesinde dondurulabilen taze gıda maddelerinin miktarını,
o) Düşük gürültülü soğutma cihazı: Buhar sıkıştırması olmayan ve havadaki akustik gürültü emisyonun 1 piko watt olarak kabul edilen (dB(a) re 1 pW olarak anılan) 27A ağırlıklı desibelden düşük olan bir soğutma cihazını,
ö) Elektrik kaynağı: 230 (±%10) Volt 50 Hz alternatif akımına sahip elektrik şebekesi beslemesini,
p) Enerji verimliliği endeksi (EEI): Ek-III’ün 6 ncı maddesinde belirtilen, yüzde olarak ifade edilen, bir soğutma cihazının göreceli enerji verimliliği için hesaplanan endeks değerini,
r) Gıda maddesi: Belirli sıcaklıkta soğutmaya ihtiyaç duyan öncelikli tüketim amaçlı olan gıdayı, malzemeyi, şarap dâhil içeceği ve diğer öğeleri,
s) Hava kaynaklı akustik gürültü emisyonu: Bir soğutma cihazının, dB olarak ifade edilen (A) re 1 pW (A-ağırlıklı) ses güç seviyesini,
ş) Hedef sıcaklık (Tc): Ek-IV’te yer alan Tablo 3'te belirtilen, zaman içinde ve bir dizi sensör üzerinde enerji tüketimini test etmek için, ortalama olarak ifade edilen, test sırasında kullanılan, bir bölmenin içindeki referans sıcaklığını,
t) Hızlı soğutma kabini: Asıl olarak sıcak gıda maddelerini soğutma durumunda 10oC'nin altına, dondurma durumunda ise -18oC'nin altına hızlıca düşürmek için kullanılan yalıtımlı bir soğutma cihazını,
u) İki yıldızlı bölme: 2- yıldızlı olarak gösterilen, Ek-III’te yer alan Tablo 3'te belirtilen, hedef sıcaklık ve -12°C’de saklama koşullarına sahip dondurucu özellikte olan bölmeyi,
ü) İlave enerji gereksinimi (Eaux): Bir ortam kontrollü yoğunlaşma önleyici ısıtıcı tarafından kullanılan ve yılda kilovat saat olarak ifade edilen (kWh/a) enerjiyi,
v) Kiler bölmesi: Ek-III’te yer alan Tablo 3'te belirtilen, hedef sıcaklığı 12 °C ve saklama koşulları 2 °C ila 14 °C arasında değişen, dondurucu özellikte olmayan bölmeyi,
y) Minibar: Öncelikli olarak, otel odalarında ve benzeri tesislerde gıda maddelerinin saklanması ve satışı için toplam azami 60 litre hacme sahip bir soğutma cihazını,
z) Ortam sıcaklığı kontrollü yoğuşma önleyici: Soğutma cihazında, ısıtma kapasitesinin ortam sıcaklığına veya nemine veya her ikisine de bağlı olduğu yoğunlaşmayı önleyen bir ısıtıcıyı,
aa) Özel amaçlı soğutma cihazı: Sadece bir özellikli bölmeye sahip soğutma cihazını,
bb) Sanayi tipi soğutma cihazı: Bir veya daha fazla kapı veya çekmece ile erişilebilen bir veya daha fazla yalıtılmış bölmeyi entegre eden, bir buhar sıkıştırma döngüsü kullanarak, soğutma veya dondurma amaçlı çalışma sıcaklığında öngörülen sınırlar içinde gıda maddelerinin sıcaklığını sürekli olarak koruyabilen ve gıda maddelerinin ev dışı ortamlarda depolanması için kullanılan, ancak müşteriler tarafından görüntülenmek veya erişmek için kullanılmayan gıda ürünleri ile hayvan yemlerinin dondurulması amacıyla satılanlar dahil olmak üzere elektrik şebekesinden alınan güçle işletilen sanayi tipi soğutmalı depolama kabinlerini ve elektrik şebekesinden alınan güçle işletilen hızlı soğutma kabinlerini, düşük veya orta sıcaklıkta veya her ikisinde de çalışan yoğuşturma ünitelerini, düşük veya orta sıcaklıkta çalışacak şekilde tasarlanan proses çillerlerini, kapsayan soğutma cihazını,
cc) Sanayi tipi yatay derin dondurucu: Bölmelere üst kısımdan erişilebilen, hem üstten açılan tip hem de dikey tip bölmelere sahip olan, ancak üstten açılan tip bölmelerin toplam brüt hacminin %75'ini aşan ve ev dışı ortamlarda gıda maddelerinin saklanması için kullanılan dondurucuyu,
çç) Soğutma cihazı: Belirli sıcaklıklarda kontrol edilen, doğal veya zorlanmış konveksiyonla soğutulan, soğutmanın bir veya daha fazla enerji tüketen yolla elde edildiği bir veya daha fazla bölmeye sahip olan yalıtılmış bir dolabı,
dd) Şarap saklama bölmesi: Ek-III’te yer alan Tablo 3'te belirtilen, hedef sıcaklık değeri 12°C olan, iç nem aralığı %50 ila %80 arasında ve saklama koşulları 5°C ila 20°C arasında değişen dondurucu özellikte olmayan bölmeyi,
ee) Şarap saklama cihazı: Ek-III’te yer alan Tablo 3'te belirtilen, saklama koşulları ve hedef sıcaklığı için şarap saklama bölmesinde hassas sıcaklık kontrolüne sahip olan özel amaçlı soğutma cihazını,
ff) Taşınabilir soğutma cihazı: Elektrik şebekesine erişim olmadığı yerlerde kullanılabilen, soğutma işlevselliği için enerji kaynağı olarak çok düşük gerilimli elektrik (<120V DC) kaynağını veya yakıtını veya her ikisini de kullanan ve buna ek olarak ayrıca satın alınan bir AC/DC dönüştürücü vasıtasıyla elektrik kaynağı ile kullanılabilen, ancak AC/DC dönüştürücü ile piyasaya arz edilmeyen soğutma cihazını,
gg) Taze gıda bölmesi: Ek-III’te yer alan Tablo 3'te belirtilen, hedef sıcaklığı 4°C olan ve 0°C ila 8°C arasında değişen saklama koşullarına sahip dondurucu özelliğe sahip olmayan bölmeyi,
ğğ) Toplam hacim (V): Bölme hacimlerinin toplamına eşit olan, dm3 veya litre olarak ifade edilen soğutma cihazının iç astarındaki boşluğun hacim değerini,
hh) Üç yıldızlı bölme: 3-yıldızlı olarak gösterilen, Ek-III’te yer alan Tablo 3'te belirtilen, hedef sıcaklık ve -18 °C saklama koşullarına sahip dondurucu özellikte olan bölmeyi,
ıı) Yıldızsız bölme: Buz yapıcı olarak adlandırılan, 0-yıldızlı olarak gösterilen, Ek-III’te yer alan Tablo 3'te belirtilen, hedef sıcaklık ve 0 °C saklama koşullarına sahip dondurucu özellikte olan bölmeyi,
ii) Yoğuşma önleyici ısıtıcı: Soğutma cihazında, yoğuşmayı önleyen ısıtıcıyı,
jj) Yüksek sıcaklıklı kiler bölmesi: Ek-III’te yer alan Tablo 3'te belirtilen, 17 °C hedef sıcaklığına ve 14 °C ile 20 °C arasında değişen saklama koşullarına sahip dondurucu özellikte olmayan bölmeyi,
ifade eder.
(2) İlave tanımlar Ek-I’de yer almaktadır.
Çevreye duyarlı tasarım gereklilikleri
MADDE 6 – (1) Bu Tebliğin Ek-II’sinde belirtilen çevreye duyarlı tasarım gereklilikleri, belirtilen tarihlerden itibaren uygulanır.
Uygunluk değerlendirme
MADDE 7 – (1) Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde belirtilen uygunluk değerlendirme yöntemi, mezkur Yönetmeliğin Ek-IV'ünde belirtilen iç tasarım kontrol sistemine veya Ek-V'inde belirtilen yönetim sistemine göre yapılır.
(2) Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin 10 uncu maddesi uyarınca uygunluk değerlendirmesi amacıyla, teknik dosya, Ek-II'nin 4 üncü maddesine uygun olarak verilen ürün bilgilerinin bir kopyasını ve Ek-III’te belirtilen hesaplamaların ayrıntılarını ve sonuçlarını içerir.
(3) Teknik dosyada, sağlanacak teknik bilgiler için, belirli bir soğutma cihazı modeli için, aynı teknik özelliklere sahip ancak farklı bir tedarikçi tarafından üretilen bir model üzerinden, aynı veya farklı bir tedarikçinin başka bir modelinden tasarım veya dış değerleme metodu temelinde yapılan hesaplama yöntemlerden herhangi biri veya her ikisi birden kullanılarak elde edilir. Teknik dosya söz konusu hesaplamanın doğruluğunu sağlamak için tedarikçiler tarafından taahhüt edilen değerlendirme ayrıntılarını ve uygun hallerde, farklı tedarikçilerin modelleri arasındaki tanımlayıcı beyanını içerir. Teknik dosya, model tanımlayıcıları da dâhil olmak üzere tüm eşdeğer modellerin bir listesini içerir.
(4) Teknik dosyada yer alan bilgiler, sırasıyla ve Soğutma Cihazlarının Enerji Etiketlemesine Dair Tebliğin (2019/2016/AB) (SGM:2021/8) Ek-VI'sında belirtilen hususlar dâhilinde verilir.
(5) Piyasa gözetimi ve denetimi amacıyla, imalatçı, ithalatçı veya yetkili temsilci, ürün veri tabanına kayıtlı ürünleri için Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin Ek-IV’ünün 3 üncü maddesinin (f) bendine halel getirmeksizin, Soğutma Cihazlarının Enerji Etiketlemesine Dair Tebliğde (2019/2016/AB) (SGM:2021/8) tanımlanan ürün veri tabanına yüklenen ve belirtilen bilgileri içeren teknik belgelere başvurabilirler.
Piyasa gözetimi ve denetimi için doğrulama yöntemleri
MADDE 8 – (1) Bakanlık, Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen piyasa gözetimi ve denetimini gerçekleştirirken Ek-IV'te belirtilen doğrulama yöntemini uygular.
Önlemler ve yazılım güncellemeleri
MADDE 9 – (1) İmalatçı, ithalatçı veya yetkili temsilci, bu Tebliğde belirtilen teknik dosyada veya temin edilen herhangi bir dokümanda yer alan parametrelerin herhangi birini daha iyi bir seviyeye çıkarmak amacıyla, test edildiğini (örneğin test koşulları veya test çevrimini öğrenerek) algılama ve test sırasındaki performansını özellikle otomatik olarak değiştirme özelliklerine sahip olacak şekilde tasarlanan ürünü piyasaya arz edemez.
(2) Nihai kullanıcının açık onayı dışında, yazılım veya ürün yazılımı güncellemesinden sonra, ürünün parametreleri uygunluk beyanında özgün olarak kullanılan aynı test standardı ile ölçüldüğünde, güncellemeden önceki durumdan daha geriye götürülemez. Hiçbir performans değişikliği, güncellemenin reddedilmesinin bir sonucu olarak ortaya çıkamaz.
(3) Yazılım güncellemesi, ürünün performansını, uygunluk beyanı için geçerli olan çevreye duyarlı tasarım gerekliliklerine uygun olmayacak şekilde değiştirme etkisine sahip olamaz.
Gösterge niteliğinde ölçütler
MADDE 10 – (1) Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihte piyasada bulunan en iyi performans gösteren ürün ve teknolojiler için gösterge niteliğinde ölçütler Ek-V’te belirtilmiştir.
Danışma kurulu işlemleri
MADDE 11 – (1) Bakanlık, bu Tebliğ ile ilgili olarak, Avrupa Komisyonu tarafından oluşturulan soğutma cihazları ile ilgili danışma kurulu toplantılarına katılım sağlar.
Yürürlükten kaldırılan mevzuat
MADDE 12 – (1) 23/9/2011 tarihli ve 28063 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ev Tipi Soğutma Cihazları ile İlgili Çevreye Duyarlı Tasarım Gereklerine Dair Tebliğ (SGM:2011/17) yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçiş hükümleri
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten önceki dört aylık süreden önce, aynı modele veya eş değer modellere ait hiçbir biriminin piyasaya arz edilmemiş olması koşuluyla, yürürlük tarihi ile bu tarihten dört ay öncesine kadar olan süre içerisinde, bu Tebliğ hükümlerine uygun olarak piyasaya arz edilen modellere ait birimler, 12 nci madde ile yürürlükten kaldırılan Ev Tipi Soğutma Cihazları ile İlgili Çevreye Duyarlı Tasarım Gereklerine Dair Tebliğ (SGM:2011/17) gerekliliklerine de uygun kabul edilir.
Yürürlük
MADDE 13 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 14 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız