5 Mart 2025 ÇARŞAMBA
5 Mart 2025 ÇARŞAMBA
Resmî Gazete
Sayı : 32832
TEBLİĞ
Hazine ve Maliye Bakanlığından:
HARCAMA YETKİLİLERİ HAKKINDA GENEL TEBLİĞ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç ve kapsam
MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (III) sayılı cetvelde yer alan düzenleyici ve denetleyici kurumlar hariç olmak üzere genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde harcama yetkililerinin belirlenmesine, harcama yetkisinin bir üst yönetim kademesinde birleştirilmesine ve devredilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Dayanak
MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 31 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3- (1) Bu Tebliğde geçen;
a) Bakanlık: Hazine ve Maliye Bakanlığını,
b) Gerçekleştirme görevlisi: Harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanmasına yönelik iş ve işlem süreçlerinde görev yapan kişileri,
c) Harcama birimi: Kamu idaresi bütçesinde ödenek tahsis edilen ve harcama yetkisi bulunan birim ile ödenek gönderme belgesi ile ödenek gönderilen birimleri,
ç) Harcama yetkilisi: Bütçeyle ödenek tahsis edilen veya ödenek gönderme belgesi ile ödenek gönderilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisini,
d) İdare: Düzenleyici ve denetleyici kurumlar hariç olmak üzere, genel yönetim kapsamındaki her bir kamu idaresini,
e) Malî hizmetler birimi: Strateji geliştirme başkanlıkları ve strateji geliştirme daire başkanlıkları ile strateji geliştirme ve malî hizmetlere ilişkin hizmetlerin yerine getirildiği müdürlükleri, mahalli idarelerde ilgili mevzuatında yer alan hükümler çerçevesinde kurulan birimleri, bu birimlerin kurulmadığı idarelerde ise bu idarelerin mevcut yapılarında malî hizmetlerini yürüten birimi,
f) Üst yönetici: 5018 sayılı Kanunun 11 inci maddesine göre tanımlanan üst yöneticiyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Merkez ve Merkez Dışı Birimler ile Mahalli İdarelerde
Harcama Yetkililerinin Belirlenmesi
Merkez birimlerinde harcama yetkililerinin belirlenmesi
MADDE 4- (1) Kamu idaresi bütçesinde ödenek tahsis edilen ve harcama yetkisi bulunan birimler ile ödenek gönderme belgesiyle ödenek gönderilen birimlerin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir. Yükseköğretim Kurulu ile üniversiteler ve yüksek teknoloji enstitüleri hariç 5018 sayılı Kanuna ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde yer alan idarelerde kurumsal sınıflandırmanın ikinci düzeyinde yer alan birimler bütçeyle ödenek tahsis edilen harcama birimi, bu birimlerin en üst yöneticileri ise harcama yetkilisidir.
(2) İdarelerin bütçelerinde belirli bir harcama birimine tahsis edilmemiş ve toplu olarak bütçeleştirilmiş ödeneklerin harcama yetkilileri ve idarelerin teşkilat yapısında yer almayan birimler ile yurtdışı teşkilatına tahsis edilen ödeneklerin harcama yetkilileri üst yönetici tarafından belirlenir.
(3) İdare bütçelerinde taşra teşkilatı için toplu olarak tertiplenmiş ve herhangi bir harcama birimi ile ilişkilendirilmemiş ödeneklerin merkez dışı birimlere gönderilmesinde yetkili merkez teşkilatı harcama yetkilileri, idarelerin üst yöneticileri tarafından belirlenir.
(4) Harcama yetkililerinin üst yönetici tarafından belirlendiği durumlarda, belirlenen harcama yetkilileri malî hizmetler birimine ve muhasebe yetkililerine yazılı olarak bildirilir.
(5) Teşkilat yapısı ve personel durumu gibi nedenlerle harcama yetkililerinin belirlenmesinde güçlük bulunan idareler ile bütçelerinde harcama birimleri sınıflandırılmayan idarelerde harcama yetkisi, üst yönetici veya üst yöneticinin belirleyeceği kişiler tarafından; mahallî idarelerde ilgisine göre İçişleri Bakanlığı veya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının, diğer idarelerde ise Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine yürütülebilir.
(6) Harcama yetkilisinin kanuni izin, hastalık, geçici görev, disiplin cezası uygulaması, görevden uzaklaştırma ve benzeri nedenlerle geçici olarak görevinden ayrılması halinde ilgili harcama biriminin harcama yetkilisi vekâleten görevlendirilen kişidir.
(7) Cumhurbaşkanlığı, Türkiye Büyük Millet Meclisi, Milli Savunma Bakanlığı, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında görev ünvanları itibarıyla merkez teşkilatı harcama yetkilileri bu idarelerin üst yöneticileri tarafından belirlenir ve bunlar malî hizmetler birimi ile muhasebe yetkilisine yazılı olarak bildirilir.
(8) Yüksek Mahkemelerin bütçelerinde Heyet, Daire, Kurullar, Cumhuriyet Başsavcılığı ile Denetim Birimlerine tahsis edilen ödeneklerin harcama yetkilisi Genel Sekreterdir.
(9) 5018 sayılı Kanunun 31 inci maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında; Yükseköğretim Kurulu, üniversiteler ve yüksek teknoloji enstitülerinde bu idarelerin bütçelerinin toplulaştırılmış tertiplerinde yer alan ödeneklerden, ödenek gönderme belgesi ile ödenek gönderilen birimler harcama birimini, bu birimin en üst yöneticisi harcama yetkilisini ifade eder.
Merkez dışı birimlerde harcama yetkilileri
MADDE 5- (1) 5018 sayılı Kanunun 22 nci maddesi uyarınca kamu idarelerinin merkez teşkilatı harcama yetkililerince merkez dışı birimlerine ödenek gönderme belgesi düzenlemek suretiyle ödenek gönderilir. Ödenek gönderme belgesiyle ödenek gönderilen merkez dışı birimlerin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.
(2) Kamu idarelerinin merkez birimleri içinde yer alan ancak ilgili mevzuatı çerçevesinde merkezin dışındaki coğrafi yerlerde oluşturulan birimlere ödenek gönderilmesi halinde ödenek gönderilen bu birimlerin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.
(3) İdarelerin ilçe sınırları dâhilinde bulunan birimlerinin harcama işlemlerini gerçekleştirecek yeterli sayıda personelinin bulunmaması nedeniyle harcama yetkililerinin belirlenmesinde ve harcama işlemlerinin yürütülmesinde güçlük bulunması hallerinde, söz konusu birimlerin harcama yetkililiği görevi kaymakam, il müdürü veya bölge müdürü, il müdürlüğü bulunmayan idarelerde ise ilde bulunan eşdeğer müdür tarafından yürütülebilir.
(4) Harcama yetkililiği görevinin kaymakam, il müdürü veya bölge müdürü, il müdürlüğü bulunmayan idarelerde ise ilde bulunan eşdeğer müdür tarafından yürütüldüğü durumlarda düzenlenecek ödenek gönderme belgeleri ilgili ilçe birimine, il müdürlüğüne veya bölge müdürlüğüne, il müdürlüğü bulunmayan idarelerde ise ilde bulunan eşdeğer müdürlüğe gönderilir.
(5) Çeşitli bakanlık ve kuruluşlara bağlı; ilköğretim, ortaöğretim ve dengi okullar, başkanlık, hastane, dispanser, sağlık ocağı, sağlık merkezi, müze ve kütüphaneler, ceza ve tevkif evleri gibi birimlere ödenek gönderme belgesi ile ödenek gönderilmesi halinde bu birimlerin okul müdürü, başhekim, tabip, başkan, müdür gibi ünvanlara sahip en üst yöneticileri harcama yetkilisidir.
Mahalli idarelerde harcama yetkilileri
MADDE 6- (1) 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 46 ncı maddesine göre il özel idaresi bütçesiyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir. İlçelerde bu yetki kaymakam tarafından kullanılır.
(2) 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 63 üncü maddesine göre belediye bütçesiyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi, 26/5/2005 tarihli ve 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanununun 14 üncü maddesi uyarınca da mahalli idare birliklerinde birlik başkanı harcama yetkilisidir.
(3) Mahalli idarelerde bütçeyle ödenek tahsis edilen ana hizmet birimleri ve yardımcı hizmet birimleri ile danışma ve denetim birimlerinin en üst yöneticileri harcama yetkilisi olarak belirlenir ve yetki ve sorumluluk tesisi buna göre yapılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Harcama Yetkisinin Birleştirilmesi ve Devredilmesi
Harcama yetkisinin birleştirilmesi
MADDE 7- (1) Teşkilat yapısında üst yönetici ile harcama birimleri arasında yönetim kademesi yer almak şartıyla, bütçeyle ödenek tahsis edilen harcama birimlerinin harcama yetkisi harcama türleri itibarıyla kısmen veya tamamen; merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde Hazine ve Maliye Bakanlığının, sosyal güvenlik kurumlarında ilgili bakanlığın, mahalli idarelerde ise ilgisine göre İçişleri Bakanlığının veya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının uygun görüşü ve üst yöneticinin onayı ile bir üst yönetim kademesinde birleştirilebilir.
(2) Uygun görüş talep yazılarında, harcama yetkisinin bir üst yönetim kademesinde birleştirilme gerekçesine ayrıntılı olarak yer verilir.
(3) Üst yönetici ve yardımcılarına harcama yetkisinin birleştirilmesi suretiyle harcama yetkisi verilemez.
Harcama yetkisinin devredilmesi
MADDE 8- (1) Harcama yetkilileri, kamu hizmetlerinin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde sunulmasını sağlamak amacıyla üçüncü fıkra hükmü saklı kalmak kaydıyla herhangi bir parasal tutar sınırlamasına tabi olmaksızın aşağıdaki açıklamalar dâhilinde harcama yetkisini devredebilirler. Buna göre;
a) Merkez teşkilatı harcama yetkilileri bu yetkilerini yardımcılarına, yardımcısı olmayanlar ise hiyerarşik olarak bir alt kademedeki yöneticilere,
b) Merkez dışı birimlerde ise bölge müdürleri veya eşdeğer yetkililer, il müdürleri veya eşdeğer yetkililer ile nüfusu 50.000’i aşan ilçelerin ilçe müdürleri veya eşdeğer yetkililer harcama yetkilerini yardımcılarına, yardımcısı olmayanlar ise hiyerarşik olarak bir alt kademedeki yöneticilere,
c) Belediye ve il özel idareleri ile bunlara bağlı idarelerin harcama yetkilileri bu yetkilerini yardımcılarına, yardımcısı olmayanlar ise hiyerarşik olarak bir alt kademedeki yöneticilere,
ç) Mahalli idare birliklerinde birlik başkanı harcama yetkisini birlik genel sekreteri, genel sekreter yardımcıları, birlik müdürü veya birim amirlerine,
kısmen veya tamamen devredebilirler.
(2) Hazine ve Maliye Bakanlığı taşra birimleri adına gönderilen ödenekler bakımından Defterdar harcama yetkisini, harcama yetkilisi ve muhasebe yetkilisi görevinin aynı kişide birleşmemesi kaydıyla, yalnızca ilgili birimlerin amirlerine devredebilir.
(3) Kamu ihale mevzuatına tabi olsun ya da olmasın her bir harcama işlemi itibarıyla, mal ve hizmet alımlarında katma değer vergisi dâhil on milyon Türk Lirasını, yapım işlerinde ise katma değer vergisi dâhil kırk milyon Türk Lirasını aşan harcamalara ilişkin harcama yetkisi, ödemeler kısımlar halinde yapılacak olsa bile hiçbir şekilde devredilemez. Bu fıkrada yer alan parasal tutarlar, takip eden yılın başından itibaren uygulanmak üzere her yıl, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine istinaden en son belirlenen yeniden değerleme oranı esas alınmak suretiyle artırılır ve güncellenen tutarlar Bakanlıkça duyurulur. Yapılacak güncelleme sonucunda belirlenen tutarlarda virgülden sonraki rakamlar dikkate alınmaz.
(4) Harcama yetkisinin devredilmesi, yetkiyi devredenin idari sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
(5) Harcama yetkisini devreden kişinin görevden ayrıldığı veya izin, hastalık, görevlendirme gibi nedenlerle geçici olarak görevinde bulunmadığı zamanlarda, yerine atanan veya vekaleten görevlendirilen kişi tarafından yeni bir işlem tesis edilmediği sürece harcama yetkisi bu yetkinin devredildiği kişiler tarafından kullanılmaya devam edilir. Harcama yetkisini devralan kişinin bu fıkrada sayılan nedenlerle görevinde bulunmadığı zamanlarda harcama yetkisi, vekâleten görevlendirilen kişiler tarafından kullanılır.
(6) Harcama yetkisinin devri halinde ödeme emri belgesi düzenlemekle görevli gerçekleştirme görevlisi yetkiyi devralan tarafından belirlenir.
Harcama yetkisinin devredilmesine ilişkin şartlar
MADDE 9- (1) Harcama yetkisi aşağıdaki şartlara uygun olarak devredilir:
a) Yetki devri yazılı olmak zorundadır.
b) Devredilen yetkinin sınırları açıkça belirlenmiş olmalıdır.
c) Harcama türleri itibarıyla yetki çakışmasına neden olmayacak şekilde birden fazla kişiye yetki devri yapılması mümkündür.
ç) Merkez teşkilatında harcama yetkisinin devri ve bu yetkinin geri alınması üst yöneticiye, malî hizmetler birimine ve muhasebe yetkilisine; merkez dışı birimlerde ise malî hizmetler birimine ve muhasebe yetkilisine yazılı olarak bildirilir.
İdarenin tamamını ilgilendiren harcamalar
MADDE 10- (1) 5018 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin ikinci fıkrasına göre, harcama birimlerini ilgilendiren harcamalar, harcama birimleri tarafından gerçekleştirilir. Ancak, harcama yetkililiği görevi uhdesinde kalmak şartıyla, harcama birimlerinin talebi ve üst yöneticinin onayıyla diğer harcama birimlerine ilişkin malî işlemler idarenin destek hizmetlerini yürüten birimi tarafından yapılabilir. Bu hükmün uygulanmasında, idarelerin teşkilat yapılarında destek hizmetleri, bilgi işlem, bilgi teknolojileri ile yardımcı hizmet birimleri olarak yer alan idari ve malî işler, makine-ikmal, satın alma, yapı işleri, personel gibi birimler destek hizmetleri birimi sayılır.
(2) Ayrı ayrı her bir harcama birimini ilgilendiren harcamalarda, harcama yetkililiği görevi uhdesinde kalmak şartıyla ve harcama birimlerinin talebi ve üst yöneticinin onayıyla, harcama birimlerinin bazı malî işlemleri, idarelerin destek hizmetlerini yürüten birimler tarafından yerine getirilebilir. Bu işlemlere ilişkin olarak üst yöneticiden alınacak onay, harcama birimleri tarafından ayrı ayrı alınabileceği gibi, harcama birimlerinin talebi üzerine malî hizmetler birimi tarafından da alınabilir.
(3) İkinci fıkra kapsamında alınacak onaylarda, ödeme emri belgesini düzenleme görevinin harcama birimi veya destek hizmetleri biriminden hangisi tarafından yürütüleceği hususu da belirtilir. Ödeme emri belgesini düzenleyecek gerçekleştirme görevlisinin destek hizmetleri biriminden olması halinde, bu görevli veya görevliler, destek hizmetleri birimi yöneticisi tarafından kendisi veya yardımcısı ya da bunlara hiyerarşik olarak en yakın yönetim kademesinde bulunan kişi veya kişiler arasından belirlenir.
(4) Destek hizmetleri birimi tarafından diğer harcama birimleri adına harcamaların gerçekleştirilmesi halinde, harcama talimatı/onay belgesi destek hizmetleri birimine gönderilerek malî işlemlerin destek hizmetleri birimi tarafından yapılması sağlanır. Harcama işlemleri, üst yöneticiden alınan onayda belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde tespit edilen ödeme emri belgesini düzenlemekle görevli gerçekleştirme görevlisi tarafından ödeme emrine bağlanarak imzalanmak üzere ilgili birimin harcama yetkilisine sunulur.
(5) Gerçekleştirme işlemleri destek hizmetleri birimi tarafından yapılan malî işlemlerde, harcama talimatlarında iş ve işlemlerin destek hizmetleri birimi personeli tarafından yürütüleceğinin belirtilmesi yeterlidir. Ancak, ilgili mevzuatında bizzat harcama yetkilisi tarafından belirlenmesi gereken hususlarda ilgili harcama yetkilisinin onayı alınır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Diğer hususlar
MADDE 11- (1) Kanunların verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk kurul, komite veya komisyona aittir.
(2) 5018 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesi uyarınca harcama yetkilisi ve muhasebe yetkilisi görevi aynı kişide birleşemez. Malî hizmetler biriminde ön malî kontrol görevini yürütenler malî işlem sürecinde görev alamaz.
(3) İhale yetkilisinin ilgili mevzuatında özel olarak belirlendiği haller dışında, 5018 sayılı Kanunun 31 inci maddesi uyarınca belirlenmiş bulunan harcama yetkilileri aynı zamanda ihale yetkilisidir.
(4) Harcama yetkilileri, ilgili mevzuatı uyarınca ihale usulleriyle yapılacak mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin ihale işlemlerine ilişkin olarak, ihale yetkisiyle sınırlı olmak üzere harcama yetkilerini, üst yöneticiden onay almak suretiyle, idarenin destek hizmetlerini yürüten birim yöneticilerine devredebilir. Bu durumda, ihale onay belgesinin düzenlenmesinden sözleşmenin imzalanmasına kadar geçen süreçteki tüm ihale işlemlerine ilişkin ihale yetkisi destek hizmetleri birim yöneticisi tarafından kullanılır. İşin yaklaşık maliyetinin belirlenmesi ve teknik şartnamenin hazırlanması gibi ihale öncesi işlemlerin ilgili harcama birimi, destek hizmetleri birimi veya idarenin diğer birimleri tarafından hazırlanması mümkündür.
(5) Destek hizmetleri birimi, harcama birimlerinin ihtiyaçlarını birleştirmek suretiyle 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümleri çerçevesinde karşılayabilir. Birden fazla harcama biriminin doğrudan temin limiti dâhilindeki ihtiyaçlarının, destek hizmetleri birimi tarafından birleştirilerek ihale usulleriyle karşılanması da mümkündür.
(6) İlgili mevzuatı uyarınca, bakan, üst yönetici, yetkili kurul, komisyon ve benzeri yetkili kişi veya kurulların önceden izin veya onayına tabi tutulmuş olan ve sonucunda malî işlem yapılması gereken hallerde, söz konusu izin veya onaylar harcama süreci başlamadan önce alınır. Diğer taraftan, iç kontrol ve ön malî kontrol alanındaki gözetim görevi çerçevesinde, bakan ve üst yöneticiler, bazı malî işlemleri, işlem sürecine başlanılmadan önce ön izinlerine tabi tutabilir.
(7) Harcama yetkilileri, yardımcıları veya hiyerarşik olarak kendisine en yakın üst kademe yöneticileri arasından, harcama türleri itibarıyla yetki çakışmasına neden olmayacak şekilde, bir veya daha fazla sayıda gerçekleştirme görevlisini ödeme emri belgesi düzenlemekle görevli gerçekleştirme görevlisi olarak görevlendirir. Ödeme emri belgesi düzenlemekle görevli gerçekleştirme görevlisi, görevler ayrılığı ilkesi gereği ihale ve muayene kabul komisyonu benzeri komisyonlarda ve diğer süreçlerde görev alamaz. Harcama yetkililiği ile gerçekleştirme görevliliği görevi aynı kişide birleşemez.
(8) Bu Tebliğin yayımı tarihinden sonra, bu Tebliğ kapsamında yer alan kamu idarelerinin teşkilat yapısının ya da bütçe türünün değişmesi ile 5018 sayılı Kanun kapsamına yeni idarelerin eklenmesi hallerinde bu idarelerin harcama yetkilileri, 5018 sayılı Kanunun 31 inci maddesi hükümleri ile bütçe sınıflandırması dikkate alınarak bu Tebliğe uygun olarak belirlenir.
Tereddütlerin giderilmesi
MADDE 12- (1) Bu Tebliğin uygulanması sırasında doğacak tereddütleri gidermeye Bakanlık yetkilidir.
Yürürlükten kaldırılan tebliğler
MADDE 13- (1) 31/12/2005 tarihli ve 26040 dördüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğ (Seri No: 1) ve 28/4/2006 tarihli ve 26152 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğ Seri No: 2 yürürlükten kaldırılmıştır.
(2) Birinci fıkra ile yürürlükten kaldırılan Tebliğlere yapılmış olan atıflar bu Tebliğe yapılmış sayılır.
Geçiş hükmü
GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bu Tebliğin yayımı tarihinden önce başlatılmış olan harcama işlemleri, işlemin başlatıldığı tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre sonuçlandırılır.
Yürürlük
MADDE 14- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 15- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı yürütür.