2 Ekim 2026 CUMA
Resmî Gazete
Sayı : 33388
YÖNETMELİK
Nükleer Düzenleme Kurumundan:
NÜKLEER TESİSLERE İLİŞKİN YETKİLENDİRMELER YÖNETMELİĞİNDE
DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1- 17/3/2023 tarihli ve 32135 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Nükleer Tesislere İlişkin Yetkilendirmeler Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi aşağıdaki şekilde, (ç) bendinde yer alan “Güvenliğin” ibaresi “Güvenliğin ve emniyetin” şeklinde, “güvenliği” ibaresi “güvenliği ve emniyeti” şeklinde, (o) bendinde yer alan “ağır kazalara dönüşmemesi” ibaresi “önlenmesi veya hafifletilmesi” şeklinde değiştirilmiş ve aynı fıkraya aşağıdaki bentler eklenmiştir.
“a) Ağır kazalar: Tasarıma esas kazalardan daha ciddi ve yakıtta önemli düzeyde hasara neden olan kazaları,”
“t) Bileşen: Ekipmanın ögeleri olarak kullanılacak olan ve kendi imalat süreçleri tamamlanmış ürünleri,
u) Hazır ürün: Nükleer tesislere özgü mevzuat ve standartlar kapsamında tasarlanmamış, üretilmemiş, test edilmemiş veya denetlenmemiş ancak güvenlik açısından önemli niteliği haiz olması öngörülen bileşenleri,
ü) Modüler reaktör: Yapı, sistem ve ekipmanlarının bir kısmı veya tamamı modüler üretim yöntemleriyle üretilen ve bir veya birden fazla reaktör modülü içerebilen reaktörü,
v) Modüler üretim: Nükleer tesisin yapı, sistem ve ekipmanlarının, fabrika ortamında standartlaştırılmış modüller hâlinde üretilmelerine ve bu modüllerin kullanılacakları yerde birleştirilmesine olanak sağlayan üretim yöntemini,
y) Reaktör modülü: Bağımsız olarak işlevini yerine getirebilecek şekilde tasarlanan ve nükleer yakıt içeren reaktör koru ile ona bağlı yapı, sistem ve ekipmanları,
z) Saha: Nükleer tesisin yer aldığı, etrafı fiziksel bariyerlerle çevrili, giriş ve çıkışı kontrollü olan ve Kurum onayına tabi alanı,
aa) Yarı mamul: Ekipmanın imalatçısından farklı bir imalatçıda üretilen ve ekipmanın imalatçısında veya diğer imalatçılarda daha ileri imalat işlemlerine tabi tutularak ekipmanı oluşturacak ürünleri,
bb) Yer: Nükleer tesis kurulması planlanan saha ve belirli bir olayın veya bu olayın etkilerinin tanımlanmasına ilişkin tüm özellikleri içerebilecek genişlikteki çevresini,”
MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, dördüncü fıkrasının sonuna aşağıdaki cümle eklenmiş, yedinci fıkrası ve sekizinci fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, dokuzuncu fıkrasında yer alan “yetkilendirmeler” ibaresi “sahanın onaylanması veya bir faaliyetin yetkilendirilmesi sürecinde, başvuru” şeklinde değiştirilmiş, aynı fıkrada yer alan “gerekli durumlarda” ibaresi yürürlükten kaldırılmış, on birinci fıkrasının birinci cümlesi, on ikinci ve on üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, on dördüncü fıkrasına “yetkilendirmeler” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve saha onayı” ibaresi eklenmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(1) Kuruluş, ilgili mevzuat uyarınca oluşturduğu ve onayladığı yönetim sistemini nükleer santraller için saha onayına yönelik yer araştırmalarına başlamadan, diğer tesisler için ise ilk yetkilendirmeden önce uygulamaya koyar ve düzenleyici kontrolden çıkarılana kadar tüm faaliyetlerini yönetim sistemi kapsamında yürütür.”
“İşlev ve tasarımları aynı olan birden fazla reaktör modülü içeren modüler reaktör de bu Yönetmeliğin uygulanmasında bir ünite olarak değerlendirilir.”
“(7) Kuruluş, düzenleyici kontrole tabi faaliyetler kapsamında gerçekleştirilecek ölçüm, analiz, test, muayene, kalibrasyon ve benzeri hizmetleri, varsa Kurum tarafından belirlenen ek şartlara uyması kaydıyla, yurt içinde yerleşik olanlar için Türk Akreditasyon Kurumu tarafından veya yurt dışında yerleşik olanlar için Türk Akreditasyon Kurumunun taraf olduğu uluslararası karşılıklı tanıma anlaşmaları kapsamında bulunan ulusal akreditasyon kuruluşları tarafından ilgili alanda akredite edilmiş kendi birimlerinden veya diğer kuruluşlardan ya da Kurum tarafından uygun görülenleri alanında sertifikalı gerçek kişilerden temin eder veya temin edilmesini sağlar.”
“b) Güvenlik, emniyet ve nükleer güvenceye ilişkin inceleme ve araştırmaları Kurum tarafından uygun bulunan süre ve kapsamda yaparak raporlar.”
“Yetkilendirilmiş bir faaliyet sırasında güvenlik, emniyet ve nükleer güvenceyi olumsuz yönde etkileyebilecek yeni bilgi veya bulgular elde edilmesi durumunda, Kuruluş ivedilikle gerekli ilk tedbirleri alır, en geç üç ay içerisinde güvenlik, emniyet ve nükleer güvencenin sürdürülmesine yönelik gerekli araştırma, inceleme ve iyileştirmeleri de içeren tedbirleri planlar ve Kurumun uygun görüşüne sunar.”
“(12) Madenler dışındaki nükleer tesislerde, ilgili yapı, sistem ve ekipmanlar işletmeye alınmadan ve nükleer madde sayım ve kontrol sistemi ile nükleer emniyet planında yer alan önlemler uygulanmaya başlanmadan nükleer madde sahaya getirilemez. Reaktör içeren nükleer tesisler için 11/6/2024 tarihli ve 32573 sayılı Nükleer Tesislerin ve Nükleer Maddelerin Emniyetine İlişkin Yönetmelikte belirlenen kısıtlı erişim alanının, korunan alanın, iç alanın ve hayati alanın emniyetine ilişkin nükleer emniyet planında yer alan önlemler uygulanmaya başlanmadan reaktöre yakıt yüklenemez.
(13) Kurumdan alınan bir yetki, onay veya Kuruma yapılan bildirim, Kurumdan alınan diğer yetkilerin koşullarını veya Kuruluşun nükleer tesise yönelik diğer mevzuatta tanımlı yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. Yürütülecek faaliyetler için ulusal mevzuatın gerektirdiği diğer izin, onay, ruhsat, karar ve benzeri belgeleri almak Kuruluşun sorumluluğundadır.”
“(15) Kuruluş, Kurum tarafından verilen yetki kapsamına uygun olarak faaliyet yürütmekle ve yetki koşullarının devamlılığını sağlamakla yükümlüdür.”
MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 7 nci maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, dördüncü fıkrasının (b) bendinde yer alan “Herhangi bir yetkilendirme başvurusunda bulunmadan önce” ibaresi “İlk onay veya yetkilendirme başvurusuyla birlikte” şeklinde değiştirilmiş, aynı fıkranın (d), (e) ve (f) bentleri yürürlükten kaldırılmış ve aynı maddenin beşinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.
“(3) Kurum, niyet bildirimine konu tesise ilişkin olarak muhatap almak üzere tüzel kişiyi Kuruluş olarak kayıt altına alır ve bu durumu Kuruluşa bildirir.”
MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin beşinci fıkrasına “kalite planları” ibaresinden sonra gelmek üzere “ile test program ve prosedürleri” ibaresi eklenmiş, aynı fıkrada yer alan “durma ve şahitlik” ibaresi “kontrol” şeklinde değiştirilmiş, aynı maddeye beşinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş ve diğer fıkra buna göre teselsül ettirilmiştir.
“(6) Kalite planları ile test program ve prosedürlerinin Kuruma sunulmasının ardından bunlarda yapılacak başarı ölçütü, gerçekleştirilecek test, muayene ve ölçümlerin kapsamı, iş adımları veya testlerin sonuçlarını etkileyebilecek önkoşulların değişikliği gibi önemli güncellemeler, iş veya teste başlamadan en az on iş günü öncesinde Kurumun değerlendirmesine sunulur. İş ve testlerin gerçekleştirilmesi sırasında ihtiyaç duyulabilecekler de dâhil diğer güncellemeler ise, en geç iş ve testlerin gerçekleştirilmesini takip eden on iş günü içerisinde Kuruma bildirilir. Kurum bu durumda ilgili muayene, test veya ölçümlerin tekrarlanmasını veya ilave muayene, test veya ölçümlerin gerçekleştirilmesini talep edebilir.”
MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin 15 inci maddesinin birinci, ikinci, üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, altıncı fıkrasının (a) bendine “belirlenenlerin” ibaresinden sonra gelmek üzere “bileşenlerinin ve” ibaresi eklenmiş, aynı fıkraya aşağıdaki bent eklenmiş ve aynı maddenin yedinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) İmalat süreci, nükleer tesisi oluşturan ekipmanın imalat faaliyetlerini ve faaliyetler kapsamındaki işleri içerir.
(2) Nükleer hammadde işleme tesisleri ve madenler dışındaki nükleer tesisler için Kuruluş, güvenlik açısından önemli ekipman imalatının gözetimine ilişkin olarak ilgili mevzuat uyarınca BGŞ’lerden hizmet alır. İlgili ekipmanın imalatı BGŞ’lerin gözetiminde ve onaylı kalite planları uyarınca yürütülür.
(3) Güvenlik açısından önemli ekipman Kurumun imalat iznine tabidir. Kurumdan imalat izni alan Kuruluş, Kurum tarafından belirlenen kontrol noktaları kendisine bildirilmeden bu ekipman ile yarı mamul veya bileşenlerinin imalatını başlatamaz.”
“c) Bileşenlerin ve yarı mamullerin imalatını başlatmadan önce Kuruma bildirim yapar.”
“(7) Güvenlik açısından önemli bileşenin hazır ürün olarak tedarik edildiği durumlarda Kuruluş; tedarikten önce bileşenin, nükleer tesiste kullanılabilmesi için DBL’de yer alan belgelere, ilgili standartlara ve teknik gereklere uygunluğunu muayene, test veya analizler yoluyla doğrulayarak onaylar. Onaylanmış hazır ürün tedariki için BGŞ’lere uygunluk değerlendirmesi yaptırır.”
MADDE 6- Aynı Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan “saha araştırmaları” ibaresi “yer araştırmaları” şeklinde değiştirilmiş, ikinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerinde yer alan “Saha” ibareleri “Yer” şeklinde değiştirilmiş, üçüncü fıkrasında yer alan “saha” ibaresi “yer” şeklinde değiştirilmiş, dördüncü fıkrasının birinci cümlesinden önce gelmek üzere aşağıdaki cümle eklenmiş, beşinci fıkrasında yer alan “saha” ibaresi “yer” şeklinde değiştirilmiş ve aynı fıkraya “başlamadan” ibaresinden sonra gelmek üzere “en az” ibaresi eklenmiş, beşinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiş, mevcut altıncı fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, mevcut sekizinci fıkrası yürürlükten kaldırılmış, mevcut dokuzuncu fıkrasında yer alan “uygun niteliklere sahip” ibaresi “ilgili mevzuat uyarınca” şeklinde değiştirilmiş, mevcut onuncu fıkrasının (c) bendine “başlatılmasından” ibaresinden sonra gelmek üzere “en az” ibaresi eklenmiştir.
“Saha sürecindeki yer araştırmaları, Kuruluşun yönetim sisteminin ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğunu gösteren dokümanların ve genel kalite temin dokümanının Kurum tarafından uygun bulunması ve yer araştırmalarına özel kalite temin dokümanının Kuruma sunulması sonrası başlatılabilir.”
“(6) Saha raporunun gizlilik dereceli bilgileri ve ticari sır niteliğindeki hususları içermeyen bir özeti, halkın bilgisine sunulmak üzere Kuruluş tarafından hazırlanır ve Kuruma sunulur. Özet rapor, saha onayının verilmesinden sonra Kurum tarafından uygun görülen hâliyle Kurumun internet sitesinde yayımlanır.”
“(7) Saha onayı, yer özelliklerinden kaynaklanan güvenliği ve emniyeti etkileyebilecek hususların; mühendislik çözümleri, saha koruma önlemleri ve/veya idari önlemler ile giderilebileceği değerlendirildiği takdirde verilir.”
MADDE 7- Aynı Yönetmeliğin 18 inci maddesinin ikinci ve dördüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(2) Kuruluş, işletmeye almaya yönelik programda yer alan faaliyetlerin ve faaliyetler kapsamındaki işlerin gözetimine ilişkin olarak ilgili mevzuat uyarınca BGŞ’lerden hizmet alır. Yetkilendirilen faaliyetler ve faaliyetler kapsamındaki işler BGŞ’lerin gözetiminde onaylı test program ve prosedürleri uyarınca yürütülür. Kurum dereceli yaklaşımla belirlediği test program ve prosedürleri ile bunlarda yapılacak güncellemeleri işletmeye alma testlerinin gerçekleştirilmesinden önce değerlendirir.”
“(4) İşletmeye alma sürecine ilişkin olarak yetkilendirilen Kuruluş;
a) Yapıların, sistemlerin, ekipmanların ve tesisin soğuk ve sıcak testlerini yapabilir.
b) Gerçekleştirilecek işletmeye alma testlerinin listesini ve bunlar arasından Kurum tarafından dereceli yaklaşımla belirlenen test program ve prosedürlerini işletmeye alma testlerinin gerçekleştirilmesinden en az yirmi iş günü önce Kuruma sunar.
c) Faaliyetlerini Kurum tarafından uygun bulunan test program ve prosedürleri uyarınca yürütür.
ç) Her bir işletmeye alma testi tamamlandıktan sonra ilgili test sonuç raporlarını on iş günü içerisinde Kuruma sunar.
d) İşletmeye alma testlerinin tamamlanmasının ardından ilgili mevzuatta tanımlı bilgileri içeren işletmeye alma testleri sonuç raporunu hazırlar ve bu testler sonucunda başvuru ile sunulan GAR’da değişiklik gerektiren hususlar varsa bunları GAR’a yansıtır.
e) Güvenlik açısından önemli yapıların ve sistemlerin kuruldukları hâliyle, tasarım çerçevesi içerisinde güvenlik fonksiyonlarını yerine getirebildiğini tanımlı testler yoluyla Kuruma gösterir. Gerekli durumlarda testleri analiz ve değerlendirmelerle destekler.
f) İşletme organizasyonunu yapılandırır, işletme personelini istihdam eder, işletme personeline gerekli eğitimleri verir ve işletmeye alma testlerine tesisin ilgili işletme personelinin katılımını sağlar.
g) Varsa işletici personelin yeterlik ve yetkilendirme süreçlerini tamamlar.”
MADDE 8- Aynı Yönetmeliğin 21 inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, üçüncü fıkrasına “değerlendirir ve” ibaresinden sonra gelmek üzere “imalat izninin koşulları arasında yer almak üzere” ibaresi eklenmiş, dördüncü fıkrasında yer alan “Kuruluş imalat izni aldığı ekipmanın” ibaresi “İmalat izni alan Kuruluş ilgili ekipman, bileşen veya yarı mamulün” şeklinde değiştirilmiş, beşinci fıkrasına “Kuruluş” ibaresinden sonra gelmek üzere “ekipmanın imalatına başlamadan önce dördüncü fıkraya ek olarak” ibaresi eklenmiş, aynı fıkranın (a) bendinde yer alan “bildirimle birlikte” ibaresi yürürlükten kaldırılmış ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(2) İmalat izni başvurusu ekinde;
a) İmalat sürecine özel kalite temin dokümanı,
b) 15 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen belirlemenin yapılabilmesine imkân sağlayacak bilgileri de içerecek şekilde, imalatı yapılacak olan güvenlik açısından önemli ekipman listesi,
c) Öngörülen imalat takvimi,
Kuruma sunulur. İlk yetkilendirme başvurusunun imalat izni başvurusu olması durumunda Kuruluş, onaylamış olduğu konfigürasyon yönetimine ilişkin dokümanları da Kuruma sunar. Kurum tesisin özelliklerini dikkate alarak güvenlik ve emniyet gerekçeleriyle ek belgeler talep edebilir.”
“(7) Kuruluş, hazır ürün tedariki kapsamında gerçekleştirilecek doğrulama faaliyetlerini ve takvimi, bu faaliyetlerin Kurum tarafından denetlenebilmesi için gerçekleştirilmelerinden en az on iş günü önce Kuruma bildirir. Hazır ürünün güvenlik açısından önemli nitelikte kullanılabilmesi için Kuruluş; ilgili bileşene, doğrulama sonuçlarına ve uygunluk değerlendirmesine ilişkin bilgi ve belgeleri Kuruma sunar ve Kurumun uygun görüşünü alır.”
MADDE 9- Aynı Yönetmeliğin 22 nci maddesine aşağıdaki birinci fıkra eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir.
“(1) Nükleer santraller için saha onayına yönelik yer araştırmaları öncesinde Kuruluş, onaylamış olduğu yönetim sisteminin ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğunu gösteren dokümanları, genel kalite temin dokümanını ve saha onayına yönelik yer araştırmalarına özel kalite temin dokümanını Kuruma sunar. Kurum yönetim sisteminin ve genel kalite temin dokümanının ilgili mevzuata uygunluğunu gözden geçirir ve değerlendirir.”
MADDE 10- Aynı Yönetmeliğin 23 üncü maddesinin birinci fıkrasına “Kuruluş tarafından” ibaresinden sonra gelmek üzere “saha onayı almış saha için” ibaresi eklenmiş, ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, üçüncü fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “sahanın” ibaresi “yerin” şeklinde değiştirilmiş, aynı fıkranın ikinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(2) Saha hazırlama izni başvurusu ekinde;
a) GAR’ın saha ve yerin özelliklerini, tesisin yerleşim planı ve yapı, sistem ve ekipmanların sınıflandırmalarını içeren bölümleri,
b) Saha hazırlama sürecine yönelik program,
c) Saha hazırlama sürecine özel kalite temin dokümanı,
ç) Saha parametreleri listesi ve saha parametreleri izleme programı,
d) İnşaat emniyet planı,
Kuruma sunulur. İlk yetkilendirme başvurusunun saha hazırlama izni başvurusu olması durumunda Kuruluş, onaylamış olduğu konfigürasyon yönetimine ilişkin dokümanları da Kuruma sunar. Kurum tesisin özelliklerini dikkate alarak güvenlik ve emniyet gerekçeleriyle ek belgeler talep edebilir.”
“Değerlendirmede yerin coğrafya ve topoğrafyası, saha çevresindeki nüfus ve gelişim öngörüleri, tesisten salınabilecek radyoaktif maddelerin çevre ve nüfus üzerindeki etkileri, radyasyon acil durumlarına ilişkin planlama kapsamında alınabilecek organizasyonel ve teknik önlemler, sahaya özel insan kaynaklı dış olaylar, sahayı etkileyebilecek doğal dış olaylar gibi hususların yanı sıra dış olayların birlikte gerçekleşmesi, reaktör modülleri arası etkileşimler ve aynı sahada birden fazla tesis bulunması gibi hususlar da dikkate alınır.”
MADDE 11- Aynı Yönetmeliğin 24 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (ç) ve (f) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı fıkraya aşağıdaki bentler eklenmiş ve aynı fıkraya aşağıdaki cümle eklenmiş, dördüncü fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiş, yedinci fıkrasında yer alan “İnşaat sürecinde kalitenin teminine ilişkin düzenlemeleri içeren yönetim sistemi dokümanları” ibaresi “İnşaat sürecine özel kalite temin dokümanı” şeklinde değiştirilmiş, sekizinci fıkrasına “diğer” ibaresinden sonra gelmek üzere “plan ve” ibaresi eklenmiş, aynı fıkranın ikinci cümlesinde yer alan “programlara ilişkin” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
“ç) İnşaat sürecine özel kalite temin dokümanı,”
“f) Çevresel radyolojik izleme programı,”
“g) Nükleer emniyet planı,
ğ) Siber güvenlik planı,”
“Bu programlardaki varsa üniteye özel farklılaşan bilgiler, birinci ünite başvurusuyla veya ilgili ünite başvurusuyla birlikte sunulur.”
“g) DBL’de yer alan belgelere uygunluğunu,”
MADDE 12- Aynı Yönetmeliğin 25 inci maddesinin birinci fıkrasının (b), (d) ve (e) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, (f) bendinde yer alan “benzeri hususlara ilişkin plan veya programlar” ibaresi “kimya plan veya programları” şeklinde değiştirilmiş, aynı fıkraya aşağıdaki bentler eklenmiş, aynı fıkrada yer alan “güvenlik ve emniyet” ibaresi “güvenlik, emniyet ve nükleer güvence” şeklinde değiştirilmiş ve aynı fıkraya aşağıdaki cümle eklenmiş, ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, üçüncü fıkrasında yer alan “yeterliliği ve öngörülen faaliyetlerin amaca uygunluğu; işletme organizasyonuna ve personeline ilişkin sunulan bilgiler,” ibaresi yürürlükten kaldırılmış, dördüncü fıkrasında yer alan “İşletmeye alma sürecinde kalitenin teminine ilişkin düzenlemeleri içeren yönetim sistemi dokümanları” ibaresi “İşletmeye alma sürecine özel kalite temin dokümanı” şeklinde değiştirilmiş, altıncı fıkrasının birinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, yedinci fıkrasında yer alan “Başvuru ile” ibaresi “İşletme organizasyonuna ve personeline ilişkin bilgiler ile başvuruyla” şeklinde değiştirilmiştir.
“b) İşletmeye alma sürecine özel kalite temin dokümanı,”
“d) Radyasyon acil durumu planı,
e) Yangın güvenliği, nükleer madde sayım ve kontrol, radyoaktif atık ve kullanılmış yakıt yönetimi ve radyasyondan korunmaya ilişkin plan veya programlar,”
“g) Güncel nükleer emniyet planı,
ğ) Güncel siber güvenlik planı,”
“Bu plan veya programlardaki varsa üniteye özel farklılaşan bilgiler, birinci ünite başvurusuyla veya ilgili ünite başvurusuyla birlikte sunulur.”
“(2) İzne esas değerlendirme; işletmeye alma sürecine yönelik program ve işletmeye alma sürecine özel kalite temin dokümanıyla sunulan bilgiler üzerinden yapılır.”
“Radyasyon acil durumu planı, DBL’de yer alan belgelere uygunluğu ile alınan önlemlerin yeterliliği ve ulusal sisteme uygunluğu açısından incelenir ve değerlendirilir.”
MADDE 13- Aynı Yönetmeliğin 26 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine “GAR” ibaresinden sonra gelmek üzere “ile birinci ve ikinci seviye olasılıklı güvenlik değerlendirmesi raporları” ibaresi eklenmiş, aynı fıkranın (c) bendinde yer alan “faktörleri” ibaresi “faktörü ile organizasyonel faktörler” şeklinde değiştirilmiş, aynı fıkraya (c) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bentler eklenmiş ve diğer bent buna göre teselsül ettirilmiş, aynı fıkranın ikinci cümlesinde yer alan “güvenlik ve emniyet” ibaresi “güvenlik, emniyet ve nükleer güvence” şeklinde değiştirilmiş ve aynı fıkraya aşağıdaki cümle eklenmiş, aynı maddeye birinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiş, mevcut ikinci fıkrasına “GAR” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve birinci ve ikinci seviye olasılıklı güvenlik değerlendirmesi raporları” ibaresi eklenmiş, mevcut üçüncü fıkrasına “sunulan” ibaresinden sonra gelmek üzere “doküman,” ibaresi eklenmiş, mevcut dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“ç) İşletme sürecine özel kalite temini dokümanı,
d) İlk işletmeden çıkarma planı,
e) Güncel nükleer emniyet planı,
f) Güncel siber güvenlik planı,
g) Her bir işletmeye geçiş aşamasına ait onaylı iş programı,”
“Bu plan veya programlardaki varsa üniteye özel farklılaşan bilgiler, birinci ünite başvurusuyla veya ilgili ünite başvurusuyla birlikte sunulur.”
“(2) Kuruluş, birinci fıkradakilere ek olarak işletme lisansı başvurusu kapsamında, ilgili mevzuatta tanımlı bilgileri içeren işletmeye alma testleri sonuç raporunu ve testler sonucunda başvuru ile sunulan GAR’da değişiklik gerektiren hususlar varsa bu kapsamda GAR’ın güncellenen kısımlarını işletme lisansı başvurusunun değerlendirme sürecinde Kuruma sunar.”
“(5) İşletme lisansı değerlendirmesi, işletmeye alma testleri sonuç raporunun ve varsa GAR’ın güncellenen kısımlarının değerlendirmesini de içerir.”
MADDE 14- Aynı Yönetmeliğin 27 nci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, üçüncü fıkrasında yer alan “prosedürleri ve programları” ibaresi “program ve prosedürleri” şeklinde değiştirilmiş, dördüncü fıkrasının birinci cümlesi yürürlükten kaldırılmış ve aynı fıkranın üçüncü cümlesinde yer alan “gözlemci” ibaresi “denetim ve yerinde inceleme” şeklinde değiştirilmiş, beşinci fıkrasının ikinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(2) Kuruluş işletmeye geçiş aşamalarına ait iş programlarında yer alan işlerin onaylı test program ve prosedürlerini işe başlamadan en az yirmi iş günü önce Kuruma sunar.”
“Kurum nihai işletme sınır ve koşullarını yeterli ve uygun görmesi hâlinde işletme lisansı yetki koşullarını uygun görülen işletme sınır ve koşullarını içerecek şekilde günceller, Kuruluş, işletme lisansının güncellenen yetki koşulları uyarınca işletmeye başlayabilir.”
“(6) İşletmeye geçiş aşamalarında elde edilen sonuçlar dikkate alınarak GAR’a nihai hâli verilir ve GAR Kuruma sunulur.”
MADDE 15- Aynı Yönetmeliğin 28 inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, beşinci fıkrasına “Kuruluş” ibaresinden sonra gelmek üzere “ekipmanın imalatına başlamadan önce dördüncü fıkraya ek olarak” ibaresi eklenmiş, aynı fıkranın (a) bendinde yer alan “bildirimle birlikte” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
“(2) İmalat izni başvurusu ekinde;
a) İmalat sürecine özel kalite temin dokümanı,
b) İmalatı yapılacak olan güvenlik açısından önemli ekipmanın, 15 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen belirlemenin yapılabilmesine imkân sağlayacak bilgileri de içeren listesi,
c) Öngörülen imalat takvimi,
Kuruma sunulur. İlk yetkilendirme başvurusunun imalat izni başvurusu olması durumunda Kuruluş, onaylamış olduğu yönetim sisteminin ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğunu gösteren dokümanları, konfigürasyon yönetimine ilişkin dokümanları ve genel kalite temin dokümanını da Kuruma sunar. Kurum tesisin özelliklerini dikkate alarak güvenlik ve emniyet gerekçeleriyle ek belgeler talep edebilir.”
MADDE 16- Aynı Yönetmeliğin 29 uncu maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, üçüncü fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “sahanın özelliklerine” ibaresi “yerin özelliklerine” ve ikinci cümlesinde yer alan “sahanın” ibaresi “yerin” şeklinde değiştirilmiş, aynı cümleye “gelişim öngörüleri,” ibaresinden sonra gelmek üzere “tesisten salınabilecek radyoaktif maddelerin çevrede taşınımı ile çevre ve nüfus üzerindeki etkileri,” ibaresi eklenmiştir.
“(2) Saha hazırlama izni başvurusu ekinde;
a) GAR’ın saha ve yerin özelliklerini, tesisin yerleşim planı ve yapı, sistem ve ekipmanların sınıflandırmalarını içeren bölümleri,
b) Saha hazırlama sürecine yönelik program,
c) Saha hazırlama sürecine özel kalite temin dokümanı,
ç) Saha parametreleri listesi ve saha parametreleri izleme programı,
d) İnşaat emniyet planı,
Kuruma sunulur. İlk yetkilendirme başvurusunun saha hazırlama izni başvurusu olması durumunda Kuruluş, onaylamış olduğu yönetim sisteminin ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğunu gösteren dokümanları, konfigürasyon yönetimine ilişkin dokümanları ve genel kalite temin dokümanını da Kuruma sunar. Kurum tesisin özelliklerini dikkate alarak güvenlik ve emniyet gerekçeleriyle ek belgeler talep edebilir.”
MADDE 17- Aynı Yönetmeliğin 31 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, üçüncü fıkrasında yer alan “kalite planı” ibaresi “iş programı” şeklinde değiştirilmiş, dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, beşinci fıkrasına “diğer” ibaresinden sonra gelmek üzere “doküman,” ibaresi eklenmiş, altıncı fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, sekizinci fıkrasında yer alan “kalite planı” ibaresi “iş programı” şeklinde değiştirilmiştir.
“(1) Araştırma reaktörleri için işletme lisansı başvurusu ekinde;
a) Tesisin kurulduğu hâlini yansıtan GAR,
b) Yakıt yükleme ve test süreçlerini içeren işletmeye geçiş aşaması iş programı,
c) İşletme sürecine özel kalite temini dokümanı,
ç) İşletme organizasyonuna ve personeline ilişkin bilgiler,
d) Radyasyon acil durumu planı,
e) İşletme ve kaza koşullarına ilişkin prosedürler,
f) Yakıt ve kor yönetimi, işletme deneyimleri, gözetim ve iç denetim, güvenlik performansı ve insan faktörü ile organizasyonel faktörler gibi hususlara ilişkin işletme sürecine yönelik izleme ve kontrol plan veya programları,
g) İlk işletmeden çıkarma planı,
ğ) Güncel nükleer emniyet planı,
h) Yetkilendirme için daha önce sunulmuş olup güncellenen plan, program, prosedür veya raporlar,
Kuruma sunulur. Kurum tesisin özelliklerini dikkate alarak güvenlik, emniyet ve nükleer güvence gerekçeleriyle ek belgeler talep edebilir.”
“(4) Radyasyon acil durumu planı, DBL’de yer alan belgelere uygunluğu ile alınan önlemlerin yeterliliği ve ulusal sisteme uygunluğu açısından incelenir ve değerlendirilir.”
“(6) İşletmeye alma testlerinin sonuçları değerlendirmeler sırasında dikkate alınır.”
MADDE 18- Aynı Yönetmeliğin 38 inci maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı fıkraya aşağıdaki bent eklenmiş, beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, altıncı fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan “Kuruluş bu tür tesisler için ulusal mevzuatın gerektirdiği izinlerin alınması sonrasında” ibaresi “Kuruluş,” şeklinde değiştirilmiştir.
“c) Kurulum sürecine özel kalite temin dokümanı,”
“ç) Kuruluşun onaylamış olduğu yönetim sisteminin ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğunu gösteren dokümanlar ve genel kalite temin dokümanı,”
“(5) Yönetim sistemine ilişkin dokümanlar ile genel kalite temin dokümanı ve kurulum sürecine özel kalite temin dokümanı, yeterliliği ile DBL’de yer alan belgelere ve amaca uygunluğu açısından incelenir ve değerlendirilir. Kuruluşun sertifikalandırılmış bir kalite yönetim sistemine sahip olması yönetim sistemine ilişkin dokümanların değerlendirmesi açısından yeterli kabul edilir.”
MADDE 19- Aynı Yönetmeliğin 41 inci maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Değişiklik bildirimi ve değişiklik izni
MADDE 41- (1) Nükleer tesislerdeki değişiklikler; 27/4/2022 tarihli ve 31822 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Nükleer Tesisler, Radyasyon Tesisleri ve Radyoaktif Atık Tesislerinde Yönetim Sistemi Yönetmeliği uyarınca Kuruluşun değişiklik yönetimi kapsamında gerçekleştirilir. Değişikliklerin, güvenlik ve emniyet açısından önemlerine göre nitelendirilmesi ve tasnif edilmesi ise bu Yönetmelik hükümleri uyarınca yapılır. Değişiklikler gerçekleştirilmeden önce bu Yönetmelik hükümleri uyarınca Kuruma bildirimde bulunulur veya Kurumdan izin alınır.
(2) Tesiste değişikliklere ilişkin kayıtlar, değişiklik yönetiminin uygun bir şekilde yürütüldüğünün düzenleyici kontrolü amacıyla Kurumun erişimine açık tutulur ve yapılan veya yapılması planlanan değişikliklerin listesi Kurum tarafından belirlenen zamanlarda Kuruma sunulur.
(3) Kuruluş, nükleer tesiste yapılacak değişiklikleri aşağıdaki hususlar kapsamında tasnif eder:
a) Yanlış tasarlandığında veya uygulandığında güvenlik üzerinde önemli bir etkiye sahip olabilecek veya tesisin tasarımının dayandığı ilkelerin, yetkilendirmeye esas teşkil eden bilgilerin ve yetki koşullarının değiştirilmesini gerektirecek; tesisin güvenlik hedeflerine ulaşmak için benimsenen teknik veya organizasyonel hususlar dâhil idari önlemlerindeki, tasarıma esas kazalar listesindeki veya işletme sınırları, koşulları, prosedürleri ve kurallarındaki değişiklikler gibi değişiklikler birinci kategoride yer alır.
b) Yapı, sistem veya ekipmanlar ile işletme prosedürleri ve kurallarında yapılacak veya güvenlik analizi raporunun veya yetkilendirme başvuruları kapsamında değerlendirilen diğer belgelerin güncellenmesini gerektirecek ancak yanlış tasarlandığında veya uygulandığında dahi güvenlik üzerinde önemli bir etkisi olmayacak, yetkilendirmeye esas teşkil eden bilgilerde önemli bir değişiklik gerektirmeyecek ve yetki koşullarını değiştirmeyecek değişiklikler ikinci kategoride yer alır.
c) Güvenlikle ilgili bir sonuç oluşturmayacağı veya yanlış tasarlanmış veya uygulanmış olsa dahi güvenliği etkilemeyeceği değerlendirilen değişiklikler ile güvenlik açısından önemli olmayan ve yetkilendirme başvuruları kapsamında değerlendirilen belgelerde belirtilmeyen yapı, sistem ve ekipmanlardaki (a) ve (b) bentleri kapsamına girmeyen değişiklikler üçüncü kategoride yer alır.
(4) Birinci kategoride yer alan değişiklikler Kurumun iznine tabidir. Bu değişiklikler gerçekleştirilmeden önce Kuruluş, Kuruma değişiklik izni başvurusu yapar. Kuruluş, ikinci kategoride yer alan değişiklikler gerçekleştirilmeden en az yirmi iş günü önce Kuruma bildirimde bulunur, Kurum tarafından bu değişikliklerin birinci kategoride yer alması gerektiğinin değerlendirilmesi hâlinde bunlar için değişiklik izni başvurusu yapılır. Üçüncü kategoride yer alan değişikliklerin anlaşılmasını sağlayacak bilgiler, ikinci fıkrada belirtilen liste kapsamında Kuruma sunulur.
(5) Değişiklik izni başvurusu ve değişiklik bildirimi ekinde;
a) Değişikliğin nedeni, amacı, kapsamı ve kategorisinin gerekçesi, güvenlik ve tasarım gereklerinin sağlandığının teyit edilmesine ilişkin bilgiler, örnek uygulama ve benzer işletme deneyimi bilgileri ve tasarım çözümlerini doğrulayıcı analizler ile güncellenecek belgelere ilişkin bilgiler gibi yapılacak değişikliğe ilişkin bilgi ve belgeler,
b) Değişikliğin uygulanmasına ilişkin kalite temin programı ve uygulama planı,
c) Değişikliğe ilişkin Nükleer Tesisler, Radyasyon Tesisleri ve Radyoaktif Atık Tesislerinde Yönetim Sistemi Yönetmeliği uyarınca yapılan değerlendirme ve gözden geçirmelere ilişkin bilgi ve belgeler,
ç) Kurum tarafından tesisin özellikleri dikkate alınarak güvenlik ve emniyet gerekçeleriyle talep edilecek ek belgeler,
Kuruma sunulur.
(6) Sunulan belgeler, Kurum tarafından, yapılacak değişikliklerin güvenlik ve emniyet üzerindeki etkileri açısından değerlendirilir.
(7) Kuruluş, onay veya yetkilendirme başvurularıyla sunmuş olduğu ve yapılan değişiklikler sonrası güncellenen bilgi ve belgeleri değişikliğin yapılmasından itibaren yirmi iş günü içinde Kuruma sunar.
(8) Birinci ve ikinci kategoride yer alan değişiklikler kapsamında, değiştirilecek yapı, sistem ve ekipmanların işletmeye alınmasında bu Yönetmeliğin ilgili hükümleri uygulanır.”
MADDE 20- Aynı Yönetmeliğin geçici 1 inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “yetkilendirme koşulları” ibaresi “yetki koşulları” şeklinde değiştirilmiş, aynı fıkraya aşağıdaki cümle eklenmiştir.
“Ancak, yetki koşullarında atıf yapılan mevzuatta değişiklik yapılması veya söz konusu mevzuatın yürürlükten kaldırılması hâlinde, ilgili mevzuatta farklı bir süre öngörülmediği sürece, getirilen ilave yükümlülükler 31/12/2027 tarihine kadar yerine getirilir.”
MADDE 21- Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
“Geçiş hükmü
GEÇİCİ MADDE 2- (1) Bu maddeyi ihdas eden Yönetmelikle yapılan değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihlerden önce karara bağlanmamış olan mevcut yetkilendirme başvuruları, başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır.
(2) Bu maddenin yayımı tarihinde saha sürecinde bulunan nükleer santraller için Kuruluş, 16 ncı maddenin dördüncü fıkrasına eklenen cümle ile 22 nci maddeye eklenen birinci fıkra hükümlerine uyum sağlanmasına yönelik bir eylem planı hazırlar, bu maddenin yayımı tarihinden itibaren üç ay içinde Kuruma sunar ve Kurumun uygun görüşü sonrasında uygular. Kuruluş tarafından gerekçelendirilmesi ve gerekçenin Kurum tarafından uygun bulunması hâlinde bu süre altı aya kadar uzatılabilir.”
MADDE 22- Bu Yönetmeliğin;
a) 19 uncu maddesi yayımı tarihinden üç ay sonra,
b) Diğer maddeleri yayımı tarihinde,
yürürlüğe girer.
MADDE 23- Bu Yönetmelik hükümlerini Nükleer Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.