On Üçüncü Bölüm
(1) Kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu; bir yıl veya faaliyet dönemi içinde geri ödenmesi gereken yabancı kaynakları kapsar.
(2) Kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu; faaliyet borçları, emanet yabancı kaynaklar, ödenecek vergi ve diğer yükümlülükler, borç ve gider karşılıkları, gelecek aylara ait gelirler ve gider tahakkukları, diğer kısa vadeli yabancı kaynaklar hesap gruplarına ayrılır.
(1) Bu hesap grubu, Sandığın üyelerinin çalıştığı kurumlarca üyelerden Sandık adına yapılan tevkifatlar ile işveren aidatı karşılığı olarak ödedikleri tutarların ve mal alınıp, hizmet gördürülerek gider gerçekleşmiş olmakla birlikte ödeneği bulunmadığı için ödenemeyen borçları, mevzuatları gereği depozito, teminat olarak yapılan tahsilatlar ile Sandığın mal ve hizmet alış faaliyetleri dolayısıyla ortaya çıkan diğer borçlarının izlenmesi için kullanılır.
(2) Faaliyet borçları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
320 Faaliyet Borçları Hesabı
326 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı
329 Diğer Borçlar Hesabı
320 Faaliyet borçları hesabı
(1) Bu hesap, Sandığın üyelerinin çalıştığı kurumlarca üyelerden Sandık adına yapılan tevkifatlar ile işveren aidatı karşılığı olarak ödedikleri tutarların izlenmesi için kullanılır. Bu hesapta emaneten izlenen tutarlar yıl sonunda kurumlarla mutabakat sağlandıktan sonra ilgili hesaplarına aktarılarak kapatılır.
(1) Faaliyet borçları hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Sandık üyelerinin çalıştığı kurumlarca, üyelerden yapılan tevkifatlar ve kurum karşılıklarına mahsuben yatırılan tutarlar bu hesaba alacak, 102 Bankalar hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
1) Yıl sonlarında kurumlarla yapılan mutabakat sonrasında ilgili hesaplara aktarılan tutarlar bu hesaba borç, ilgisine göre 181-Gelir Tahakkukları Hesabına, 132-Kurumca Verilen Borçlar Hesabına alacak kaydedilir.
2) Hesapta bulunan borçlardan zamanaşımına uğrayanlar bir taraftan bu hesaba borç, 600 Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
326 Alınan depozito ve teminatlar hesabı
(1) Alınan depozito ve teminatlar hesabı, üçüncü kişilerin belli bir işi yapmaları amacıyla ve sözleşmeler nedeniyle gerçekleşecek bir alacağın karşılığı olarak alınan depozito ve teminatların izlenmesi için kullanılır.
(2) Alınan depozito ve teminatlar hesabına nakit olarak alınan değerler kaydedilir.
(1) Alınan depozito ve teminatlar hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Alınan depozito ve teminatlar bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.
b) Borç
1) Geri verilen depozito ve teminatlar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
2) Gelir kaydedilen depozito ve teminatlar bir taraftan bu hesaba borç, 600 Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
3) Herhangi bir alacağa karşılık mahsup edilen depozito ve teminatlar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
329 Diğer borçlar hesabı
(1) Diğer borçlar hesabı, yukarıdaki hesap kalemlerinin kapsamına alınamayan ve vadesi bir yıl veya faaliyet dönemi ile sınırlı borçların izlenmesi için kullanılır.
(1) Diğer borçlar hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Sandığın diğer borçları bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.
b) Borç
1) Ödenen diğer borçlar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
(1) Emanetler hesap grubu; tahakkukları gerçekleşmesine rağmen alınmayan sosyal yardımlar, ödeme talimatına bağlanmasına rağmen bankalardan alınmayan sosyal yardımlar, sosyal yardımlardan mirasçılık belgelerine istinaden emanete alınması gereken tutarların, personel giderlerinden tahakkuk ettirilip ödemesi gelecek hesap döneminde gerçekleşecek olan tutarların izlenmesi için kullanılır.
(2) Emanetler, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
333 Emanetler Hesabı
335 Personele Borçlar Hesabı
336 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabı
333 Emanetler hesabı
(1) Bu hesap, tahakkukları gerçekleşmesine rağmen alınmayan sosyal yardımlar, ödeme talimatına bağlanmasına rağmen bankalardan alınmayan sosyal yardımlar, sosyal yardımlardan mirasçılık belgelerine istinaden emanete alınması gereken tutarların, kredi alacaklarından fazla yapılan tahsilatların izlenmesi için kullanılır.
(1) Emanetler hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Alınmayan Sosyal Yardımlar, mirascılık belgesine bağlı olarak kişiler adına sosyal yardımlardan ayrılan paylar, kredi alacaklarından fazla kesilen paralar bu hesaba alacak ilgisine göre ilgili gider (Sosyal Yardım Giderleri) hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
1) Emanete alınan paranın ilgili kişi veya kuruluşa ödenmesinde bu hesaba borç, 102-Bankalar Hesabına veya ilgili hesaba alacak kaydedilir.
335 Personele borçlar hesabı
(1) Personele borçlar hesabı, Sandığın personeline olan tahakkuk etmiş ancak ödemesi gelecek hesap döneminde gerçekleşecek olan ücret, ikramiye gibi borçlarının izlenmesi için kullanılır.
(1) Personele borçlar hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Tahakkuk eden işçi ücretleri ve memur aylıklarından henüz ödenmemiş olanlar bu hesaba, vergi kesintileri 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabına, sosyal güvenlik kesintileri 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabına, diğer kesintiler ilgili hesaplara alacak, tahakkuk toplamı ilgili 632 Giderler Hesabına borç kaydedilir.
2) Sandığın personeline olan özel gider indirimine ilişkin borçları bu hesaba alacak, 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabına borç kaydedilir.
3) Personelin maaş ve ücretlerinden fazla ve yersiz kesilmek suretiyle sosyal güvenlik kurumlarına gönderilen tutarlardan personele ödenmesi gerekenler bu hesaba alacak, 136 Diğer Çeşitli Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
1) Personele borçlardan ödenen tutarlar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
2) Sandıktan ayrılan personele olan borçlar bu hesaba borç, 329 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabına alacak kaydedilir.
336 Diğer çeşitli borçlar hesabı
(1) Diğer çeşitli borçlar hesabı, ticari olmayıp yukarıdaki hesaplardan hiçbirinin kapsamına alınamayan öğrenci hakkı, kira borçları, faiz borçları, mahiyeti tespit edilemeyen tutarlar ile emanet olarak nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarlar gibi çeşitli borçların, herhangi bir amaca tahsis edilerek Sandığa bırakılan emanet paraların izlenmesi için kullanılır.
(1) Diğer çeşitli borçlar hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Sandığa bırakılan diğer çeşitli emanetler bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.
2) Sandık veya muhasebe birimi adına banka veya diğer yollarla gönderilip mahiyeti tespit edilemeyen paralar bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.
b) Borç
1) Ödenen diğer çeşitli emanetler bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
(1) Ödenecek vergi ve diğer yükümlülükler hesap grubu; Sandığın sorumlu veya mükellef sıfatıyla ödeyeceği vergi, resim, harç, kesinti, sigorta primi, sendika aidatları, icra taksitleri ile sosyal güvenlik kurumları ve diğer kamu idareleri adına tahsil edilen tutar veya paylar ile benzeri borçların izlenmesi için kullanılır.
(2) Ödenecek vergi ve diğer yükümlülükler, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı
361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı
369 Ödenecek Diğer Yükümlülükler Hesabı
360 Ödenecek vergi ve fonlar hesabı
(1) Ödenecek vergi ve fonlar hesabı, Sandığın, ilgili mali mevzuat uyarınca mükellef veya sorumlu sıfatıyla mal ve hizmet alımına ilişkin faturalardan veya bunlara ilişkin sözleşmelerden kesilip vergi dairelerine ödenmesi gereken vergiler, resim, harç ve fonların izlenmesi için kullanılır.
(1) Ödenecek vergi ve fonlar hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Ay sonlarında hesaplanan katma değer vergisi hesabının alacak kalanı, indirilecek katma değer vergisi hesabı ve devreden katma değer vergisi hesabının borç kalanları toplamı ile karşılaştırıldığında hesaplanan katma değer vergisinin alacak fazlası bu hesaba alacak, 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabına borç kaydedilir.
2) Sorumlu sıfatıyla ücretlerden, hakediş ödemelerinden, mal ve hizmet alımı faturalarından ve diğer işlemlerden yapılan vergi ve fon kesintileri bu hesaba, diğer kesintiler ve ödemeler ilgili hesaplara alacak, tahakkuk toplamı da ilgili gider hesaplarına borç kaydedilir.
b) Borç
1) Ödenen vergi ve fonlar bu hesaba borç, ödemenin şekline göre ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
361 Ödenecek sosyal güvenlik kesintileri hesabı
(1) Ödenecek sosyal güvenlik kesintileri hesabı, sosyal güvenlik mevzuatı hükümlerine göre sosyal güvenlik kurumları adına nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların izlenmesi için kullanılır.
(1) 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu gereğince Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı adına sigorta primi olarak nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarlar bu hesaba kaydedilir.
(2) Tahsil edilen prim tutarlarının Kuruma gönderilmesi, düzenlenecek belgeler ile yapılacak diğer işlemler hakkında, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılacak yönetmelikler ile diğer düzenlemeler çerçevesinde işlem yapılır.
(1) Ödenecek sosyal güvenlik kesintileri hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Memur ve işçilerin aylık ve ücret ödemelerinden yapılan sosyal güvenlik kesintileri ile bunlara ilişkin işveren katılma payları bu hesaba, diğer kesintiler ve ödemeler ilgili hesaplara alacak, tahakkuk toplamı da ilgili gider hesaplarına borç kaydedilir.
2) Hesap veya toplam hatası nedeniyle sosyal güvenlik kurumlarına fazla gönderilen tutarlar bu hesaba alacak, 136 Diğer Çeşitli Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
1) Sandıkça tahsil edilen sosyal güvenlik kesintilerinden ilgili kuruma gönderilen tutarlar veya yapılan mahsuplar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
369 Ödenecek diğer yükümlülükler hesabı
(1) Ödenecek diğer yükümlülükler hesabı, memur ve işçi ücretlerinden kesilen sendika, dernek, vakıf vs. aidatları ile özel bölümlerinde tanımlananlar dışında kalan yükümlülüklerin izlenmesi için kullanılır.
(1) Ödenecek diğer yükümlülükler hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Ödenecek diğer yükümlülükler bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.
b) Borç
1) Diğer yükümlülüklerden yapılan ödemeler bu hesaba borç, ödemenin şekline göre ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
(1) Borç ve gider karşılıkları hesap grubu, mevzuatı gereğince belirlenen esaslar çerçevesinde ayrılacak her türlü borç ve gider karşılığının izlenmesi için kullanılır.
(2) Borç ve gider karşılıkları, 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabından oluşur.
372 Kıdem tazminatı karşılığı hesabı
(1) Kıdem tazminatı karşılığı hesabı, belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılır.
(2) Uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki kıdem tazminatı karşılığı hesabında kayıtlı tutarlardan, izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılıkları dönem sonunda bu hesaba kaydedilir.
(1) Kıdem tazminatı karşılığı hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Faaliyet dönemi içinde ödenmek üzere ayrılan kıdem tazminatı karşılıkları bu hesaba alacak, 632-Giderler Hesabına borç kaydedilir.
2) Daha önceki yıllarda hesaplanarak uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki kıdem tazminatı karşılığı hesabına kaydedilmiş tutarlardan, izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılıkları dönem sonunda bu hesaba alacak, 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
1) Ödenen kıdem tazminatı tutarlarının bir taraftan karşılık ayrılmış kısmı bu hesaba, karşılık ayrılmamış kısmı ise 632-Giderler Hesabına borç, ödenecek tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilir.
2) Konusu kalmayan kıdem tazminatı karşılıkları bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
(1) Gelecek aylara ait gelirler ve gider tahakkukları hesap grubu; içinde bulunulan ayda ortaya çıkan ancak gelecek aylara ait gelirler ile faaliyet dönemine ait olup ödemesi gelecek aylarda yapılacak giderlerin izlenmesi için kullanılır.
(2) Gelecek aylara ait gelirler ve gider tahakkukları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı
381 Gider Tahakkukları Hesabı
380 Gelecek aylara ait gelirler hesabı
(1) Gelecek aylara ait gelirler hesabı, gelecek aylara ait peşin tahsil olunan gelirlerin bir yıldan kısa süreye ait olan kısımlarının izlenmesi için kullanılır.
(1) Peşin tahsil olunan gelirler bu hesabın alacağına kaydedilir. Ait olduğu dönemde ilgili gelir hesaplarına devredilir.
(2) Dönem sonunda, uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki gelecek yıllara ait gelirler hesabında yer alıp, tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalan peşin tahsil edilmiş gelirler bu hesaba aktarılır.
(1) Gelecek aylara ait gelirler hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Tahsil edilen gelirlerden gelecek aylara ait olanlar bu hesaba, gelir yazılması gereken tutarlar ilgili gelir hesabına, hesaplanan katma değer vergisi 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabına alacak, bunların toplamı da tahsilatın şekline göre ilgili hesaplara borç kaydedilir.
2) Bir yıldan daha uzun dönemlerle ilgili olarak tahsil edilen gelirlerden vadesi bir yılın altına düşenler bu hesaba alacak, 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
1) Peşin tahsil edilen gelirlerin ait oldukları aya isabet eden tutarları bu hesaba borç, ilgili gelir hesabına alacak kaydedilir.
2) Peşin tahsil edilen gelirlerden yapılan iadeler bu hesaba borç, ödemenin şekline göre ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
381 Gider tahakkukları hesabı
(1) Gider tahakkukları hesabı, gelecek aylarda ödemesi yapılacak ve kesinlikle belgeye dayalı gider tahakkuklarının izlenmesi için kullanılır.
(2) Dönem sonunda, uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki gider tahakkukları hesabında yer alıp, ödeme zamanına bir yıldan az süre kalan tutarlar bu hesaba aktarılır.
(1) Gider tahakkukları hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Gerçekleşmiş olmasına rağmen henüz Sandıktan istenebilir duruma gelmeyen giderler bu hesaba alacak, ilgili gider veya zarar hesaplarına borç kaydedilir.
b) Borç
1) Tahakkuk eden giderlere ilişkin yapılan ödemeler bu hesaba borç, ödemenin şekline göre ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
(1) Diğer kısa vadeli yabancı kaynaklar hesap grubu; kısa vadeli yabancı kaynak niteliğinde olup yukarıdaki gruplara dahil edilemeyen tutarların izlenmesi için kullanılır.
(2) Diğer kısa vadeli yabancı kaynaklar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı
397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları Hesabı
399 Diğer Çeşitli Yabancı Kaynaklar Hesabı
391 Hesaplanan katma değer vergisi hesabı
(1) Hesaplanan katma değer vergisi hesabı, teslim edilen mal veya ifa edilen hizmetler üzerinden, (sosyal tesislerin yatak, yemek, çay, kahve, meşrubat vs. gelirleri) hesaplanan katma değer vergisi ile işlemi gerçekleşmeyen ya da işlemden vazgeçilen mal ve hizmetlere ilişkin katma değer vergisinin izlenmesi için kullanılır.
(1) Hesaplanan katma değer vergisi hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Teslim edilen mal veya ifa edilen hizmet bedeli üzerinden hesaplanan katma değer vergisi bu hesaba, mal ve hizmet bedeli 600 Gelirler Hesabına alacak, yapılan tahsilat, tahsilatın şekline göre ilgili hesaplara borç kaydedilir.
b) Borç
1) Ay sonlarında bu hesabın alacak kalanı, indirilecek katma değer vergisi ve devreden katma değer vergisi hesaplarının borç kalanları ile karşılaştırılarak; hesaplanan katma değer vergisi kalan verdiğinde aradaki fark bu hesaba borç, 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabına alacak, indirilecek katma değer vergisi ve devreden katma değer vergisi hesapları kalan verdiğinde bu hesapların kalanlarının toplamı 190 Devreden Katma Değer Vergisi Hesabına borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
2) Hizmet gelirlerinden iptal edilenlere ilişkin katma değer vergisi 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabına, iptal edilen hizmet geliri 610 İndirim, İade ve İskontolar Hesabına borç, yapılan ödeme, ödemenin şekline göre ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
397 Sayım ve tesellüm fazlaları hesabı
(1) Sayım ve tesellüm fazlaları hesabı, sayımlar sonunda tespit edilen kasa, stok, menkul kıymet ve üniteler arası yollamada ortaya çıkan fazlaların, nedenleri tespit edilinceye kadar geçici olarak kaydedilip izlenmesi için kullanılır.
(1) Sayım ve tesellüm fazlaları hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Kasa sayımında ortaya çıkan fazlalıklar bu hesaba alacak, 100 Kasa Hesabına borç kaydedilir.
2) Maddi duran varlıkların ve menkul kıymetlerin sayımında ortaya çıkan fazlalıklar rayiç değerleriyle bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.
b) Borç
1) Kasa sayımı sonucunda ortaya çıkan fazlalıklardan hak sahipleri tespit edilenlere yapılan ödemeler bu hesaba borç, ödemenin şekline göre ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
2) Sayım fazlalarından gelir yazılması gereken tutarlar bu hesaba borç, duruma göre 600 Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
399 Diğer çeşitli yabancı kaynaklar hesabı
(1) Diğer çeşitli yabancı kaynaklar hesabı, bu hesap grubu içinde sayılanların dışında kalan diğer çeşitli kısa vadeli yabancı kaynakların izlenmesi için kullanılır.
(1) Diğer çeşitli yabancı kaynaklar hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Diğer çeşitli yabancı kaynaklar bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.
b) Borç
1) Elden çıkarılan diğer çeşitli yabancı kaynaklar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
On Dördüncü Bölüm
(1) Uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu; vadesi faaliyet dönemini aşan uzun vadeli yabancı kaynakları kapsar.
(2) Uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu, faaliyet borçları, diğer borçlar ile gelecek yıllara ait gelirler ve gider tahakkukları hesap gruplarına ayrılır.
(1) Faaliyet borçları hesap grubu; Sandığın faaliyet ilişkileri nedeniyle ortaya çıkan bir yıldan uzun vadeli borçlarının izlenmesi için kullanılır.
(2) Faaliyet borçları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
420 Faaliyet Borçları Hesabı
426 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı
429 Diğer Ticari Borçlar Hesabı
420 Faaliyet borçları hesabı
(1) Faaliyet borçları hesabı, Sandığın faaliyet konusu ile ilgili her türlü mal ve hizmet alımlarından kaynaklanan bir yıldan uzun vadeli faaliyet borçlarının izlenmesi için kullanılır.
(1) Faaliyet borçları hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Bir yıldan uzun vadeli mal ve hizmet alımlarından doğan borçlar bu hesaba alacak, maliyet bedeli ile ilgili hesaplara, ödenen katma değer vergisi 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi hesabına borç kaydedilir.
2) Sandığın anlaşmalar uyarınca satıcılara olan borçlarına yürütülen faizler bu hesaba alacak, 632 Giderler Hesabına borç kaydedilir.
3) Mal ve hizmet alımlarında satıcıların Sandık adına yaptığı giderler bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.
b) Borç
1) Vadesi bir yılın altına düşen satıcılara olan borçlar bu hesaba borç, 320 Faaliyet Borçları Hesabına alacak kaydedilir.
2) İade edilen stok tutarları bu hesaba borç, maliyet bedeli ile ilgili stok hesabına, ödenen katma değer vergisi 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabına alacak kaydedilir.
3) Satıcılara nakden veya hesaben yapılan ödemeler bu hesaba borç, ödemenin şekline göre ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
426 Alınan depozito ve teminatlar hesabı
(1) Alınan depozito ve teminatlar hesabı, üçüncü kişilerin belli bir işi yapmaları amacıyla ve sözleşmeler nedeniyle gerçekleşecek bir alacağın karşılığı olarak alınan depozito ve teminatların izlenmesi için kullanılır.
(2) Alınan depozito ve teminatlar hesabına nakit olarak alınan değerler kaydedilir.
(1) Alınan depozito ve teminatlar hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Depozito ve teminat olarak tahsil edilen ve faaliyet dönemini takip eden dönemlerde iade edilecek olan tutarlar bu hesaba alacak, 100 Kasa Hesabı veya 102 Bankalar Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir.
b) Borç
1) Bu hesapta kayıtlı tutarlardan izleyen faaliyet dönemi için iade edilecek depozito ve teminatlar dönem sonunda bu hesaba borç, 326 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına alacak kaydedilir.
2) Gelir kaydedilmesi gereken depozito ve teminatlar bu hesaba borç, 600 Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
429 Diğer faaliyet borçları hesabı
(1) Diğer faaliyet borçları hesabı, yukarıdaki hesap kalemlerinin hiçbirinin kapsamına alınamayan bir yıldan uzun vadeli borçların izlenmesi için kullanılır.
(1) Diğer faaliyet borçları hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Diğer ticari borçlardan vadesi faaliyet dönemini aşanlar bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.
b) Borç
1) Bu hesapta kayıtlı borçlardan vadesi bir yılın altına düşen diğer ticari borçlar bu hesaba borç, 329 Diğer Faaliyet Borçları Hesabına alacak kaydedilir.
(1) Emanetler hesap grubu; herhangi bir ticari nedene dayanmadan meydana gelmiş bir yıldan uzun vadeli emanetlerin izlenmesi için kullanılır.
(2) Bu grupta yer alan tutarlardan vadesi bir yılın altına inenler kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içerisindeki ilgili hesaplara aktarılır.
(3) Emanetler, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak 436 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabından oluşur.
436 Diğer çeşitli borçlar hesabı
(1) Diğer çeşitli borçlar hesabı, ticari olmayıp yukarıdaki hesaplardan hiçbirinin kapsamına alınamayan, öğrenci hakkı, kira borçları, faiz borçları gibi bir yıldan uzun vadeli çeşitli emanetlerin, belirli bir amaca tahsis edilerek Sandığa bırakılan emanet paraların izlenmesi için kullanılır.
(1) Diğer çeşitli borçlar hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Diğer çeşitli emanetlerden vadesi faaliyet dönemini aşan tutarlar bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.
b) Borç
1) Bu hesapta kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına düşenler bu hesaba borç, 336 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabına alacak kaydedilir.
(1) Borç ve gider karşılıkları hesap grubu; bilanço tarihinde belirgin olarak ortaya çıkan, ancak tutarının ne olacağı kesin olarak bilinemeyen veya tutarı bilinmekle birlikte ne zaman tahakkuk edeceği bilinmeyen uzun vadeli borçlar veya giderler için ayrılan karşılıkların izlenmesi için kullanılır.
(2) Bu grupta yer alan hesaplarda kayıtlı karşılık tutarlarından dönem sonlarında vadeleri bir yılın altına inenler, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki ilgili karşılık hesaplarına aktarılır.
(3) Borç ve gider karşılıkları niteliğine göre bu grup içinde açılacak 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabından oluşur.
472 Kıdem tazminatı karşılığı hesabı
(1) Kıdem tazminatı karşılığı hesabı, belirlenecek esaslar dahilinde ayrılan bir yıldan uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarının izlenmesi için kullanılır.
(1) Kıdem tazminatı karşılığı hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Faaliyet dönemini aşan bir süreyle ayrılan kıdem tazminatı karşılıkları bu hesaba alacak, 632 Giderler Hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
1) Bu hesapta kayıtlı tutarlardan dönem içinde ödenen kıdem tazminatları bu hesaba borç, ödemenin nakden veya bankadan yapılma durumuna göre ilgili hesaba alacak kaydedilir.
2) Konusu kalmayan kıdem tazminatı karşılıkları bu hesaba borç, 600 Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
(1) Gelecek yıllara ait gelirler ve gider tahakkukları hesap grubu; içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan gelecek yıllara ait gelirler ile faaliyet dönemine ait olup ödemesi gelecek yıllarda yapılacak giderlerin izlenmesi amacıyla kullanılır.
(2) Gelecek yıllara ait gelirler ve gider tahakkukları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı
481 Gider Tahakkukları Hesabı
480 Gelecek yıllara ait gelirler hesabı
(1) Gelecek yıllara ait gelirler hesabı, peşin tahsil edilen ve cari dönem içinde ilgili gelir hesaplarına kaydedilmemesi gereken gelecek yıllara ait gelirlerin izlenmesi için kullanılır.
(1) Peşin tahsil edilen gelirlerden içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenler, ilgili oldukları yılda tahakkuk ettirilmek üzere bu hesapta izlenir.
(2) Dönem sonunda, bu hesapta yer alıp tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalan peşin tahsil edilmiş gelirler, düzenlenecek mahsup fişi ile kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki gelecek aylara ait gelirler hesabına aktarılır.
(1) Gelecek yıllara ait gelirler hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) İçinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlere ait olarak tahsil edilen gelirler bu hesaba, hesaplanan katma değer vergisi 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi hesabına alacak, tahsilat tutarı 100 Kasa Hesabı veya 102 Bankalar Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir.
b) Borç
1) Bu hesapta kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına düşen gelirler bu hesaba borç, 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
481 Gider tahakkukları hesabı
(1) Gider tahakkukları hesabı, gelecek yıllarda ödemesi yapılacak ve kesinlikle belgeye dayalı gider tahakkuklarının izlenmesi için kullanılır.
(1) Gider olarak tahakkuk ettirilmiş olup içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemden sonraki dönemlerde ödenebilir duruma gelecek olan giderlerden kaynaklanan borçlar, ilgili olduğu dönemde ödenmek üzere bu hesapta izlenir.
(2) Dönem sonunda, bu hesapta yer alıp ödeme zamanına bir yıldan az süre kalan borçlar, düzenlenecek muhasebe işlem fişi ile kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki gider tahakkukları hesabına aktarılır.
(3) Uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki hesaplarda yer alan mali borçlar için yıl sonlarında geçici mizandan önce hesaplanan ve içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemden sonraki dönemlerde ödenecek olan işlemiş faiz giderleri bu hesaba kaydedilir.
(4) Vadesi geçmiş, ertelenmiş veya taksitlendirilmiş vergi ve diğer yükümlülüklere ilişkin olarak hesaplanan faiz ve gecikme zammı tutarları, ilgisine göre kısa veya uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki gider tahakkukları hesaplarına kaydedilerek izlenir.
(1) Gider tahakkukları hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) İçinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde ödenebilir duruma gelecek olan giderlerden kaynaklanan borç tahakkukları bu hesaba alacak, ilgili gider hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
1) Bu hesaba kayıtlı tutarlardan içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemde ödenebilir duruma gelecek olanlar, dönem sonunda bu hesaba borç, 381 Gider Tahakkukları Hesabına alacak kaydedilir.
(1) Diğer uzun vadeli yabancı kaynaklar hesap grubu, yukarıdaki hesap gruplarında tanımlanmamış olan diğer uzun vadeli yabancı kaynakların izlenmesi için kullanılır.
(2) Diğer uzun vadeli yabancı kaynaklar, niteliğine göre bu grup içinde açılacak 499-Diğer Çeşitli Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar Hesabından oluşur.
499 Diğer çeşitli uzun vadeli yabancı kaynaklar hesabı
(1) Diğer çeşitli uzun vadeli yabancı kaynaklar hesabı, yukarıdaki hesaplarda tanımlanmamış olan diğer çeşitli uzun vadeli yabancı kaynakların izlenmesi için kullanılır.
(1) Diğer çeşitli uzun vadeli yabancı kaynaklar hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Diğer çeşitli uzun vadeli yabancı kaynaklar bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.
b) Borç
1) Diğer çeşitli uzun vadeli yabancı kaynaklar hesabında kayıtlı tutarlardan dönem sonunda vadesi bir yılın altına inenler bu hesaba borç, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki 399-Diğer Çeşitli Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar Hesabına alacak kaydedilir.
On Beşinci Bölüm
(1) Öz kaynaklar ana hesap grubu; varlıklar toplamı ile yabancı kaynaklar arasındaki farkın izlenmesi için kullanılır.
(2) Öz kaynaklar ana hesap grubu; net değer, özel fonlar, yeniden değerleme farkları, geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları, geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları, dönem faaliyet sonuçları, hesap grupları şeklinde bölümlenir.
(1) Net değer hesap grubu; varlıklar toplamı ile yabancı kaynaklar, değer hareketleri, yeniden değerleme farkları, geçmiş yıllar olumlu-olumsuz faaliyet sonuçları ve dönem faaliyet sonuçları toplamı arasındaki farkı ifade eden net değerin izlenmesi için kullanılır.
(2) Net değer, niteliğine göre bu grup içinde açılacak 500-Net Değer Hesabından oluşur.
500 Net değer hesabı
(1) Net değer hesabı; hesaplarda kayıtlı varlıklar toplamı ile yabancı kaynaklar, değer hareketleri, yeniden değerleme farkları, geçmiş yıllar olumlu-olumsuz faaliyet sonuçları ve dönem faaliyet sonuçları toplamı arasındaki fark, hesaplarda kayıtlı olmayan varlık ve yabancı kaynaklardan kaydi envanteri yapılarak hesaplara alınanlar ile öz kaynaklar ana hesap grubundaki diğer hesaplarda kayıtlı tutarlardan bu hesaba aktarılmasına Yönetim Kurulunca karar verilenlerin izlenmesi için kullanılır.
(1) Net değer hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Envanteri yapılan varlık karşılıkları bu hesaba alacak, ilgili varlık hesabına borç kaydedilir.
2) Öz kaynaklar ana hesap grubundaki diğer hesaplarda kayıtlı tutarlardan bu hesaba aktarılmasına karar verilenler bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.
b) Borç
1) Envanteri yapılan yabancı kaynaklar bu hesaba borç, ilgili yabancı kaynak hesabına alacak kaydedilir.
2) Öz kaynaklar ana hesap grubundaki diğer hesaplarda kayıtlı tutarlardan bu hesaba aktarılmasına karar verilenler bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
(1) Yeniden değerleme farkları; Sandığın aktifinde kayıtlı maddi duran varlıklar için yapılacak yeniden değerleme sonucu meydana gelen değer artışları ile Sandığın hissedarı bulunduğu şirketlerin yeniden değerlemesi sonucu değerleme artışlarının sermayeye eklenmesi karşılığında çıkarılan ve ortaklara dağıtılan bedelsiz hisse senetlerinin izlenmesi için kullanılır.
(2) Yeniden değerleme farkları, niteliğine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
522 Maddi Duran Varlıklar Yeniden Değerleme Farkları Hesabı
523 İştirakler Yeniden Değerleme Farkları Hesabı
522 Maddi duran varlıklar yeniden değerleme farkları hesabı
(1) Maddi duran varlıklar yeniden değerleme farkları hesabı, Sandığın aktifinde kayıtlı maddi duran varlık kalemlerinin yeniden değerlemesinden oluşan değer artışlarının izlenmesi için kullanılır.
(2) Bu hesapta biriken değer artışları Yönetim Kurulu kararına göre kullanılır.
(1) Maddi duran varlıklar yeniden değerleme farkları hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Maddi duran varlıkların yeniden değerlemesi sonucu oluşan değer artışları bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
1) Geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçlarına eklenen veya başka bir amaçla kullanılan maddi duran varlık değer artışları bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
523 İştirakler yeniden değerleme farkları hesabı
(1) Sandığın iştirakleri veya hissedarı bulunduğu şirketlerin bünyesinde yapılan yeniden değerleme dolayısıyla oluşan değer artışının sermayeye eklenmesi sonucunda buna karşılık çıkarılan hisse senetlerinin hissedarlara dağıtılması sonucu alınan hisse senetlerinin izlenmesi için kullanılır.
(1) İştirakler yeniden değerleme farkları hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Sandığın iştirakleri veya hissedarı bulunduğu şirketlerin bünyesinde yapılan yeniden değerleme dolayısıyla oluşan değer artışlarının sermayeye eklenmesi sonucunda, Sandığa bedelsiz olarak verilen hisse senetlerinin nominal değerleri üzerinden tutarı bu hesabın alacağına, 110 Hisse Senetleri Hesabının borcuna kaydedilir.
b) Borç
1) Geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçlarına eklenen veya başka bir amaçla kullanılan iştirakler yeniden değerleme farkları bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
(1) Kâr yedekleri hesap grubu; Sandığın emanetine belli bir amacı gerçekleştirmek üzere bırakılan fonların (İş Kazaları Yardım Fonu ve Celal Bayar Öğrenim Yardımı Tesis Fonu) izlenmesi için kullanılır.
(2) Kâr yedekleri, niteliğine göre bu grup içinde açılacak 549 Özel Fonlar Hesabından oluşur.
549 Özel fonlar hesabı
(1) Özel fonlar hesabı, belli bir amacı gerçekleştirmek üzere Sandığa bırakılan fonların izlenmesi için kullanılır. Bu fonlar İş Kazaları Yardım Fonu ve Celal Bayar Öğrenim Yardımı Tesis Fonlarıdır.
(1) Özel fonlar hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Ayrılan fon tutarları bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.
2) Ayrılan fonun işletilmesinden elde edilen gelirlerden giderler çıktıktan sonra meydana gelen gelir fazlası bu hesaba alacak, faaliyet sonuçları hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
1) Bu hesapta kayıtlı tutarların kullanılması hâlinde bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
2) Fon giderlerinin gelirlerden fazla olması halinde gider fazlası bu hesaba borç, olumsuz faaliyet sonuçları hesabına alacak kaydedilir.
(1) Geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları hesap grubu; geçmiş faaliyet dönemlerinde ortaya çıkan gelir fazlalarının izlenmesi için kullanılır.
(2) Geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları hesap grubundaki hesaplar, en az beş yıllık geçmiş faaliyet sonuçlarını gösterecek şekilde bölümlenir ve ayrı ayrı gösterilir.
(3) Geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları, niteliğine göre bu grup içinde açılacak 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabından oluşur.
570 Geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonucu hesabı
(1) Geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları hesabı, geçmiş faaliyet dönemlerinde ortaya çıkan gelir fazlalarının izlenmesi için kullanılır.
(1) Geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Önceki faaliyet dönemi bilançosunda dönem olumlu faaliyet sonucu hesabının alacağında yer alan tutar hesap döneminin başında bu hesaba alacak, 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabına borç kaydedilir.
2) Dönem sonunda bu hesabın bölümlenmiş yardımcı hesaplarında kayıtlı tutarlar, sürelerin güncellenmesi amacıyla bu hesaba alacak ve borç kaydedilir.
b) Borç
1) Başka bir amaçla kullanılan geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
2) Dönem sonunda bu hesabın bölümlenmiş yardımcı hesaplarında kayıtlı tutarlar, sürelerin güncellenmesi amacıyla bu hesaba alacak ve borç kaydedilir.
(1) Geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları hesap grubu; geçmiş faaliyet dönemlerinde ortaya çıkan gider fazlasının izlenmesi için kullanılır.
(2) Geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları hesabı, niteliğine göre bu grup içinde açılacak 580 Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabından oluşur.
580 Geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları hesabı (-)
(1) Geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları hesabı, geçmiş faaliyet dönemlerinde ortaya çıkan dönem olumsuz faaliyet sonucunun izlenmesi için kullanılır.
(1) Geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Borç
1) Önceki faaliyet dönemi bilançosunda dönem olumsuz faaliyet sonucu hesabının borcunda yer alan tutar hesap döneminin başında bu hesaba borç, 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1) İzleyen hesap dönemlerinde olumlu faaliyet sonucundan mahsup edilen geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonucu bu hesaba alacak, 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabına borç kaydedilir.
(1) Dönem olumlu faaliyet sonucu hesap grubu; Sandığın nihai faaliyet sonuçlarının izlenmesi için kullanılır.
(2) Dönem olumlu faaliyet sonucu, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı
591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı (-)
590 Dönem olumlu faaliyet sonucu hesabı
(1) Dönem olumlu faaliyet sonucu hesabı, Sandığın faaliyet dönemine ilişkin gelir fazlası tutarının izlenmesi için kullanılır.
(1) Dönem olumlu faaliyet sonucu hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Dönem sonunda, olumlu faaliyet sonucu bu hesaba alacak, 690-Faaliyet Sonuçları Hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
1) Açılış kaydını takiben önceki yıl olumlu faaliyet sonucu bu hesaba borç, 570-Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabına alacak kaydedilir.
591 Dönem olumsuz faaliyet sonucu hesabı (-)
(1) Dönem olumsuz faaliyet sonucu hesabı, Sandığın dönem faaliyetine ilişkin net zarar tutarının izlenmesi için kullanılır.
(1) Dönem olumsuz faaliyet sonucu hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Borç
1) Dönem sonu olumsuz faaliyet sonucu bu hesaba borç, 690-Faaliyet Sonuçları Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1) Açılış kaydını takiben önceki yıl olumsuz faaliyet sonucu bu hesaba alacak, 580-Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabına borç kaydedilir.
On Altıncı Bölüm
(1) Faaliyet hesapları ana hesap grubu; Sandığın esas faaliyetleri ile ilgili olarak sağlanan hasılat ile Sandığın esas faaliyetleri dışında kalan tüm gelir ve giderlerinin tasnifli bir şekilde izlenmesi ve dönemin kesin sonuçlarının belirlenmesi için kullanılır.
(2) Faaliyet hesapları ana hesap grubu; gelir hesapları, indirim, iade ve iskonto hesapları, gider hesapları ve faaliyet sonuçları hesap grupları şeklinde bölümlenir.
(1) Gelir hesapları hesap grubu; faaliyet dönemine ilişkin olarak tahakkuk eden her türlü gelirin tasnifli bir şekilde izlenmesi için kullanılır.
(2) Gelir hesapları, niteliğine göre bu grup içinde açılacak 600-Gelirler Hesabından oluşur.
600 Gelirler Hesabı
600 Gelirler hesabı
(1) Gelirler hesabı, Sandık üye aidatları, gerçek ve tüzel kişilere sunulan hizmetler karşılığında alınan ya da tahakkuk ettirilen değer, Sandık varlıklarının işletilmesinden elde edilecek gelirler ile tahakkuk eden her türlü gelirin izlenmesi için kullanılır.
(1) Gelirler hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Tahakkuk eden her türlü gelirler bir taraftan bu hesaba alacak, yapılan tahsilatın şekline göre ilgili hesaplara borç kaydedilir.
2) Bankalardan alınan faizlerin brüt tutarları bu hesaba alacak, net tutarı 102 Bankalar Hesabına borç, stopaj ise 632 Giderler Hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
1) Dönem sonlarında hesabın alacak kalanı bu hesaba borç, 690 Faaliyet Sonucu Hesabına alacak kaydedilir.
(1) Bu hesap grubu, gelir olarak tahakkuk eden tutarlardan yapılan indirim, iade ve iskontoların izlenmesi için kullanılır.
(2) İndirim, iade ve iskonto hesapları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaptan oluşur:
610 İndirim, İade ve İskontolar Hesabı
610 İndirim, iade ve iskontolar hesabı
(1) Bu hesap, gelir olarak tahakkuk eden tutarlardan yapılan indirim, iade ve iskontoların ve Sandıktan aldıkları borçları erken kapatanlara iade edilen masraf karşılıklarının izlenmesi için kullanılır.
(1) İndirim, iade ve iskontolar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1) Gelirlerden yapılan tüm iptal ve iadeler bu hesaba borç, ilgili tahakkuk hesabına alacak kaydedilir.
2) Borçlarını erken kapatanlara iade edilen tutarlar bu hesaba borç, 102 Bankalar hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1) Dönem sonunda bu hesabın borç kalanı bu hesaba alacak, 690 Dönem Faaliyet Sonuçları Hesabına borç kaydedilir.
(1) Faaliyet Giderleri hesapları hesap grubu, faaliyet dönemine ilişkin olarak tahakkuk ettirilen her türlü giderin ve üyelere sunulan sosyal yardımların tasnifli bir şekilde izlenmesi için kullanılır.
(2) Faaliyet Giderleri hesap grubu, niteliklerine göre açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur.
632 Giderler Hesabı
632 Giderler Hesabı
(1) Bu hesap, bütçe ile ilgili olsun veya olmasın genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine göre tahakkuk ettirilen her türlü giderin izlenmesi için kullanılır.
(1) Giderler hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Borç
1) Sandığın her türlü amaç ve faaliyet giderleri, üyelere ve üyelerin hak sahiplerine yapılan sosyal yardım ödemeleri bu hesaba borç, ödemenin şekline göre 100 Kasa Hesabı veya 102 Bankalar Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1) Dönem sonlarında hesabın borç kalanı bu hesaba alacak, 690 Faaliyet Sonuçları Hesabına borç kaydedilir.
(1) Diğer faaliyetlerden olağan gelir ve karlar hesap grubu, faaliyet dönemine ilişkin olarak Sandığın sosyal tesislerinin işletilmesinden elde edilen her türlü gelirlerin izlenmesi için kullanılır.
(2) Diğer faaliyetlerden olağan gelir ve karlar hesap grubu niteliklerine göre açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur.
649 Diğer faaliyetlerden olağan gelir ve karlar hesabı
649 Diğer faaliyetlerden olağan gelir ve karlar hesabı
(1) Sosyal tesislerin işletilmesinden elde edilecek yatak geliri ve sosyal tesisle ilgili yemek, çay, kahve, meşrubat, kantin gelirleri gibi her türlü gelirler bu hesapta izlenir.
(1) Hesaba ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Sosyal tesis işletme gelirleri ile bu gelir üzerinden hesaplanan katma değer vergisi 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabına alacak, tahsilatın şekline göre ilgili hesaplara borç kaydedilir.
b) Borç
1) Yıl sonunda bu hesabın alacak kalanı bu hesaba borç, 690 Faaliyet Sonuçları Hesabına alacak kaydedilir.
(1) Diğer faaliyetlerden olağan gider ve zararlar hesap grubu, Sosyal tesislerin işletilmesi için faaliyet dönemi içinde yapılan her türlü giderlerin izlenmesi için kullanılır.
(2) Diğer faaliyetlerden olağan gider ve zararlar hesap grubu, niteliklerine göre açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur.
659 Diğer faaliyetlerden olağan gider ve zararlar hesabı
659 Diğer faaliyetlerden olağan gider ve zararlar hesabı
(1) Sandığın sosyal tesislerinde hizmetin sunulması için yapılan tüm giderler bu hesapta izlenir.
(1) Sosyal tesis giderleri hesabının işleyişine ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Borç
1) Sosyal tesiste hizmetin sunumu için yapılan tüm giderler bu hesaba borç, giderler üzerinden hesaplanan katma değer vergisi 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabına borç, ödemenin şekline göre ilgili hesaba alacak kaydedilir.
b) Alacak
1) Yıl sonlarında bu hesabın borç kalanı bu hesaba alacak, 690 Faaliyet Sonuçları Hesabına borç kaydedilir.
(1) Olağan dışı gelir ve karlar hesap grubu Sandıkta şartlı bağış ve yardımlardan oluşan ve Sandığın emanetinde bulunan İşkazaları Yardım Fonunun gelirlerinin tasnifli bir şekilde izlenmesi için kullanılır.
(2) Olağan dışı gelir ve karlar hesap grubu niteliklerine göre açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur.
679 Olağan dışı gelir ve karlar hesabı
679 Olağan dışı gelir ve karlar hesabı
(1) İşkazaları yardım fonunun bankalarda işletilmesinden elde edilecek faiz gelirleri, fona yapılacak bağış ve yardımlar ile zaman aşımına uğrayarak gelir kaydedilen işkazaları yardım fonu yardımlarından oluşan gelirlerin izlenmesi için kullanılır.
(1) Hesabın işleyişine ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) İşkazaları yardım fonunun her türlü gelirleri bu hesaba alacak, tahsilatın şekline göre ilgili hesaplara borç kaydedilir.
b) Borç
1) Yıl sonlarında bu hesabın alacak kalanı bu hesaba borç, 690 Faaliyet Sonuçları Hesabına alacak kaydedilir.
(1) Olağan dışı gider ve zararlar hesap grubu, İşkazaları Yardım Yönetmeliğinde yazılı hak sahiplerine yapılan işkazaları sosyal yardımlarının tasnifli bir şekilde izlenmesi için kullanılır.
(2) Olağan dışı gider ve zararlar hesap grubu niteliklerine göre açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur.
689 Olağan dışı gider ve zararlar
689 Olağan dışı gider ve zararlar
(1) İşkazaları hak sahiplerine yapılacak işkazaları yardım ödemelerinin ve diğer giderlerinin izlenmesi için kullanılır.
(1) Hesabın işleyişine ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Borç
1) İşkazaları hak sahiplerine yapılan işkazaları yardım ödemeleri ve diğer giderler bu hesaba borç, 102 Bankalar hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1) Yıl sonlarında bu hesabın borç kalanı bu hesaba alacak, 690 Faaliyet Sonuçları Hesabına borç kaydedilir.
(1) Faaliyet sonuçları hesap grubu, faaliyet dönemine ait gelir ve gider hesapları hesap gruplarında yer alan hesaplardan dönem faaliyet sonucunun üretilmesi için kullanılır.
(2) Faaliyet sonuçları, niteliğine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur.
690 Faaliyet Sonuçları Hesabı
690 Faaliyet sonuçları hesabı
(1) Faaliyet sonuçları hesabı, bir faaliyet dönemine ait gelir ve gider hesapları hesap gruplarında yer alan hesaplarda kayıtlı tutarlardan, dönem faaliyet sonucunun elde edilmesi için kullanılır.
(1) Faaliyet sonuçları hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Borç
1) Dönem sonunda indirim, iade ve iskontolar hesabının borç bakiyesi bu hesaba borç, 610-İndirim, İade ve Iskontolar Hesabına alacak kaydedilir.
2) Dönem sonunda giderler hesabının borç bakiyesi bu hesaba borç, 632-Giderler Hesabına alacak kaydedilir.
3) Dönem sonunda hesabın alacak bakiyesi vermesi durumunda, bakiyesi bu hesaba borç, 590-Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1) Dönem sonunda gelirler hesabının alacak bakiyesi bu hesaba alacak, 600-Gelirler Hesabına borç kaydedilir.
2) Dönem sonunda hesabın borç bakiyesi vermesi durumunda, bakiyesi bu hesaba alacak, 591-Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabına borç kaydedilir.
On Yedinci Bölüm
(1) Bu ana hesap grubu, varlık, kaynak, gelir ve gider hesaplarında izlenmeyen ve muhasebenin sadece bilgi verme görevi yüklediği işlemler ile Sandığın muhasebe disiplini altında toplanması istenen işlemleri kapsar.
(2) Nazım hesaplar ana hesap grubu; niteliklerine göre kullanılması zorunlu olan ödenek hesapları, nakit dışı teminat ve kişilere ait menkul kıymet hesapları, değerli kağıtlar, hisse senetleri, tahvil ve bonolar hesap grupları yanında Sandığın kendi yönetim ve bilgi ihtiyaçlarına uygun olarak açılacak hesap grupları şeklinde bölümlenir. Sandık, yönetim ve bilgi ihtiyaçlarına göre kendi nazım hesaplarını oluşturabilir.
(1) Ödenek hesapları hesap grubu, bütçe ödenekleri, bunlardan yapılan kullanımları, ödenek aktarmalarının ve ödenek iptallerinin izlenmesi için kullanılır.
(2) Ödenek hesapları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
900 Sandık Bütçe Ödenekleri Hesabı
901 İşkazaları Bütçe Ödenekleri Hesabı
902 Sosyal Tesis Bütçe Ödenekleri Hesabı
905 Bütçe Ödenekleri Karşılığı Hesabı
(1) Sandık bütçesinin Bakanlıkça onaylanmasına müteakip ocak ayının ilk iş günü ödenek hesaplarının belirlenen yardımcı hesaplarına kayıtlara alınarak muhasebeleştirilmesi ve takibi Sandık muhasebe birimince yapılır.
(2) Ödenek hareketlerine ilişkin işlemler, bütçe ödenekleri hesabı, bütçe ödenekleri karşılığı hesaplarında izlenir.
(3) Ödeneğine dayanılarak tahakkuk ettirilip nakden veya mahsuben ödenen bütçe giderleri, muhasebe birimlerince giderler muhasebeleştirilirken bütçe ödenekleri hesaplarına da kaydedilir.
900 Sandık bütçe ödenekleri hesabı
(1) Sandık bütçe ödenekleri hesabı; Sandık bütçesinde öngörülen ödenekler, ödenek kalemleri arasında yapılan aktarmalar, yılı içinde eklenen ve iptal edilen ödeneklere ilişkin işlemlerin izlenmesi için kullanılır.
(1) Sandık bütçe ödenekleri hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Borç
1) Sandık bütçesinin Bakanlıkça onaylanması ile Sandık bütçesindeki ödenekler tertipler itibariyle bu hesaba borç, 905-Bütçe Ödenekleri Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir.
2) Sandık bütçesi içerisinde yapılan aktarmalarla eklenen ödenekler bu hesaba borç, 905-Bütçe Ödenekleri Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1) Ödeneklerden yapılan harcamalar bu hesaba alacak, 905-Bütçe Ödenekleri Karşılığı Hesabına borç kaydedilir.
2) Sandık bütçesi içerisinde yapılan aktarmalarla düşülen ödenekler 905-Bütçe Ödenekleri Karşılığı Hesabına borç, bu hesaba alacak kaydedilir.
3) Yıl sonlarında kullanılmayan ödenekler bu hesaba alacak, 905 Bütçe Ödenekleri Karşılığı hesabına borç kaydedilir.
901 İşkazaları bütçe ödenekleri hesabı
(1) İşkazaları bütçe ödenekleri hesabı; işkazaları bütçesinde öngörülen ödenekler, ödenek kalemleri arasında yapılan aktarmalar, yılı içinde eklenen ve iptal edilen ödeneklere ilişkin işlemlerin izlenmesi için kullanılır.
(1) İşkazaları bütçe ödenekleri hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Borç
1) İşkazaları bütçesinin Bakanlıkça onaylanması ile işkazaları bütçesindeki ödenekler tertipler itibariyle bu hesaba borç, 905-Bütçe Ödenekleri Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir.
2) İşkazaları bütçesi içerisinde yapılan aktarmalarla eklenen ödenekler bu hesaba borç, 905-Bütçe Ödenekleri Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1) Ödeneklerden yapılan harcamalar bu hesaba alacak, 905-Bütçe Ödenekleri Karşılığı Hesabına borç kaydedilir.
2) İşkazaları bütçesi içerisinde yapılan aktarmalarla düşülen ödenekler bu hesaba alacak, 905-Bütçe Ödenekleri Karşılığı Hesabına borç kaydedilir.
3) Yıl sonlarında kullanılmayan ödenekler bu hesaba alacak, 905 Bütçe Ödenekleri Karşılığı hesabına borç kaydedilir.
902 Sosyal tesis bütçe ödenekleri hesabı
(1) Sosyal tesis bütçe ödenekleri hesabı; Sosyal tesis bütçesinde öngörülen ödenekler, ödenek kalemleri arasında yapılan aktarmalar, yılı içinde eklenen ve iptal edilen ödeneklere ilişkin işlemlerin izlenmesi için kullanılır.
(1) Sosyal tesis bütçe ödenekleri hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Borç
1) Sosyal tesis bütçesinin Bakanlıkça onaylanması ile Sosyal tesis bütçesindeki ödenekler tertipler itibariyle bu hesaba borç, 905-Bütçe Ödenekleri Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir.
2) Sosyal tesis bütçesi içerisinde yapılan aktarmalarla eklenen ödenekler bu hesaba borç, 905-Bütçe Ödenekleri Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1) Ödeneklerden yapılan harcamalar bu hesaba alacak, 905-Bütçe Ödenekleri Karşılığı Hesabına borç kaydedilir.
2) Sosyal tesis bütçesi içerisinde yapılan aktarmalarla düşülen ödenekler bu hesaba alacak, 905-Bütçe Ödenekleri Karşılığı Hesabına borç kaydedilir.
3) Yıl sonlarında kullanılmayan ödenekler bu hesaba alacak, 905 Bütçe Ödenekleri Karşılığı hesabına borç kaydedilir.
905 Bütçe ödenekleri karşılığı hesabı
(1) Bütçe ödenekleri karşılığı hesabı; Sandık bütçesinde öngörülen ödenekler ödenek kalemleri arasında yapılan aktarmalar, yılı içinde yapılan ödenek ekleme ve iptal edilen ödeneklerin izlenmesi için kullanılır.
(1) Bütçe ödenekleri hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Bakanlıkça onaylanan Sandık bütçesiyle verilen ödenekler bu hesaba alacak, 900-Bütçe Ödenekleri Hesabına borç kaydedilir.
2) Sandık bütçesi içinde yapılan aktarmalarla eklenen ödenekler bu hesaba alacak, 900-Bütçe Ödenekleri Hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
1) Sandık bütçesi içerisinde yapılan aktarmalarla düşülen ödenekler bu hesaba borç, 900-Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabına alacak kaydedilir.
2) Yıl sonlarında kullanılmayan ödenekler bu hesaba borç, 900 Bütçe Ödenekleri Hesabına alacak kaydedilir.
(1) Bu hesap grubu, teminat veya depozito olarak alınan teminat mektupları ve menkul kıymetler ile kişi malı olarak muhasebe birimlerine teslim edilen menkul kıymet ve varlıkların izlenmesi için kullanılır.
(2) Nakit dışı teminat ve kişilere ait menkul kıymet hesapları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
910 Teminat Mektupları Hesabı
915 Teminat Mektupları Emanetleri Hesabı
910 Teminat Mektupları Hesabı
(1) Teminat Mektupları Hesabı, teminat olarak kabul edilen nakit dışındaki değerlerin izlenmesi için kullanılır.
(1) Teminat Mektupları Hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Borç
1) Teminat olarak kabul edilen nakit dışındaki değerler alındığında bu hesaba borç, 915 Teminat Mektupları Emanetleri Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1) İade edilen veya paraya çevrilen teminatlar bu hesaba alacak, 910 Teminat Mektupları Hesabına borç kaydedilir.
915 Teminat Mektupları Emanetleri Hesabı
(1) Teminat Mektupları Emanetleri Hesabı, teminat olarak kabul edilen nakit dışındaki değerlerin izlenmesi için kullanılır.
(1) Teminat Mektupları Emanetleri Hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Teminat olarak kabul edilen nakit dışındaki değerler alındığında bu hesaba alacak, 910 Teminat Mektupları Hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
1) İade edilen veya paraya çevrilen teminatlar bu hesaba borç, 910 Teminat Mektupları Hesabına alacak kaydedilir.
(1) Kıymetli vesikalar hesabı Sandığa alınan arazi, arsa, gayrimenkullerinin tapu senetlerinin, sigorta poliçelerinin, kira ve hizmet sözleşmelerinin, ipotek senetlerinin ve banka mevduat cüzdanlarının ve benzeri kıymetli vesikaların izlenmesi için kullanılır.
(2) Kıymetli vesikalar hesabı niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
930 Kıymetli Vesikalar Hesabı
935 Kıymetli Vesikalar Emanetleri Hesabı
930 Kıymetli Vesikalar hesabı
(1) Kıymetli vesikalar hesabı, Sandığa alınan arazi, arsa, gayrimenkullerinin tapu senetlerinin, sigorta poliçelerinin, kira ve hizmet sözleşmelerinin, ipotek senetlerinin ve banka mevduat cüzdanlarının ve benzeri kıymetli vesikaların izlenmesi için kullanılır.
(1) Kıymetli vesikalar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Borç
1) Alınan kıymetli vesikalar bu hesaba borç, 935 Kıymetli Vesikalar Emanetleri Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1) Elden çıkarılan kıymetli vesikalar bu hesaba alacak, 935 Kıymetli Vesikalar Emanetleri Hesabına borç kaydedilir.
935 Kıymetli vesikalar emanetleri hesabı
(1) Sandığın elinden çıkan tapu senetlerinin, sigorta poliçelerinin, kira ve hizmet sözleşmelerinin, ipotek senetlerinin ve banka mevduat cüzdanlarının ve benzeri kıymetli vesikaların izlenmesi için kullanılır.
(1) Kıymetli vesikalar emanetleri hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Sandığa alınan kıymetli vesikalar bu hesaba alacak, 930 Kıymetli Vesikalar Hesabına borç yazılır.
b) Borç
1) Sandığın elinden çıkan kıymetli vesikalar bu hesaba borç, 930 Kıymetli Vesikalar Hesabına alacak kaydedilir.
(1) Sandığa alınan veya Sandığın elinde bulunan hisse senetlerinin, tahvil ve bonoların nominal değerleri üzerinden izlenmesi için kullanılır.
(2) Hisse senetleri, tahvil ve bonolar hesabı, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
960 Hisse Senetleri, Tahvil ve Bonolar Hesabı
965 Hisse Senetleri, Tahvil ve Bonolar Emanetleri Hesabı
960 Hisse senetleri, tahvil ve bonolar hesabı
(1) Hisse senetleri, tahvil ve bonolar hesabına, Sandığa alınan özel ve kamu kesimi hisse senetlerinin, tahvil ve bonoların nominal değerleri üzerinden izlenmesi için kullanılır.
(1) Hisse senetleri, tahvil ve bonolar hesabı ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Borç
1) Sandığa alınan hisse senetleri, tahvil ve bonolar nominal değerleri üzerinden bu hesaba borç, 965 Hisse Senetleri, Tahvil ve Bonolar Emanetleri Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1) Sandığın elinden çıkan hisse senetleri, tahvil ve bonolar nominal değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 965 Hisse Senetleri, Tahvil ve Bonolar Emanetleri Hesabına borç kaydedilir.
965 Hisse senetleri, tahvil ve bonolar alacaklı hesabı
(1) Sandığa alınan veya Sandığın elinde bulunan hisse senetlerinin, tahvil ve bonoların nominal değerleri üzerinden izlenmesi için kullanılır.
(1) Hisse Senetleri, Tahvil ve Bonolar Emanetleri Hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Borç
1) Elden çıkarılan hisse senetleri, tahvil ve bonolar bu hesaba borç, 960 Hisse Senetleri, Tahvil Bonolar Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1) Alınan hisse senetleri, tahvil ve bonolar bu hesaba alacak, 960 Hisse Senetleri, Tahvil Bonolar Hesabına borç kaydedilir.
On Sekizinci Bölüm
(1) Sosyal tesislerde mal veya hizmet alımına ilişkin harcamaların gider hesaplarıyla ilişkilendirilmesinde katma değer vergisi hariç tutarları, diğer birimlerde ise katma değer vergisi dahil tutarları esas alınır. Sosyal tesislerde yapılan tahsilatlarda hesaplanan katma değer vergisi hariç tutarlar üzerinden gelir hesaplarıyla ilişkilendirme yapılır. Sandığın diğer gelirleriyle ilgili tahakkuk ve tahsilatlarında gelirin tümü gelir hesaplarıyla ilişkilendirilir.
(2) Ay sonlarında indirilecek katma değer vergisi hesabı ile devreden katma değer vergisi hesabının borç kalanları toplamlarının, hesaplanan katma değer vergisi hesabının alacak kalanı ile karşılaştırılması sonucunda;
a) İndirilecek katma değer vergisi hesabı kalan verirse aradaki fark 190 Devreden Katma Değer Vergisi Hesabına borç, 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabına alacak,
b) Hesaplanan katma değer vergisi hesabı kalan verirse aradaki fark 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabına alacak, 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabına borç,
kaydedilir.
(1) Hesap planlarında yer alan hesaplardan yararlanılarak, aylık “Mizan” ve yıllık olarak geçici ve kesin “Mizan” düzenlenir.
(2) Mizan, yevmiye defteri ile yardımcı defterlerden yararlanılarak ayrıntılı olarak ve ana hesap bazında her ayın sonu itibariyle düzenlenir. Mizanda; her hesabın borç ve alacak sütunlarındaki tutarların, yevmiye ve yardımcı defterlerindeki borç ve alacak toplamlarına ve borç sütunu toplamı ile alacak sütunu toplamının birbirine eşit olması gerekir.
(3) Gelirler hesabının alacak bakiyesi, dönem sonunda faaliyet sonuçları hesabına alacak, gelirler hesabına borç kaydedilir.
(4) İndirim, iade ve iskontolar hesabının borç bakiyesi, dönem sonunda faaliyet sonuçları hesabına borç, indirim, iade ve iskontolar hesabına alacak kaydedilir.
(5) Giderler hesabının borç bakiyesi, dönem sonunda faaliyet sonuçları hesabına borç, giderler hesabına alacak kaydedilir. Bu işlemlerden sonra faaliyet sonuçları hesabının borç ve alacak kalemleri üzerinden “Faaliyet Sonuçları Tablosu” düzenlenir.
(6) Faaliyet sonuçları hesabının alacak veya borç bakiyesi, öz kaynaklar ana hesap grubu içerisinde yer alan dönem olumlu faaliyet sonucu hesabı veya dönem olumsuz faaliyet sonucu hesabına aktarılır.
(7) Geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları hesabında kayıtlı tutarlar, bu hesapların ilgili alt bölümüne aktarılması için bu hesaba borç ve alacak kaydı yapılır.
(8) Geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları hesabında kayıtlı tutarlar, bu hesapların ilgili alt bölümüne aktarılması için bu hesaba alacak ve borç kaydı yapılır.
(9) Bu işlemlerden sonra faaliyet hesapları ana hesap grubunda yer alan tüm hesaplar kapanır.
(10) Faaliyet hesapları ana hesap grubundaki hesaplar kapandıktan sonra kati mizan çıkarılır ve kati mizandaki hesapların bakiyeleri üzerinden bilanço düzenlenir.
(1) Dönem sonu envanter işlemleri, muhasebe dışı ve muhasebe içi envanter işlemleri olmak üzere iki aşamadan oluşur.
(2) Muhasebe dışı envanter:
a) Muhasebe dışı envanter işlemlerinde; mevcutlar, alacaklar ve borçların sayımı yapılarak muhasebe kayıtlarında yer alan ekonomik değerler ile Sandık kaynaklarının gerçek durumu yansıtıp yansıtmadığı mali yılın son günü itibariyle tespit edilir.
b) Aralık ayı sonu itibariyle yapılan sayımlarda; kasa mevcudu için, “Kasa Sayım Tutanağı”(Örnek No:17), banka mevcudu için “Banka Mevcudu Tespit Tutanağı”(Örnek No:18), kasada bulunan menkul kıymet ve teminat mektupları için “Menkul Kıymetler/Teminat Mektupları Sayım Tutanağı”(Örnek No:16), hesap dönemi içindeki gelir ve gider hesaplarını ayrıntılı olarak göstermek için “Gelirler Döküm Cetveli”(Örnek No:22) ve “Giderler Döküm Cetveli”(Örnek No:21), Sandığın borçlu ve alacaklı olduğu kişi ve kurumların hesap bazında, isim ve borç-alacak tutarlarını ayrıntılı olarak göstermek için “Borçlar/Alacaklar Döküm Cetveli”(Örnek No:15), muhasebe yetkilisinin başkanlığı altında muhasebe yetkilisi yardımcısı veya şefi ve veznedardan oluşturulacak sayım kurulu tarafından düzenlenir.
c) Maddi duran varlıkların değişimini ve amortismanlara ilişkin ayrıntılı dökümü gösteren “Maddi Duran Varlıklar Sayım Tutanağı ve Amortisman Döküm Cetveli”(Örnek No:11), ambarlarda malzemelerin cinsi, adedi, fiyat ve tutarını gösteren “Stok Sayım Tutanağı”(Örnek No:14) ve benzeri cetveller ise, Başkanlıkça en az üç kişiden oluşturulacak komisyonlarca düzenlenerek, muhasebe birimlerine teslim edilir.
(3) Muhasebe içi envanter işlemleri:
a) Muhasebe dışı envanter işlemlerinin tamamlanmasından sonra muhasebe kayıtları ile fiilî durum arasındaki dengesizlikler gerekli muhasebe kayıtları yapılarak düzeltilir.
b) Sandık tarafından sürekli kullanılmak amacıyla elde edilen duran varlıkların dönemsel olarak maliyetlere yüklenecek kısımları, amortisman yöntemleri yardımı ile envanter işlemleri sırasında tespit edilir ve ilgili muhasebe kayıtları yapılır.
c) Sandığın senetli ve senetsiz alacakları ile ilgili olarak normal yollardan tahsili imkânsız hale gelenlerden, şüpheli hale gelenler için karşılık ayırma, değersiz hale gelenler için giderleştirme işlemleri, bu Yönetmeliğin ilgili maddelerinde açıklandığı şekilde yapılır.
ç) Peşin ödenen gider ve tahsil edilen gelirler, envanter sırasında incelenerek döneme ilişkin olanları ilgili gider ve gelir hesaplarına; gelecek dönemlere ilişkin olanlar ise ilgili hesaplara kaydedilerek muhasebeleştirilir.
d) Döneme ilişkin gelir fazlası veya gider fazlasının saptanabilmesi için sonuç hesaplarında görünmeyen gider ve gelirler ilgili hesaplara kaydedilir.
(4) Bu işlemler yapıldıktan sonra, yeni faaliyet döneminin açılış kaydına esas alınacak kesin mizan çıkarılır. Hazırlanan kesin mizanda borç ve alacak kalanı veren hesaplar yeni faaliyet döneminin açılış kaydına esas teşkil eder.
(5) Kesin mizanın düzenlenmesini takiben, dönem sonunda son yevmiye olarak borç ve alacak bakiyesi veren hesapların kapatılmasını sağlamak için kesin mizanda borç bakiyesi veren hesaplar alacak; alacak bakiyesi veren hesaplar ise borç kaydı yapılarak muhasebe dönemi kapatılır.
(1) Mali yılın başında muhasebe kayıtlarının açılmasını sağlamak üzere önceki faaliyet döneminin son yevmiyesinde borç kaydedilerek kapatılan hesaplara ilişkin tutarlar alacak kaydı yapılarak; alacak kaydedilerek kapatılan hesaplara ilişkin tutarlar ise borç kaydı yapılarak dönem başlatılır.
(2) Açılış kaydını takiben önceki yıl dönem olumlu faaliyet sonucu veya olumsuz faaliyet sonucu, geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları hesabı veya geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları hesabına aktarılır.
On Dokuzuncu Bölüm
(1) Sandığın bankalarda bulunan hesaplarından para çekilmesi çekle veya yazılı talimatla yapılır. Çeklerde veya talimatlarda Başkan ile Mali İşler Müdürünün birlikte imzası bulunur.
(2) Bankalarda vadeli, vadesiz Türk Lirası veya döviz cinsinden hesap açılmasında, hesaplar arası aktarma yapılmasında, repo, hazine bonosu, varlığa dayalı menkul kıymet alımında Başkan ile Mali İşler Müdürü birlikte yetkilidir.
(3) Emanet yabancı kaynakların ilgililerine ödenmesi Başkan ve Mali İşler Müdürünün birlikte imzaları ile yapılır.
(4) Harcama yetkilisinin harcama onayı üzerine gider gerçekleştirme ve satın alma görevlilerince ilgili mevzuatına uygun olarak satın alma işlemi sonuçlandırılan ve harcamanın ilgisine göre gerekli belgeleri ödeme onayına bağlanarak harcama yetkilisinden ödeme onayı alınıp hak sahibine ödenmek üzere muhasebe birimine intikal eden ödemeler Sandığın bankalardaki hesaplarından Mali İşler Müdürü ve Muhasebe Yetkilisinin birlikte imzaları ile yapılır.
(5) Personele yapılacak ödemeler, harcamanın ilgisine göre gerekli belgeleri ödeme onayına bağlanarak harcama yetkilisinden ödeme onayı alınıp personele ödenmek üzere muhasebe birimine intikal eden ödemeler Sandığın bankalardaki hesaplarından Mali İşler Müdürü ve Muhasebe Yetkilisinin birlikte imzaları ile yapılır.
(6) Sandık yardım yönergesi hükümlerine göre gerekli işlemleri tamamlanarak Başkanca ödeme onayı verilen, Şube Yönetim Kurullarınca ödeme kararına bağlanan sosyal yardımlara ve ikrazlara ilişkin ödemeler hak sahiplerine Sandığın bankalarda bulunan vadesiz hesaplarından Mali İşler Müdürü ve Muhasebe yetkilisinin birlikte imzaları ile yapılır.
(7) Bu maddeye göre bankalardan yapılacak ödemelerde, ödeme talimatında imzaları bulunanlar, ödeme onayındaki tutarların doğru ödenip ödenmemesinden sorumludurlar.
Yirminci Bölüm
(1) Yevmiye kayıtlarında meydana gelebilecek her türlü yanlışlık ancak muhasebe kaydıyla düzeltilir.
(2) Diğer defter ve kayıtlara rakam ve yazılar yanlış yazıldığı takdirde, yanlış rakam ve yazının üzeri okunacak şekilde çizilmek, üst veya yan tarafına ya da ilgili bulunduğu hesaba doğrusu yazılmak suretiyle düzeltilir.
(3) Defterlere geçirilen kayıtlar kazınmak, çizilmek veya silinmek suretiyle okunamaz hale getirilemez.
(1) Sandık, faaliyet alanlarına ve diğer nedenlerden doğacak ihtiyaçlarına göre bu Yönetmelikte belirtilen defter ve belgelerden başka, defter ve belgeler düzenleyip kullanabilir.
(1) Bu Yönetmelikte düzenlenen defter ve belgeler, belirtilen bilgileri kapsamak kaydıyla adedine bağlı kalınmaksızın bilgisayarla düzenlenebilir.
(1) Muhasebe birimlerinde, yapılan denetimlere ilişkin olarak “Teftiş Defteri” tutulur. Denetimin kapsamı, dönemi, süresi ve denetim sonucunda düzenlenen rapor veya yazının tarih ve sayısını gösteren bu defter, denetim bitiminde ilgili denetim elemanı tarafından sütun başlıklarına göre doldurularak imzalanır ve mühürlenir.
(2) Dosyalar, denetim raporları adıyla açılacak bir klasörde denetim defterindeki kayıt sırasına uygun biçimde saklanır.
(1) Bu Yönetmeliğin uygulamasıyla ilgili olarak, yeni hesaplar açmaya, defter, belge ve cetvelleri tespit etmeye, mevcutlar üzerinde değişiklik yapmaya, yenilerini ihdas etmeye, bütçenin hazırlanmasına ve faaliyet tablosu ve bilançonun düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslar belirlemeye, harcamalarda sınırlama getirmeye, bu Yönetmeliğin uygulanması sırasında doğacak tereddütleri gidermeye ve gerekli düzenlemeleri yapmaya, yeniden değerleme farklarını sandık fonuna aktarmaya, Yönetim Kurulu yetkilidir.
(1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, 1/5/2007 tarihli ve 26509 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin genel esasları, kıyasen uygulanır.
(1) 12/8/1981 tarihli ve 17426 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ereğli Kömür Havzası Amelebirliği Biriktirme ve Yardımlaşma Sandığı Muhasebe Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Yirmi Birinci Bölüm
(1) Bu Yönetmelik 1/1/2016 tarihinde yürürlüğe girer.
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Başkan yürütür.
Ekleri için tıklayınız.