Amaç, kapsam ve uygulamaya ilişkin esaslar
8 değişiklik(1) Üreticilerin tarımsal üretime yönelik finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanması amacıyla T.C. Ziraat Bankası A.Ş. (Banka) ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin (TKK) kredi kullandırımına ilişkin usul, esas ve kriterlerine uygun olmak koşuluyla, bu Kararda belirtilen usul, esas, limit ve oranlar dikkate alınarak;
a) Gerçek ve tüzel kişi üreticilere,
b) Sözleşmeli üretim yaptıran gerçek ve tüzel kişilere,
c) 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu kapsamında olup Tarım ve Orman Bakanlığının görev alanı içerisinde yer alan tarımsal amaçlı kooperatiflere,
ç) Tarımsal amaçlı üretici birliklerine,
d) Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM)’ne,
e) Yalnızca lisanslı depo yatırımlarına münhasır olmak üzere kamu kurum ve kuruluşları ile bunların iktisadi işletmelerine,
f) (Ek:RG-6/4/2022-31801-C.K-5362/1 md.) (Değişik:RG-18/8/2022-31927-C.K-5972/1 md.) Yalnızca ruhsatlı kuyulardan ve diğer kaynaklardan su çıkarmak ve bu suyu üyelerine dağıtmak amacıyla tesislerinin elektrik ihtiyacını karşılamak maksadıyla yapacakları güneş enerjisi sistemlerine ilişkin yatırımlara ve tarımsal elektrik bedeli ödemelerine münhasır olmak üzere 8/3/2011 tarihli ve 6172 sayılı Sulama Birlikleri Kanunu hükümlerine göre faaliyet gösteren sulama birliklerine, Banka ve TKK tarafından, 1/1/2020-31/12/2023 tarihleri arasında (bu tarihler dahil), Bankaca tarım kredilerine uygulanmakta olan cari faiz oranlarından, kredi konuları itibarıyla aşağıdaki tabloda belirtilen oranlarda indirim yapılmak ve kredi üst limitleri aşılmamak suretiyle tarım kredisi kullandırılabilir. 2
(2) Bu Karar kapsamında yalnızca Türkiye Cumhuriyeti sınırları (kara sınırı ve karasuları) içerisinde yapılan tarımsal üretim faaliyetleri için yatırım ve işletme kredisi kullandırılabilir.
(3) Birden fazla üretim konusunda kredi talebinde bulunan üreticilere bu kapsamda kullandırılabilecek kredi üst limiti, krediye konu ürünlerden en yüksek kredi üst limitine sahip ürüne göre belirlenir. Bu kapsamda;
a) Büyükbaş ve/veya küçükbaş hayvan yetiştiriciliği ve/veya besiciliği konularında faaliyet gösteren ve bu konularda kredi kullanan üreticilerin mevcut kapasiteleri ile uyumlu yem bitkisi üretimi için kullanacakları krediler,
b) Modern basınçlı sulama sistemi alımına yönelik kullandırılacak krediler,
c) Sözleşmeli üretim yaptıran gerçek veya tüzel kişilere, kendi adlarına sözleşmeli üretime konu ürünle aynı ya da farklı konularda yaptıkları tarımsal üretime yönelik kullandırılacak krediler, kredi üst limiti hesaplamasına dahil edilmez.
(4) 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununun risk grubu tanımına giren işletmelere bu Karar kapsamında kullandırılacak kredilerin toplamı, üretim konuları itibarıyla aşağıdaki tabloda belirtilen kredi üst limitlerini aşamaz. Risk grubuna giren işletmeler bu Karar kapsamında tek bir işletme kabul edilir.
(5) Kredi üst limitlerinin hesaplanmasında, geçmiş kararlar kapsamında kullandırılan kredilere ve bu kapsamdaki kredilerin ertelenmesine ilişkin olarak yayımlanan Bakanlar Kurulu kararları kapsamında ertelenen kredilere ilişkin riskler de dikkate alınır.
(6) İndirim oranlarının kademeli olarak uygulanacağı geleneksel (yaygın) hayvansal üretim ve geleneksel (yaygın) bitkisel üretim konularında kredi kullanacak üreticiler, indirim oranlarından, kullanacakları kredi tutarına göre kademeli olarak yararlanırlar.
(7) Mevcut işletmelerin satın alınmasına yönelik kredilerde de, satın alınacak işletmenin faaliyet konusu itibarıyla aşağıdaki tabloda belirtilen indirim oranları ve kredi üst limitleri dikkate alınır.
(8) Her üretim konusu için aşağıdaki tabloda belirtilen standart indirim oranları uygulanır. Özellikli kriter olarak belirlenen şartları sağlayan üreticiler standart indirim oranlarına ek olarak bu indirim oranlarından da yararlandırılır. Her halükarda üreticilere uygulanacak indirim oranı %100’ü aşamaz. (Değişik tablo:RG-6/4/2022-31741-C.K-5362/1 md.) ÜRETİM KONULARI İNDİRİM ORANI (%) KREDİ ÜST Yatırım LİMİTİ(TL) Kredisi İşletme Kredisi SÜTÇÜ VE KOMBİNE SIĞIR YETİŞTİRİCİLİĞİ 50 50 40.000.000 Öncelikli bölge yatırımı 10 10 Atıl işletme alımı 10 - Yurt içinde doğan hayvan alımı/kullanımı 10 10 Kendi yemini üretme/mera kullanımı - 10 Jeotermal/yenilenebilir/atık enerji kullanımı 10 10 Organik tarım/iyi tarım uygulamaları - 10 Genç çiftçi/girişimci (≤ 40 yaş) 10 10 Kadın çiftçi/girişimci 10 10 Uygulanabilecek en yüksek indirim oranı 100 100 DAMIZLIK DÜVE YETİŞTİRİCİLİĞİ 75 75 20.000.000 Öncelikli bölge yatırımı 10 10 Atıl işletme alımı 10 - Yurt içinde doğan hayvan alımı/kullanımı - 10 Kendi yemini üretme/mera kullanımı - 10 Genç çiftçi/girişimci (≤ 40 yaş) 10 10 Kadın çiftçi/girişimci 10 10 Uygulanabilecek en yüksek indirim oranı 100 100 BÜYÜKBAŞ HAYVAN BESİCİLİĞİ 50 50 20.000.000 Öncelikli bölge yatırımı 10 10 Atıl işletme alımı 10 - Yurt içinde doğan hayvan alımı/kullanımı - 10 Kendi yemini üretme/mera kullanımı - 10 Genç çiftçi/girişimci (≤ 40 yaş) 10 10 Kadın çiftçi/girişimci 10 10 Uygulanabilecek en yüksek indirim oranı 90 100 KÜÇÜKBAŞ HAYVANCILIK 75 75 25.000.000 Öncelikli bölge yatırımı 10 10 Atıl işletme alımı 10 - Yurt içinde doğan hayvan alımı/kullanımı 10 10 Kendi yemini üretme/mera kullanımı - 10 Genç çiftçi/girişimci (≤ 40 yaş) 10 10 Kadın çiftçi/girişimci 10 10 Uygulanabilecek en yüksek indirim oranı 100 100 ARICILIK 50 50 5.000.000 Organik tarım/iyi tarım uygulamaları - 10 Genç çiftçi/girişimci (≤ 40 yaş) 10 10 Kadın çiftçi/girişimci 10 10 Uygulanabilecek en yüksek indirim oranı 70 80 KANATLI SEKTÖRÜ 25 50 7.500.000 Atıl işletme alımı 10 - Sözleşmeli üretim - 10 Genç çiftçi/girişimci (≤ 40 yaş) 10 10 Kadın çiftçi/girişimci 10 10 Uygulanabilecek en yüksek indirim oranı 55 80 KANATLI SEKTÖRÜ DAMIZLIK YETİŞTİRİCİLİĞİ 75 75 15.000.000 SU ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ 50 50 15.000.000 Su ürünleri yetiştirme 10 10 Genç çiftçi/girişimci (≤ 40 yaş) 10 10 Kadın çiftçi/girişimci 10 10 Uygulanabilecek en yüksek indirim oranı 80 80 GELENEKSEL (YAYGIN) HAYVANSAL ÜRETİM 5.000.000 200.000 TL'ye kadar olan krediler (200.000 TL dahil) 100 100 200.000 TL'nin üzerindeki krediler 50 50 Atıl işletme alımı 10 - Yurt içinde doğan hayvan alımı/kullanımı 10 10 Kendi yemini üretme/mera kullanımı - 10 Sözleşmeli üretim - 10 Organik tarım/iyi tarım uygulamaları - 10 Genç çiftçi/girişimci (≤ 40 yaş) 10 10 Kadın çiftçi/girişimci 10 10 Uygulanabilecek en yüksek indirim oranı 90 100 ÜRETİM KONULARI İNDİRİM ORANI (%) KREDİ ÜST LİMİTİ(TL) Yatırım Kredisi İşletme Kredisi KONTROLLÜ ÖRTÜALTI TARIMI 50 50 50.000.000 Jeotermal/yenilenebilir/atık enerji kullanımı 20 20 Yurt içi sertifikalı tohum/fide/fidan kullanımı 20 20 Organik tarım/iyi tarım uygulamaları - 10 Genç çiftçi/girişimci (≤ 40 yaş) 10 10 Kadın çiftçi/girişimci 10 10 Uygulanabilecek en yüksek indirim oranı 100 100 YEM BİTKİSİ ÜRETİMİ 75 75 10.000.000 Modern basınçlı sulama sistemi kullanımı - 10 Yurt içi sertifikalı tohum, fide, fidan kullanımı - 20 Sözleşmeli üretim - 20 Genç çiftçi/girişimci (≤ 40 yaş) 10 10 Kadın çiftçi/girişimci 10 10 Uygulanabilecek en yüksek indirim oranı 95 100 YURT İÇİ SERTİFİKALI TOHUM, FİDE, FİDAN ÜRETİMİ 100 100 35.000.000 SÜS BİTKİSİ ÜRETİMİ 50 50 15.000.000 STRATEJİK BİTKİSEL ÜRETİM 75 75 20.000.000 Modern basınçlı sulama sistemi kullanımı - 10 Yurt içi sertifikalı tohum, fide, fidan kullanımı 20 20 Sözleşmeli üretim - 20 Organik tarım/iyi tarım uygulamaları - 10 Genç çiftçi/girişimci (≤ 40 yaş) 10 10 Kadın çiftçi/girişimci 10 10 Uygulanabilecek en yüksek indirim oranı 100 100 MEYVE YETİŞTİRİCİLİĞİ ve BAĞCILIK 75 75 20.000.000 Modern basınçlı sulama sistemi kullanımı - 10 Yurt içi sertifikalı tohum, fide, fidan kullanımı 20 20 Sözleşmeli üretim - 20 Organik tarım/iyi tarım uygulamaları - 10 Genç çiftçi/girişimci (≤ 40 yaş) 10 10 Kadın çiftçi/girişimci 10 10 Uygulanabilecek en yüksek indirim oranı 100 100 GELENEKSEL (YAYGIN) BİTKİSEL ÜRETİM 5.000.000 200.000 TL'ye kadar olan krediler (200.000 TL dâhil) 100 100 200.000 TL'nin üzerindeki krediler 50 50 Modern basınçlı sulama sistemi kullanımı - 10 Yurt içi sertifikalı tohum/fide/fidan kullanımı 20 20 Sözleşmeli üretim - 20 Organik tarım/iyi tarım uygulamaları - 10 Genç çiftçi/girişimci (≤ 40 yaş) 10 10 Kadın çiftçi/girişimci 10 10 Uygulanabilecek en yüksek indirim oranı 90 100 TARIM MAKİNELERİ (Traktör ayrık) 50 - 5.000.000 Yurt içinde üretilen makine alımı 25 - Uygulanabilecek en yüksek indirim oranı 75 - TRAKTÖR 25 - 1.000.000 Yurt içinde üretilen makine alımı 25 - Uygulanabilecek en yüksek indirim oranı 50 - MODERN BASINÇLI SULAMA SİSTEMİ YATIRIMI 75 - 7.500.000 Yurt içinde üretilen makine alımı 25 - Uygulanabilecek en yüksek indirim oranı 100 - TARIM MAKİNELERİ PARKI 75 - 10.000.000 Yurt içinde üretilen makine alımı 25 - Uygulanabilecek en yüksek indirim oranı 100 - ARAZİ ALIMI (BİRLEŞTİRME) 25 - 5.000.000 LİSANSLI DEPOCULUK YATIRIMLARI 50 - 75.000.000 ELÜS KARŞILIĞI KREDİ - 100 7.500.000 SOĞUK HAVA DEPOSU YATIRIMLARI 50 - 20.000.000 TARIMSAL ÜRÜNLERİN İŞLENMESİ 50 50 15.000.000 SÖZLEŞMELİ ÜRETİM (üretim yaptıran gerçek/tüzel kişi) - 50 100.000.000 Yurt içi sertifikalı tohum/fide/fidan kullanımı - 20 Stratejik bitkisel ürün - 10 Uygulanabilecek en yüksek indirim oranı - 80 ÖZEL ORMANCILIK 50 50 20.000.000 TARIMSAL ELEKTRİK BEDELİ - 100 10.000.000
(9) Bu Karar kapsamında kredi tahsis edilecek üreticilerin kredi değerliliklerinin ve kredi tahsis kriterlerinin belirlenmesi, kredi limitleri, vadeleri, yatırım ve ödemesiz dönemlerinin tespit edilmesi, kredilerin teminatlandırılması, özkaynak oranlarının belirlenmesi, geri ödeme koşullarının tespiti ile borçlandırma, kullandırma, takip ve tahsil vb. işlemleri Bankanın ve TKK’nın kendi usul ve mevzuat esasları dâhilinde yürütülür.
(10) (Değişik:RG-6/4/2022-31741-C.K-5362/1 md.) Kredi kullandırımlarındaki teknik kıstaslar (hayvanların cinsi, yaşı, sertifikasyona ilişkin tanımlamalar gibi), özellikli kriterler ile bu kriterlerin uygulanmasına ilişkin esaslar ve bunlarla ilgili değişiklikler, Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Resmi Gazete’de yayımlanan tebliğ ile belirlenir.
(11) Sütçü ve kombine sığır yetiştiriciliği, damızlık düve yetiştiriciliği, büyükbaş hayvan besiciliği ve küçükbaş hayvancılık konularında belirlenen öncelikli bölgeler Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından onuncu fıkra kapsamında yayımlanacak tebliğ ile belirlenir.
(12) 8/1/2018 tarihli ve 2018/11188 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Düşük Faizli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar kapsamında yatırım kredisi tahsis edilmiş ancak kredilerinin tamamını veya bir kısmını kullanamamış üreticiler, kullanamadıkları kısım için, 2020 yılı sonuna kadar, söz konusu Bakanlar Kurulu Kararı hükümlerinden yararlanmaya devam eder. 1/1/2020-31/12/2022 tarihleri arasında (bu tarihler dahil) tahsis edilecek kredilere bu Karar hükümleri uygulanır.
(13) Bu Karar kapsamında kredi kullanmak suretiyle yapılan yatırımlardan sigortaya konu olabilecek varlıklar (ahır, kümes, hayvan ve benzeri), krediye konu tarımsal ürünler ve doğrudan kredi konusu olmamakla birlikte, bu faaliyetin yapılabilmesi için gerekli girdilerin alınması amacıyla kredi kullanılan tarımsal varlıkların (örneğin, yalnızca yem giderlerinin finansmanı amacıyla kredi kullanılan hayvancılık faaliyetlerinde krediye konu olmasa da yem alımına konu hayvanlar ve benzeri) kredi tutarı üzerinden sigorta ettirilmesi zorunludur. Kredi konusu varlığın 14/6/2005 tarihli ve 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu kapsamında olması halinde Devlet Destekli Tarım Sigortası aranır. Sigorta mevzuatından kaynaklanan nedenlerle (dönem uyumsuzluğu ve benzeri) kredi kullandırımı sırasında sigorta yaptırılması mümkün olmayan tarımsal ürünlerin sigortası, kredi kullandırım tarihinden itibaren azami 6 ay içerisinde tamamlanır. Hayvansal üretim faaliyetleri ile ilgili sigortalar, Banka ve TKK’nın kendi esas ve usulleri çerçevesinde geniş ya da dar kapsamlı olarak yapılabilir.
(14) 10/2/2005 tarihli ve 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu kapsamında faaliyet gösteren lisanslı depo işletmelerinin, aynı Kanuna dayanarak hazırlanan Elektronik Ürün Senedi Yönetmeliğine göre düzenlediği elektronik ürün senetleri (ELÜS) karşılığında, üretimini yaptığı ürünü lisanslı depoya teslim eden üreticilere üretim kapasitesine göre; tarımsal amaçlı kooperatif ve birliklere ise ortaklarının/üyelerinin üretim kapasitesine göre, yukarıda tabloda belirlenen kredi üst limitleri içerisinde kalmak kaydıyla, senet tutarının %75’ine kadar ve azami 9 ay vadeli kredi kullandırılabilir. ELÜS’e bağlanan ürünün üretimine yönelik olarak yukarıdaki tabloda ELÜS’e konu üretim konusu (ürün) için belirlenen indirimler ile ELÜS karşılığı krediler için belirlenen indirimlerden aynı zamanda faydalanılamaz. Bu nedenle ELÜS’e bağlanan ürünün üretimine yönelik olarak, evvelce kullanılmış faiz indirimli tarım kredisi bulunması halinde, öncelikle söz konusu risk, tahsil ve tasfiye edilir. Bu işlem, ELÜS karşılığı kullandırılabilecek krediden mahsup edilmek suretiyle de yapılabilir.
(15) Sözleşmeli üretim modeli kapsamında, üreticiler ile imzaladığı sözleşmeler dahilinde yetiştirilen ürünü almayı garanti etmek suretiyle tarımsal üretim yaptıran gerçek ve tüzel kişi üreticilere, söz konusu üretim faaliyetlerinin finansmanı amacıyla tabloda belirtilen tutara kadar sözleşmeli üretim kredisi kullandırılabilir. Sözleşmeli üretim yaptıran kişilerle, sözleşmeli üretim yapan kişilere aynı üretim konusu için mükerrer kredi kullandırılmaz.
(16) Lisanslı depo kriterlerine uygun şekilde depo yaparak söz konusu depoyu işletmek üzere Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü’ne kiralayan işletmelerin yatırımları da tabloda yer alan ilgili başlık kapsamda değerlendirilebilecektir.
(17) Tarımsal ürünlerin işlenmesi, bir tarımsal ürünün fiziksel durumunda ya da görünümünde değişiklik yapılarak yeni bir ürün elde edilmesi faaliyetlerini ifade etmektedir. Bu kapsamdaki kredilerden, Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin Tanımı, Nitelikleri ve Sınıflandırılması Hakkında Yönetmelikte tanımlanan mikro ve küçük ölçekli işletmeler yararlanabilir.
(18) (Ek:RG-6/4/2022-31741-C.K-5362/1 md.) a) 6172 sayılı Kanun kapsamında faaliyet gösteren sulama birliklerinin, ruhsatlı kuyulardan su çıkarmak ve bu suyu üyelerine dağıtmak için gerekli elektrik enerjisini üretmek ve/veya karşılamak,
b) Modern basınçlı sulama sistemi kullanan/kullanacak gerçek ya da tüzel kişi tarımsal üreticilerin, kullandıkları/kullanacakları sulama sistemi için gerekli elektrik enerjisini üretmek ve/veya karşılamak, amacıyla yapacakları güneş enerjisi yatırımlarına ilişkin yatırım kredileri Modern Basınçlı Sulama Sistemi Yatırımları başlığından değerlendirilir.
(19) (Ek:RG-18/8/2022-31927-C.K-5972/1 md.) a) 1163 sayılı Kanun kapsamında faaliyet gösteren sulama kooperatifleri ve 6172 sayılı Kanun kapsamında faaliyet gösteren sulama birlikleri ile gerçek ya da tüzel kişi tarımsal üreticilerin tarımsal elektrik tarifesine tabi elektrik fatura ödemeleri, üretim konusu ayrımı yapılmaksızın, Tarımsal Elektrik Bedeli başlığından değerlendirilir.
b) Sulama kooperatifi ve sulama birlikleri ile gerçek ya da tüzel kişi tarımsal üreticilerin birikmiş/normal ödeme günü geçmiş/ödenmemiş/taksitlendirilmiş tarımsal elektrik borçları ile ilgili ödemeleri de bu kapsamda değerlendirilir.
c) Tarımsal Elektrik Bedeli başlığından yararlanmak isteyen sulama kooperatifleri ve sulama birlikleri ile gerçek ya da tüzel kişi tarımsal üreticilerin yeni faturalarını ödemek amacıyla bu krediden yararlanabilmesi için birikmiş/normal ödeme günü geçmiş/ödenmemiş/taksitlendirilmemiş tarımsal elektrik borcunun bulunmaması ve taksitlendirilerek ödenen/ödenecek borçları varsa bununla ilgili gecikmiş taksitinin bulunmaması gerekir. Gelir kaybı tutarlarının hesaplanması, karşılanması ve tespiti
