Yer Altı Maden İşletmelerinde Meydana Gelen Maliyet Artışlarının Karşılanması Amacıyla Destek Verilmesine İlişkin Karar

(1) Bu Kararın amacı, 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanununun geçici 29 uncu maddesi kapsamında;

a) Yer altındaki maden işlerinde faaliyet gösteren kamu kurum ve kuruluşlarının yer altı maden işlerinde, 11/9/2014 tarihi itibarıyla, 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında devam eden sözleşmelere göre çalışanlar ile 3213 sayılı Kanuna göre rödovans sözleşmesiyle çalışanlara,

b) 3213 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde sayılan IV. Grup madenlerden “Linyit” ve “Taşkömürü” çıkaran özel hukuk gerçek ve tüzel kişilerinin ruhsat sahibi olarak işlettikleri yer altı maden işletmeleri ile kamu kurum ve kuruluşlarının iştiraklerinin 11/9/2014 tarihinden önce sözleşmeye bağlanarak işlettirdikleri yer altı maden işletmelerinde çalışan rödovansçılara,

işlettikleri işletmelerde meydana gelen maliyet artışlarının karşılanması amacıyla destek verilmesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.

(2) Bu Karar; birinci fıkra kapsamındaki maden işletmelerinde, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 41 inci, 53 üncü ve 63 üncü maddelerinde 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanunla yapılan değişiklikler ile 3213 sayılı Kanunun ek 9 uncu maddesiyle sınırlı olmak kaydıyla meydana gelen maliyet artışlarının karşılanması amacıyla, kömür fiyatlarının

değişimi de dikkate alınarak uygulanacak desteği kapsar.

(1) Bu Karar, 3213 sayılı Kanunun geçici 29 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

(1) Bu Kararda geçen;

a) Ag: Güncel brüt asgari ücretin işverene maliyetinden varsa destek kapsamında devletçe yapılan diğer ödemeler düşülerek oluşan tutarı,

b) Ay: Ödeme yapılacak aydaki gün sayısını,

c) Çö: 31/12/2014 tarihine kadar geçerli haftalık çalışma süresi olan 45 saati,

ç) Çs: 1/1/2015 tarihi itibarıyla haftalık çalışma süresi olan 37,5 saati,

d) Da: İşyeri için kömür fiyatlarındaki değişim katsayısı eklenmeden oluşan ödenecek aylık destek tutarını,

e) Dig: Yevmiye başına ödenecek günlük destek tutarını,

f) Dl: Linyit üretimi gerçekleştiren işyerleri için “Linyit” fiyatlarındaki değişim katsayısı dikkate alınarak ödenecek aylık destek tutarını,

g) Dt: Taşkömürü üretimi gerçekleştiren işyerleri için “Taşkömürü” fiyatlarındaki değişim katsayısı dikkate alınarak ödenecek aylık destek tutarını,

ğ) Fg: Faaliyeti durdurulan ve/veya daimi nezaretçi ataması olmayan gün sayısını,

h) Genel Müdürlük: Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünü,

ı) Hazırlık faaliyeti: İşletme projesinde; madene ulaşmak, ocak altyapısı, nakliyat ve havalandırma amaçlı galeri, kuyu, desandre, kömür içerisinde taban yolları ve başyukarı sürülmesi ile üretim panosu oluşturma faaliyetlerini,

i) Kl: Linyit üretimi gerçekleştiren işyerleri tarafından destek ödemesi talep edilen ay için, Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü (TKİ) tarafından ELİ İşletme Müdürlüğünce üretilen ve satışa sunulan 0,5-10 mm ve 10-18 mm kömür fiyatlarının aritmetik ortalaması ile aynı kömürlerin bir önceki yılın aynı ayındaki fiyatlarının aritmetik ortalamasındaki değişim oranından; talep edilen ay için TÜİK tarafından açıklanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (2003=100) Bir Önceki Yılın Aynı Ayına Göre Değişim (Yıllık

% Değişim) oranının çıkarılması ile bulunan değeri,

j) Kt: Taşkömürü üretimi gerçekleştiren işyerleri tarafından destek ödemesi talep edilen ay için, Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) tarafından Genel Müdürlüğe bildirilmiş olan TTK Ortalama Kömür Satış Fiyatı ile bir önceki yılın aynı ayındaki TTK Ortalama Kömür Satış Fiyatının aritmetik ortalamasındaki değişim oranından; talep edilen ay için TÜİK tarafından açıklanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (2003=100) Bir Önceki Yılın Aynı Ayına Göre Değişim (Yıllık % Değişim) oranının çıkarılması ile bulunan değeri,

k) Ln: 2014 yılının ilk altı aylık dönemindeki aylık brüt asgari ücretin işverene maliyetinin iki katı olan tutarı [Aylık asgari ücretin işverene brüt maliyeti sigorta primine esas brüt asgari ücret x (%9 MYÖ + %7,5 GSS + %2 KVSK + %2 işsizlik sigortası) x 2 = 1.071 x 1,205 x 2 = 2.581,11TL],

l) Lo: 2014 yılının ilk 8 ayında faaliyette bulunan yer altı kömür işletmelerinde; çalışan başına aylık ödenen işçilik maliyetlerinin ağırlıklı ortalamasını [Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verilerine istinaden Ln değerinin üstünde olanlar hariç 1.657,55 TL olarak hesaplanmıştır.],

m) İa: İşçiye verilecek yıllık izinde artırılan izin günü sayısı olan 4 günü,

n) İy: Yıllık takvim günü olan 365 günü,

o) İşletmeci: Destek ödemesinden yararlanmak için Genel Müdürlüğe başvuruda bulunan ruhsat sahibi/rödovansçı/hizmet alımı ile faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişiyi,

ö) O: Aylık üretim miktarına bağlı olarak belirlenecek destek katsayısını,

p) R: Yer altı kömür işletmesinde aylık üretimin o ayda işletmede çalışan toplam işçi sayısına oranı ile bulunan işçi başına düşen kömür üretim miktarı (ton/yevmiye sayısı) olarak randımanı,

r) T: İşverene işçi başına gelen ek maliyet toplamını,

s) TA: İki kat asgari ücretin ödenmesi nedeni ile oluşan ek maliyetten, yararlanılan toplam diğer desteklerin farkının çıkarılması sonucu oluşan ek maliyeti,

ş) TÇ: Bir işçi için çalışma saatinin azalması sonucu oluşan ek maliyeti,

t) Tİ: Tatil gün sayısı artışı sonucu oluşan ek maliyeti,

u) Yo: Ortalama yer altı yevmiye sayısını (Aylık yer altı yevmiye sayısının o ayda çalışılan gün sayısına bölümünden elde edilen değer),

ü) Yt: SGK verilerine göre ödeme yapılacak aydaki aylık toplam yer altı yevmiye sayısını (Prim Ödeme Gün Sayısı),

v) ZFKS: Maden çalışanları zorunlu ferdi kaza sigortasını,

y) Mücbir sebep: Sel, yangın, deprem, grizu patlaması, çökme, heyelan ve benzeri halleri,

ifade eder.

(1) Bu Karar kapsamındaki destekten yararlanılabilmesi için;

a) 3213 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde sayılan IV. Grup madenlerden “Linyit” veya “Taşkömürü” ruhsat sahasında yer altı işletme yöntemi ile üretim ve/veya hazırlık yapılıyor olması,

b) Özel hukuk gerçek veya tüzel kişisi olan ruhsat sahiplerinin, sahalarında yer altı üretim ve/veya hazırlık faaliyetinin kendilerince yapılıyor olması,

c) Yer altındaki maden işlerinde faaliyet gösteren kamu kurum ve kuruluşlarının yer altındaki maden işlerinde, 11/9/2014 tarihi itibarıyla;

1) 4735 sayılı Kanun kapsamında devam eden sözleşmelere göre çalışan olması,

2) 3213 sayılı Kanun kapsamındaki rödovans sözleşmesi ile çalışan olması,

ç) Kamu kurum ve kuruluşlarının iştiraklerinin ruhsat sahibi olarak, 11/9/2014 tarihinden önce sözleşmeye bağlanarak işlettirdikleri yer altı maden işletmelerinde çalışan rödovansçı olması,

gerekir.

(1) Bu Karar kapsamında, yer altı maden işletmelerinde, 4857 sayılı Kanunun 41 inci, 53 üncü ve 63 üncü maddelerinde 6552 sayılı Kanunla yapılan değişiklikler ile 3213 sayılı Kanunun ek 9 uncu maddesiyle sınırlı olmak kaydıyla, yer altında çalışanlar için; asgari ücretin iki katından az olmamak üzere ücret ödenmesi ve bir işçi için haftalık çalışma süresinin azalması ile yıllık izin süresinin artırılması sonucunda oluşan ek maliyetlerin karşılanmasına yönelik olarak, yer altında çalışan işçi başına işverene verilecek destek miktarı, güncel aylık brüt asgari ücret dikkate alınarak, işverenin SGK kayıtlarında yararlandığı diğer tüm teşviklerin toplamı düşülerek ikinci fıkraya göre hesaplanır.

(2) Bu Karara göre yapılacak ödemeler aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:

a) Asgari ücretin iki katı ödenmesinden oluşan ek maliyet:

TA= Ag x ((Ln/Lo)-1)

TA= Ag x ((2.581,11/1.657,55)-1)

TA= 0,557 x Ag

b) Bir işçi için çalışma saatinin azalması sonucu oluşan ek maliyet:

TÇ=2 x Ag x ((Çö-Çs)/Çö)

TÇ=2 x Ag x (45-37,5)/45

TÇ=0,333 x Ag

c) Bir işçi için verilen yıllık izin gün sayısı artışı sonucu oluşan ek maliyet:

Tİ=2 x Ag x (İa/İy)

Tİ=2 x Ag x (4/365)

Tİ=0,022 x Ag

ç) Üretim yapılan yer altı kömür işletmesinde; aylık üretimin o ayda işletmede verilen (yer altı+yer üstü) toplam yevmiye sayısına bölünmesi ile bulunan yevmiye başına düşen kömür miktarı olan randıman (kg/yevmiye) değerine göre destek katsayısı (O) aşağıdaki şekilde belirlenir.

1) Randıman (R) hesabında, SGK’dan alınacak aylık işyerine ait toplam (yer altı+yer üstü) yevmiye sayısı ile işletmenin aylık tüvenan üretim miktarı esas alınır.

2) Randıman (R), 500 kg/yevmiye değerinden küçük (R<500) ise destek katsayısı (O):0,7 olarak alınır.

3) Randıman (R), 500 kg/yevmiye değerine eşit veya bu değerden büyük,

1000 kg/yevmiye değerinden küçük (500≤R<1000) ise destek katsayısı (O):0,8 olarak alınır.

4) Randıman (R) 1000 kg/yevmiye sayısına eşit veya bu değerden büyük,

1500 kg/yevmiye sayısının değerinden küçük (1000≤R<1500) ise destek katsayısı (O):0,9 olarak alınır.

5) Randıman (R) 1500 kg/yevmiye sayısına eşit veya bu değerden büyük (1500≤R) ise destek katsayısı (O):1 olarak alınır.

6) Yer altı kömür işletmeciliğine yeni başlanılarak hazırlık faaliyetlerinde bulunulan işletmelerde destek katsayısı (O):0,8 olarak alınır.

(1) Aşağıdaki durumlarda destek ödemesi yapılır:

a) Aynı ruhsat sahasında, aynı işyeri sicil numarası ile birbirinden bağımsız birden fazla yer altı kömür ocağı işletmesi bulunması durumunda, ocaklardan herhangi birisinde maden işletme faaliyetlerinin/işin durdurulması halinde destek ödemesi yapılmaz. Ancak; işletme güvenliği açısından maden işletme faaliyetleri durdurulan ocak ya da ocakların 3213 sayılı Kanunun 32 nci maddesine uygun şekilde terk edildiğinin Genel Müdürlükçe kabul edildiği yönündeki yazının ruhsat sahibine tebliğ edilmesini müteakip, sonraki aylar için işletme güvenliği sağlanmış bir şekilde üretim faaliyetleri devam eden ocak/ocaklar için destek ödemesi yapılır.

b) Aynı ruhsat sahasında farklı işyeri sicil numarasına sahip birbirinden bağımsız şekilde maden işletme faaliyetleri yürütülen işletmelerde maden işletme faaliyetleri durdurulmayan işletmeler için destek ödemesi yapılır.

c) (Değişik:RG-12/6/2021-31509-CK-4086/2 md.) İşletme ruhsat sahalarında; işletme güvenliği sağlanmış yer altı ocağında maden işletme faaliyetleri devam ederken, aynı işyeri numarası ile mevcut ocaktan bağımsız yeni bir yer altı kömür ocağı hazırlanması durumunda, Genel Müdürlükçe uygun bulunan hazırlık termin süresi sonuna kadar destek ödemesi yapılır. Ancak söz konusu termin süresinin (Değişik ibare:RG-22/7/2023-32256-C.K-7398/1 md.)(2) 31/12/2023 tarihinden sonra bitmesi durumunda (Değişik ibare:RG-22/7/2023-32256-C.K-7398/1 md.)(2) 31/12/2023 tarihine kadar destek ödemesi yapılır.

ç) İlk işletme izni düzenlenmiş ruhsat sahalarında veya ruhsat sahasında ilk defa yer altı işletmesi açılması durumunda, söz konusu ocağa ilişkin madene ulaşmak, ocak alt yapısı, nakliyat ve havalandırma amaçlı galeri, kuyu, desandre, kömür içerisinde taban yolları ve baş yukarı sürülmesi ile üretim panosu oluşturma gibi hazırlık faaliyetlerini içeren ilk işletme projesinin Genel Müdürlükçe uygun bulunduğunun talep sahibine bildirilmesini müteakip, maden işletme faaliyetlerine başlanılması kaydı ile söz konusu hazırlık faaliyetlerine uygun bulunan ilk projede sunulan hazırlık termin süresi sonuna kadar destek ödemesi yapılır.

d) Genel Müdürlükçe uygun bulunan projedeki hazırlık termin süresi sonunda işletme güvenliği sağlanmış bir şekilde üretim faaliyetlerine geçilmemesi durumunda destek ödemesi yapılmaz. Ancak bir defaya mahsus olmak üzere; uygun bulunan ilk projede sunulan hazırlık termin süresinin; mücbir sebeplerden su baskını, büyük göçük, yangın, grizu patlaması gibi hazırlık termin süresini etkileyecek haller nedeniyle uzaması durumunda, hazırlık termin süresinin uzamasına neden olacak durumun sahada fiili olarak bulunup bulunmadığının ve bu durumun hazırlık termin süresini ne kadar uzatacağı hususunun mahallinde tetkik edilerek tespit edilmesine müteakip Genel Müdürlükçe uygun bulunan süreyi içerecek şekilde hazırlanan revize hazırlık termin süresi sonuna kadar destek ödemesi yapılır.

(1) Açık ve yer altı üretim yöntemi ile faaliyette bulunulan sahalarda, açık işletmelerden üretilen kömürün yer altı üretimi olarak beyan edilmesinin ve/veya dışarıdan kömür alındığının tespiti halinde, fazladan ödenen destek tutarı yasal faizi ile birlikte geri alınır.

(2) Birinci fıkraya göre fazladan ödenen destek tutarı işverene ödenecek müteakip destek tutarlarından mahsup edilir ve fazladan ödenen destek tutarının tamamının mahsup edildiği ayı izleyen aydan itibaren 6 ay süre ile destek ödemesi yapılmaz. Fazladan ödenen destek tutarının müteakip aylardan karşılanamaması durumunda, karşılanamayan tutar genel hükümlere göre takip ve tahsil edilir.

(1) Bu Karara göre yapılacak destek ödemeleri, 3213 sayılı Kanunun geçici 29 uncu maddesinde, 30/5/2019 tarihli ve 7176 sayılı Kanun ile yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği 12/6/2019 tarihinden itibaren hesaplanır.

(2) 3213 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde sayılan IV. Grup madenlerden “Linyit” ve “Taşkömürü” çıkaran özel hukuk gerçek ve tüzel kişilerinin ruhsat sahibi olarak işlettikleri yer altı maden işletmeleri için destek uygulaması, 12/6/2019 tarihinden itibaren (Değişik ibare:RG-22/7/2023-32256-C.K-7398/2 md.)(2) 31/12/2023 tarihine kadar devam eder.

(3) 3213 sayılı Kanun kapsamında kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurum ve kuruluşlarının iştiraklerinin maden işlerinde, 4735 sayılı Kanun kapsamında devam eden sözleşmeler ile yapılmış olan rödovans sözleşmeleri için ekli listede belirtilen sözleşme sürelerinin bitimine kadar destek uygulaması devam eder. (Değişik cümle:RG-12/6/2021-31509-CK-4086/3 md.) (Değişik ibare:RG-22/7/2023-32256-C.K-7398/2 md.)(2) 31/12/2023 tarihinden önce rödövans sözleşme süresinin bitmesi durumunda, rödövans sözleşmesinin ilgili Kurum tarafından uzatılması şartı ile bu işletmeler için (Değişik ibare:RG-22/7/2023-32256-C.K-7398/2 md.)(2) 31/12/2023 tarihine kadar destek ödemesi yapılır.

(1) Bu Kararın uygulanması ile ilgili olarak (Değişik ibare:RG-24/2/2022-31760-C.K-5208/3 md.) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığının görüşünü alarak tebliğ çıkarmaya Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, söz konusu tebliğin uygulanmasında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Genel Müdürlük yetkilidir.

(1) 8/5/2015 tarihli ve 2015/7703 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı, 29/5/2015 tarihli ve 2015/7728 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 21/3/2016 tarihli ve 2016/8673 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı yürürlükten kaldırılmıştır.

(1) Bu Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

(1) Bu Karar hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

_______

(1) 12/6/2021 tarihli ve 31509 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4086 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 2 nci maddesiyle, bu fıkraya (b) bendinden sonra gelmek üzere (c) bendi eklenmiş ve diğer bentler buna göre teselsül ettirilmiştir.

(2) Bu değişiklik 1/1/2023 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.