(1) Tarımsal üretime yönelik finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanması amacıyla Katılım Bankasının finansman kullandırımına ilişkin usul, esas ve kriterlerine uygun olmak koşuluyla, bu Kararda belirtilen usul, esas, limit ve oranlar dikkate alınarak Katılım Bankası tarafından, tarım finansmanlarına uygulanmakta olan cari kâr payı oranlarından, finansman konuları itibarıyla EK-1’de belirtilen oranlarda indirim yapılmak ve finansman üst limitleri aşılmamak suretiyle, 1/1/2024-31/12/2026 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) Hazine kâr payı destekli tarım finansmanı kullandırılabilir.
(2) İşletme finansmanlarında finansman kullandırımı esnasında, yatırım finansmanlarında ise işletme döneminden itibaren Tarım ve Orman Bakanlığının bir kayıt sistemiyle (Çiftçi Kayıt Sistemi, Örtüaltı Kayıt Sistemi, Hayvancılık Bilgi Sistemi, Koyun Keçi Bilgi Sistemi, E-Islah Kayıt Sistemi, Su Ürünleri Bilgi Sistemi ve benzeri) takip ve kontrol edilen konularda anılan Bakanlığın ilgili kayıt sistemlerine kayıt olunması esastır. Ayrıca, yatırım finansmanlarında, konusuna göre vade boyunca Tarım ve Orman Bakanlığının bir kayıt sistemiyle takip ve kontrol edilen konularda anılan Bakanlığın ilgili kayıt sistemlerine kayıtlı olunması esastır.
(3) Bu Karar kapsamında yalnızca Türkiye Cumhuriyeti sınırları (kara sınırı ve karasuları) içerisinde yapılan tarımsal üretim faaliyetleri için yatırım ve işletme finansmanı kullandırılabilir.
(4) Birden fazla üretim konusunda finansman talebinde bulunan faydalanıcılara bu kapsamda kullandırılabilecek finansman üst limiti, finansmana konu ürünlerden en yüksek finansman üst limitine sahip ürüne göre belirlenir.
Bu kapsamda;
a) Büyükbaş ve/veya küçükbaş hayvan yetiştiriciliği ve/veya besiciliği konularında faaliyet gösteren ve bu konularda finansman kullanan üreticilerin mevcut kapasiteleri ile uyumlu yem bitkisi üretimi için kullanacakları finansmanlar,
b) Basınçlı sulama sistemi alımına ve/veya tarımsal yenilenebilir enerji yatırımlarına yönelik kullandırılacak finansmanlar,
c) Sözleşmeli üretim yaptıran gerçek veya tüzel kişilere, kendi adlarına sözleşmeli üretime konu ürünle aynı ya da farklı konularda yaptıkları tarımsal üretime yönelik kullandırılacak finansmanlar,
finansman üst limiti hesaplamasına dâhil edilmez.
(5) 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununun risk grubu tanımına giren faydalanıcılara bu Karar kapsamında kullandırılacak finansmanların toplamı, üretim konuları itibarıyla EK-1’de belirtilen finansman üst limitlerini aşamaz. Risk grubuna giren faydalanıcılar bu Karar kapsamında tek bir faydalanıcı kabul edilir.
(6) Finansman üst limitlerinin hesaplanmasında, geçmiş kararlar kapsamında kullandırılan finansmanlara ve T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Hazine faiz destekli kredi kullandırılmasına ilişkin kararlar kapsamında T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince kullandırılan kredilere ve bu kapsamdaki kredilerin ertelenmesine ilişkin olarak yayımlanan kararlar kapsamında ertelenen kredilere ilişkin riskler de dikkate alınır.
(7) İndirim oranlarının kademeli olarak uygulanacağı temel hayvansal üretim ve temel bitkisel üretim konularında finansman kullanacak faydalanıcılar, indirim oranlarından, kullanacakları finansman tutarına göre kademeli olarak yararlanabilirler.[1]
(8) Mevcut işletmelerin satın alınmasına yönelik finansmanlarda da, satın alınacak işletmenin faaliyet konusu itibarıyla EK-1’de belirtilen indirim oranları ve finansman üst limitleri dikkate alınır.
(9) Her bir üretim konusu için EK-1’de belirtilen standart indirim oranları uygulanır. Özellikli kriter olarak belirlenen şartları sağlayan faydalanıcılar standart indirim oranlarına ek olarak bu indirim oranlarından da yararlandırılır. Her halükarda faydalanıcılara uygulanacak indirim oranı %100’ü aşamaz. 22/2/2023 tarihli ve 6832 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Tarafından Tarımsal Üretime Dair Düşük Kâr Payı Oranlı Yatırım ve İşletme Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Karar kapsamında kullandırılan kredilere uygulanan özellikli indirim kriterleri kredinin vadesi sonuna kadar söz konusu Kararda belirtilen oranlarda uygulanır
(10) Bu Kararda her bir üretim konusu için belirlenen finansman üst limitleri ile bu Kararla aynı dönemde yürürlükte olan T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Kararda her bir üretim konusu için belirlenmiş kredi üst limitleri tek bir üst limit olarak dikkate alınır.
(11) Bu Kararın yürürlükte olduğu dönem boyunca finansman üst limitleri, her yılın sonunda takip eden yılın ocak ayının birinci gününden itibaren geçerli olmak üzere Türkiye İstatistik Kurumu tarafından periyodik olarak yayımlanan Tarımsal Girdi Fiyat Endeksine göre revize edilir. İlgili yıl içinde en son yayımlanmış olan endeks ve bir önceki yıl içinde en son yayımlanmış olan endeks arasındaki yüzdesel değişim esas alınarak finansman üst limitleri aynı yüzdesel değişim oranında revize edilir. Elde edilen değeri aşmamak kaydıyla her bir konu başlığı için finansman üst limiti son altı hanesi sıfır olacak şekilde belirlenir.
(12) İndirim oranlarının kademeli olarak uygulanacağı temel hayvansal üretim ve temel bitkisel üretim konularındaki kademe tutarları, onbirinci fıkrada belirtilen yöntemle revize edilerek elde edilen değeri aşmamak kaydıyla son beş hanesi sıfır olacak şekilde belirlenir.
(13) Revize edilen yeni üst limitler ve kademe tutarları, ilgili yılın ocak ayının birinci gününden itibaren geçerli olmak üzere Genel Müdürlük tarafından Katılım Bankasına yazılı olarak bildirilir.
(14) Bu Karar kapsamında finansman tahsis edilecek faydalanıcıların kredi değerliliklerinin ve finansman tahsis kriterlerinin belirlenmesi, finansman limitleri, vadeleri, yatırım ve ödemesiz dönemlerinin tespit edilmesi, finansmanların teminatlandırılması, özkaynak oranlarının belirlenmesi, geri ödeme koşullarının tespiti ile borçlandırma, kullandırma, takip ve tahsil ve benzeri işlemleri Katılım Bankasının kendi usul ve mevzuatı dâhilinde yürütülür. Bakanlık, üretim konularına göre farklı özkaynak oranları belirlemeye yetkilidir.
(15) Finansman kullandırımlarındaki teknik kıstaslar (hayvanların cinsi, yaşı, sertifikasyona ilişkin tanımlamalar gibi), üretim planlamasına ilişkin hususlar, faydalanıcılarda aranan şartlar, özellikli kriterler ile bu kriterlerin uygulanmasına ilişkin esaslar ve bunlarla ilgili değişiklikler, Bakanlığın uygun görüşü alınarak Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğ ile belirlenir.
(16) 6832 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında yatırım finansmanı tahsis edilmiş ancak finansmanlarının tamamını veya bir kısmını kullanamamış faydalanıcılar, kullanamadıkları kısım için, 2024 yılı sonuna kadar, söz konusu Karar hükümlerinden yararlanmaya devam eder. 1/1/2024-31/12/2026 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) tahsis edilecek finansmanlara bu Karar hükümleri uygulanır.
(17) Bu Karar kapsamında finansman kullanmak suretiyle yapılan yatırımlardan sigortaya konu olabilecek varlıklar (ahır, kümes, hayvan ve benzeri), finansmana konu tarımsal ürünler ve doğrudan finansman konusu olmamakla birlikte, bu faaliyetin yapılabilmesi için gerekli girdilerin alınması amacıyla finansman kullanılan tarımsal varlıkların (örneğin, yalnızca yem giderlerinin finansmanı amacıyla finansman kullanılan hayvancılık faaliyetlerinde finansmana konu olmasa da yem alımına konu hayvanlar ve benzeri) finansman tutarı üzerinden sigorta ettirilmesi zorunludur. Finansman konusu varlığın 14/6/2005 tarihli ve 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu kapsamında olması halinde Devlet Destekli Tarım Sigortası aranır. Sigorta mevzuatından kaynaklanan nedenlerle (dönem uyumsuzluğu ve benzeri) finansman kullandırımı sırasında sigorta yaptırılması mümkün olmayan tarımsal ürünlerin sigortası, finansman kullandırım tarihinden itibaren azami
6 ay içerisinde tamamlanır. Hayvansal üretim faaliyetleri ile ilgili sigortalar, Katılım Bankasının kendi usul ve esasları çerçevesinde geniş ya da dar kapsamlı olarak yapılabilir.
(18) ELÜS karşılığında, üretimini yaptığı ürünü lisanslı depoya teslim eden faydalanıcılara üretim kapasitesine göre; tarımsal amaçlı örgütlere ise ortaklarının/üyelerinin üretim kapasitesine göre, EK-1’de belirlenen finansman üst limitleri içerisinde kalmak kaydıyla, senet tutarının %75’ine kadar ve azami 9 ay vadeli finansman kullandırılabilir.
(19) ELÜS’e bağlanan ürünün üretimine yönelik olarak EK-1’de ELÜS’e konu üretim konusu için belirlenen indirimler ile ELÜS karşılığı finansman için belirlenen indirimlerden aynı zamanda faydalanılamaz. Bu nedenle ELÜS’e bağlanan ürünün üretimine yönelik olarak, evvelce kullanılmış Hazine faiz/kâr payı destekli tarım kredisi/finansmanı bulunması halinde, öncelikle söz konusu risk, tahsil ve tasfiye edilir. Bu işlem, ELÜS karşılığı kullandırılabilecek finansmandan mahsup edilmek suretiyle yapılır.
(20) Sözleşmeli üretim modeli kapsamında, üreticiler ile imzaladığı sözleşmeler dâhilinde yetiştirilen ürünü almayı garanti etmek suretiyle tarımsal üretim yaptıran gerçek ve tüzel kişi üreticilere, söz konusu üretim faaliyetlerinin finansmanı amacıyla EK-1’de belirtilen tutara kadar sözleşmeli üretim finansmanı kullandırılabilir. Sözleşmeli üretim yaptıran kişilerle, sözleşmeli üretim yapan kişilere aynı üretim konusu için mükerrer finansman kullandırılmaz.
(21) Lisanslı depo kriterlerine uygun şekilde depo yaparak söz konusu depoyu işletmek üzere Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğüne kiralayan işletmelerin yatırımları da EK-1’de yer alan ilgili başlık kapsamında değerlendirilebilir.
(22) Tarımsal ürünlerin işlenmesi kapsamındaki finansmandan, 24/5/2023 tarihli ve 7297 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Yönetmeliğinde tanımlanan mikro ve küçük ölçekli işletmeler yararlanabilir. Tarımsal amaçlı örgütler, söz konusu ölçek sınırlamasından muaftır.
(23) Aşağıda belirtilen amaçlarla yapılacak güneş enerjisi yatırımlarına ilişkin yatırım finansmanları Tarımsal Yenilenebilir Enerji Yatırımları başlığı kapsamında değerlendirilir.
a) Sulama birliklerinin, ruhsatlı kuyulardan su çıkarmak ve bu suyu üyelerine dağıtmak için gerekli elektrik enerjisini üretmek ve/veya karşılamak,
b) Basınçlı sulama sistemi kullanan/kullanacak gerçek ya da tüzel kişi tarımsal üreticilerin, kullandıkları/kullanacakları sulama sistemi için gerekli elektrik enerjisini üretmek ve/veya karşılamak.
(24) Sulama kooperatifleri ve sulama birlikleri ile gerçek ya da tüzel kişi üreticilerin tarımsal elektrik tarifesine tabi elektrik fatura ödemeleri, üretim konusu ayrımı yapılmaksızın, Tarımsal Elektrik Bedeli başlığı kapsamında değerlendirilir. Tarımsal Elektrik Bedeli başlığından yararlanmak isteyen sulama kooperatifleri ve sulama birlikleri ile gerçek ya da tüzel kişi üreticilerin yeni faturalarını ödemek amacıyla bu finansmandan yararlanabilmeleri için birikmiş/normal ödeme günü geçmiş/ödenmemiş/taksitlendirilmemiş tarımsal elektrik borcunun bulunmaması ve taksitlendirilerek ödenen/ödenecek borçları varsa bununla ilgili gecikmiş taksitinin bulunmaması gerekir. Tarımsal sulamada kullanılan elektrik tüketimine ilişkin varsa diğer tarımsal desteklerden yararlanan faydalanıcılar, söz konusu başlık kapsamındaki finansmanlardan faydalandırılmaz.
(25) (Ek:RG-7/3/2025-32824- C.K-9567/1 md.)[2] Bu Karar kapsamında finansman tahsis edilecek faydalanıcılar için finansman tahsisi sırasında en çok 15 gün öncesine kadar bir tarihte alınmış yazı ile belgelendirilecek şekilde, vergi dairelerine 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcu ile sosyal güvenlik prim borcu bulunmaması koşulu aranır.2[3]