(1) Tarımsal üretime yönelik finansman ihtiyacının uygun koşullarda karşılanması amacıyla Banka ve TKK kredi kullandırımına ilişkin usul, esas ve kriterlerine uygun olmak koşuluyla, bu Kararda belirtilen usul, esas, limit ve oranlar dikkate alınarak Banka ve TKK tarafından, Bankaca tarım kredilerine uygulanmakta olan cari faiz oranlarından, kredi konuları itibarıyla EK‑1’de belirtilen oranlarda indirim yapılmak ve kredi üst limitleri aşılmamak suretiyle, 1/1/2024-31/12/2026 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) Hazine faiz destekli tarım kredisi kullandırılabilir.
(2) İşletme kredilerinde kredi kullandırımı esnasında, yatırım kredilerinde ise işletme döneminden itibaren Tarım ve Orman Bakanlığının bir kayıt sistemiyle (Çiftçi Kayıt Sistemi, Örtüaltı Kayıt Sistemi, Hayvancılık Bilgi Sistemi, Koyun Keçi Bilgi Sistemi, E-Islah Kayıt Sistemi, Su Ürünleri Bilgi Sistemi ve benzeri) takip ve kontrol edilen konularda anılan Bakanlığın ilgili kayıt sistemlerine kayıt olunması esastır. Ayrıca, yatırım kredilerinde, konusuna göre vade boyunca Tarım ve Orman Bakanlığının bir kayıt sistemiyle takip ve kontrol edilen konularda anılan Bakanlığın ilgili kayıt sistemlerine kayıtlı olunması esastır.
(3) Bu Karar kapsamında yalnızca Türkiye Cumhuriyeti sınırları (kara sınırı ve karasuları) içerisinde yapılan tarımsal üretim faaliyetleri için yatırım ve işletme kredisi kullandırılabilir.
(4) Birden fazla üretim konusunda kredi talebinde bulunan faydalanıcılara bu kapsamda kullandırılabilecek kredi üst limiti, krediye konu ürünlerden en yüksek kredi üst limitine sahip ürüne göre belirlenir.
Bu kapsamda;
a) Büyükbaş ve/veya küçükbaş hayvan yetiştiriciliği ve/veya besiciliği konularında faaliyet gösteren ve bu konularda kredi kullanan üreticilerin mevcut kapasiteleri ile uyumlu yem bitkisi üretimi için kullanacakları krediler,
b) Basınçlı sulama sistemi alımına ve/veya tarımsal yenilenebilir enerji yatırımlarına yönelik kullandırılacak krediler,
c) Sözleşmeli üretim yaptıran gerçek veya tüzel kişilere, kendi adlarına sözleşmeli üretime konu ürünle aynı ya da farklı konularda yaptıkları tarımsal üretime yönelik kullandırılacak krediler,
kredi üst limiti hesaplamasına dâhil edilmez.
(5) 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununun risk grubu tanımına giren faydalanıcılara bu Karar kapsamında kullandırılacak kredilerin toplamı, üretim konuları itibarıyla EK-1’de belirtilen kredi üst limitlerini aşamaz. Risk grubuna giren faydalanıcılar bu Karar kapsamında tek bir faydalanıcı kabul edilir.
(6) Kredi üst limitlerinin hesaplanmasında, geçmiş kararlar kapsamında kullandırılan kredilere ve bu kapsamdaki kredilerin ertelenmesine ilişkin olarak yayımlanan kararlar kapsamında ertelenen kredilere ilişkin riskler ve Ziraat Katılım Bankası A.Ş. tarafından Hazine kâr payı destekli finansman kullandırılmasına ilişkin kararlar kapsamında kullandırılan finansmanlara ilişkin riskler de dikkate alınır.
(7) İndirim oranlarının kademeli olarak uygulanacağı temel hayvansal üretim ve temel bitkisel üretim konularında kredi kullanacak faydalanıcılar, indirim oranlarından, kullanacakları kredi tutarına göre kademeli olarak yararlanabilirler.[1]
(9) Her bir üretim konusu için EK-1’de belirtilen standart indirim oranları uygulanır. Özellikli kriter olarak belirlenen şartları sağlayan faydalanıcılar standart indirim oranlarına ek olarak bu indirim oranlarından da yararlandırılır. Her halükarda faydalanıcılara uygulanacak indirim oranı %100’ü aşamaz. 2/1/2020 tarihli ve 2015 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Düşük Faizli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar kapsamında kullandırılan kredilere uygulanan özellikli indirim kriterleri kredinin vadesi sonuna kadar söz konusu Kararda belirtilen oranlarda uygulanır.
(10) Bu Kararda her bir üretim konusu için belirlenen kredi üst limitleri ile bu Kararla aynı dönemde yürürlükte olan Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Tarafından Tarımsal Üretime Dair Hazine Kâr Payı Destekli Yatırım ve İşletme Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Kararda her bir üretim konusu için belirlenmiş finansman üst limitleri tek bir üst limit olarak dikkate alınır.
(11) Bu Kararın yürürlükte olduğu dönem boyunca kredi üst limitleri her yılın sonunda, takip eden yılın ocak ayının birinci gününden itibaren geçerli olmak üzere Türkiye İstatistik Kurumu tarafından periyodik olarak yayımlanan Tarımsal Girdi Fiyat Endeksine göre revize edilir. İlgili yıl içinde en son yayımlanmış olan endeks ve bir önceki yıl içinde en son yayımlanmış olan endeks arasındaki yüzdesel değişim esas alınarak kredi üst limitleri aynı yüzdesel değişim oranında revize edilir. Elde edilen değeri aşmamak kaydıyla her bir konu başlığı için kredi üst limiti son altı hanesi sıfır olacak şekilde belirlenir.
(12) İndirim oranlarının kademeli olarak uygulanacağı temel hayvansal üretim ve temel bitkisel üretim konularındaki kademe tutarları, onbirinci fıkrada belirtilen yöntemle revize edilerek elde edilen değeri aşmamak kaydıyla son beş hanesi sıfır olacak şekilde belirlenir.
(13) Revize edilen yeni üst limitler ve kademe tutarları, ilgili yılın ocak ayının birinci gününden itibaren geçerli olmak üzere Genel Müdürlük tarafından Banka ve TKK’ye yazılı olarak bildirilir.
(14) Bu Karar kapsamında kredi tahsis edilecek faydalanıcıların kredi değerliliklerinin ve kredi tahsis kriterlerinin belirlenmesi, kredi limitleri, vadeleri, yatırım ve ödemesiz dönemlerinin tespit edilmesi, kredilerin teminatlandırılması, özkaynak oranlarının belirlenmesi, geri ödeme koşullarının tespiti ile borçlandırma, kullandırma, takip ve tahsil ve benzeri işlemleri Bankanın ve TKK’nin kendi usul ve mevzuatı dâhilinde yürütülür. Bakanlık, üretim konularına göre farklı özkaynak oranları belirlemeye yetkilidir.
(15) Kredi kullandırımlarındaki teknik kıstaslar (hayvanların cinsi, yaşı, sertifikasyona ilişkin tanımlamalar gibi), üretim planlamasına ilişkin hususlar, faydalanıcılarda aranan şartlar, özellikli kriterler ile bu kriterlerin uygulanmasına ilişkin esaslar ve bunlarla ilgili değişiklikler, Bakanlığın uygun görüşü alınarak Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğ ile belirlenir.
(16) 2015 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında yatırım kredisi tahsis edilmiş ancak kredilerinin tamamını veya bir kısmını kullanamamış faydalanıcılar, kullanamadıkları kısım için, 2024 yılı sonuna kadar, söz konusu Karar hükümlerinden yararlanmaya devam eder. 1/1/2024-31/12/2026 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) tahsis edilecek kredilere bu Karar hükümleri uygulanır.
(17) Bu Karar kapsamında kredi kullanmak suretiyle yapılan yatırımlardan sigortaya konu olabilecek varlıklar (ahır, kümes, hayvan ve benzeri), krediye konu tarımsal ürünler ve doğrudan kredi konusu olmamakla birlikte, bu faaliyetin yapılabilmesi için gerekli girdilerin alınması amacıyla kredi kullanılan tarımsal varlıkların (örneğin, yalnızca yem giderlerinin finansmanı amacıyla kredi kullanılan hayvancılık faaliyetlerinde krediye konu olmasa da yem alımına konu hayvanlar ve benzeri) kredi tutarı üzerinden sigorta ettirilmesi zorunludur. Kredi konusu varlığın 14/6/2005 tarihli ve 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu kapsamında olması halinde Devlet Destekli Tarım Sigortası aranır. Sigorta mevzuatından kaynaklanan nedenlerle (dönem uyumsuzluğu ve benzeri) kredi kullandırımı sırasında sigorta yaptırılması mümkün olmayan tarımsal ürünlerin sigortası, kredi kullandırım tarihinden itibaren azami 6 ay içerisinde tamamlanır. Hayvansal üretim faaliyetleri ile ilgili sigortalar, Banka ve TKK’nin kendi usul ve esasları çerçevesinde geniş ya da dar kapsamlı olarak yapılabilir.
(18) ELÜS karşılığında, üretimini yaptığı ürünü lisanslı depoya teslim eden faydalanıcılara üretim kapasitesine göre; tarımsal amaçlı örgütlere ise ortaklarının/üyelerinin üretim kapasitesine göre, EK-1’de belirlenen kredi üst limitleri içerisinde kalmak kaydıyla, senet tutarının %75’ine kadar ve azami 9 ay vadeli kredi kullandırılabilir.
(19) ELÜS’e bağlanan ürünün üretimine yönelik olarak EK-1’de ELÜS’e konu üretim konusu için belirlenen indirimler ile ELÜS karşılığı krediler için belirlenen indirimlerden aynı zamanda faydalanılamaz. Bu nedenle ELÜS’e bağlanan ürünün üretimine yönelik olarak, evvelce kullanılmış Hazine faiz/kâr payı destekli tarım kredisi/finansmanı bulunması halinde, öncelikle söz konusu risk, tahsil ve tasfiye edilir. Bu işlem, ELÜS karşılığı kullandırılabilecek krediden mahsup edilmek suretiyle yapılır.
(20) Sözleşmeli üretim modeli kapsamında, üreticiler ile imzaladığı sözleşmeler dâhilinde yetiştirilen ürünü almayı garanti etmek suretiyle tarımsal üretim yaptıran gerçek ve tüzel kişi üreticilere, söz konusu üretim faaliyetlerinin finansmanı amacıyla EK-1’de belirtilen tutara kadar sözleşmeli üretim kredisi kullandırılabilir. Sözleşmeli üretim yaptıran kişilerle, sözleşmeli üretim yapan kişilere aynı üretim konusu için mükerrer kredi kullandırılmaz.
(21) Lisanslı depo kriterlerine uygun şekilde depo yaparak söz konusu depoyu işletmek üzere Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğüne kiralayan işletmelerin yatırımları da EK-1’de yer alan ilgili başlık kapsamında değerlendirilebilir.
(22) Tarımsal ürünlerin işlenmesi kapsamındaki kredilerden, 24/5/2023 tarihli ve 7297 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Yönetmeliğinde tanımlanan mikro ve küçük ölçekli işletmeler yararlanabilir. Tarımsal amaçlı örgütler söz konusu ölçek sınırlamasından muaftır.
(23) Aşağıda belirtilen amaçlarla yapılacak güneş enerjisi yatırımlarına ilişkin yatırım kredileri Tarımsal Yenilenebilir Enerji Yatırımları başlığı kapsamında değerlendirilir.
a) Sulama birliklerinin, ruhsatlı kuyulardan su çıkarmak ve bu suyu üyelerine dağıtmak için gerekli elektrik enerjisini üretmek ve/veya karşılamak.
b) Basınçlı sulama sistemi kullanan/kullanacak gerçek ya da tüzel kişi tarımsal üreticilerin, kullandıkları/kullanacakları sulama sistemi için gerekli elektrik enerjisini üretmek ve/veya karşılamak.
(24) Sulama kooperatifleri ve sulama birlikleri ile gerçek ya da tüzel kişi üreticilerin tarımsal elektrik tarifesine tabi elektrik fatura ödemeleri, üretim konusu ayrımı yapılmaksızın, Tarımsal Elektrik Bedeli başlığı kapsamında değerlendirilir. Tarımsal Elektrik Bedeli başlığından yararlanmak isteyen sulama kooperatifleri ve sulama birlikleri ile gerçek ya da tüzel kişi üreticilerin yeni faturalarını ödemek amacıyla bu krediden yararlanabilmesi için birikmiş/normal ödeme günü geçmiş/ödenmemiş/taksitlendirilmemiş tarımsal elektrik borcunun bulunmaması ve taksitlendirilerek ödenen/ödenecek borçları varsa bununla ilgili gecikmiş taksitinin bulunmaması gerekir. Tarımsal sulamada kullanılan elektrik tüketimine ilişkin varsa diğer tarımsal desteklerden yararlanan faydalanıcılar, söz konusu başlık kapsamındaki kredilerden faydalandırılmaz.
(25) (Ek:RG-7/10/2025-32834-C.K-9567/1 md.)[2] Bu Karar kapsamında kredi tahsis edilecek faydalanıcılar için kredi tahsisi sırasında en çok 15 gün öncesine kadar bir tarihte alınmış yazı ile belgelendirilecek şekilde, vergi dairelerine 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcu ile sosyal güvenlik prim borcu bulunmaması koşulu aranır.[3]