(1) 4 üncü maddenin üçüncü fıkrası ile 6 ncı madde kapsamındaki giderler
ve Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Tarım ve Orman Bakanlığınca verilen
ithalat ve/veya ihracat izinleri kapsamında 5 inci madde uyarınca gerçekleştirilen faaliyetlerden
doğan zararlar görevlendirme bedeli sayılır ve Hazine ve Maliye Bakanlığınca karşılanır.
(2) Birinci fıkra kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşünü alarak
gerçekleştirilecek ithalat ve ihracat faaliyetlerinde ilgili dönemde oluşan dünya fiyatları da
dikkate alınır.
(3) Bu Karar kapsamında doğan ve TMO muhasebe kayıtlarında izlenen görevlendirme
bedelleri, TMO tarafından yapılacak ödeme talebine istinaden, Hazine ve Maliye Bakanlığı
bütçesinde yer alan ilgili harcama tertiplerinden gider kaydedilerek ödenir.
(4) Bu Karar kapsamında doğan görevlendirme bedelleri, TMO'nun muhasebe kayıt ve
belgeleri esas alınarak 233 sayılı Kanun Hükmünde Karamamenin 35 inci maddesinde
öngörülen usule uygun olarak incelenir, İnceleme sonucunda hesaplanan görevlendirme bedeli
ile Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçesinden yapılmış bulunan ödemeler arasında fark
bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde taraflar yükümlülüklerini faizsiz olarak yerine getirir.
Ancak TMO tarafından yapılan talebin sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge ve
işlemlere ilişkin tutarları da içerdiğinin tespiti hâlinde, bu belge ve işlemlere ilişkin olup Hazine
ve Maliye Bakanlığı tarafından TMO'ya ödenmiş bulunan tutar, söz konusu ödemenin yapıldığı
tarihten itibaren 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanun çerçevesinde gecikme zammı oranında faiz uygulanarak tahsil edilir.
(5) Birinci fıkra kapsamındaki ithalat ve/veya ihracat faaliyetleri sonucunda doğan
görevlendirme bedeli, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca düzenlenen
muhasebe sistemi uygulama genel tebliğleri hükümleri dikkate alınarak aşağıdaki şekilde
hesaplanır:
a) Satılan malın maliyeti belirlenir.
b) Satışı yapılan ürüne isabet eden pazarlama satış dağıtım giderleri bu ürüne ilişkin
satış miktatının toplam satış miktarına oranı, genel yönetim giderleri bu ürüne ilişkin satış ve
yıl sonu stok miktarının toplam satış ve stok miktarına oranı dikkate alınarak belirlenir. Satışı
yapılan ürüne isabet eden araştırma-geliştirme giderleri ise satışı yapılan ürünün satış
maliyetinin toplam satış maliyetine oranı dikkate alınarak dağıtılır. Görevlendirme uygulaması
ile ilgisi olmayan gider kalemleri (lojmanlara ait bakım onarım, yangın sigorta fonu, emlak
vergisi, amortisman ve kira giderleri dâhil her türlü giderler; sosyal tesisler amortismanı, spor
salonu bakım onarım giderleri dâhil her türlü sosyal tesis ve bina giderleri; tanıtım, temsil,
tören, ağırlama ve toplantı giderleri ve benzeri diğer giderler) hesaplamalarda dikkate alınmaz.
ce) TMO tarafından ürün alımlarının finansmanı amacıyla kullanılan kredilere ilişkin
finansman giderleri (kur farkları, faiz ve komisyon giderleri vb.), incelemeye konu dönemdeki
tüm ürünlerin stok ve satış maliyetlerinde dikkate alınarak dağıtılır. Söz konusu kredilere ilişkin
lehte kur farki oluşması halinde, bu tutar dönemin toplam finansman giderlerinden mahsup
edilir. Mahsup işleminden sonra dahi lehte kur farkı kalmış ise, kalan tutar incelemeye konu
dönemdeki tüm ürünlerin stok ve satış maliyetlerinde dikkate alınacak dağıtılır.
ç) (a) ve (b) bentleri uyarınca belirlenen tutarların toplamı ile (c) bendi uyarınca
belirlenen ve satış maliyetine yansıyan giderlerin toplamı, toplam maliyeti oluşturur.
d) Ürünlerin satışından elde edilen gelir belirlenir. Her bir ürün için satılan malın satın
alınmasından alıcıya teslimine kadar geçen süreçte satış geliri dışında elde edilen gelirler bu
gelire eklenir.
e) Ürün alımlarının finansmanı amacıyla kullanılan kredilerden incelemeye konu
dönemde elde edilen faiz gelirleri ve kambiyo kârları, aynı dönemde görevlendirme
uygulamasına tabi satışlardan elde edilen gelirin toplam net satış gelirine oranında (d) bendi
uyarınca hesaplanan gelire eklenerek toplam gelir belirlenir.
f) Her bir ürün için (c) bendi kapsamında belirlenen toplam gelir ile (ç) bendi
kapsamında belirlenen toplam maliyetler ayrı ayrı toplanır. Bu suretle elde edilen genel toplam
maliyetin genel toplam gelirden yüksek olması durumunda aradaki fark görevlendirme bedeli
sayılır.
(6) Bu Kararın 6 ncı maddesi uyarınca olağanüstü hâl stoku kapsamında tutulması
zorunlu ürün çeşitlerine ait muhafaza giderleri, bu stokun yenilenen kısmına ilişkin finansman
giderleri ve bu stok miktarında artış olduğu takdirde artan kısma ait stok bedeli 213 sayılı Kanun
ile muhasebe sistemi uygulama genel tebliğleri hükümleri dikkate alınarak aşağıdaki şekilde
hesaplanır:
a) Birim muhafaza gideri, aynı ürünün toplam muhafaza giderinin yıl içindeki satış
miktarı ve yıl sonu stok miktarı toplamına bölünerek hesaplanır. İlgili ürüne ilişkin birim
muhafaza gideri, tutulması zotunlu olan olağanüstü hâl stok miktarı ile çarpılmak suretiyle bu
stoka ilişkin toplam muhafaza gideri tespit edilir.
b) Birim finansman gideri, aynı ürünün yıl sonu toplamı stok miktarına ilişkin toplam
finansman giderinin yıl sonu stok miktarı toplamına bölünerek hesaplanır. İlgili ürüne ilişkin
birim finansman giderinin yenilenen olağanüstü hâl stok miktarı ile çarpılması suretiyle bu
stoka ilişkin toplam finansman gideri tespit edilir.
c) Tutulması gereken olağanüstü hâl stoklarında artış olması durumunda, artan miktarın
cari yıl ortalama alım fiyatı ile çarpılması suretiyle artan stok bedeli tespit edilir. Alım ortalama
fiyatı oluşmadığı dönemde yıl sonu stok ortalama fiyatı esas alınır,
ç) (a), (b) ve (c) bentleri uyarınca tespit edilen tutarlar ile ilgili mevzuat kapsamında bu
stok miktarının azalması durumunda serbest stok haline dönüşen kısmının satılıncaya kadar
oluşan muhafaza giderleri toplanarak olağanüstü hâl stokuna ilişkin görevlendirme bedeli
hesaplanır.
d) (ç) bendi uyarınca görevlendirme bedeli hesaplanırken, ilgili mevzuat kapsamında
olağanüstü hâl stok miktarının azalması durumunda serbest stok haline dönüşen kısmının satış
geliri, TMO tarafından tahsil edildiği günden itibaren 15 iş günü içinde Hazine ve Maliye
Bakanlığının ilgili hesabına aktarılır.
(7) Bu madde kapsamında olağanüstü hâl stokuna ilişkin hesaplamalarda TMO
tarafından tutulması gereken zorunlu miktarın üzerinde stok tutulması durumunda tutulması
gereken zotunlu miktar; bu miktarın altında stok tutulması durumunda ise fiilen tutulan miktar
esas alınır.