Arsa Üretimi ve Değerlendirilmesi Hakkında Kanun

'Türkiye nüfusunun son 15 yıl içinde süratle artması, memleket ölçıüsünde'ki sanayileşmede meydana gelen gelişmeler, bir kısım nüfusun bu ve diğer sosyal ve ekonomik etkilerle köylerden şehirlere akın etmesi karşısında, zamanında gerekli birtakım yöneltiei tedbirler alınamaması yüzünden, zaman zaman imar plânları zorlanmış ve düzensiz bir şehirleşmeye yol açılmıştır.

'Bu sebeplerle, büyük şehirlerimizin etrafı gecekondularla dolmuş, imar sınırları dışında her türlü kontroldan uzak alanlar parsellenerek satışa arz edilmiş, bilhassa 1953 yılından sonra arazi 'rantı en teminatlı bir gelir kaynağı haline gelerek, arsa spekülâsyonunu doğurmuş ve büyük şe hirlerdeki arsa fiyatlarında yüzlerce misline kadar artışlar görülmeye başlanmıştır.

Şehirlerde spekülatif amaçlarla elden ele devredilen arsaların, çoğu zaman inşaat yapacak kimselerin eline ya hiç geçememesi veya geçinceye kadar elde edilmesi imkansızlaşacak derecede fahiş fiyat kazandırılmış olması, ilgilileri imar sınırları dışındaki araziye yöneltmiş, bunların da yine spekülatif amaçlarla parsellenerek satılması; 'bir taraftan plânsız bir şehirleşmeye, diğer ta raftan da kamu tesis ve hizmetlerine ait masrafların kat kat artmasına yol açmıştır.

Arsa probleminin konut yönünden ontaya çıkan bu sakıncaları, sanayi ve turizm bölgeleri için de vâridolduğundan, memleketimizin önemli gelir kaynaklarını teşkil eden sanayi ve turiz min süratle gelişebilmesi bakımından da rasyonel bir arsa politikasının takJbedilmesi gerekmekte dir.

Her ne kadar, imar plânlarının uygulanması veya ucuz konut sahaları ayrılması amaciylebâzı kanunlarımızla belediyelere arsa sağlamak görev ve yetkisi verilmiş bulunmakta ise de; sair birçok se'bepler bir yana, belediyelerin malî durumlarının yetersiz oluşu, memleket ölçüsünde düzenli bir arsa politikasının yürütülmesine imkân vermemektedir.

Bütün bu ihtiyaç ve imkânsızlıklar göz önünde tutulacak olursa, kolaylıkla şu sonuca Varı labilir :

_. 2 — Plân bir kalkınma devresine girdiğimiz son yıllarda, bölge ve şehir plânlarının başarıya ulaşabilmesi, konut, sanayi ve turizm sahaları için duyulan arsa ve arazi ihtiyacının karşıla nabilmesi, arsa politikasını yürütebilecek merkezî bir kurumun da teşkili ile mümkün olabilecektir.

Esasen, bu konu diğer memleketler için de yabancı sayılamaz. Birçok medeni memleketler arsa konusunu düzenlemek zorunluğu karşısında, uzun. zamandan beri çeşitli çarelere başvurmuş lardır. Bunlardan birkaç misal vermek gerekirse:

Holânda'da, 1851 tarihli bir kanunla mahallî idarelerle belediyelere, arsa fiyatlarının yük seltilmesini önlemek, konut yapımını teşvik ve himaye etmek amacı ile arazi satınalmak, arsa stoku ve bu amaçla kamulaştırma yapmak yetkisi verilmiştir.

isveç'te, kendi mevzuatının verdiği imkânlar sayesinde, Devlet ve bilhassa belediyeler geniş çapta arsa stokuna sahiptir. Meselâ, Stokholm Belediyesi 1928 yılında 5 938 hektar, İkinci Dün ya Savaşından sonra da 19 000 hektar arazi stoku yapmış bulunmaktadır. Mahallî idareler bu ar saları G0 yıl gibi uzun sürelerle kiraya vermek suretiyle, konut inşaatını kolaylaştırmaktadır.

Fransa'da, şehirlerin inkişaf sahaları ve sanayi bölgelerindeki arazinin düzenlenmesi ile bu alanlarda toplu mesken veya tesis kurma faaliyetleri, kamu birlik ve kurumları ile kamu kurum larının % 50 den fazla sermayeyi iştirak suretiyle kurulmuş olan karma ekonomili şirketler tara fından gerçekleştirilmektedir. Kamu kurumlarının önemlilerinden ikisi, Fransız Bankasının malî yardımı ile kurulan ('Mevduat Sandığı Gayrimenkul Merkez Birliği - SCIC -) ve (Arazi Teç hizi Merkez Birliği - SOET -) dir.

Karma ekonomili şirketler ise Devletin doğrudan doğruya veya mahallî idareler veya kamu ikti sadî kurumları kanaliyle % 50 - 65 nisbetinde sermayeye katılmak suretiyle kurulan malî muhta riyeti ve hükmî şahsiyeti haiz kuruluşlardır. Bunlar, ticarî, sınaî her türlü konut ihtiyacını etüt ve tesbit eder, gerekli arazi satmalır veya kamulaştırır, ticarî ve sınaî tesislerle, toplu konutlar inşa ederler.

İngiltere'de, konut inşaası ve bununla ilgili arsa meselesi, mahallî idarelerin görevleri arasına girmektedir. Mahallî idareler bu görevlerini mesken birlikleri ve şirketler vasıtasiyle gerçekleştir mektedir. Arsa alış ve satışı, kamulaştırma ile ilgili kanunî ve resmî faaliyetler mahallî idarelerin yetkisi dâhilinde olup bu suretle temin edilen arsalar birlik ve şirketlere devredilir.

Londra Belediyesi'nin İkinci Dünya Savaşındın sonra giriştiği faaliyet bilhassa göze çarpmak tadır. Savaştan yıkılan binlerce binanın arsalarını satın alan belediye, buralarda iş yerleri ve ko nut yaptırarak, (99 yıl gibi) uzun süre ile kiraya vermiş bulunmaktadır. Diğer belediyeler de hali hazırda ve gelecekteki ihtiyaçları için imkânları arsbetinde arsa stoku yapmaktadır.

Arsa konusunun düzenlenmesi yurdumuzda da bir zaruret halini aldığından; Beş Yıllık Kalkınma Plânının konut bölümünün arsalara ait tedbirler arasında, 434 noü sahifedeki (F) fıkrasında; (be? tediyelerim malî imkânları sınırlı olduğundan, arsa işlerini düzenliyen bir merkezî kurumun bele diyelere yardımcı olarak kurulması sağlanacaktır.) şeklindeki hüküm yer almıştır.

Bu husus 1963 yılı icra programının 217 nci sayfasında,; (Arsa konusunu düzenlemek üzere İmar ve İskân Bakanlığına bağlı merkezî bir kulumun kurulması için çalışmalar tamamlanacaktır.

Belediye ve özel idarelere yardımcı olarak kurulacak bu kuruma:

1. Arsa stoku temin etmek, 2. Tanzim satışları yapmak, 3. Halk tipi konut yapacaklara arsa sağlamak, 4. İmar plânlarının hazırlanmasında inkişaf sahalarının spekülatif amaçlarla satışlarına en gel. olmak) görev ve yetkilerinin verilmesi şeklinde açıklanmış ve 1964 icra programında da :

(1963 yılı programında kurulması öngörülmüş olan Arsa Kurumu'num öncelikle, şehirleşmenin hızlanma eğiliminde bulunduğu merkezlerde faaliyete geçmesi sağlanacaktır. Bu kurum kendi kay naklarından kendi çalışmalarını besler duruma ge1 inceye kadar kamu kaynakları ile desteklene cektir.

Kamu elindeki arsalar satılmıyacak, kiralanarak veya irtifak hakkı tanınarak kullanılmamaları sağlanacaktır.) denilmek suretiyle, belirtilen prensiplere göre arsa konusunu düzenleyecek îmar ve İskân Bakanlığına bağlı merkezî bir kurumun kurulması kaibul edilmiştir.

1963 ve 1964 icra plânlarında kurumun kurulmasiyle ilgili olarak Maliye, İçişleri, ve İmar ve İskân Bakanlıkları gösterilmiş bulunduğundan, bu Bakanlıklar ve Devlet Plânlama Teşkilâtı Müs teşarlığı. temsilcilerinden bir komisyon kurularak müştereken gerekli çalışmalar yapılmış ve ekli ka nun tasarısı hazırlanmıştır.

Bu, kanun tasarısı ile varılmak istenen amaçlar şunlardır:

1. Konut inşasına veya sanayi ve turizm tesisleri kurmaya elverişli bulunan yerlerde arazi ve arsalar satın almak, arsa stoku yapmak, 2. Satın alınan arazi ve arsalarda lüzumlu görülenlerinin maksada uygun bir şekilde kulla nılabilmesi için gerekli harita, imar plânı, yol, su, kanalizasyon, elektrik, havagazı gibi kamu hizmet ve tesislerini yapmak suretiyle bu yerleri inşaata hazır bir duruma getirmek, S, Arsaların aşırı fiyat artışlarını önlemek üzere, belli nitelikte konut yapacaklarla sanayi ve ya turizm tesisleri kuracaklara, arsa tanzim satışları yapmak, kiralamak veya irtifak hakkı ta nımak, 4. Hazine ve Belediyelerin mülkiyetinde buluıan arazi ve arsalardan toplu konut yapmaya 've ya sanayi ve turizm tesisleri kurmaya yararlı yerleri önceden tesbidederek bu idarelerden devir al mak ve gerekenleri harita, imar plân ve kamu tesislerini yapmak suretiyle inşaata elverişli arsalar ha line getirmek, 5. Satılmak, kiralanmak veya irtifak hakkı tanınmak suretiyle üçüncü şahıslara verilecek arsalar üzerinde; satış, kira veya irtifak hakkı tesisi şartlarına uygun konut veya tesisler yapıl masına sağlamak, 6. Belediye, özel idare ve Vakıf teşkilâtı tarafından satışa çıkarılacak arazi ve arsaların, önceden satış şartlarını öğrenerek toplu konut yapımına, sanayi ve turizm tesisleri kurmaya elverişli olduğu tesbit edileceklerin satış ihalelerime katılmak, Şeklinde özetlenelbiılir.

Beş Yıllık Kalkınma Plânı gereğince ve belediye ve özel idarelere yardımcı olmak üzere bu amaçları gerçekleştirebilecek bu kurumun, esas itibariyle kamu hizmeti ifa ötmesi ve diğer yö nlüyle de özel hukuk hükümlerine göre arazi ve arsalar satınalması ve bunları amaçlarına uygun fbir şekilde değerlendirerek sataıası gibi bir faaliyette bulunması zarureti karşısında, bunun İktisadi Devlet Teşebbüsünden ziyade, diğer bakanlıklar bünyesinde olduğu gibi döner serma yeli bir kurum olmasının maksadı temine daha uygun olacağı görülmüştür.

Bu sebeple kurum; İmar ve İskân Bakanlığına bağlı kamu tüzel kişiliğini haiz döner ser mayeli (Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü) adı ile bir genel müdürlük olarak düşünülmüştür. Bu genel müdürlük; bir genel müdür ile yeteri kadar idari ve teknik yardımcılarından, hukuk iş leri, hesap işleri, arsa abm - satım ve devir işleri, plânlama ve yapım işleri, muamelât müdür lükleriyle, İmar ve İskân Bakanlığınca lüzumlu görülecek diğer müdürlükler tarafından yöneti lecek ve teşkilâtım çeşitli personeline ait kadrolar 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hüküm lerine göre, yönetmelikte belirtilecek esaslar dairesinde tesibit edilecektir.

Hangi amaçlarla ele alındığı arz ve izıah edilmiş bulunan kanun tasarısında; amaçlara uy gun olarak genel müdürlükçe yapılacak işlemlerin teferruatına taallûk eden hükümlerden ziya de kurukuş, görev ve yetkilere dair genel mahiyetteki hükümlere yer verilmiş ve işlerin yürü tülmesine ait idari, malî esaslarla personel tâyini, nitelikleri, istihdam şekilleri ve soruımluklariyle, bütün harcamalara, satınalmalara, satmalara, yapma ve yaptırmalara, kiralama ve kiraya ver melere tahsis ve irtifak hakkı tesisi gibi işlemlerin yürütülmesine ait usullerin ise; daha geniş bir surette tesibit ve tâyin edilelbilmesini temin için İmar ve İskân Bakanlığınca hazırlanacak yönetmeliklerde yer alması uygun görülmüştür.

4 bölüm ve (23) maddeden ibaret olan tasarının hazırlanması sırasında, Anayasamızın 35, 36, 38, 41, 49, 51 ve 53 noü maddeleri bilhassa ve önemle ^z önünde tutulmuştur.

MADDELER Kuruluş ve görevlerle ilgili birinci bölümde yer alan 1 nci madde kanunun amacını ve kuruluşun niteliğini belirtmektedir.

2 nci madde kurulacak genel müdürlüğün görevlerini, 3 ncü ve 4 ncü maddeler ise kuruluşu açık lamakta, kadroları, sicü, tâyin, terfi, tecziye ve diğer zatişleririi hükme bağlamış bulunmaktadır.

Bu maddelerin tetkikinden açıkça görülmektedir ki; Anayasamız gereğince Devlete verilmiş olan konu ile ilgili görevler, kuruluş kanununa göre, Devletin imar işleriyle konut politikasını yürütmekle görevli olan imar ve iskân Bakanlığınca ele alınmakta ve bu politika çerçevesinde mütalâa olunmak tadır.

Kurulacak genel müdürlüğün adı geçen Bakanlığa bağlı olması, kadro tesbiti işi ile belli başlı kadrolara yapılacak tâyinlerin ve genel müdürlüğe ait her türlü işlemin teftiş, tahkik ve denetimi görev ve yetkilerinin, yine aynı Bakanlığa verilmiş bulunması işte bu sebeplere dayanmaktadır.

ikinci bölümdeki malî hükümlerle ilgili iki maddeden 5 nci madde genel müdürlüğün sermayesini, bu sermayenin kaynakları ile artırılabileceği miktarı ve artırma şeklini ifade etmektedir.

6 nci madde ile de, genel müdürlükçe yapılacak işlemlerin, halen yürürlükte bulunan 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanunu ile 2490 sayılı Artınna, Eksiltme ve ihale Kanununa, bu kanunların ek ve değişikliklerine ait hükümlere tabi olmıyacağı, buna mukabü, döner sermaye ile yapılacak işlerden doğan gelir ve giderler için her malî yılın bitiminden itibaren üç ay içerisinde genel müdürlük tara fından bir bilanço düzenleneceği ve bu bilançonun Maliye Bakanlığı ile imar ve iskân Bakanlığın ca geçici olarak görevlendirilecek uzmanlar tarafından incelenip bir rapora bağlanarak, Sayıştayın tetkik ve vizesine arz edileceği hükme bağlanmıştır.

Üçüncü bölümde, Arsa Ofisi Genel Müdürlüğünce ne şekilde arazi ve arsa sağlanacağı, bunlardan hangilerinde neler yapılacağı ve bu arsaların amaca uygun olarak kullanılabilmesinin nasıl düzenle neceği gibi hususlar yer almaktadır.

7 nci madde Hazineye aidolan veya daha önce Hazineye aidolup da belediyelere intikal etmiş bu lunan arazi ve arsalardan her hangi bir hizmete tahsis edilmemiş olanlarının, takdir edilecek bedel üzerinden Arsa Ofisi Genel Müdürlüğüne devredileceğini ve lüzumu halinde yine aynı şartlarla geri verileceğini, fakat bütün bu devir ve geriverme işlemlerinin, talep tarihinden itibaren üç ay içeri sinde tekemmül ettirileceğini hükme bağlamıştır.

Maddedeki açık ifadeye göre, bu maddeye konu teşkil eden araziler 4753 sayılı (Çiftçiyi Toprak landırma Kanunu) hükümleri dışında mütalâa edilecek kanunun tatbik sahası genişletilmiş buna karşılık 28.12.1960 gün ve 189 sayılı (Millî Savunma Bakanlığı iskân ihtiyaçları için sarfiyat icrası ve bu bakanlıkça kullanılan gayrimenikullerden lüzumu kalmıyanların satılmasına salâhiyet veril mesi hakkındaki Kanun) kapsamına giren veya her hangi bir kamu hizmetine tahsis edilmiş bulunan arazi ve arsalar da bu kanunun kapsamı dışında bırakılmıştır.

Arsaların, maksadına uygun olarak kullanılıncaya kadar, çeşitli ellerden geçmek suretiyle fi yatlarının kat kat artmasını, kısmen de olsa önlemek amaeiyle, Hazineye, Vakıflar idaresine, özel idare ve belediyelere ait arazi ve arsaların her hangi bir sebeple satışa çıkarılmaları halinde, ihale gününden en az iki ay önce Arsa Ofisi Genel Müdürlüğünün haberdar edilmesi zorunluluğu 8 nci maddede yer almış bulunmaktadır.

9 ncu madde, konut, sanayi ve turizm ihtiyaçları için lüzumlu görülen özel ve tüzel kişilere ait arazi ve arsaların, bunlar içerisinde veya üzerinde bulunan her türlü bina ve tesislerin Arsa Ofisi Genel Müdürlüğünce kamulaştınlabileceğini âmirdir. Bu kamulaştırma işi anlaşma ve satmalına yolu ile de gerçekleştirilebilecektir.

10 ncu madde, adı geçen genel müdürlüğe şuf'a hakkı müessesesinden faydalanmak imkânı sağla maktadır.

11 nci madde, ofisçe sağlanan arsaların nasıl değerlendirileceği, ne şekilde satılacağı veya kira lanacağı veya bunlar üzerinde ne zaman irtifak hakkı tesis edüeceği gibi uygulamaya ait esasların yönetmelikte belirtüeceğini açıklamakta, 12 nci madde ise, Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü tarafından satılan arsaların hangi hallerde, ne gibi işlemlere tabi tutulacağım ifade etmektedir.

Amaca uygun hareket edilmediği takdirde yapılacak işlemler de bu maddede yer almıştır.

13 ncü madde ile getirilen yenilik sayesinde, kamu tüzel kişileri ve kamu kurumlarının ihtiyacı olan arsaların, öncelikle Arsa Ofisi Genel Müdürlüğüne müracaat edilmek suretiyle, daha müsait bedel karşılığında sağlanması mümkün kılınmaktadır.

Ancak, bu taleplerin bütünü ile ve-derhal karşılanamaması halinde, hizmetin akşamlamasını sağlıyan bir fıkra da maddeye eklenmiştir.

Dördüncü bölüm çeşitli hükümleri kapsamaktadır.

14 ncü madde ile ilgili bakanlık ve kuruluşların Arsa Ofisi Genel Müdürlüğüne görevleriyle ilgili işlerde lüzumlu bilgileri vermesi ve kolaylıklar göstermesi, 15 nci maddede, Ofise, çeşitli konularda teknik işbirliği yapmak görev ve yetkisi, sağlanmıştır.

16 nci maddede, Ofisin uygulama ile ilgili çeşitli faaliyetlerinin yönetmelikle düzenleneceği hususu yer almış, 17 nci madde Ofise ait malların Devlet malı nietliği taşıyacağı, 18 nci madde ise ilgili dâvalar ve vekâlet ücretleri konusunun nasıl düzenleneceği hususlarında hfükümler getirmiştir.

19 ncu madde gereğince, kanunda sözü geçen yönetmeliklerin îmar ve İskân Bakanlığınca ve belirli bir süre içerisinde hazırlanması öngörülmüş, bu süre 6 ay olarak tesbit edilmiştir.

20 nci madde Arsa Ofisi Genel Müdürlüğünün her türlü işlemlerinin, İmar ve İskân Bakanlığınca tetkik, teftiş ve tahkik edileceğini açıkça hükme bağlamıştır.

21 ve 22 nci maddeler ise yürürlük maddeleridir.

özet olarak, bu kanun tasarısı, kamu yararına gelişmeyi sağlamak amaciyle ve büyük halk kütlesi nin gerek işyeri, gerekse en tabiî ihtiyacı olan barmacağı yuvasına, her hangi bir istismara meydan verilmeden kavuşmasını mümkün kılmak sebep ve ihtiyacına dayanılarak hazırlanmıştır.

Geçici Komisyon raporu Millet Meclisi Geçici Komisyon 19 .7 . 1967 Esas No. : 1/157 Karar No. : 2 Yüksek Başkanlığa Arsa Ofisi kanun tasarısı, ilgili Bakanlık temsilcilerinin de katılmasiyle Komisyonumuzda görüşül müştür.

Tasarı, memleketin büyük ve âcil bir ihtiyacını karşılamakta ve özellikle konut, sanayileşme ve turizm etndüstrisi yönünden gelişmemize büyük ölçüde katkıda bulunacak bir nitelik arz etmekte dir.

Son yıllarda nüfusumuzun süratle artması, sanayideki gelişmeler ve bu sebeplerle büyük merkezlere vâki akın, şehirleşme olaylarının düzensiz bir mahiyet almasına sebebolmuştur.

Zamanında yöneltici tedbirlerin alınmaması yüzünden imar plânları zorlanmış, özellikle büyük şehirlerimizin etrafı gecekondularla dolmuş ve arsa pazarı zaman zaman birtakım spekülatörlerin hâki miyeti altına girmiştir.

Arsa probleminin konut alanında ortaya koyduğu bu sakıncalar, sanayi ve turizm bölgeleri için de mevcuttur. Memleketimizin önemli gelir kynakları' teşkil eden bu sektörlerin daha süratle gelişmesi de rasyonel bir arsa politikasının izlenmesiyle mümkün olacaktır.

Arsa stoku yapmak, spekülâsyonu önleyici tanzim satışları yaparak özel ve tüzel kişilere ucuz arsa sağlamak gibi görevler, bâzı yabancı ülkelerde belediyeler, sermayesinin tamamı veya yarısından fazlası kamuya ait şirketler tarafından ifa edildiği halde, belediyelerimizin malî kaynaklarının kifa yetsiz oluşu, ülke ölçüsünde düzenli bir arsa politikasının yürütülmesine imkân vermemiştir.

İşte bu sebeplerle, Birinci Beş Yıllık Kalkınma Plânında yer aldığı halde, bundan önce gerçekleş tirilememiş bulunan Arsa Ofisi kurulması konusu, İkinci Beş Yıllık Plânda gayet açık ve kesin bir ifade ile yer almış ve gerekli bir dayanağını daha bu şekilde bulmuş olmaktadır.

İmar ve İskân Bakanlığına bağlı, kamu tüzel kişiliğini haiz ve döner sermayeli bir Genel Müdür lük statüsü içinde mütalâa edilen Arsa Ofisinin kurulmasını öngören kanun tasarısı ile elde edilmek istenenler şunlardır :

1. Konut inşasına veya sanayi ve turizm tesisleri kurmaya veya bunlarla ilgili kamu tesisleri vücuda getirmeye elverişli bulunan yerlerde arazi ve arsalar satınalarak, arsa stoku yapmak, 2. Belediye, Özel İdare ve Vakıf Teşkilâtı tarafından satışa çıkarılacak arazi ve arsalarından top lu konut yapımına, sanayi, ve turizm tesisleri kurmaya elverişli olduğu tesbit edileceklerin satış iha lelerine katılmak ve gerekirse bunları da diğer arsalar gibi şüfa hakkı müessesesine dayanarak satınalmak, 3. Satmalman arazi ve arsaların maksada uygun planlanması için gerekli harita, imar plânı, yol, su, kanalizasyon, elektrik, havagazı gibi kamu hizmet ve tesislerini tamamlamak suretiyle bu yer leri inşaata hazır bir duruma getirmek, 4. Hazine ve belediyelerin mülkiyetinde bulunan arazi ve arsalardan, toplu konut yapmaya ve sanayi ve turizm tesisleri kurmaya yararlı olan ve diğer kanunlarla başka amaçlara ayrılması gerekenler dışında kalan yerleri önceden tesbit ederek,, bu idarelerden devralmak ve harita, iımar ve kamu tesislerini yapmak suretiyle inşaata elverişli arsalar haline getirmek, 5. Arsaların aşırı fiyat artışlarını önlemek üzere, halk tipi konut yapacaklarla, sanayi veya turizm.

tesisleri kuracaklara arsa tanzim satışları yapmak kiralamak veya irtifak hakla tanımak, '6. Satılmak, kiralanmak veya irtifak hakkı tanımak suretiyle üçüncü şahıslara verilecek arsalar üzerinde, satış kira veya irtifak hakkı tesisi şartlarına uygun konut veya tesisler yapılmasını sağla mak.

Bu arada, şu hususu bilhassa kaydetmek lâzımdır ki, Arsa Ofisi kurulması hiçbir şekil ve surette serbest alım satım işlerine engel olmıyacak, bunlar eskiden olduğu gibi devanı edecektir.

Komisyonumuzca Hükümet tasarısı üzerinde yapılan değişiklikler, gerekçeleriyle birlikte aşağıda arz ve izah olunmuştur :