Kaynak: TBMM S. Sayısı 261 · belgeyi aç · TBMM kaydı. Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Bu kanunda tasarı metni belgede okunamadığı için numaraların yürürlükteki metinle örtüştüğü doğrulanamadı; yanlış maddeye bağlamamak için gerekçeler tasarıdaki sırasıyla, bağlanmadan verilmiştir.
Tap^ı-defterlerinde mukayyet gayri menkul mallardan takriben yüzde otuzu gayri resmî satış ; hibe taksim gibi sebeplerle elden ele geçerek hukukî kıymetlerini zayi etmişlerdir.
Tapu teşkilâtının bidayetinden beri geçen yarım asrı mütecaviz bir müddet zarfında Devletçe umumi bir, Tapu tahriri icra edilmemiş ve gerçi Cumhuriyet Hükümetince bu lüzum takdir olunarak beş seneden beri memleketin bazı taraflarında puansız ve bazı. taraflarında da plânlı kadastro yapılmakta ve gayri menkul mallar hakikî sahipleri namına kayit ve tescil olunmakta isede bu ameliyelerle sicillin tesisi zamana mütevakkıf olması hasebile kadastro sahaları haricinde bulunan mahallerdeki gayri menkul malların da münferiden vuku bulacak müracâatlar üzerine hakikî sahipleri namına kaydını teshil ve kanunu medeninin gayri menkul mallara müteallik ahkâmının tatbikini temin için bazı ahkâm vaz ve tedvinine ihtiyaç hissedilmiş ve bunun içiri birinci madde kaleme alınmıştır.
Tapu kayıtlarının mahalle ; kariy, mevki itibarile tutulmayıp vukuat itibarile tutulması ve ayni zamanda da umumî bir tahrir icrasına istinaden tesis edilmemiş bulunması yüzünden bir gayri menkulün muhtelif sebeplerle muhtelif tarihlerde başka başka kimseler namına kaydı icra edildiği ve bu kayıtlardan hangisinin sahih ve muteber olduğunu idareten tayine imkân görülmediği cihetle bu gibi teşevvüşatı izale maksadile ikinci madde yazılmıştır.
Tapu, kayıtları plân ve mesahaya müsteniden tesis olunmamış olduğundan gayri menkul malların kayıtlarında murakkam mıkdarlarının mesaha neticesinde zuhur edecek mikdar veçhile tashihini temin için üçüncü madde tahrir olunmuştur.
Bu kanunun Hüsnü suretle tatbikini temin için bir nizamname yapılması muktazi görülerek dördüncü madde ilâve edilmiştir. Beşinci ve altıncı ma44eler cjahi bu kanunun icra ,salahiyiti ile rner'iyetı tarihini tayin zımnında yazılmıştır, 3 0 / 5 / 1 9 29 Adliye Encümeni mazbatası YÜKSEK REİSÜÖE Tapu kayıtlarından kanunî sebeplerle kıymetlerini kaybetmiş olanların tasfiyesi hakkında Maliye Vekâleti tarafından hazırlanıp Başvekâletin 30/5/929 tarih ve 6/2227 numaralı tezkeresile Adliye Encümenine havale edilen kanun lâyihası tetkik ve müzakere olundu.
Tapu defterlerinde mukayyet olan bir takım müsakkafat ve arazinin kanunen muteber olmıyan satış ve sair sebeplerle kayit sahiplerinden başkalynmn vaz'iyet ve tasarrufu altında bulundukları ve bunların ellerinde senet bulunmadığından filî tasarruflarının tanınması imkânı olmadığı ve kanunu medeni hükmüne tevfikan mahkemelere müracaat etmeğe alâkadarların selâhiyeti varsa da bunun müşkilât ve külfeti mucip olmasına binaen asıl hak sahibi olan zilyetlere karşı kolaylık temin eden bu lâyiha encümenimizce şayanı kabul görülmüş ve ancak maddelerde'bazı tadilât vücude getirilmiştir.
Lâyihanın unvanı maksada göre tebdil edildiği gibi birinci maddede tapuya kayıt icrası hususu yalnız alâkadarların müracaatına hasrı muvafık göıülmüş ve tapu memurlarının re'sen böyle bir kayıt icra etmeleri tasvip edilmiyerek buna dair olan fıkra tayyedilmiştir. Bir de maddede gösterilen müddetlerle nizasız ve malik sıfatile tasarrufları tahakkuk,eden zilliyetler namına kayıt icrasından sonra hakları taallûk eden alâkadarların bu kayıt aleyhine beş sene fcarfında mahkemeye müracaatla dava açmaları hak ve madelet icabından olmakla bu suretle birinci maddeye bir fıkra ilâve edilmiştir. Bir gayri menkulün muhtelif kimseler namına kayıtlı olduğu anlaşılırsa tapu idaresinin alâkadarlara mahkemeye müracaat etmeleri için tebligat icra edeceğine dair olan ikinci maddede iki ay geçmemek üzre bir müddet tayini ilâve kılınmış ve bu tebligata rağmen mahkemeye müracaat etmiyenler hakkında idarenin re'sen ve davacı sıfatile mahkemeye müracaatları suretinde madde tadil ve tupu memurları tarafından açılacak bu kabil davalarda harç ve masrafın ileride uhdesinden kaydı terkin edilecek taraftan istifa edilmek üzere mahkemelerce tecili münasip görülmüştür.
Oayri mekullerin mesaha edilerek taayyün edecek miktarlarının kayde geçirilmelerine mütedair olan lâyihanın üçüncü maddesi kanunu medenî hükmüne mugayir ve ihtiyaç noktasından da lüzumsuz görüldüğünden tayedilmiştir. Kanunu medeninin neşri tarihi olan 4/10/926 tarihine -kadar1 bu lâyihada gösterilen sebeplerle hukukî kıymetlerini kaybetmiş olan tapu defterlerinde ki kayıtların tasfiyesine ve zilliyet eşhasın tasarrufunu tevsika hadim olan bu lâyihanın tadilât 'veçhile kabulüne encümence iitifakla karar verilmiş olmakla lâyihanın havale mucibince Maliye encümenine tevdii arzolunur.
Âza Âza Âza Âza Kâ. M. M. Ad. E. Rr Balıkesir Balkesir Kayseri Mardin Yozgat Kocaeli Manisa Sadık O.Niyazi Reşit İrfan Ferit fi. fiamdi Selâhattin Mustafa Fevzi Âza Âza Âza Sinop Konya Manisa ' R, İsmail M, Kâzım Kemal T. B. M. M.
Mal. Encümeni Karar M 45 2-6-1929 Maliye Encümeni mazbatası YÜKSEK REİSLİĞE Tapu kayıtlarından kanunî sebeplerle kıymetini gaip etmiş olanların tasfiyesi kakkında kanun lâyihası Tapu Müdürü Umumisi Atıf B. hazır bulunduğu halde tetkik ve müzakere olundu .
Kanunu medeninin neşrinden evvel cari olup hakkı karar ismi verilen veraset, hibe ve alım gibi tariklerle geçen hakkın mezkûr kanunun sicil hususunda koyduğu hükümler dolay isile müteessir olduğu anlaşılmıştır .
Bunlardan başka tapu defterlerinde mukayyet bulunan maliklerden bir çoğu değişmiş ve bu kayıtlardan sonraki mutasarrıflar ziyleyt olarak tasarruf edebilmişlerken kanunu medeni kükmüne göre bunların muhakemelere müracaatla haklarını talep etmeleri bir çok müşkülâtı badi olacağı hususunda Adliye Encümeninin mütaleasma iştirak edilerek lâyiha esas itibarîle kabul olunmuş tur. Maddelerde yapılan tadiller şunlardır.
Madde i — Zileytlerden bazılarının gasıp vaziyetinde bulunabilmeleri ve bunlarin tasarru funun teyit olunması asla kastedilmiyeceği hasebile birinci maddenin metnine ( hüsnü niyetle ) tabiri ilâve olunarak kayt ikmal edilmiştir. Bu suretle gasiplerin ve vasi olupta vesayetini sui istimal eyleyenlerin karşısına bir mani çıkarılmış olacaktır.
Alâkadarların müracaatı üzerine kaydın ne suretle yapılacağının hüküm maddesi olan birinci maddeden çıkarılması ve 3 üncü maddeye konulması münasip görülmüştür.
Kabul edilecek bu kanunla tasfiye maksut olmak itibarile yeniden, yapılacak kayıtlar aleyhine /mahkemelere müracaat için üç sene kâfi görülmüştür. Uzak yerlerde bulumak, sağır olmak gibi mazeretlerin umumi hükümlere göre müruru zamanı kat edeceği ve bu kanun ile kabul edilen müddet de bir nevi müruruzaman olduğu cihetle tenzilinde bir mahzur bulunmamıştır .
Mahkemeye müracaatın birinci fikralardaki iktisap hakları dolayisile olabileceği düşünülerek son fıkraya ( iktisap sebepleri aleyhine ) kaydı ilâve edilmiştir. Bundan maada olan sebeplerle mahkemeye müracaat hakkının konulan bu müddetle mukayyet olmıyacağı encümenimizce nazarı itibare alınmıştır.
2 - K.'tydf terkin olunan tarafın behemehal haksız olması lâzım gelmiyeceğinden bir türlü ceza olan harç ve masrafın, bu taraftan alınması adalete münafi görülerek son fıkra tadil edilmiştir.
3 - Tapu idareleri mahkeme hükmünü beklemeden bu kanunda yazılı hususlar için tescil muamelesini icra eyleyeceklerinden tescilden evvel ne yolda tetkikat yapacaklarının bir nizam name ile tayini muvafık görülmüş ve ( alâkadarların müracaatı üzerine tatkikat keyfiyetinin ne suretle icra olunacağı ) kaydı buraya ilâve edilmiştir.
Tescilden evvel ve sonra ilânın ne suretle yapılacağı alâkadarların davet ve istimal diğer tahkik safhaları da bu nizamname ile tayin olunmuş bulunacaklardır .
Âza Âza Âza Âza M. M. Mal. E. R. namına Rasih Şakir Emin Refik Remzi Remzi