Kaynak: TBMM S. Sayısı 142 · belgeyi aç · TBMM kaydı. Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Bu kanunda tasarı metni belgede okunamadığı için numaraların yürürlükteki metinle örtüştüğü doğrulanamadı; yanlış maddeye bağlamamak için gerekçeler tasarıdaki sırasıyla, bağlanmadan verilmiştir.
Umuru belediyeye ait ahkâmı cezaiyenin ne suretle tatbik edileceği hakkındaki Büyük Millet Meclisi tarafından kabul buyrulan 16 nisan 340 tarih ve 486 numaralı kanunun altıncı ve yedinci maddeleri, umuru belediyeye mugayir hareket edenlere tayin edilecek cezayi naktilerfn kat'î olduğu ve bu cezaya duçar olanların hiç bir makam huzurunda hakkı itirazları bulunmadığı esasını ihtiyar etmiş ve ancak sahai tatbikatta bunun bazı mertebe mahzurları görülmüş olduğundan Yozgat Meb'usu Ahmet Hamdi Beyin teklifi üzerine, bu gibi cezayi naktilere duçar olanlara hakkı itiraz verilmek ve itirazın neticesine kadar cezayi naktinin tahsili keyfiyeti teahhur etmek hususatı, efradın hukukuna daha ziyade muvafık görülerek Meclisi Âli tarafından kabul buyrulan 17 kânunusani 1927 tarih ve 959 numaralı kanun ile bunlara idare heyetleri huzurunda itiraz etmek hakkı bahşolunmuştur.
İzaha muhtaç değildir ki umuru belediye hakkında mevzu kavanin ve nizamat ahkâmına mugayir olarak vuku bulacak harekât, doğrudan doğruya hukuku ammeye tesir eden memnu fiiller adadına dahil olduğundan efali memnua hakkında ceza tayini keyfiyeti esas itibarile adlî hakkı kazayı haiz bulunan mahkemelere mevdu bulunduğu cihetle, belediye meclisleri tarafından bu mevzide cezayi naktiye mütedair verilen kararlar dolay isile mezkûr meclislere müşteki İlen hakkı kaza bahşedilmiş olduğu tasavvur olunamaz. Bu misillü katarların mahiyeti yalnız iptidaen cezayi naktinin miktarını iraeden ibaret olup itiraz vukuunda cezayi naktî miktarının fili memnu ile veçhi tenasübü ve haddi zatında alâkadarlara isnat olunan fili memnuun vuku veya ademi vukuu hakkında hüküm vermek salâhiyeti kazaiyeyi haiz olan Cumhuriyet mahkemelerinin vazaifi asliyesindendir.
959 numaralı kanunun ikinci maddesi salâhiyeti mezkûreyi idare heyetlerine vermekte ise de mezkûr heyetler teşekkül, mahiyet ve nev'i vazaifi itibarile kanunu cezamızın « cürüm » ve a kabahat » namı altında tasnif ettiği efali memnuaya dair hüküm ita edecek evsafı haiz ol madıkları cihetle, cezayı naktiler aleyhine vuku bulacak itiraz üzerine idare heyetlerinin kazaî bir hüküm ita etmeleri^ Cumhuriyetimizin hukuku ammeyi bütün şumulile müemmen olan mevzuatı kanuniyesine muvafık görülmemektedir.
Cezayi naktiye karşı alâkadarlar tarafından itiraz vukuunda tetkik ve muhakeme ile hüküm ita etmek salâhiyetinin esasen hakkı kazayi haiz bulunan mahkemeye verilmesi vahdeti kazayı bu noktada dahi tarsin edecektir. Alelhusus mezkûr cezayı naktiler ita olunmadığı takdirde, kemiyeti itibarile bir seneye kadar hapsi istilzam edeceği kanun iktizasından bulunduğu cihetle hapse tahvili icap edecek olan hadiseler üzerine hüküm ita etmek salâhiyetinin esasen hakkı kazaya malik olmıyan mercilere terki, mevzuatı kanuniyemize tevafuk eylememektedir. Binaena leyh itiraz vukuunda keyfiyetin ahkâmı umumiyemize tevfikan mahkemece hal ve fasıl ve hükme raptı esasını istihdaf eden aşağıda muharrer teklifi kanunimizin kabulünü istirham ederiz.
Yozgat Antalya Ahmet Hamdı , Ahmet Saki Antalya Meb'usu Ahmet Saki ve Yozgat Meb'usu Ahmet Hamdi Beylerin teklifi Umuru belediyeye ait ahkâmı cezaiye hakkındaki 17 kânunusani 927 tarih ve 959 numaralı kanunun ikinci maddesini muaddil kanun :