Kimlik Bildirme Kanunu

— Kanunun kapsamıma 'giren yerleri ve uygulanacak halleri göstermeiktedir.

Özel bir statüye sahibolmaları sebebiyle a'slkerî konaklama, dini enime ve kamp tesisleri ile Ordu evleri Kanunun' kapsamı dışında bırakılmıştır.

— Maddede sayılan her türlü özel veya resmî konaklama yerleri, dinlenme ve huzur ev leri, özel sağlık müesseseleri, 'dinî ve hayır kurumlarının sosyal tesislerinin sorumlu işleficileıinin, yerli veya yabancı o yerde kalmakta olanların kimlik, geliş ve ayrılış kayıtlarını muntazam olarak tutmaları 'mecburiyeti konulmuştur.

Aynı konuda halen uygulanmakta olup 'bu kanunla yürürlükten kaldırılmakta bulunan 1704 sayılı Kanunun kapsamına giren flsoııalkluîiıa yerlerinde, kalmakta olanlar içlin, bu yerlerin sorumlu yöneti cileri tarafından düzenlenen hüviyet varakalarının 24 saat içinde zabıta 'idarelerine 'verilmesi ımecbııriyeti, bu kanunla kaldırılmaktadır. Zira 1704 sayılı Kanunun yürürlüğe konulduğu 1930 yılında •oldukça sınırlı olan turistik hareketlerin, çeşitli faktörlerin tesisiyle günümüzde geniş iblir hacim kazanması karşısında, konaklama yerlerinde kalanlar için düzenlenen hüviyet varakalarının zabıtaya tevdiinüin, gerek "konaklama, yeri sorumluları, gerek bu belgeleri muhafaza ile yükümlü zabıta idareleri bakımından büyük 'bir külfet teşkil ettiği anlaşılmış bulunmaktadır.

Bu 'sebeple, genel zabıta örgütlerinin, kanunun kapsamına giren konaklama yerlerinde kalmakta.

olanlar için, o yerlerin sorumlu yöneticileri tarafından tutulacak kayıtları her zaman inceleyebilme ydtkisine sahip kılınması yeterli bulunmuş ve işleticilerin ıbu kayıtları her an incelemeye hazır bulun durması öngörülmüştü r.

Diğer taraftan bu (kayırların, Devlet adına istatistik düzenlemekle görevli Devlet İstatistik Ens titüsüne, talep halinde verilmesi zorunluluğu konularak, kamu hizmetlerini ifa eden diğer kuruluşlar, özellikle, turizm politikasına yön verecek plân çalışmalarını yürüten Turizm ve Tanıtma Bakanlığı nın 'yararlanacağı istatistıikî verilerin sağlanması cihetine gidilmiştir.

— İkinci maddede sayılan konaklama tesislerinin sorumlu işleticilerinin kimliklerinin, müessese sahibi tarafından, tesis açılmadan önce en yakın zabıta kuruluşuna bildirilmesi öngörülmüş tür. Bu suretle kanunun uygulanın asında sorumluluk verilen, aykırı hareketleri ceza tehdidi altında bulunmaları itibariyle zabıtaya muhatap olacak kişilerin önceden belirlenmesi mümkün bale getirilmîi'ştiir. Sorumlu işleticinin değişmesi 'halinde de aynı şekilde hareket olunacaktır.

Sorumlu işletmecilere bu kanunla verilen görev ve yükümlülüğün, işletmeci tarafından yöneticile re devri mümkün kılınmakla beraber, bu devrin işletmecinin sorumluluğunun devri anlamına gelme yeceği ve bu halde işletici ve yöneticinin müştereken Sorumlu olacakları açıkça belirtilmek suretiyle, her ilki görevlinin, kanunun uygulanmasında gereken dikkat ve titizliği 'göstermelerini sağlamak ama cı izlenmiş ti i'.

— İkinci maddede sayılan tesislerin sorumlu işleticilerinin, müesseselerinde sürekli ve ya geçici olaralk çalıştırdıkları kimseleri, örneğine uygun kimlik bildirme belgesi doldurmak suretiy le, işe başlamalarını takibeden 24 saat içinde, müessesenin alan itibariyle bağlı olduğu en yakın kol luk örgütüne bildirmeleri zorunlu kılınmıştır. Müessesede çalışmakta olan bir kimsenin ayrılışı halin de de aynı usulle bildirim yapılacaktır.

Bu kabil müesseselerde çalışmaya başlayanlara, kolluk örgütüne bildirilmesinden sonra sorumlu işletici tarafından doldurulup onaylanan bir kimlik kartı verilmesi uygun görülmüştür.

— Genel gerekçede belirtilen sebeplerle, binalarda kapıcı, kaloriferci, bahçıvan, bekçi gi bi yardımcı hizmetlerde çalışanların kimlikleri, maballî genel kolluk örgütüne kimlik bildirme belgesi ile bildirilecektir. Bu bildirimi yapmakla yükümlü olanlar ve belgenin veriliş süresi maddede açık ça beliıtilmiştir:

•—• Şehir, kasaba ve köy sınırları içindeki konutlarda, ticarî ve sınaî işyerlerinde, öğren ci yurtları ve benzeri yerlerde kalanlar ve çalışanlar ile resmî binalar ve müştemilâtında yatarak kalmalarına yer gösterilenler- için kimlik belgesi verilmesi öngörülmekte, bu belgeyi doldurmak ve genel 'kolluk örgütüne vermekle yükümlü olanlar gösterilmekte ve belgeriin veriliş usul ve süresi saptannıaktaıdır.

— Geçici yer değiştirmelerde verilmesi gereken bildirimin yükümlülerini ve usulünü düzenlem'ektedir.

— Kat mülkiyetine tabi taşınmaz mallarda, yönetici veya yönetim kurulunun bu konu da yetkili kıldığı bir üye, kanunun uygulanmasında görevli ve sorumlu kişiler olarak ele alınmıştır.

Bu görevin gereği şekilde yerine getirilebilmesi için, özellikle, binada bildirim dışı bir kimsenin bu lunup bulunmadığı hususunun tespitine dair yükümlülük karşısında, kanunun. 6 ncı maddesinin (a) bendine göre aile reisleri tarafından yetkili kolluk örgütlerine verilecek belgelerin bir örneğinin bu yöneticilere verilmesi gerekli göriiknüştür. ;

'Madde' 9. — Madde, kimliğini resmî belgelerle ispatlamayan kişilerin tesislerde, konut ve işyer lerinde çalış'tırılmasmı yasaklamaktadır. Kanun kaçaklarının himaye görmek suretiyle kolluğun taki binden kurtulmalarına yol açan bir sebep bu hükümle ortadan kaldırılmaktadır. Maddede açıklan dığı üzere, bu yasağa aykırı hareket halinde sorumlu, bu kanun hükümlerine göre c yer için kim lik bildirme belgesini yetkili idareye vermekle yükümlü tutulan kişi olacaktır.

— Kahvehane, oyun «salonu, kulüp, lokal gibi mevzuat gereğince kapanış saatleri geç olan yerlerde, bir zaruret olarak, sahiplerinim ve çialiştırdılkları kimselerin yakmalarına imkân 'sağ lanmakla beraher, bu yerlerin kolluk tabibinden gizlenmek (isteyen kimseler için bir sığmak teşkil etmemesi bakımrodan, başkalarının kalmaları yasaklanmıştır.

İkinci fıkrada, igünün her saatinde faaliyet göstermesi mutad olan veya belli zamanlarda büyük halk kütlesini toplayıcı nitelik arz eden fuar, panayır, sergi ve pazar gibi ticarî ve sosyal faaliyet mer kezlerinde, diğer şehir ve kasabalardan gelen kimselerin dinlenmelerini sağlayacak tesislerin bulunma ması veya yetersizliği halinde sabahçı kahvesii ve benzeri diğer tesislere, bağlı oldukları kolluk örgü tünün ve ilgili mahallî idarenin görüşü alınarak mahallin en büyük mülkiye âmiri tarafından geçici veya sürekli olarak izin verilmesi suretiyle halkın hu yerlerde kalabilmeleri uygun mütalâa olunmuş ve bu yerlerde kalanlar için bildirim yapılmaması öngörülmüştür.

— Kat mülkiyetine tabi binalarda oturan kimselerin tespiti .ve binanın ortak fayda lanılan yerlerimde emniyetin sağlaınması için, yönetici ve kapıcılara kontrol görevi verilmiş ve bü tün kat sahipleri, kiracılar ve binada çalışanlar bu konuda yöneticiye yardımcı olmak ve gereken bilgileri vermekle yükümlü tutularalk yöneticinin görevini gereği şelkilde yapmasına imkân sağlan mıştır.

Böylece, korluk mensupları bu kabil binalarda yaptıkları araştırmalarda, karşılarında, gerekli bilgilere sahip ve sorumluluk taşıyan kişileri mıfıatabolarak bulabileceklerdir.

— Kanunun uygulanmasıyle ilgili ayrıntılı hükümlerin bir Yönetmelikle belirtilmesi öngörülmüştür.

Madde. 1)3. — Kanunun 6 nci maddesinin (a) bendine göre köy sınırları içindeki konutlarda oturan ve çalışanlardan; 7 nci maddesinin (a) bendine göre geçici yer değiştirmelerde konutlarda 80 günden fazıla ;kalacak misafirler için; 7 nci maddesinin (h) bendine göre de yaylak ve ıkışlak gibi yerlere mevsiımliık olarak göçenler için, kanunda belirtilen kişiler tarafından bildirim verilmesi usulünün, uygulama alanı bakımından genişliği düşünülerek, kolluk örgütlerinin imkânları ile ka nunun maksadının bağdaştırılması için, bu hükümlerin gereken hallerde uygularamaiSi haıkımından, bir ilin sınırları içinde Vali, ülkenin tamamı veya hirden çok ili içine alan yerlerinde İçişleri Baka nı yetkili kılınmış bulunımatotadır.

—• Anlamı açıktır.

16—117. — Kanun hükümlerine aykırı hareket edenler için uygulanacak cezaları düzenlemıeiktıedıiır.

— Bu kanunda yazılı suçlara ilişkin davaları görmelkle yetkili adlî merci belirtil mekte ve hükmün, kanunî engelleyici bir sebep olmadıkça en geç bir ay içinde verilmesi öngörüle rek uygulamada müessiriyet sağlanmaktadır.

— Yürürlükten (kaldırılacak kanunları göstermektedir.

Geçici Madde 1, — Kanunun yayımı tarihi ille 12 nci madde gereğince hazırlanacak Yönetnıeıliğin yürürlüğe giriş tarihi arasında mevzuat boşıliU'fu bırakılmaması aınacıyle, bu süre içinde yürür-' lükteki kanunların uygulanmasına devam olunaÇflğı açıklanmıştır.

— Kanunun yayımı tarihi ile 12 nci maddede belirtilen Yönetmeliğin çıkış tari hi arasında geçeceık süre içinde, bâzı hükümlerin gerekli görülen yerlerde uygulanması için İçişleri Bakanına yetki verilmektedir.

— 112 nci maddedeki Yönetmeliğin altı ay içinde çıkarıl m a sn öngörülmektedir.

— Kanunun yürürlüğe girişini düzenlemektedir.

Madde 2(1. — Kanunu yürütecek makam gösterilmiştir.

Adalet Komisyonu raporu Millet Meclisi Adalet Komisyonu 29 . 5 . 1973 Esas No. : 1/711 Karar No. : 88 Yüksek Başkanlığa Kimlik Bildirme kânunu tasarısı, Komisyonumuza havale edilmiş olmakla ve Hükümet temsilci leri de hazır bulunduğu halde, tetkik ve müzakere edilmiştir.

Tasarının; 15, 16, 17 nci maddeleri dışında kaian diğer maddeleri, uygun ve yerinde mütalâa olunarak aynen kabul edilmiştir.

Türk Ceza Kanunundaki bu nevi fiillere verilen cezalar arasındaki ilgiyi, suç ile ceza arasında ki dengeyi temin etmek ve kabahat ncv'inden olan bu fiillerin faillerine ceza kararnamesiyle de ceza tâyin etmek imkânı sağlamak için 15, 16, ve 17 nci maddeler tadil edilmiştir.

Keza; aynı nedenlerle tekerrürde genel hükümlerin uygulanması daha âdil olacağından, özel tekerrüre metinde yer verilmemiştir.

Havalesi gereğince İçişleri Komisyonuna gönderilmek üzere işbu rapor Yüksek Başkanlığa saygıyle sunulur.

Adalet Komisyonu Başkanı Sözcü Kâtip Kırklareli Sivas Çanakkale M. Atağım T. Koraltam M. H. Önür Hatay Kars Kırşehir T. Köseoğlu /. H. Alaca C. Eroğlu İmzada bulunamadı Konya Kütahya Manisa 0. Okay F. Azmioğlu //. Okçu İmzada bulunamadı Niğde M. Ocakçıoğlu İmzada bulunamadı içişleri Komisyonu raporu Millet Meclisi İçişleri Komisyonu 12 . 6 1973 Esas No. : 1/711 Karar No. : 36 Yüksek Başkanlığa Kimlik Bildirme kanunu tasarısı Komisyonumuza, Adalet Komisyonu raporu ile birlikte hava le edilmiş olmakla, ilgili Bakanlık temsilcileri de hazır bulunduğu halde tetkik ve müzakere edil miştir.

Turistik yerler ile konaklama yerlerinde yöneticiler tarafından tutulacak kayıtların yetkili za bıta tarafından inceleyebilme yetkisine sahip kılınması ve işletmecilerin bu kayıtları her an yetkili amirlerce kontröla tabi tutulmasını öngören kanun tasarısı Komisyonumuzca yerinde görü lerek maddelerin müzaüeresine geçilmiştir.

Komisyonumuzca, Adalet Komisyonu metni müzakereye esas alınmıştır.

1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 18, 19, 20, 21 nci maddelerle, geçici 1, 2 ve 3 ncü mad deler tasarı metninde olduğu gibi aynen kabul edilmiş, Adalet Komisyonunca değiştirilerek kabul edilen 15 nci maddedeki para cezası yeterli görülmeyerek 500 liradan 2 000 liraya kadar çıkartıl mak suretiyle Komisyonumuzca kabul edilmiştir.

Adalet Komisyonunca değiştirilerek kabul edilen 16 nci maddedeki para cezası fazla görüldü ğünden bu miktar 100 liradan 600 liraya kadar indirilerek madde bu şekli ile kabul edilmiştir.