YürürlükteTemel kanunSürüm 1

Taşıt Kanunu

Kanun numarası: 237
Kabul tarihi: 05.01.1961
Resmî Gazete: 12.01.1961 / 10705
Düstur: 4. tertip, cilt 1
Son değişiklik: 18.07.2024
Madde sayısı: 25

İçindekiler

Kanunun şümulü:

a) Genel bütçeye dahil dairelerle katma ve özel bütçeli idareler ve bunlara bağlı sabit ve döner sermayeli müesseseler, il özel idareleri, belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile mahalli idare birlikleri,^[2]

b) İktisadi Devlet Teşekkülleri ve özel kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan her çeşit banka ve teşekküller,

c) Yukardaki (a) ve (b) fıkralarında yazılı daire, idare, banka, teşekkül ve müesseselerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip bulundukları teşekkül ve müesseseler,

d) (Değişik: 7/2/1990 - 3612/46 md.) Kamuya yararlı derneklerden Cumhurbaşkanlığınca lüzumlu görülenler tarafından kullanılacak taşıtlar bu Kanun hükümlerine tabidir.

Madde 2 1 değişiklik

Traktör, arazöz, motorla işleyen her çeşit ziraat ve inşaat makineleri, hava taşıtları ve zırhlı ambulanslar ile münhasıran askeri maksatlar için kullanılan ve ordunun silah ve teçhizatından madut bulunan taşıtlar bu kanun hükümlerine tabi değildir.^[3]

Madde 3

Tarifler:

a) Kurum: 1 inci madde hükmüne giren bütün daire, teşekkül ve müesseseleri,

b) Taşıt: Motorlu ve motorsuz bütün ulaştırma araçlarını,

c) Arazi binek: Bütün tekerlekleri muharrik binek taşıtlarını,

d) Kaptı kaçtı: Asgari iki sıra oturma yeri bulunan kapalı ve insan taşımaya mahsus taşıtları,

e) Arazi kaptıkaçtı: Bütün tekerlekleri muharrik olan kaptıkaçtıları,

f) Pikap: Şoför mahallinde şoför dahil 3 kişiye kadar oturacak yeri ile arkasında azami 1750 kilograma kadar yük taşımak için yeri bulunan motorlu taşıtları,

g) Arazi pikap: Bütün tekerlekleri muharrik olan pikapları,

h) Panel: Yük taşıma yeri tamamen kapalı olan pikapları,

ifade eder.

Madde 10 9 değişiklik

(Değişik: 17/9/2004 - 5234/4 md.)^[8]^[9]

Genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler ve döner sermayelerin yıl içinde her ne şekilde olursa olsun edinebilecekleri taşıtların cinsi, adedi, hangi hizmette kullanılacağı ve kaynağı yılı bütçe kanunlarına bağlı (T) işaretli cetvelde gösterilir.

Yukarıda sayılanlar dışında kalan kurum ve kuruluşlar tarafından bu Kanun gereğince taşıt edinilebilmesi, edinilecek taşıtın cinsi, adedi, hangi hizmette kullanılacağı ve kaynağı gösterilmek suretiyle önceden alınmış Cumhurbaşkanı kararına bağlıdır. (Ek cümle: 3/7/2005-5393/85 md.) Ancak, il özel idareleri, belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile mahallî idare birlikleri kendi meclislerinin kararı ile taşıt edinirler.

Ancak, Avrupa Birliği ile yürütülen mali işbirliği kapsamındaki projelerle ilgili olarak yıl içerisinde alınması gerekli görülen taşıtlar ile Cumhurbaşkanlığı hizmetlerinde kullanılmak üzere yıl içerisinde hibe edilen taşıtlar Cumhurbaşkanı kararı ile edinilebilir.

İçişleri Bakanlığınca lüzum görüldüğü takdirde, bu Kanuna bağlı (1) sayılı cetvelde yazılı "İl Valileri" taşıtları, gelir durumu müsait olan il özel idare bütçelerinden de satın alınabilir.

(Değişik beşinci fıkra: 11/2/2014-6519/21 md.) Bu Kanun kapsamında edinilecek taşıtların menşei, silindir hacimleri ve diğer niteliklerini belirlemeye ve sınırlamalar getirmeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.

(Ek fıkra: 29/6/2012-6338/1 md.) Türk Silahlı Kuvvetleri “, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğüne kurum, kuruluş, dernek ve vakıflarca hibe edilecek taşıtlar, merkezî yönetim bütçe kanununa bağlı (T) işaretli cetvelde gösterilmesine gerek bulunmaksızın Cumhurbaşkanı kararı ile edinilebilir.

(Ek fıkra: 29/6/2012-6338/1 md.) Emniyet Genel Müdürlüğüne, Jandarma Genel Komutanlığına ve Sahil Güvenlik Komutanlığına ait taşıtlar, 12/4/2001 tarihli ve 4645 sayılı Emniyet Genel Müdürlüğüne Ait Araç, Gereç, Mal ve Malzemenin Satış, Hibe, HEK ve Hurda Durum ve İşlemleri ile Hizmet Satışına Dair Kanun hükümleri çerçevesinde merkezî yönetim bütçe kanununa bağlı (T) işaretli cetvelde gösterilmelerine gerek bulunmaksızın, cinsi ve adedi Cumhurbaşkanı kararında belirlenmek kaydıyla 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa tabi olmaksızın yenileri ile mübadele edilebilir. Aradaki fiyat farkı, döner sermaye gelirleri, sosyal tesis veya kantin gelirleri ile Türk Polis Teşkilatını Güçlendirme Vakfı ve Jandarma Asayiş Vakfı gelirlerinden karşılanır.

(Ek fıkra: 29/6/2012-6338/1 md.) Türk Silahlı Kuvvetlerine (…)9 ait taşıtlar, 30/5/1985 tarihli ve 3212 sayılı Silahlı Kuvvetler İhtiyaç Fazlası Mal ve Hizmetlerinin Satış, Hibe, Devir ve Elden Çıkarılması; Diğer Devletler Adına Yurt Dışı ve Yurt İçi Alımların Yapılması ve Eğitim Görecek Yabancı Personel Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde merkezî yönetim bütçe kanununa bağlı (T) işaretli cetvelde gösterilmelerine gerek bulunmaksızın, cinsi ve adedi Cumhurbaşkanı kararında belirlenmek kaydıyla 4734 sayılı Kanuna tabi olmaksızın yenileri ile mübadele edilebilir. Aradaki fiyat farkı, sosyal tesis veya kantin gelirleri ile döner sermaye gelirlerinden veya bağış yoluyla (…)9 karşılanır.

(Ek fıkra: 29/6/2012-6338/1 md.) Türk Silahlı Kuvvetlerine, Jandarma Genel Komutanlığına ve Sahil Güvenlik Komutanlığına ait taşıtlardan, trafiğe tescil tarihi itibarıyla en az on yaşını doldurmuş olanlar, merkezî yönetim bütçe kanununa bağlı (T) işaretli cetvelde gösterilmelerine gerek bulunmaksızın, cinsi ve adedi, ilgisine göre Milli Savunma Bakanlığı veya İçişleri Bakanlığının kararıyla, 4734 sayılı Kanuna tabi olmaksızın ve satılacak taşıt sayısı satın alınacak taşıt sayısından az olmamak ve satın alınacak taşıt sayısı merkezî yönetim bütçe kanununda belirtilen adetleri geçmemek üzere yenileri ile mübadele edilebilir ve aradaki fiyat farkı, bütçeden karşılanabilir. Bu fıkrada yer almayan hususlar hakkında ilgisine göre 3212 veya 4645 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.9

Ek Maddeler

Ek Madde 1

(30/5/1963 - 240 sayılı ek kanunun 3 üncü maddesi hükmü olup ek maddeye çevrilerek teselsül için numaralandırılmıştır.)

237 sayılı kanunla dış temsilciliklere tahsis edilen taşıtların, Hazine için daha tasarruflu olacağı Maliye Bakanlığının rızasına müsteniden -önceden tesbit edilecek memleketlerde- eski model taşıtların fiyat farkı ödenmek suretiyle, yenileri ile değiştirilmesine veya miadı dolmadan satılarak yenilerinin alınmasına Dışişleri Bakanlığınca karar verilebilir.

Bu yenilemenin yapılabilmesi için her yıl bütçesinin ilgili tertibine gereken ödeneğin konulması ve (R) cetveli formülünde gösterilmesi şarttır.

Ek Madde 2 1 değişiklik

(Ek:18/7/2024-7521/2 md.)

10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetveller kapsamındaki kamu idareleri ve bu idarelere bağlı, ilgili ve ilişkili kamu kurum ve kuruluşları, 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların doğrudan veya dolaylı olarak tek başına veya birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları her çeşit kuruluş, müessese, birlik, işletme ve şirketler, özelleştirme kapsam ve programına alınmış hisselerinin yarısından fazlası kamuya ait olan özel hukuk hükümlerine tabi kuruluşlar, fonlar, döner sermayeler ve diğer tüm kamu kurum ve kuruluşlarının (il özel idareleri, belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile kurdukları birlik, müessese ve işletmeler hariç) 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 3 üncü maddesinde tanımlanan taşıt ve iş makineleri ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına devredilen bu neviden taşıt ve iş makinelerinin idareler adına satılmasına yönelik esas ve usulleri belirlemeye ve belirlenen esas ve usuller kapsamında açık ihale ve/veya e-ihale yöntemiyle ihaleleri yapmaya Özelleştirme İdaresi Başkanlığı yetkilidir. Bu madde kapsamında yapılacak satış işlemlerinde 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun ve 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümleri uygulanmaz.

Birinci fıkradaki işlemler ve ihale sürecinin yürütülmesi dâhil ihtiyaç duyulan her türlü danışmanlık hizmeti alımının 4046 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilmesi için yapılacak giderler Özelleştirme Fonundan karşılanır. Yapılan satışların bedellerinden masraflar düşülür ve kalan tutar genel bütçeli idareler için Hazine ve Maliye Bakanlığı Merkez Muhasebe Müdürlüğü hesabına, diğerlerinde ise ilgili idare muhasebe birimi hesaplarına aktarılır, aktarılan bu tutarlar ilgisine göre genel bütçeye veya ilgili kamu kurum ve kuruluşu bütçelerine gelir kaydedilir.

Dipnotlar

[1]2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 180 inci maddesiyle, 1 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “ve kararnamelerle” ibaresi “veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle” ve (d) bendinde yer alan “Başbakanlıkça” ibaresi “Cumhurbaşkanlığınca” şeklinde değiştirilmiştir.

[2]3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Kanunun 85 inci maddesiyle bu fıkrada geçen "döner sermayeli müesseseler," ibaresinden sonra gelmek üzere "il özel idareleri, belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile mahallî idare birlikleri" ibaresi eklenmiştir.

[3]2/1/2017 tarihli ve 681 sayılı KHK’nin 9 uncu maddesiyle, bu maddede yer alan “hava taşıtları” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve zırhlı ambulanslar ile” ibaresi eklenmiş; daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7073 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.

[4]2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 180 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulundan karar almak şartiyle” ibaresi “Cumhurbaşkanı kararıyla” şeklinde değiştirilmiştir.

[5]Bu madde başlığı " Devlet daireleri ve kurumların daimi ve devamlı hizmetleri için kullanacakları taşıtlar:" iken, 21/4/2005 tarihli ve 5335 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

[6]2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 180 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Ulaştırma Bakanlığınca hazırlanacak ve Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.

[7]3/11/2022 tarihli ve 7420 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle bu fıkrada yer alan “azami satınalma bedelleri,” ibaresi “azami satınalma bedelleri ile cinsi ve azami satınalma bedeli yıl içerisinde belirlenecek taşıtlara ilişkin esaslar” şeklinde değiştirilmiştir.

[8]2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 180 inci maddesiyle 10 uncu maddenin ikinci fıkrasında yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiş, üçüncü fıkrasında yer alan “Başbakanlık” ibaresi “Cumhurbaşkanlığı” şeklinde ve “Maliye Bakanlığı ile Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının uygun görüşü üzerine Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiş, beşinci fıkrasında yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiş, altıncı fıkrasında yer alan “(Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı dâhil)” ibaresi “, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı” şeklinde ve “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiş, yedinci fıkrasında yer alan “İçişleri Bakanlığının talebi ve Maliye Bakanlığının teklifi üzerine alınacak Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiş ve aynı fıkranın başında yer alan “Emniyet Genel Müdürlüğüne” ibaresinden sonra gelmek üzere “, Jandarma Genel Komutanlığına ve Sahil Güvenlik Komutanlığına” ibaresi eklenmiş, aynı fıkrada yer alan “Türk Polis Teşkilatını Güçlendirme Vakfı” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve Jandarma Asayiş Vakfı” ibaresi eklenmiştir.

[9]2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 180 inci maddesiyle, 10 uncu maddenin sekizinci fıkrasında yer alan “Milli Savunma Bakanlığının (Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı için ise İçişleri Bakanlığının) talebi ve Maliye Bakanlığının teklifi üzerine çıkarılacak Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiş ve aynı fıkrada yer alan “(Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı dâhil)” ibaresi ile “(Jandarma Genel Komutanlığı için Jandarma Asayiş Vakfı gelirlerinden)” ibaresi madde metninden çıkarılmış ve dokuzuncu fıkrasında yer alan “(Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı dâhil)” ibaresi “, Jandarma Genel Komutanlığına ve Sahil Güvenlik Komutanlığına” şeklinde ve “3212” ibaresi “ilgisine göre 3212 veya 4645” şeklinde değiştirilmiştir.

[10]2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 180 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.

[11]Bu hükmün uygulanmasında Ek 1 inci maddeye bakınız.

[12]2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 180 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.

[13]2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 180 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “özel kanunla” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle” ibaresi eklenmiştir.

[14]Bu cetvelde yeralan "Birisi Senato Başkanı için" ibaresi, 13/11/1996 tarih ve 4212 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle kaldırılmış ve cetvele "Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı" ibaresinden sonra gelmek üzere "TBMM Başkanlık Divanı üyeleri, Komisyon Başkanları ve Grup Başkanvekilleri" ibaresi eklenmiştir.

[15]6/12/2019 tarihli ve 7196 sayılı Kanunun 68 inci maddesiyle, bu satıra “Komisyon Başkanları” ibaresinden sonra gelmek üzere “, Grup Başkanları” ibaresi eklenmiş, aynı satırda yer alan “50” ibaresi “1 er” şeklinde değiştirilmiştir.

[16]30/5/1963 tarih ve 240 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi ile "ve daimi delegeler" ibaresi eklenmiştir.

[17]30/5/1963 tarih ve 240 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi ile "Dışişleri Bakanlığı Genel Sekreterliğine" ilişkin kısmı 2 sayılı cetvelden bu cetvele nakledilmiştir.

[18]27/8/1963 tarih ve 310 sayılı Kanunun birinci maddesi ile eklenmiştir.

[19]15/6/1965 tarih ve 631 sayılı Kanunun birinci maddesiyle "İl valilerine" ilişkin kısım 2 sayılı cetvelden bu cetvele nakledilmiştir.

[20]5/11/1968 tarih ve 1068 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile 2 sayılı cetvele eklenen "Yüksek Hakimler Kurulu Başkanlığı'na ilişkin kısım", 25/11/1969 tarih ve 1193 sayılı Kanunun 1. maddesi ile 2 sayılı cetvelden bu cetvele nakledilmiştir.

[21]11/12/2010 tarihli ve 6087 sayılı Kanunun 46 ncı maddesiyle, bu cetvelde yer alan “Yüksek Hâkimler Kurulu Başkanı” ibaresi “Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Başkanvekili” olarak değiştirilmiştir.

[22]25/11/1969 tarih ve 1193 sayılı Kanunun 1.maddesi ile 2 sayılı cetvelden bu cetvele nakledilmiştir.

[23]30/11/2017 tarihli ve 7062 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle, bu cetvelde yer alan “Danıştay Başkanı” satırından sonra gelmek üzere“Yüksek Seçim Kurulu Başkanı” satırı eklenmiştir.

[24]"Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı 1 binek 5 yıl" ibaresi, 17/9/2004 tarihli ve 5234 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle eklenmiştir.

[25]Daha önce "Danıştay Başsavcılığı" şeklinde 2 sayılı cetvelde iken 25/11/1969 tarih ve 1193 sayılı Kanunun 1. maddesi ile bu ibare "Danıştay Başkanunsözcüsü" şeklinde değiştirilerek bu cetvele nakledilmiştir.

[26]6/12/2019 tarihli ve 7196 sayılı Kanunun 68 inci maddesiyle, bu cetvelde yer alan “Kamu Başdenetçisi” satırınden önce gelmek üzere “TBMM Genel Sekreteri “ satırı eklenmiştir.

[27]14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kanunun 35 inci maddesiyle; bu cetvelde yer alan “Başbakanlık Müsteşarlıkları” satırından sonra gelmek üzere “Kamu Başdenetçisi” satırı eklenmiştir.

[28]25/6/2009 tarihli ve 5917 sayılı Kanunun 47 nci maddesiyle; bu cetvelde yer alan “Bakanlıklar Müsteşarları” ibaresinden sonra gelmek üzere “, Düzenleyici ve Denetleyici Kurum Başkanları” ibaresi eklenmiştir.

Taşıt Kanunu

Kanunun şümulü:

Tarifler:

Taşıt Kanunu

Kanunun şümulü:

Tarifler:

Taşıt verilecekler:

Kurumların edinebilecekleri taşıtlar

Kurumların satın alacakları taşıtların bedeli:

Taşıtların satılabilmeleri:

Kayıt, tescil ve verilecek plakalar:

Bu Kanun hükümlerinin uygulanmıyacağı haller:

Cezalar:

Çeşitli hükümler:

Ek Maddeler

Geçici Maddeler

Dipnotlar