Memleketimizin hemen her yerinde şimdiye kadar Adliyeye mahsus olmak üzere binalar vücude getirilmemiş olmasından dolayı mahkeme ve bunlara bağlı dairelerin, mahkemelerin, icap ettirdiği tertibat ve taksimatı cami olmayan binalarda bulundurulması kaza işlerinin intizam dai resinde görülmesini işkâl etmekte ve bu hal adlî inkilâbımızla istihdaf olunan gayeye de uygun bu lunmamaktadır.

Diğer taraftan ceza kanunu ile kabul edilen ceza sistemlerinin tatbikına elverişli hapishane olarak inşa edilmiş binaların bulunmaması yüzünden mahkûm ve mevkufların hapishane ve tevkifhane itti hazına elverişli olmayan sıhhat ve emniyet şartlarından mahrum eski binalarda cezalarını görmeleri istenildiği veçhile ıslahı hal etmelerini temin edemediği gibi en hafif suçu işleyen bir kimse ile en ağır bir cürümden mahkûm olan bir şahsın ayni yerde ayni şartlar altında cezalarını çekmeleri vazii kanunun istihdaf ettiği gayeye ve adalet prensiplerine mugayir bulunmaktadır.

Mahkeme ve hapishaneler için ihtiyaca uygun binalar yapılmak üzere Adliye bütçesine tahsisat konulmasına bütçe vaziyeti müsait bulunmamasına ve mahkeme ve hapishanelerin bu halde bırakıl maları hiç bir suretle tecviz olunamayacağına binaen mahkeme binalarile hapishanelerin inşası için bazı memleketlerde kabul edildiği üzere ilânı ve tahsil harçları nisbetinde bir miktar resim alınarak hâsıl olan para ile bu ihtiyacı önlemek tahtı vücupta görülmektedir.

İlâm ve tahsil harçları borçluya ait olması itibarile bu resmin de borçluya tahmili muvafık görülemeyerek dava ile hakkını temin veya icraen alaeağnı istifa eden alacaklıdan ve mahkûm olan suçlulardan alınacak cüzî bir resmin mahkeme binalarile hapishane inşasına karşılık tutul ması;

Bazı memleketlerde infaz masrafları, mahkûmlardan salıverildikleri sırada hapishanede kazandıkları paralardan ve hapishanede kazanılmış paraları yoksa mevcut ve ileride iktisap edecekleri mallara müracaat olunmak suretile tahsil olunmaktadır. Kanunlara karşı gelerek vatandaşlarının emniyetini ve memleketin intizam ve asayişini bozan mahkûmları kanıma hürmetkar mükelleflerin zararına olarak beslemeğe Devletin hukuki 'bir mecburiyeti olamayacağına göre mahkûm üzerin de intibahı bir tesir husule getirebilecek bu usulün tatbiki ile ekmek bedellerinin bundan böyle geri alınması muvafık görülmüştür.

Bu esaslar dairesinde ilişik kanun lâyihası ta; zim kılrnmıştır.

Adliye encümeni mazbatası T. B. M. M.

Adline encümeni 16 - VI -1934 Karar No. 51 Esas No. 1/105.5 Yüksek Reisliğe İlâm ve tahsil harçları üzerinden alınacak re lerini aynen kabul eden memleketimiz inkilâbnı sim ve mahkûmlardan geri alınacak ekmek be bu yoldaki icaplarını şimdiye kadar neşrettiği dellerinin makeme binalarile hapishanelerin in kanunlarla temin etmekle beraber bütün şasına karşılık tutulması hakkında Adliye Vekil medenî memleketlerde kaza işlerinde kanunla liğince hazırlanıp Başvekâletin 27 - V -1934 tarih rın mükemmel olması ve onları tatbik edecek ve 6/1523 sayılı tezkeresile Adliye encümenine hâkimlerin kudret ve ehliyeti haiz olmaları kâ sunulan kanun lâyihası Adliye Vekili Şükrü fi olmayıp adlî mehabeti gösterecek vesait bu Saraçoğlu Beyefendinin huznrile tetkik ve mü lunması zarurî görüldüğü ve bu vasıtaların en zakere olundu. başında mahkeme binalarının bulunduğu aşikâr bir hakikattir.

Esbabı mucibe lâyihasile şifahî izahın netice lerinden mahkemelerle bunlara bağlı daireler Hapishanelere gelince, her hangi bir suç için icap eden tertibat ve taksimatı haiz mahsus mürtekibinin cezalandırılmasında takip edilen binalar olmaması kaza işlerinin intizamla görül gayelerin mühimlerinden biri de o suçu işle mesini m üşkülleşt irdiği ve hapishanelerin de yenlerin ıslahı hal etmesi ve .mahkûmiyetleri Türk ceza kanununda gösterilen esas ve prensip nin infazı sırasında fiilinin derecesine göre çe ler dairesinde cezaların infazını temin edebil keceği elem ve mahrumiyetlerden kendisinde mek mahiyetinden pek uzak kalmış olduğu ve intibah hâsıl olarak ceza gördüğü fiili yaptrböylece mahkûmların ıslahı hal etmeleri mümkün ğına nedamet getirip tekrar heyeti içtimaiyeye olmadığı ve aksi olarak hafif ceza mahkûmlarile avdet etmesini temindir. Hatta ağır ve uzun ağır ceza mahkûmlarımı! binasızlık yüzünden bir müddetli mahkûmiyetlere uğrayanlar hakkında arada bulundurulması mecburiyeti husule gel da hallerinde salâh görülenler için mahkûm diği ve bütçenin müsaadesîzliği sebebile bu ihti lar lehine tatbik olunabilecek bir tak mı kai yaçları hemen gidermek imkânı bulunmadığı ci de ve hükümler konması hu neticelerin husu hetle mahkeme binaları yapmak ve hapishane lünü elde etmek için cezaların ilmî prensipler inşa etmek, üzere icra marifetile tahsil olunan dairesinde infazına müsait hapishaneler vücualacaklardan bir resim alınması ve mahkûmlar cle getirmekle kabil olacağından hapishanele dan da yiyecek bedellerinin geri alınması pek rin bu günkü hal ile kanunlarımızın istihdaf ehemmiyetli olan bu iki lüzumlu işin başarılması ettiği bu gayelerin tahakkukunu görmek tabi için bir karşılık olacağa mülâhaza edilerek bu lâ atı 1 e mümkün olamaz.

yihanın tanzim edildiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla ehemmiyeti meydanda olan bu Adaletin tecellisinde muasır hukuk prensip iki lüzumlu isi karşılamak tedbirini ihtiva eden