Kaynak: Millî Güvenlik Konseyi S. Sayısı 309 · belgeyi aç · TBMM kaydı. Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Bu kanunda tasarı metni belgede okunamadığı için numaraların yürürlükteki metinle örtüştüğü doğrulanamadı; yanlış maddeye bağlamamak için gerekçeler tasarıdaki sırasıyla, bağlanmadan verilmiştir.
Yeni Danıştay Kanunu, idari yargı reformunun bir bölümüdür, Bu nedenle idari yargının yeniden düzen lenmesi için çıkarılan ve aşağıda isimleri sayılan dört Kanunun birlikte ele alınması ve değerlendirilmesi uy gun olacaktır.
1. Danıştay Kanunu, 2. Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hak kında Kanun, 3. İdari Yargılama Usulü Kanunu, 4. Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin Kaldırılması Hakkında Kanun.
Bu kanunlarla, idari yargının yeniden düzenlenmesi öngörülmektedir. Yeni düzenlemelerle aşağıda açık lanan amaçlar gerçekleştirilecektir :
1. Bugüne kadar ilk derece idari yargı yetkisini kullanan idare mahkemeleri mevcut değildi. Bu nedenle ilk derece idari yargı yetkisi, mahkeme bağımsızlığına ve hâkim teminatına sahip olmayan bazı idari merci ve kurullar tarafından kullanılmaktaydı. Yeni kurulan bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemeleri ile idari yargı yetkisinin yalmz teminatlı ve bağımsız hâkimlerin görev yaptığı mahkemelerce kullanılması sağlanmış, böylece idari yargı alanındaki büyük bir eksiklik giderilmiştir.
2. Şimdiye kadar ilk derece idare mahkemelerinin kurulamaması sebebiyle yüksek idare mahkemesi olan Danıştay gereğinden fazla ilk derece idari yargı yeri olarak karar vermiş, bu nedenle de idari yargıda tek dereceli yargılamanın doğurduğu bazı sakıncalar ortaya çıkmıştır. İlk derece idare mahkemelerinin doğurduğu bazı sakıncalar ortaya çıkmıştır. İlk derece idare mahkemelerinin kurulması ile Danıştayın temyiz mercii ve içtihat mahkemesi olarak gelişmesi imkânı hazırlanmış ve idari yargı yoluna başvuran vatandaş, iki dereceli yargılamanın verdiği bütün imkânlara ve teminata kavuşturulmuştur, 3. 1972 yılında kurulan Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kaldırılmış ve bu suretle idari yargının bütün lüğü yeniden sağlanmıştır.
4: Daha önce Danıştay Kanununun bir bölümü olan idari yargılama usulü, ilk derece idare mahkeme lerinin kuruluşunun getirdiği ihtiyaçlar da gözönünde tutulmak suretiyle ayrı bir kanun olarak yeniden dü zenlenmiştir.
Yukarıda sayılan kanunlardan önce, 13 . 5 . 1981 tarihinde yürürlüğe giren 2461 sayılı Hâkimler ve Savcı lar Yüksek Kurulu Kanunu ile idari yargı mensuplarını ilgilendiren önemli değişiklikler getirilmiştir. Anılan Kanunla, daha önce nitelikleri ve özlük hakları Damştay Kanunu ile düzenlenen Danıştay yardımcı, başyardımcı ve kan'unsöacüleri, idari yargı hâkimi ve savcıları olarak jsimlenidirilniıişlıer ve hâkimlere 'uygulanan hü kümlere tabi tutulmuşlardır. Böylece, Danıştay savcı ve ıtefckik 'hâkimlerinin özlük işleriniira yönetimi Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu ile Adalet Bakanlığının görevleri arasına girmiştir. Bu nedenle, 521 sayılı Danıştay Kanununun bu konuya ilişkin hükümlerine yeni kanunda yer verilmemiştir.
Yeni Danıştay Kanunu, dokuz bölümden oluşmaktadır,