Kaynak: TBMM S. Sayısı 22 · belgeyi aç · TBMM kaydı. Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Bu kanunda tasarı metni belgede okunamadığı için numaraların yürürlükteki metinle örtüştüğü doğrulanamadı; yanlış maddeye bağlamamak için gerekçeler tasarıdaki sırasıyla, bağlanmadan verilmiştir.
Din ile Devletin ayrılığını ve dinî a k M ^ rm DfN«İet ^i^feti,haricinde sn*f vicdanî bir mahiyette kalıp memleketin Devlet hayatında dinin hiç bir tesiri olmamasını yani lâyiklik esasını inkılâbın ve rejimin ana umidesi tanımış olan Cumhuriyet Hükümeti 'bu-yolda'-attığı adımların tabiî bir netice ve icabı oleırak ruhanilerin dinî kıyafetlerini ancak âyinler esnasında taşıyıp âyinler haricinde her hangi bir ferdin taşıyabileceği kıyafetlerde bulunma»!' hususunu; lüzumlu görmüş ve bu ga yenin temini için bağlı kanun lâyihasını Büyük Meclise sunmuştur. Sunulan lâyihada izcilik, sporculuk, avcılık gilbi maksatlar için kanunen vüctitJöStâ izm olanı toplulukların kıyafetlerinin Hü kümetçe muayyen tiplere tâbi tutulması ve böyle topluWfcterm ve efradın ecnebi siyaset, askerlik milis kıyafetlerini andırır kıyafetleri ve alâmetleri ta^ayaa&aEaali&rı ve memlekete misafir olarak gelecek ecnebi teşekküllerin ziyaretlerinin müsaadeye tâbi tutulması ve memurem yahut ruhsatlı olarak Türkiyede bulunan ecnebi kara, d©niz ve hava kuvvetleri mensuplarının resmî kıyafetleri ni taşıyabilmeleri hususunun daıhi Hükümetçe tanzim ve tayin edilmesi de düşünülmüştür.
Lâyihanın ruhanî kıyafetlere dair olan birimci ma*Mettnden maksat ne olduğu yukarıda da arzedilmiş ve Cumhuriyet Hükümetinin bu hükmü kabul etaökfce teşkilâtı esasiye kanunumuzla müeyyet ve akalliyetler için de .ayrıca hususî hükümlerile tahınraış olan ve esasen Türk inkılâbının ana umdelerinden bulunan vicdan, serbestisi hajkfcını tahdit yollm bir müdahale mevzubahs olmayıp bu hüküm ile takip edilen gaye bilâkis vicdan hürriyetini takviyeye matuftur, çünkü ehemmiyetsiz kıyafet müsavatsızlıkları dolayısile memleket amme nizammı muhil olabilecek ihtimallerde halkm huzur ve sükûnunu korumaktan ye Türkiyede yan yanaysşayan insanların birbirlerine karşı medenî ve insanî saygılarla yaşayabilmelerini ve her türlü 9 0 # ^ d uk ve geçimsizlik bahanelerinin bertaraf edilmesini teminden ibarettir. Binaenaleyh Ibu kanunun hedefi Cumhuriyetin srnırtlan içinde yaşa yan insanların herhangi din ve mezhebe mensup olurlarsa ofeunlar serbestii vicdan hususunda tam bir müsavata mazhariyetlerini ekseriyetten olsun, akalliyettfâı okran, yafeaneı bulunsun, yerli olsun Türki yede vicdanî hürriyetin lüzumsuz bir kasnı tahdidi asla d/üşünülmeksizin Türkiyede herkesin dinî hürriyetin tazimi hususumda müsavat üzere nizamı ammenin icaplarına tâbi tutulmasını temin et mektedir.
Bu müsavatı ve lâyiklik umdemizi reneide etmeyecek surette ancak 1 nci maddenin ikinci fıkrası ile her mezhelbe hürmetlkârlık nişanesi olmak üzere teklif ettiğimiz mahdut ve muvakkat müsa ade usulünü ka'bulde ibir mahzur görmemekteyiz.
Teşekküllerin kıyafetlerini tanzim hususuma değince memleketimizde günden güne inkişaf et mekte olduğu.memnuniyetle görülen spor faaliyetleri ile kamuıen mubah diğer topluluiklarm faa liyetlerinden millî ıbirOıiği ve millî hissiyatı inıeitk'i gösterişlerle ve alelhusus e^ıuebi siyaset ve em peryalisttik ve askerlik teşekkülleri ile llliiba&ı^^ şurada burada görünmelerinden hatta bilmeyerek ve isieıneyerek' dahi olsa bile esef verici ateülâmeller ile amme nizamını ihlâl edecek vaziyetlere nihayet verip ilerisi için de daha müessef neticelerin hudusuna mâni olmaktan ibarettir. Millî birliği ve millî duyguyu incitip tahrik edici kıyafetlerin ve alâ metlerin taşınmasını menetmekle ve ecnebi teşekküllerile iltibaslı kıyafet ve alâmetlerin memleket te serbestliğine mâni olmakla Gümhuriyet Hülkûşneti en tabiî ve en lüzumlu 'zabıta tedibirlerindıen sayılacaik hükümler koymuş olduğuna kanidir. Binaenaleyh hu 'kısım hükümlerin daihi pek lüzum lu zabıta tedbirlerinden addedilmesini Hükûmeti,miz Büyük Milleıt Meclisinden ehemmiyetle rica etmektedir. Bu tedbirler Türkiyede Ceşokjkülıü kanunen caiz olan ve Türkiye kanunlaırmııı himaye e ve muaveneti kendilerine daima açık bulunan her türlü kanunî teşekküllerin vücut ve faaliyetleri ni engellemek maıksıadından katiyen uzaktır, MaJis&t- ^millî birliği' incidici ve millî duyguyu tahrik ve iğzaib edici vaziyetlere mâni olmaktır. Kaımn/uın birinci ve ikinci- maddelerindeki hükümlerin tat bikini neşri tarihinden itibaren üç ay sıonraya'b^akimafctain malosat dahi alâkadarların yani hü kümlere vaziyetlerini uydurabilmeleri için mut taç oldukları tedarikler ve tedbirler hususunda ağır ve sıkışık vaziyetlere düşmemelerini ve 'geniş geniş yeni kanunun hükümlerine vaziyetlerini uydurmalarını mümkün kılmaıktır.
Dahiliye encürn eni mazbatası T. B. M. M.
Ü0ıilvye encümeni 3 - XII - 1934 Esas No. 1/1138 Karar No. 12 ı Yüksek Reisliğe Bazı kisvelerin geyilımeyeceğine dair Dahiliye Aza Aza Aza vekilliğince hazırlanan ve İcra Vekilleri Heyetin Ordu Samsun Amasya ce 25 - XI - 1934 tarih ve 6/2329 sayılı tezkeresi ismail CtPmktts Zühtü İsmimi Hakkı encümenimize verilmiş olmakla okundu ve iş A(za Aza Aza hakkında konuşuldu.
Bursa Adana Muş Bu bapta Hükümetçe beyan olunanı sebeplere Emin Fikri Hilmi Hkvsan RmU iştirak eden encümenimiz kanun lâyihasını aynen Aza Aıza Aza Aza kabul ederek müstacelen ve tercihan konuşulmak Trabzon Zonguldak Zonguldak Samsun üzere Ulu heyetin tasvibine arzına karâr vermiş F. Özyer Halil Itifrnt Vurdar Zühtü tir.
Dahiliye E. R. R. V. M. M. Kâ. A|za Aza Asa Tekirdağ Tekirdağ Çanakkale Kütahya Çorum Amasya Adana Cemü M. Faik Şükrü Memed /. Kemîal Alpsar Esat Ali Münif Aza Aza "Aza Aza Aza Şebin Karahisar Giresun Ordu Antalya Zonkuidak Vrnfi Raşid Sevig Münir Akkmya Ahmet thsaM Rasıh B. Var dar