Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun

— Türkiye Atom Enerjisi Kurumunun kuruluş amacını belirleyen bu maddeye göre Kurum Baş bakana bağlı, özerk ve kamu tüzelkişiliğine sahip bir kuruluştur..

Kurumun yüklendiği görevlerin niteliği, yürütme ile ilişkisinin 6821 sayılı AEK Kanununda olduğu gibi Başbakanlık düzeyinde kurulmasını, ayrıca idarî, malî ve bilimsel açıdan özelliğe sahip olmasını gerektirmiş tir,

— Kanunun ikinci maddesinde Kurumun görevleri belirtilmektedir. Bu görevler ülkenin, nük leer enerji politikasının saptanmasından, kurulacak nükleer tesislere ve nükleer madde üretim ve ticaretine ka dar uzanan çok geniş bir yelpaze içerisinde yer almaktadır.

Nükleer uygulamaların gerek millî politika gerek uluslararası politika açısından taşıdığı önem ve bu konularda gösterilmesi gerekli duyarlılık, görevlerin oldukça ayrıntılı bir biçimde madde metninde belirtilmesini gerektirmiştir. Ayrıca ıkanunda yer alması uygun olmayacak daha ayrıntılı hükümler tüzük ve yönetme liklerle belirlenecektir.

— TAEK'in organlarım ve bağlı kuruluşlarını belirleyen 3 ncü maddeye göre Kurumun or ganları, Atom Enerjisi Komisyonu, Yürütme Kurulu, İhtisas Komiteleri ve Danışma Kuruludur.

— Kanunun 4 ncü maddesi, TAEK'in üst düzeyde karar organı olan Atom Enerjisi Komis yonunun kuruluş esaslarını, görevlerini, çalışma şeklini belirlemektedir.

Başkan, Başkan Yardımcıları ve üyelerden meydana gelen komisyon, görevlerinin taşıdığı önem gereği Baş bakan tarafından görevlendirilmektedMer.

Komisyon; kurumun çalışma ilkeleri ve programları, hütçe taslağı ve kadroları üzerinde son çalışmaları yap mak, çalışmalara yön verecek tüzük ve yönetmelikleri hazırlamak, Yürütme Kurulunun çalışmalarını izlemek ve denetlemekle görevlidir.

Kurumla ilgili işlerin niteliği ve yoğunluğu gereği Başkan ve Başkan Yardımcıları için tam gün çalışma zorunluğu getirilmiştir. Komisyonun çalışma esasları ile ilgili daha ayrıntılı hükümler bir yönetmelikte yer ala caktır.

— TAEK Başkanının görevlerini belirleyen Ibu maddeye göre, Başkan yetkilerini, ihtiyaca göre yardımcılarına veya bağlı kuruluş müdürlerine devrede bilecektir. Ayrıca yardımcıları arasında görev bölümü yapmak yetkisi de Başbakana aittir.

— TAEK'in kanunda belirtilen görevlerinin! Atom Enerjisi Komisyonu tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde, yerine getirilmesi için gerekli her türlü kararı almak ve uygulamak, hepsi tam gün esa sına göre çalışan Başkan ve Yardımcılarından oluşan Yürütme Kurulunun görevidir. Maddede Kurulun ka rar yeter sayısı ve oy eşitliği halinde Başkanın oyunun üstünlüğü ilkesi belirlenmekle yetinilmiş, Kurulun ça lışma esaslarına ilişkin daha ayrıntılı hükümlerin yönetmelikle belirlenmesi öngörülmüştür.

— TAEK'in görevleri arasında yer alan «nükleer güvenlik», «araştırma geliştirme ve koordi nasyon», «radyasyon sağlığı ve güvenliği» ile ilgili çalışmaları yürütmek üzere 7 nci maddede üç komite ku rulmaktadır.

Nükileer Güvenlik Komitesi, güvenlik konularıyla görevli Başkan Yardımcısının başkanlığında güvenlik konularında uzman 6 üyeden oluşacak, her türlü lisans başvuruları bu Komitede sonuçlandırılacaktır.

TAEK'e bağlı Araştırma Kuruluşlarının müdürlerinin Araştırma ile ilgili Başkan Yardımcısının başkan lığında oiluşturdukları Araştırma - Geliştirme ve Koordinasyon Komitesi nükleer alanda yapılacak araştırma çalışmalarını programlayıp, koordine edecektir.

Radyasyon Sağlığı ve Güvenliği Komitesi de TAEK'in bu alandaki görevleriyle ilgili çalışmalar yapacaktır.

Maddede ayrıca gerektiğinde yeni geçici veya sürek li komitelerin nasil kurulabileceği de hükme bağlan maktadır.

- 9. — Tasarının bu maddelerine göre Başkan Yardımcılarından biri teknoloji, eğitim, plan prog ram ve uluslararası ilişkilerle diğeri de idarî işleri yürütmekle görevlendirilecektir.

— TAEK'in görev alanına giren konularda üniversiteler ve öteki ilgili kuruluşlardaki bilgi birikiminin yapılacak çalışmalara yansımasını sağlamak amacıyla bir Danışma Kurulu oluşturulmaktadır. Yıl da en az bir kez toplanacak olan Danışma Kurulunda TAEK'in çalışmalarıyla ilgili görüş ve öneriler oluş turulacaktır..

— Nükleer alanda araştırma çalışmaları, TABK'e bağlı olarak kurulacak Araştırma ve Eği tim Merkezleri, Enstitüler, tesis ve laboratuvarlar, deneme merkezleri ve pilot tesisler kurulabilecektir. Tasarı nın bu maddesi bağlı kuruluşların çalışma şekillerinin yönetmeliklerle belirleneceğini hükme bağlamaktadır.

— Tasarının bu maddesinde, TAEK'in, görevlerini yerine getirirken insan ve çevre sağlığının korunması için alacağı tüm önlemlerin bağlayıcı niteliği ve kamu kuruluşlarıyla güvenlik kuvvetlerinin bu önlemlerin yerine getirilmesinde yardımcı olma yükümlülükleri hükme bağlanmaktadır.

— Nükleer tesislerin korunması özel önem taşıdığından, bu tesislerin 22.7.1981 gün 2495 sa yılı «Bazı Kurum ve Kuruluşların Korunması ve Güvenliklerinin Sağlanması Hakkında Kanun» hükümleri çer çevesinde korunacağı ıhükme bağlanmıştır.

— Çok sayıda ve üstün nitelikli eleman .tt.erHf+i^n. Nükleer alanda, esasen sınırlı olan vet.ismk elemanların TAEK kadrolarında yüldan yıla artan oranda görevlendirilebil'meleri, bu konudaki genel hüküm ler çerçevesinde bazı ayrıcalıklara sahip olmalarını gerektirmektedir. Tasarının getirdiği sisteme göre başka kurumlarda da karşılığı bulunan olağan görevler memur statüsündeki kamu görevlilerince yerine getirilecek;

özellik taşıyan görevler de sözleşmeli personel istihdam edilecektir. Maddede bu şekilde çalışacak personelin ni telikleri, sözleşme esasları, süreleri, ücret, sosyal haklar gibi ödemelerine ilişkin ilkelerin Başbakanın onayıyla belirleneceği hükme bağlanmakta; TC Emekli Sandığı ve SSK ile ilişkisinin kendi tercihine göre kurulacağı öngörülmektedir.

— Nükleer alanda yetişmiş ve konuda görev yapan personelin sınırlı olması TAEK dışındaki kamu kuruluşlarında çalışan elemanların kendi kurumlarından maaşlı veya maaşsız izinli, tam günlü veya ya rı zamanlı sözleşmeli olarak TAEKte görevlendirileceği hükme bağlanmakta, bu statüde çalışacak kişilerle ilgili terfi, süre, ücret gibi hususlar düzenlenmektedir.

Maddede ayrıca kadro sayısının % 5'ini geçmemek üzere sürekli sözleşmeli personel istihdamına da im kân verilmektedir.

— Tasarının bu maddesiyle maaşını kendi kurumundan almak suretiyle TAEK'te görevlendi rilecek üniversite öğretim üyelerine verilecek sorumluluk tazminatı ile Atam Enerjisi Komisyonu üyeleriyle, ihtisas komiteleri üyelerine toplantı başına verilecek tazminatın Başlbakanm onayı ile belirleneceği ve toplantı lara, toplantının yapıldığı yer dışından gelerek katılacaklara gerçek giderlerinin beyanı esasına göre harcırah verileceği hükme bağlanmaktadır. Bu konudaki daha ayrıntılı hükümler yönetmelikle belirlenecektir.

— TABK'e tasarıyla verilen görevlerin niteliği bu Kurumun bütçe uygulaması bakımından bazı ayrıcalıklara ve esnekliklere sahip olmasını gerektirmektedir. Tasarının bu maddesinde, bu ilke çerçeve sinde, Genel Bütçe düzeni dışında bırakılan TAEK'in gelir kaynaklarının neler olduğu belirlenmektedir. Her yıl Başbakanlık bütçesine TAEK için ödenek konulacağı gibi, hizmet karşılığı alınacak ücretler, mevduatın faiz gelirleri, iç ve dış yardımlarla bağışlar, mal ve hizmet üretimi ile yayın gelirleri TAEK'in gelirlerini oluş turmaktadır.

Bu gelirlerin, bütçe yılı içinde barcanamayan bölümü gelecek yıla aynen aktarılacak, ayrıca TAEK 1050 sayılı «Mufaasebe-i Umumiye Kanunu» ile Sayıştay vize ve denetimine bağlı olmayacaktır.

— Tasarının bu maddesinde TAEK'in görevlerinin yerine gdtirilmesiinde sahip olduğu mu aflıklar düzenlenmektedir.

—TAEK'in çalışmalarında sahip olması gereken esneklik gözönünde tutulacak, TAEK 2490 sayılı Artırma Eksiltme ve îhale Kanunu, 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu, Sayıştay vize ve dene timine tabi tutulmamış ayrıca gelecek yıllara geçici sözleşme yapma bakımından da yetkili kılınmıştır.

— Sayıştay vize ve denetiminin dışında bırakılan TAEK'in, idarî ve malî konularda Yüksek Denetleme Kurulunun denetimi altında olduğu ve bu denetimin anaesasları belirlenmekte; ayrıca Genel Büt çeden TAEK'e verilecek ödeneğin belirlenme biçimi ile ilgili hükümler düzenlenmektedir., Danışma Meclisi (S, Sayısı : 132)

— Tasarının çeşitli maddelerinde hazırlanması öngörülen tüzük ve yönetmeliklerin, tasarı ka nunlaştıktan (başlayarak en geç bir yıl içinde tamamlanacağı hükme bağlanmışjtm

— Tasarının bu maddesinde yürürlükten kaldırılacak kanun hükümleri beliırlenmekltedir.

— Kanun yürürlüğe girdiği tarihte AEK\ia sözleşmeli olarak çalışmakta olan perso nel TAEK bünyesine ve kadrolarına geçirileceğinden buna imkân verecek kadroların bir ay içinde sağlan ması hükme bağlanmaktadır.

— Mevcut personelin intibakları nm hangi esaslara göre yapılacağı ve TC Emekli San dığı ille ilgilendirilmelerine ilişkin hükümler düzenlenmektedir.

— Mevcut personelin geçici madde 2'ye göre intibakları yapılıncaya kadar ücret alabil meleri hükme bağlanmaktadır,

— 6821 sayılı Kanunla kurulmuş bulunan Atom Enerjisi Komisyonuna ait her türlü hak ve yükümlülüklerin, taşınır taşınmaz malları, para ve para hükmündeki değerler, alacakların, vergi ve re simden muaf olarak TAEK'e devredilmiş sayılacağı hükme bağlanmaktadır.

— Yürürlük maddesidir.

— Yürütme maddesidir.

Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kamunu Tasarısı GtedJdi Komisyon Raporu TC Danışma Medfisi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanun Tasarısı 24 Mayıs 1982 Geçici Komisyonu Esas No. : 1/124 Karar No. : 2 DANIŞMA MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Danışma Mec&i Başlkanliğında, Komisyonumuza havale edilen Türkliıye Altom Enerjisi Kuruimu Kanu nu Tasarısı ve gerekçesi sorumlu Devlet Balkanı ve ilglili kurum ve kuruluş yötikMertinin de değişlilk tarih lerde katıldıkları toplantılarda etraflı bir şekilde incelenmiş, Hükümdt tarafından Tasarının hazırlianmasınd'a gösterilen genel ve madde gereflcçelerli Komisyonumuzca da yerinde göıtüHmeMte benaber ilgii Kurulm'un, kuruluş amacıma daha uygun bir biçimıde hizmet ertmesıi için, Hükümet temsiMlerinin de benimsediklerini ifade ettikleri aşağıdaki değişikliktiler yapılmıştır., 1. Taşanının AMAÇ ve KURULUŞ başlığı altındaki 1 neft madîdesii, genel anliamda benknlsenirıliş ol makla beraber, nükleer alanda uygulanacak temel ilke ve politikaları belirleme yetklisinfin Hükümette ait ol duğu ve Kurumun istişarî niteliği gözönündö tutulmuş ve özierikiğin sadece malî konulana ait olduğu belirti lerek madde yertilden düzenlenmiştk.

2. GÖREV ve YETKİLER başlığı a|tıınidaki 2 nci maddenin (a) fıkrası, 1 ncii maddede açıklanan görüş doğrultusunda ve ayrıca Tasarıda yer alıp bu kionuıdaki çalışmaları gereksiz yere bağlayıcı niteükfoe görülen bazı maddeler metinden çıkarıümıafc suretiyle yeniden yazaflmaıştiffi., Aynı maddenin (b) fıkrası, esas itibariyle bemlimsenmliş olup bu fıkranın birindi saltırındiakS «Özıel bölüneblir» maddeler kepmelerinden sonra, halen üniiversitelertonizide kullanılan «Fisyonlük madde» terimi ektenmliş ve «Arııtm'aı» işjllemıi, (c) fıkrasıradalkli görevler idine girdiğinden (<b) fıkrasından çıkarılarak buraiya aknmııştur.

Danışma Meclisi (S, Sayısı : 132) — S — Bu düzenlemeleriden sonra (c) fıkrası, bu Kururnı tarafından yapılması öngörülen çalışmaların, özellikle bilimsel araşltırma, geliştirme, destekleme ve fcoordine etme niteliğimde olduğu gözönümde tutularak özel ka nunlarla kıumılmuış ve TEK. ve MTA gibi kuruim ve kuruflusjlariın görev ve yetki alanlarına gireceği izleniminli veren ifadesi değiştirilerek yenü şekle sökullmuştuf, ı(ç) fıkrasının birindi paragrafı aynen klaibul edilmiş, İkinci paragraftaka «Özel bölünebilir» keilmefeririden sonra, parantez içimde (fisıyonıliuk) kelimesi eklenimÜş, radyasyonların en küçük dozlarımın bile zararlı olduğu düşüncesiyle ikindi paragraftaki «Muhtemel» kelimesi çıkarılmış ve ayrıca bu paragraftalkli «İlkeleri» sözünden sonra «Normları» kelimesi de konmuştur.

Aynı Meranın 3 ncü ve 4 ncü paragrafları birleştirilmiş ve insan sağlığımı MgJlendirem bütün konularda olduğu gti'bi, radyasyon zararlarına karşı da, aynı soromuliuılukve yetkilere sahüp olan Sağlık ve Sosyal Yar dan Bakanlığıma özel kanunlarla verilmiş görev ve ydtik'ieri saklı tuıtmak amacı ile, zararlı kuruluşları kapatma ydtfldsbıi kulanınken Tüılkiye Atom Enerjisi 'Kurumunun ilHglili BakanılıMa işbirliği yapmiaısı öngö rülmüş ve paragraf bu şekilde düzenlenmiştir,, 12 ncü maddenin (d) fılkirası bininci paragrafın son satırındaki «Kapatma karart vermek» ifadesi, «.... ve bu teslislerin kapatılması içim Başbakan'a teklifte bulunmak» sekinde değiştirilerek kabul edilmîşitir.

— Komisyonumuzca aynen klalbul edillmiiş'tiir.j Gedksi Madde 4. — Komisyonumuzca aynen kabul edilmişItSır.

Tasarının YÜRÜRLÜK'le illgilıi 23 ncü maddesi, 21 nci madde olarak yeniden yazılmıştır.

23. Taşanının YÜRÜTME ile ilgli 24 ncü maddesi, 22 nci madde olanak aynen klalbul edilmiştir.

Raporumuz Danışma Meclisi Başkanlığına saygıyla arz olunur.

Adnan ERSÖZ Paşa SARIOĞLU A, Nedim ERAY Başkan ıBaşkanıvekili Sözcü Muzaffer ENDER E. Yddırım AVCI Sadi ERDEM îmızada bulunamadı Üye Üye Kâtip Kamer GENÇ Salih İNAL Aydın TUĞ Üye Üye Üye T.C.

Danışma Meclisi 11 Mayıs 1982 Bütçe : Plan Komisyonu Başkanlığı Sayı : 49 TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ KURUMU KANUNU TASARISI GEÇİCİ KOMİSYON BAŞKANLIĞINA ligi : 11 . 3 . 1!982 tarih ve 15 sayılı yazınız, İlgi yazınızda, Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu Tasarısının, Komisyonunuzda incelendiği, an cak tasarının kadro durum ve cetvelini illgilendüren' \2 nci maddesi hakkında Komisyonumuzun görüşüne İh tiyaç duyulduğu bildirilmektedir, Komisyonumuzun, adıgeçen tasarımın 12 nci maddesi ile ilgili görüşü aşağıdadır :

1. Türkiye Atom Enerjisi Kurumunda, sözleşmeli personel çalıştırmanın, bellıi kadro görevleri ile sınırlı tutulması uygun bulunmaktadır.

2. Sözleşmelerin, kaidıto karşılığı yapılması gerekli görülmektedir.

3. Genel idare hizmetleri sınıfında bulunan personelin sözleşme ile çalıştırılması, esas itibariyle, uygun bulunmamakla birlikte, Kurumun özelliği gözönünde tutularak, Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Başkanı daire başkanları, grup başkanları, merkez müdürleri ve merkez müdür yardımcılarının, kadro karşılığı söz leşme ile çalıştırılması mümkün ıgörülmüştür.

4. Türkiye Atom Enerjisi Kurumu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa ta'bi kuruluş olduğundan, Kurumun kadrolarının, esas olarak, Genel Kadro Kanunu ile saptanması gerekir. Ancak Genel Kadro Ka nunu çalışmaları halen sürdürülmekte olduğundan ve ne zaman bitirileceği kesin bilinmediğimden, Kurumun kadro cetvelinin bu kanuna eklenmesi gerekli görülmüş ve bazı değişiklikler yapılarak cetvel ekteki şekilde düzenlenmiştir.

Bu ilkelerin ışığında, tasarının 12 nci maddesinin aşağıdaki biç&nde düzenlenmesi Komisyonumuzca uy gun görülmüştür.

— Türkiye Altom Enerjisi Kurumunda hizmetler 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hü kümleri uyarınca yürütülür. Kurumun kadroları hu kanuna 'bağlı (I) sayılı cetvelde gösterilmiştir. Bu cetvel de gösterilen kadrolardan Kurum Başkanı, Daire Başkanı, Grup Başkanı, Merkez Müdürü ve Merkez Müdür Yardımcıları ile Atom Enerjisi Komisyonu tarafından 'belirlenecek Bölüm Başkanı, Başuzman ve Uzman un vanlı kadrolarda, Başbakanın onayı ile kadro karşılık gösterilmek şartı ile sözleşmeli personel çahştırılaibilir, Kadro karşılığı sözleşme ile çalıştırılanı personel T. C. Emekli Sandığına bağlıdır.

Kuruma atanacak personelde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu gereğince, aranacaik genel şartlar dı şında öğrenim niteliği, ya'bancı dil, ıtecrübe, çalışma şartları ve diğer ilkeler ile yarışma ve yeterlik sınaM esasları fiaikanlar Kurulunca çıikarılacaık bir yönetmelikle düzenlenir.

Turgut KUNTER Tandoğan TOKGÖZ Cemil ÇAKMAKLI Başkan Başkanvekili Sözcü Tülay ÖNEY Yavuz ALTOF Fuat AZGUR Kâtip Üye Üye Muhsin Zekai BAYER Orhan BAYSAL Ahmet Senvar DOĞU Üye Üye Üye Akif ERGÎNAY Azmi ERYILMAZ Abdurrahman Ali GİRMEN Üye Üye Üye İbrahim GÖKTEPE Özer GÜRBÜZ Turhan GÜVEN Üye Üye Üye Beşir HAMİTOĞULLARI Necmettin NARLIOĞLU Nazmi ÖNDER Üye Üye Üye Muzaffer SAĞIŞMAN Ahmet SAMSUNLU Dündar SOYER Üye Üye Üye A. Lâmi SÜNGÜ ibrahim ŞENOCAK Cahit TUTUM Üye Üye Üye Şadan TUZCU Bahtiyar UZUNOĞLU Osman YAVUZ Üye Üye Üye