Tasarı/teklif madde 1
→ yürürlükteki madde 1— Gelişen toplumumuzun ihtiyaçlarına artık cevap veremez hale gelmiş bulunan 1706 sayılı Jandarma Kanunu yerine uygulanacak hükümlerin içeriği belirtilmektedir.
Kaynak: Millî Güvenlik Konseyi S. Sayısı 550 · belgeyi aç · TBMM kaydı. Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.
1. Yürürlükte bulunan 1706 sayılı Jandarma Kanunu, 22 Haziran 1930 yılından beri uygulanmaktadır.
Aradan geçen 51 yıllık süre içerisinde gerek çıkarılan yeni kanunlar gerekse yapılan bir çok değişiklikler do layısıyla; bu kanunun bazı maddeleri yürürlükten kaldırılmış, bazı maddeleri de uygulanamaz duruma gel miştir.
2. Kanunun tedvin olunduğu yıllarda Türk toplumu Hükümetine bağlı statik bir durumda idi. Bu yıl larda Zabıtanın statükoyu muhafaza etme görevleri ağır bastığından Jandarmanın gerek yetkileri gerekse teş kilatı bu esaslara göre düşünülmüştü. 1950 yılından sonra memleketimizde sosyal ve siyasî alanda büyük ;bir değişiklik olmuş (toplum hareketlenmesi ve siyasî etkinin tavizci bir tutum izlemesi gibi) 1960 sonrasındaki kıpırdanmalar, eylemler süre gelmiş, nihayet anarşi ve terör büyük boyutlara ulaşmıştır.
Bu haller güvenlik kuvvetlerinin organize suç ve suçlularla mücadele etme zorunluluğunu getirmiştir.
Güvenlik güçleri;
a) Hareketlenen topluma, statik toplum teşkilatı ile ayak uydurmağa çalışmıştır.
b) Organize suçların takibinde teşkilat, eğitim ve taktik yetersiz kalmıştır.
c) Anarşinin doğmasında büyük bir payı bulunan siyasî etki ile hareketleri kısıtlanmış görevini kanun lar çerçevesinde yapabilme olanağını bulamamıştır.
3. Bu nedenle; günümüzün koşullarına, memleketimizin sosyal, kültürel ve ekonomik yönden yaptığı büyük hamlelere paralel olarak Jandarma Teşkilatının da, Teşkilat ve Görev Kanunu yönünden daha yeterli, güçlü ve modern bir hale getirilmesi kaçınılmaz bir zorunluluk haline gelmiştir.
Bu çalışmalarımızda, Jandarma Teşkilatına görev, yetki ve sorumluluk bakımından günün ve geleceğin koşullarına uyabilecek bir hüviyet kazandırarak olaylara süratle ve elastiki bir şekilde müdahale edebilecek bir yapıya kavuşturmayı ve ayrıca Jandarmanın Kanunlarla tespit edilmiş bulunan görevlerini yaparken hiç bir tesir altında kalmamasını sağlamak ilke olarak kabul edilmiştir.
Bu amaçla; Avrupa Devletlerindeki bütün Jandarma Teşkilatlarının görev kanunları, kuruluş ve konuşla rı, çalışma prensipleri gözden geçirilmiştir. Bilhassa her yönden çok üstün düzeyde bulunan Fransız ve İtal yan Jandarma Teşkilatları örnek alınarak, onların teşkilat ve görev kanunları ile nizamnameleri detaylı in celenmiş, bağlılık durumları, teşkilat ve kuruluşları, kanunî görevleri, ilgili Bakanlık ve alt kademeleri ile olan vazife münasebetleri, yetki ve sorumlulukları gözden geçirilmiştir.
Yapılan bu çalışmalar sonunda Türkiye Cumhuriyeti Jandarmasının da Fransız ve İtalyan Jandarmaları gibi her yönden üst düzeye getirilebilmesi için; bağlılık durumu, görev, yetki ve sorumlulukları ile ilgili Ba kanlıklar ve alt kademeleri ile olan vazife münasebetlerinin yeniden düzenlenmesi ve bu esasların yeni hazır lanan Jandarma Kanununda yer alması uygun ve faydalı görülmüştür.
— Gelişen toplumumuzun ihtiyaçlarına artık cevap veremez hale gelmiş bulunan 1706 sayılı Jandarma Kanunu yerine uygulanacak hükümlerin içeriği belirtilmektedir.
— Kanunun kapsamı ortaya konulmaktadır.
— Türkiye Cumhuriyeti Jandarmasının genel tanımı yapılmakta, görevi ve niteliği belirtilmek tedir.
— Jandarma Genel Komutanlığının yapısal durumu ile bağlı olduğu merciler vurgulanmakta dır.
— Jandarma Genel Komutanlığı Teşkilatını oluşturan üniteler açıklanarak, bunlara ait kadro, konuş ve kuruluşların nasıl düzenleneceği ortaya konulmaktadır.
— Jandarma Genel Komutanının görev ve sorumlulukları belirtilmektedir.
MADDE 7, 8. — Jandarmanın mülkî, adlî, askerî ve diğer görevleri genel olarak zikredilip, 8 inci madde ile Jandarmanın Sefer Görevlerinin neler olacağı gösterilmektedir.
— Jandarmanın aslî görevini en iyi şekilde yapmasını sağlamak için ek görev verilemeyeceği ancak yönetimdeki katkı ve özellikleri nedeniyle Vali ile Kaymakamlığa vekâlet edebilmeleri sağlanarak yö netimdeki sakıncalar giderilmektedir.
Madde 10 ve 11. — Jandarmanın görev ve sorumluluk sahası zikredilip hangi hallerde, nasıl silah kulla nılabileceği gösterilmektedir.
— Kanun ve nizamların Jandarmaya tevdi ettiği görevlerin ifasında; güvenlik birliği bulunan İl Jandarma Alay Komutanlıkları ile ast kademelerinin mahallî en büyük Mülkî Amirine bağlı olduğu, bu ünitelerin sevk ve idare, disiplin, eğitim, özlük haklar ve lojistik faaliyetlerin yürütülmesi bakımından Aske rî Amirlerine karşı sorumlu bulundukları, Kanun ve nizamlarda zikredilen hususlarda ilgili makamların haklı isteklerini yerine getirmekle yükümlü tutuldukları, bu kademelerin istekleri ne şekilde yerine getirecekleri belirlenerek sorumlulukların nasıl doğacağı gösterilmektedir.
— Genel Güvenlik Kuvveti bulunan Jandarma ve Emniyet Teşkilatının işbirliği ve yardımlaş ması esasları açıklanmaktadır.
Madde 14, 15, 16. — Jandarma Teşkilatını meydana getiren personelin kimlerden oluştuğu, nasıl yetişti rildikleri kendi kaynaklarından karşılanamayanların sağlanma şekli ile bunların yükselme, atanma ve yer de ğiştirme sicil, izin ve ödül prensipleri vazedilmektedir.
Madde 17, 18, 19. — Jandarma personelinin; disiplin cezası verilme, yargılanma, açığa alınma, görevden uzaklaştırma ve işten el çektirilmelerine ait kurallar belirlenmekte olup, Adlî Hizmet icra eden tlçe Jandarma Bölük Komutanlıkları ile zorunlu hallerde bu tür bir görev yapan il Jandarma Alay Komutanlarıyla Yar dımcılarının haiz oldukları makam ve memuriyetin özelliği göz önünde tutularak haklarında Hâkimlerin gö revlerinden dolayı tabi oldukları yargılama usullerinin uygulanrnası gerektiği vurgulanmıştır.
Madde 20, 21, 22, 23, 24, 25. — Malî hükümleri kapsamaktadır*
— Bu Kanunla getirilen hükümlerin uygulanış şekil ve suretlerini gösterir Yönetmeliğin 6 ay içinde çıkarılacağı kaydedilmektedir.
Madde 27, 28, 29. — Yürürlükten kaldırılan hükümler ile bu Kanunun yürürlüğe girme zamanı ve yürü tülme şekli belirlenmektedir.
_ 4 —